Báo cáo kết quả và thảo luận - Học sinh đại diện đứng tại chỗ trả lời - Học sinh khác nhận xét, bổ sung Sau đó giáo viên lấy ví dụ nhóm IIA, chu kì 4 phân tích để HS nắm rõ hơn B4: Đánh [r]
Trang 1kí hiệu , điện tíchcủa các hạt.
Mối liên hệ giữa
số electron, sốproton, số nơtrontrong nguyên tử
Tìm thành phần cấu tạocủa nguyên tử , kíchthước, khối lượngnguyên tử
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
20,5 đ
20,5 đ
12,5đ
5câu3,5 điểm35%Chủ đề 2
và nguyên tửkhối trung bìnhcủa một nguyên t
Phân biệt khốilượng nguyên
tử , nguyên tửkhối , số khối
Tính nguyên tử khốitrung bình của nguyên
tố có nhiều đồng vị vàcác đại lượng khác
Số câu
Số điểm
20,5 đ
1 0,25đ
1 0,25đ
12,0 đ
5 câu3,0điểm30%Chủ đề 3
-Số electron tối
đa trong một lớp,một phân lớp
Thứ tự các mứcnăng lượng củalớp , phân lớpelectron trongnguyên tử, sốphân lớp (s, p, d)trong một lớp
-Viết được cấu hìnhelectron
-Đặc điểm của lớpelectron ngoài cùng vàtính chất của nguyên tố
Số câu
Số điểm
10,25 đ
10,25 đ
13,0đ
3 câu3,5 đ35% Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
5 câu 1,25 điểm12,5 %
4 câu
1 điểm
10 %
4 câu 7,75điểm77,5%
13câu
10 điểm100%
IV Đề Kiểm tra
ĐỀ 1
I.TRẮC NGHIỆM (2,5điểm)
Câu 1 Một U (đơn vị khối lượng nguyên tử) tính ra kilogam gần bằng
Trang 2A 53 proton và 53 nơtron B 53 nơtron.
C 53 proton và 53 electron D 53 electron và 53 nơtron
Câu 4 Trong nguyên tử, hạt mang điện tích dương là
A proton B electron C proton, electron D nơtron
Câu 5 Kí hiệu nguyên tử biểu thị đầy đủ đặc trưng cho nguyên tử của nguyên tố hóa học vì nó cho biết
C số hiệu nguyên tử D nguyên tử khối của nguyên tử
Câu 6 Số electron tối đa ở lớp L là
A 32 B 18 C 16 D 8
Câu 7 Các nguyên tử 2040Ca , 1939K , 2141Sc có cùng
A số khối B số proton C số nơtron D số đơn vị điện tích hạt nhân
Câu 8 Một nguyên tử có 9 electron và hạt nhân của nó có 10 nơtron Số hiệu nguyên tử là :
A 9 B 10 C 28 D 19
Câu 9 Hạt nhân của hầu hết mọi nguyên tử gồm
A proton, electron B nơtron, electron
C proton, nơtron D proton, electron, nơtron
Câu 10 Phát biểu nào dưới đây không đúng?
A Các electron trong cùng một lớp electron có mức năng lượng gần bằng nhau
B Các electron chuyển động không tuân theo quỹ đạo xác định
C Các electron trong cùng một phân lớp có mức năng lượng xấp xỉ bằng nhau
D Các electron chuyển động xung quanh hạt nhân theo quỹ đạo tròn
B Tự luận (7,5điểm)
Câu 1 Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng của nguyên tử X là : 3p 3 , Y là 3p1
Viết cấu hình electron đầy đủ và thu gọn của nguyên tử X, Y
Mỗi nguyên tử X, Y có bao nhiêu electron.? Số electron của mỗi lớp ?
X là nguyên tố kim loại hay phi kim ? vì sao?
Câu 2.Nguyên tử X có hai đồng vị 63Cu và 65Cu Tìm % số nguyên tử của mỗi đồng vị biết:
b,cho 4 gam R hòa tan vừa đủ trong dung dịch HCl 3,65% xác định nồng độ % của chất sau phản ứng
Biết nguyên tử khối của H=1;Cl=35,5; Ca=40
ĐỀ 2
I.TRẮC NGHIỆM (2,5điểm):
Câu 1 Một nguyên tử có 9 electron và hạt nhân của nó có 10 nơtron Số hiệu nguyên tử là :
A 9 B 19 C 28 D 10
Câu 2 Số hiệu nguyên tử của một nguyên tố là 53 Nguyên tử đó có
A 53 electron và 53 nơtron B 53 nơtron
C 53 proton và 53 nơtron D 53 proton và 53 electron
Câu 3 Các nguyên tử 2040Ca , 1939K , 2141Sc có cùng
A số khối B số proton C.số đơn vị điện tích hạt nhânsố D nơtron
Câu 4 Phát biểu nào dưới đây không đúng?
