C. Tiến trình bài dạy
II. Đọc – hiểu văn bản
1.Đọc –giải thích từ khó .
2. Bố cục: 4 đoạn :
và sáng tạo bằng sự chuyển dịch giọng đọc phù hợp.
GV hướng dẫn HS giải thích một số từ khó.
Chỉ ra bố cục và nêu ý chính của mỗi đoạn?
Cây tre được giới thiệu như thế nào?
- Hãy tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện sự gắn bó của tre với con người trong lao động và cuộc sống hàng ngày .
T/g sử dụng biện pháp nghệ thuật gì
trong đoạn này?
Trong chiến đấu, tre đã đồng hành với con ngêi ntn?
Quan sỏt từ đầu … như người:Tỏc giả
giới thiệu những gì về cây tre ? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?
Ở đoạn cuối, tác giả đã hình dung như thế nào về nét đẹp của cây tre ? Về vị trí của cây tre trong tương lai ?
- Trong thực tế hiện nay, trên khắp đất nước ta, quá trình đô thị hoá đang diễn ra rất nhanh. Màu xanh của tre cứ giảm dần.
Điều này nên mừng hay nên tiếc ? HS suy nghĩ, trình bày
Theo em, h/a cây tre có ý nghĩa ntn đối
Đoạn 1: Từ đầu …"như người ":cây tre có mặt ở khắp nơi trên đất nước và có những phẩm chất đáng quý .
Đoạn 2: Tiếp … "chung thuỷ" : Tre gắn bó với con người Việt Nam trong cuộc sống hàng ngày trong lao động.
Đoạn 3 :Tiếp .. chiến đấu : Tre sát cánh với con người trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương.
Đoạn 4 : (Còn lại): Tre là bạn đồng hành của dân tộc ta trong hiện tại và tương lai.
3.Tìm hiểu chi tiết văn bản :
a. Cõy tre gắn bó với con ng ời Việt Nam : * Trong sinh hoạt , lao động
- Cây tre là người bạn thân của nông dân , nhân dân Việt Nam
- Dựng nhà , dựng cửa , vỡ ruộng khai hoang , tre ăn ở với người đời đời, kiếp kiếp
- Giúp người trăm công nghìn việc , là cánh tay của người nông dân.
- Tre gắn bó với con ngời từ khi cất tiếng chào đời – nhắm mắt xuôi tay.
=> Liệt kê ,nhân hoá ,hoán dụ : Tre là người bạn của nhà nông Việt Nam.
*.Trong cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc : - Là đồng chí cùng ta đánh giặc.
- Là vũ khí chống lại sắt thép quân thù.
* Trong đời sống tinh thần
- Dáng mộc mạc , nhũn nhặn , cứng cáp ,dẻo dai , vững chắc , thanh cao , giản dị , chí khí như người
=> Liệt kê , so sánh ,nhân hoá : Sức sống mãnh liệt của tre , tre mang phẩm chất tốt đẹp của con người
* Trên con đ ờng đi tới t ơng lai
- Tre vẫn luôn đồng hành, gắn bó với con ngời, víi d©n téc VN
b. Hình ảnh cây tre mang ý nghĩa biểu t ợng
- Tợng trng cho con ngời Việt Nam cần cù, sáng tạo, anh hùng bất khuất
- Tợng trng cho đất nớc Việt Nam
víi con ngêi, d©n téc VN?
HS trình bày
Hoạt động 4: Tổng kết
Nêu những đặc sắc nghệ thuật của văn bản ?
ý nghĩa của văn bản?
III. Tổng kết : 1.Nghệ thuật :
-Kết hợp giữa chính luận và trữ tình.
-Xây dựng hình ảnh phong phú, chọn lọc, vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng.
-Lựa chọn lời văn giàu nhạc diệu và có tính biểu cảm cao.
-Sử dụng thành công các phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ.
2. Ý nghĩa văn bản : văn bản này cho thấy vẻ đẹp và sự gắn bó của cây tre với đời sống dân tộc ta.Qua đó cho thấy tác giả là người có hiểu biết về cây tre, có tình cảm sâu nặng, có niềm tin và tự hào chính đáng về cây tre Việt Nam.
(Ghi nhớ SGK) 4. Củng cố : nắm nội dung , nghệ thuật văn bản.
5Hướng dẫn tự học :
- Đọc kĩ văn bản, nhớ các chi tiết , các hình ảnh so sánh, nhân hóa đặc sắc.
- Hiểu vai trò của cây tre đối với cuộc sống của nhân dân ta trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
- Sưu tầm một số bài văn, bài thơ viết về cây tre.
Soạn bài :"Lòng yêu nước".
Ngày soạn : 21/3/2011 Ngày dạy : 23 /3/2011 TiÕt 110
Hướng dẫn đọc thêm: LÒNG YÊU NƯỚC
(I. Ê –ren – bua) A. Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Giúp HS hiểu được tư tưởng và lòng yêu nước qua một bài tùy bút chính luận.
- Nhận biết được nét đặc sắc về nghệ thuật của bài tùy bút- chính luận này.
- Liên hệ với tư tưởng độc lập dân tộc, lòng yêu nước của Bác.
2.Kĩ năng:
-Đọc diễn cảm.
- Nhận biết và hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm.
- Đọc -hiểu văn bản tùy bút có yếu tố miêu tả kết hợp với biểu cảm.
-Trình bày được suy nghĩ, tình cảm của bản thân về đất nước mình.
3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước . B. Chuẩn bị:
GV: Soạn bài. Tìm đọc tài liệu liên quan .
HS: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà. Soạn bài theo câu hỏi SGK C.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Nêu ý nghĩa của văn bản "Cây tre Việt Nam "?
3. Bài mới:
Hoạt động1: Giới thiệu bài
Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hớng chú ý cho HS Phơng pháp: Thuyết trình
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức Hoạt động 2: Giới thiệu chung
Mục tiêu: HS nắm đợc những nét chính về t/g, văn bản
Phơng pháp: Vấn đáp
Nêu vài nét về tác giá, tác phẩm Hãy nêu nội dung khái quát?
Hoạt động 3: Đọc – Hiểu văn bản:
Mục tiêu: HS nắm đợc nội dung, nghệ thuật của văn bản
Phơng pháp: Vấn đáp, thảo luận, phân tÝch …
HS đọc văn bản, chú thích.
Yêu cầu đọc: giộng trữ tình, sôi nổi, tha thiết
Theo lập luận của tác giả, cội nguồn của lòng yêu nước bắt đầu từ đâu?
Cách lập luận ?
Nêu biểu tượng tinh thần vinh quang của dân tộc Nga – Xô Viết? (Dòng sông Nê Va, tượng đồng tạc những con chiến mã ở Lê Nin grát, điện Krem -li.)
Chiến tranh khiến cho người dân Xô Viết cảm nhận được vẻ đẹp tao nhã, thanh thoát của quê hương.
Vẻ đẹp của quê hương còn được thể hiện ra sao?
Vẻ đẹp được khắc hoạ: chung → riêng, cụ thể → trừu tượng .
Nhận xét của em về vẻ đẹp đó?
I.Giới thiệu chung:
1.Tác giả : (SGK) 2.Tác phẩm: (SGK)
- Nội dung khái quát : Lòng yêu nước thể hiện trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc .