I. Đọc- hiểu chú thich
1. Đọc, tìm hiểu chung
+Phần 1: Từ câu đầu đến đầu tròn trọc lóc -> Quang cảnh lúc sắp ma
+Phần 2: từ chớp - ngang trời đến cây lá hả hê -> cảnh trong lúc ma
- Thể thơ tự do với những câu thơ ngắn từ1- 4 chữ -nhịp điệu nhanh dồn dập của cơn ma rào mùa hè
- Miêu tả theo trình tự thời gian và qua trạng thái, hoạt động của các loài vật
2. Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên:
- Bức tranh cơn ma rào đợc miêu tả qua hàng loạt hình ảnh, chi tiết về hình dáng động tác hoạt động của cảnh vật,loài vật trớc và trong cơn ma; cùng với sự tởng tợng liên tởng phong phú mạnh mẽ của tác giả.
Hình ảnh con ngời đợc miêu tả ntn?
Em có nhận xét gì về hình ảnh ngời bố xuất hiện ở cuối bài ?
HS thảo luận, trình bày
Nét nghệ thuật đặc sắc thể hiện ở đoạn này?
?Hãy kể tên các biện pháp nghệ thuật trong bài thơ ?
? Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
- Phép nhân hoá :
VD: Cỏ gà rung tai-Nghe-Bụi tre-Tần ngần-gỡ tóc. Ông trời - mặc áo giáp đen- ra trận
3. Tìm hiểu hình ảnh con ng ời ở đoạn cuối bài thơ:
- Hình ảnh bố đi cày về + đội sấm
+đội chớp +đội cả cơn ma
-> Ngời bố đi cày về hiện lên nổi bật với dáng vẻ lớn lao,vững vàng,dám đơng đầu với mọi gay go thử thách của thiên nhiên quyết tâm sx tốt.
-Ân dụ, khoa trơng: đội sấm ,đội chớp ,đội cả
trời ma->tầm vóc lớn lao hiên ngang sánh với thiên nhiên vũ trụ
- Nhân hoá ,điệp từ,thể thơ tự do,nhịp điệu,cách quan sát ->thể hiện tâm hồn tinh tế nhạy cảm tr- ớc những biến đổi của thiên nhiên ,thể hiện sự chan hoà với mọi vật
4. Tổng kết:
- Néi dung
- Nghệ thuật -> Ghi nhớ (sgk) H ớng dẫn học bài
- Đọc thuộc lòng hai bài thơ
- Nắm nội dung, đặc sắc nghệ thuật của mỗi bài
- Tìm hiểu thêm về tác giả, tìm đọc các bài thơ khác của 2 t/g này - Chuẩn bị bài: Hoán dụ
Ngày soạn: 7/3 / 2011
Ngày dạy : 9/3/
2011 TiÕt 101:
hoán dụ A. Mục tiêu bài dạy:
1. Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc:
- Khái niệm hoán dụ, các kiểu hoán dụ - Tác dụng của phép hoán dụ
2. Kĩ năng:
- Nhận biết và phân tích ý nghĩa, tác dụng của phép hoán dụ - Sử dụng phép hoán dụ trong nói và viết
B. Chuẩn bị:
GV: Chuẩn KT- KN, SGK, SGV, Bảng phụ.
HS: Chuẩn bị bài, phiếu học tập C. Hoạt động dạy và học:
1. ổn định
2. Bài cũ: Thế nào là ẩn dụ, cho ví dụ? Phân tích tác dụng của phép ẩn dụ đó 3 Bài mới:
Hoạt động1: Giới thiệu bài
Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hớng chú ý cho HS Phơng pháp: Thuyết trình
Hoạt động của GV-HS Kiến thức cần đạt
Hoạt động2: Hớng dẫn HS tìm hiểu bài Mục tiêu: HS nắm đợc khái niệm hoán dụ, các kiểu, tác dụng của phép hoán dụ Phơng pháp: Vấn đáp, phân tích mẫu, thảo luận…
HS đọc đoạn thơ sgk
Aó nâu, áo xanh dùng để chỉ ai ?
Giải thích mối quan hệ giữa các sự vật ? Nông thôn và thị thành dùng để chỉ ai ? Cách gọi nh vậy dựa vào quan hệ gì
Cách diễn đạt trên có tác dụng gì?
I. Tìm hiểu bài:
1. Khái niệm VD
- áo nâu: ngời nông dân dấuhiệu - áo xanh: ngời công nhân sự vật
-> Dựa vào quan hệ đặc điểm tính chất- ngời nông dân thờng mặc áo nâu ,ngời công nhân thờng mặc áo xanh
- Nông thôn: ngời sống ở nông thôn - Thị thành: ngời sống ở thành thị
-> Quan hệ giữavật chứa đựng- vật bị chứa
đựng
=>Cách dùng nh vậy ngắn gọn ,tăng tính hình
ảnh, hàm súc cho câu văn ,nêu đợc đặc điểm của những ngời đợc nói đến
Từ các vd, em hiểu hế nào là hoán dụ?
HS đọc ghi nhớ sgk
Hãy so sánh hoán dụ và ẩn dụ
HS thảo luận, chỉ ra điểm giống nhau, khác nhau- trình bày
*Tìm hiểu các kiểu hoán dụ - HS đọc các đoạn trích
H. Tìm hiểu nghĩa của các từ ngữ in
®Ëm?
Bàn tay gợi cho em liên tởng đến sự vật nào?
Đó là mối quan hệ gì?
1 và 3 gợi cho em liên tởng đến cái gì?
mối quan hệ giữa chúng ntn?
đổ máu gợi cho em liên tởng đến điều g×? mqh gi÷a chóng ntn?
Theo sự phân tích trên em thấy có các kiểu hoán dụ nào?
- GV chốt nội dung bài học - HS đọc phần ghi nhớ sgk
Ghi nhí (sgk):
* So sánh ẩn dụ và hoán dụ:
Giống: Cả 2 phép tu từ này đều gọi tên sự vật, hiện tợng này bằng tên sự vật hiện tợng khác Khác nhau: ẩn dụ dạ vào quan hệ tơng đồng Hoán dụ: Dựa vào quan hệ tơng cận