A Các electron chuyển động không tuân theo quỹ đạo xác định
TRƯỜNG THPT NGÔ THÌ NHẬM ĐỀ KIỂM TRA 45 PHÚTMÔN HÓA HỌC 10
Trang 3B Các electron chuyển động xung quanh hạt nhân theo quỹ đạo tròn.
C Các electron trong cùng một phân lớp có mức năng lượng xấp xỉ bằng nhau
D Các electron trong cùng một lớp electron có mức năng lượng gần bằng nhau
Câu 5 Hạt nhân của hầu hết mọi nguyên tử gồm
A proton, electron, nơtron B proton, electron
C proton, nơtron D nơtron, electron
Câu 6 Một U (đơn vị khối lượng nguyên tử) tính ra kilogam gần bằng
Câu 9 Trong nguyên tử, hạt mang điện tích dương là
A electron B proton, electron C nơtron D proton
Câu 10 Kí hiệu nguyên tử biểu thị đầy đủ đặc trưng cho nguyên tử của nguyên tố hóa học vì nó cho biết
A nguyên tử khối của nguyên tử B số A và số Z
C số hiệu nguyên tử D số A
B Tự luận (7,5điểm)
Câu 1 Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng của nguyên tử X là : 3s 2 , Y là 3p5
a Viết cấu hình electron đầy đủ và thu gọn của nguyên tử X, Y
b Mối nguyên tử có bao nhiêu electron.? Số electron của mối lớp là bao nhiêu?
c X, Y là nguyên tố kim loại hay phi kim ? vì sao?
Câu 2; Trong tự nhiên Clo có 2 đồng vị là 35Cl và 37Cl có nguyên tử khối trung bình là 35,5 Tính %sốnguyên tử của mỗi đồng vị
Câu 3: Biết rằng tổng số các loại hạt (p, n, e) trong nguyên tử R là 34, trong đó hạt không mang điện kémhơn số hạt mang điện là 10
a, Xác định tên của nguyên tố R và viết kí hiệu nguyên tử R ( Biết ZNa=11, ZMg=12, ZAl=13, ZCa=20,ZK=19)
b,cho 4,6 gam R hòa tan vừa đủ trong dung dịch HCl 3,65% xác định nồng độ % của chất sau phản ứngBiết nguyên tử khối của H=1;Cl=35,5; Na=23
a, - xác định tên nguyên tố: 1,0 điểm
- Viết kí hiệu nguyên tử : 0,5 điểm
b, - Tìm khối lượng muối : 0,25 điểm
- Tìm khối lượng dung dịch của muối: 0,5 điểm
- Tính C% : 0,25 điểm
VI Nhận xét, đánh giá,rút kinh nghiệm
Trang 4Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết: 13
Chương 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
BÀI 7: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS trình bày được:
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: Ô, chu kỳ, nhóm nguyên tố (nhóm A, nhóm B), các nguyên tố
họ Lantan , họ Actini
2 Kỹ năng:
Từ vị trí trong BTH của nguyên tố (Ô, chu kỳ, nhóm) suy ra cấu hình e nguyên tử và ngược lại
3 Thái độ, tình cảm:
Phát triển lòng yêu thích học tập bộ môn và khám phá khoa học, hiểu được qui luật kế thừa trongkhoa học
4 Năng lực, phẩm chất:
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán:
+ Biết suy luận vị trí và tính chất của nguyên tố dựa vào cấu hình e nguyên tử
* Các năng lực khác:
-Năng lực hợp tác(trong hoạt động nhóm)
-Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông(tìm những thông tin về sự phát minh rabảng tuần hoàn, cấu tạo bảng tuần hoàn)
-Năng lực sử dụng ngôn ngữ: diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân
* Phẩm chất: yêu quê hương đất nước, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước
II Chuẩn bị:
- GV: Hình vẽ ô nguyên tố Na Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học
- HS: BTH các nguyên tố hoá học Ôn lai cách viết cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố
III Tiến trình bài học:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: (5’) Câu hỏi: Cho N(Z=7); K(Z=19)
a) Viết cấu hình electron nguyên tử của N, K?
b) Cho biết N, K lần lượt là kim loại, phi kim, khí hiếm? giải thích?
c) Cho biết nguyên tử N, K lần lượt có bao nhiêu electron lớp ngoài cùng?
3 Bài mới:
Tiết 1: Nguyên tắc sắp xếp, cấu tạo bảng tuần hoàn( ô, chu kì)
Tiết 2: Cấu tạo bảng tuần hoàn (nhóm nguyên tố - luyện tập)
A Hoạt động khởi động (10 phút)
1 Mục tiêu hoạt động
- Huy động các kiến thức đã được học của học sinh và tạo nhu cầu tiếp tục tìm hiểu kiến thức mới của họcsinh
- Nội dung HĐ: Tìm hiểu về sơ lược phát minh ra BTH ,nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH
B1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV: cho HS thuyết minh về sơ lược lịch sử phát minh ra BTH
- GV: tổ chức cho HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1
B2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1
Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 1
1 Viết cấu hình e các nguyên tố từ Z=1 đến Z=20
2 Nêu nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH? Từ đó dự đoán cấu tạo BTH?
3 Các xác định số e lớp ngoài cùng, số e hóa trị của các nguyên tố
Trang 5CH e lớp ngoài cùng Số lớp e Số e lớp ngoài cùng Số e hóa trị
nsx
ns2npx
(n-1)dxnsy
B3: Báo cáo kết quả và thảo luận
GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung Trong
HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đềnày sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
Hoạt động 1: Cấu tạo của Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học: Ô nguyên tố (10phút)
Mục tiêu hoạt động: nêu được khái niệm ô nguyên tố, các thành phần của ô nguyên tố, cách xác định số
thứ tự của ô nguyên tố
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV: Chiếu BTH, Cho Hs quan sát BTH và cho biết sơ lược cấu tạo của BTH?
Sau khi thông báo định nghĩa ô nguyên tố, giáo viên yêu cầu HS quan sát một ô nguyên tố và xác địnhcác đại lượng có trong một ô nguyên tố, STT của ô nguyên tố
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động cá nhân, nhóm
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
Hoạt động chung cả lớp: GV mời 1 học sinh điền thông tin vào ô nguyên tố có sẵn, các học sinh khác góp
ý bổ sung Sau đó giáo viên lấy 1 ví dụ phân tích để HS nắm rõ hơn về ô nguyên tố
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
- Sản phẩm: HS xác định được thành phần của ô nguyên tố, STT ô nguyên tố dựa vào kí hiệu nguyên tử,nhận xét các nhóm
- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập, chuẩn hóa kiến thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu về chu kì (15 phút)
Mục tiêu hoạt động
Từ cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn học sinh nêu khái niệm chu kì,đặc điểm của chu kì
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Hoạt động cá nhân: Giáo viên yêu cầu HS nhận xét đặc điểm cấu hình e của các nguyên tố trong cùngmột hàng ngang (hàng 2,3,4,5) của BTH có đặc điểm gì giống và khác nhau từ đó nêu khái niệm chu kì
GV yêu cầu học sinh nghiên cứu BTH, SGK và trả lời vào
Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2
1 Thế nào là một chu kì? BTH có mấy chu kì? bao nhiêu chu kỳ nhỏ, bao nhiêu chu kì lớn?
2 Hãy cho biết số lượng mỗi nguyên tố trong 1 chu kỳ? Cho biết nguyên tố đứng đầu và kết thúc trongmỗi chu kỳ?
3 Cách xác định số thứ tự chu kì?
HS: lên trình bày trên bảng; các HS khác góp ý kiến, sửa chữa, bổ sung
GV: Giới thiệu khái quát lại từ chu kì 1→7 Đặc biệt lưu ý HS ở chu kì 2 và chu kì 3, mở rộng giới thiệu
về các nguyên tố Họ Lantan và họ Actini
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động cá nhân
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
Trang 6- Học sinh đứng tại chỗ trả lời
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
-Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2
- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai
và chuẩn hóa kiến thức
C Vận dụng và tìm tòi mở rộng ( 5 phút):
Mục tiêu hoạt động:
Nhằm mục đích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong bài để giải quyết các câu hỏi, bàitập nhằm mở rộng kiến thức của học sinh, giáo viên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là những
HS khá giỏi và chia sẻ với các bạn trong lớp
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
làm bài tập trong SGK và SBT hóa học
HS giải quyết bài tập sau:
Bài 1: Lập biểu thức mối liên hệ giữa điện tích hạt nhân ( ZA, ZB ) của
a hai nguyên tố A, B đứng kế tiếp nhau trong một chu kì (thuộc 2 nhóm A liên tiếp)
b hai nguyên tố A, B thuộc cùng một nhóm A, thuộc hai chu kì liên tiếp
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động cá nhân bài 1
GV hướng dẫn HS về nhà làm các bài còn lại
Chương 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
BÀI 7: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS trình bày được:
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: Ô, chu kỳ, nhóm nguyên tố (nhóm A, nhóm B), các nguyên tố
họ Lantan , họ Actini
2 Kỹ năng:
Từ vị trí trong BTH của nguyên tố (Ô, chu kỳ, nhóm) suy ra cấu hình e nguyên tử và ngược lại
3 Thái độ, tình cảm:
Phát triển lòng yêu thích học tập bộ môn và khám phá khoa học, hiểu được qui luật kế thừa trongkhoa học
4 Năng lực, phẩm chất:
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán:
+ Biết suy luận vị trí và tính chất của nguyên tố dựa vào cấu hình e nguyên tử
* Các năng lực khác:
-Năng lực hợp tác(trong hoạt động nhóm)
-Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông(tìm những thông tin về sự phát minh rabảng tuần hoàn, cấu tạo bảng tuần hoàn)
-Năng lực sử dụng ngôn ngữ: diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân
* Phẩm chất: yêu quê hương đất nước, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước
II Chuẩn bị:
- GV: Hình vẽ ô nguyên tố Na Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học
Trang 7- HS: BTH các nguyên tố hoá học Ôn lai cách viết cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố.
III Tiến trình bài học:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV: tổ chức cho HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1
B2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1
Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 1
Các xác định số e lớp ngoài cùng, số e hóa trị của các nguyên tố
CH e lớp ngoài cùng Số lớp e Số e lớp ngoài cùng Số e hóa trị
nsx
ns2npx
(n-1)dxnsy
B3: Báo cáo kết quả và thảo luận
GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung Trong
HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đềnày sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
Học sinh biết định nghĩa, đặc điểm của nhóm nguyên tố, phân loại theo nhóm
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên hướng dẫn cho HS quan sát trên BTH về nhóm IA và VIIIA
HS trả lời câu hỏi sau trong
Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 3
1 Hãy cho biết cấu hình e của các nguyên tố trong nhóm IA, trong nhóm VIIIA có đặc điểm như thếnào?
2 Nêu định nghĩa nhóm nguyên tố?
3.Trong bảng tuần hoàn có bao nhiêu nhóm? Được đánh số như thế nào?
4 Nêu đặc đểm chung về cấu hình e lóp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố trong cùng một nhóm
A, B?
5 Cách xác định STT nhóm nguyên tố (STT nhóm A, B)?
HS: lên trình bày trên bảng; các HS khác góp ý kiến, sửa chữa, bổ sung
GV: Nhấn mạnh cách xác định STT nhóm nguyên tố
Hoạt động cá nhân: HS nghiên cứu SGK cho biết vị trí các khối nguyên tố trong BTH
GV : các nguyên tố s hoạt động hoá học rất mạnh còn được gọi là kim loại hoạt động Nhóm B gồm cácnguyên tố d và f
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động cá nhân, nhóm
Trang 8B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh đứng tại chỗ trả lời
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
-Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu giao nhiệm vụ học tập số 3
- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai
và chuẩn hóa kiến thức
- Nội dung HĐ: Hoàn thành các câu hỏi/bài tập trong phiếu học tập
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Ở HĐ này GV cho HS HĐ cá nhân là chủ yếu, bên cạnh đó có thể cho HS HĐ cặp đôi hoặc trao đổinhóm nhỏ để chia sẻ kết quả giải quyết các câu hỏi/bài tập trong phiếu học tập số 4
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động cá nhân, nhóm
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh đứng tại chỗ trả lời
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
- HĐ chung cả lớp: GV mời một số HS lên trình bày kết quả/lời giải, các HS khác góp ý, bổ sung GVgiúp HS nhận ra những chỗ sai sót cần chỉnh sửa và chuẩn hóa kiến thức/phương pháp giải bài tập
GV có thể biên soạn các câu hỏi/bài tập khác, phù hợp với đối tương HS, tuy nhiên phải đảm bảo mụctiêu chuẩn kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu của chương trình Các câu hỏi/ bài tập cần mang tính địnhhướng phát triến năng lực HS, mở rộng sự liên tưởng tránh các câu hỏi chỉ yêu cầu HS ghi nhớ kiến thứcmáy móc
PHIẾU HỌC TẬP 4
Hoàn thành các câu hỏi sau:
Câu 1: Số hiệu nguyên tử của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn không cho biết
A Số thứ tự, chu kì, nhóm B Số electron trong nguyên tử
C Số proton của hạt nhân D Số nơtron
Câu 2: Cấu hình electron nguyên tử của Fe : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2 Sắt ở:
A ô 26, chu kì 4, nhóm VIIIA B ô 26, chu kì 4, nhóm VIIIB
C ô 26, chu kì 4, nhóm IIA D ô 26, chu kì 4, nhóm IIB
Câu 3: Nguyên tố X có số thự tự Z =8 Hãy chọn câu phát biểu Đúng, X thuộc chu kì ?, nhóm ?
A chu kì 2, nhóm IVA B chu kì 2, nhóm VIA C chu kì 2, nhóm VA D chu kì 2,nhóm IIA
Câu 4: Nguyên tử nguyên tố X có Z = 15, X có bao nhiêu electron lớp ngoài cùng ?, chu kì ?, nhóm ?
A 3e ,chu kì 3 nhóm VA B 5e,chu kì 3,nhóm IIIA C 5e,chu kì 3,nhóm VA D 3e, chu kì 3,nhómVIA
Câu 5: Trong các mệnh đề sau:
Nhóm B gồm các nguyên tố thuộc chu kì nhỏ và chu kì lớn
BTH gồm 4 chu kì và 8 nhóm
Nhóm A chỉ gồm các nguyên tố thuộc chu kì lớn
Các nguyên tố d và f còn được gọi là các nguyên tố kim loại chuyển tiếp
Số mệnh đề phát biểu Đúng là: A 3 B 2 C 1 D 4
Trang 9Câu 6: Nguyên tử X có phân lớp electron ngoài cùng là 3p4 Hãy xác định câu SAI trong các câu sau khinói về nguyên tử X ? A lớp ngoài cùng của X có 6 electron B phân lớp cuối cùng có 4electron
C X thuộc chu kì 3, nhóm VIA D hạt nhân nguyên tử X có 16electron
Câu 7: Trừ chu kì 1, các chu kì khác bắt đầu từ loại nguyên tố nào và kết thúc ở loại nguyên tố nào ? Đầu
chu kì – cuối chu kì ? A kim loại kiềm thổ - khí hiếm B kim loại kiềm thổ - halogen
C kim loại kiềm – khí hiếm D kim loại kiềm – halogen
Câu 8: Nguyên tố X có Z = 24 Vậy X có vị trí nào trong BTH ?
A chu kì 4, nhóm IIB B chu kì 4, nhóm VIB C chu kì 4, nhóm IB D chu kì 3, nhómIVB
Câu 9: Trong BTH các nguyên tố, số chu kì nhỏ và số chu kì lớn là
Câu 10: Số nguyên tố trong chu kì 3 và 5 là
Câu 11: Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo nguyên tắc
A Tăng dần độ âm điện B Tăng dần bán kính nguyên tử
C Tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử D Tăng dần khối lượng
Câu 12: Nguyên tố thuộc chu kỳ 3, nhóm VIIA Vậy X có cấu hình electron
A 1s²2s²2p63s²3p4 B 1s²2s²2p63s²3p5 C 1s²2s²2p63s²3p3 D 1s²2s²2p63s²3p6
Câu 13: Các nguyên tố xếp ở chu kì 5, thì nguyên tử có bao nhiêu lớp electron?
Câu 14: Nguyên tử của nguyên tố X, có điện tích hạt nhân là 15+ Vị trí của X trong bảng tuần hoàn là
A chu kì 3 và nhóm VIIA B chu kì 3 và nhóm VA
C chu kì 4 và nhóm IVA D chu kì 4 và nhóm IIIA
C©u 15: Nguyên tử của một nguyên tố có cấu hình electron như sau: 1)1s22s22p1 2)1s22s22p4
3)1s22s22p63p1 4)1s22s22p63s23p5 Những nguyên tố nào sau đây thuộc cùng một nhóm?
B1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Em hãy tìm hiểu qua tài liệu, internet và cho biết hiện nay có bao nhiêu nguyên tố hóa học đã được tìmra? Lấy một nguyên tố mới được tìm ra chưa có trong bảng HTTH, nêu một vài thông tin về nguyên tốđó?
B2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS tìm nguồn tài liệu tham khảo (internet, thư viện, góc họctập của lớp )
Gợi ý: Ở những nơi khó khăn, không có internet hoặc tài liệu tham khảo, GV có thể sưu tầm sẵn tài liệu
và để ở thư viện nhà trường/góc học tập của lớp và hướng dẫn HS đọc Như vậy, vừa giúp HS có tài liệutham khảo, vừa góp phần tạo văn hóa đọc trong nhà trường
Bài viết/báo cáo hoặc bài trình bày powerpoint của HS
B4: Kiểm tra, đánh giá kết quả HĐ:
GV có thể cho HS báo cáo kết quả HĐ vận dụng và tìm tòi mở rộng vào đầu giờ của buổi học kế tiếp, GVcần kịp thời động viên, khích lệ HS
4 Dặn dò giao nhiệm vụ
Làm bài tập sgk Đọc bài 8
5 Rút kinh nghiệm:
Trang 10Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết: 15.
Ký duyệt
BÀI 8: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ
CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
HS trình bày được:
- Đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A
- Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron lớp ngoài cùng của ng.tử các ng.tố trong chu kì
- Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron ng.tử các ng.tố chính là nguyên nhân sự biến đổi tuànhoàn về tính chất của các ng.tố
- Đặc điểm cấu hình electron hóa trị của ng.tử các ng.tố nhóm B
2 Kỹ năng:
- Dựa vào cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố nhóm A, suy ra cấu tạo nguyên tử, đặcđiểm cấu hình electron lớp ngoài cùng
- Dựa vào cấu hình electron xác định nguyên tố s, p, d
3 Thái độ, tình cảm:
- Tinh thần làm việc nghiêm túc, sáng tạo
- Đức tính cần cù, tỉ mỉ, chính xác
4 Năng lực, phẩm chất:
- Năng lực tư duy khái quát hóa, hợp tác, thuyết trình
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học
- HS: Ôn bài cấu tạo BTH các nguyên tố hoá học
III Tổ chức hoạt động dạy – học:
+ Trình bày nguyên tắc sắp xếp, cấu tạo của BTH? Phân tích trên bảng tuần hoàn?
+ Mqh Giữa cấu hình e nguyên tử và số thứ tự nhóm
+ Cấu hình e nguyên tử nguyên tố hóa học thay đổi như thế nào trong các chu kì?
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1
1 Viết cấu hình e các nguyên tố từ Z=1 đến Z=20
2 Trong nhóm A của BTH số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?
3 Trong mỗi chu kì số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?
4 Sau mỗi chu kì số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs hoạt động nhóm
Trang 11- Sau đó GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung.Trong HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, cácvấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập.
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh đại diện đứng tại chỗ trả lời
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV: Chiếu cấu hình e của các nguyên tố nhóm IA, Chu kì 3
học sinh nhận xét thông tin đặc điểm e lớp ngoài cùng của nhóm IA,
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hs họat động cá nhân, trả lời
- Sau đó GV cho HS khác nhận xét Trong HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặcvấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐluyện tập
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh đại diện đứng tại chỗ trả lời
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
Sau đó giáo viên lấy ví dụ nhóm IIA, chu kì 4 phân tích để HS nắm rõ hơn
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
- Sản phẩm: HS xác định được đặc điểm e lớp ngoài cùng của nhóm, chu kì, đặc điểm này tuần hoàn từchu kì nọ chuyển sang chu kì kia, nhận xét các nhóm
- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập, chuẩn hóa kiến thức
Kết luận: Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố khi điện tích hạt
nhân tăng dần chính là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn về tính chất của các nguyên tố
Hoạt động 2: Cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố nhóm A (15 phút)
Mục tiêu hoạt động
Nắm được cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A
Nắm được một số nhóm A tiêu biểu
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên yêu cầu HS nhận xét đặc điểm cấu hình e của các nguyên tố trong cùng một nhóm A của BTH
có đặc điểm gì giống nhau? GV yêu cầu học sinh nghiên cứu BTH, SGK và trả lời vào
Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2
1 Trong nhóm A số e hóa trị và số e lớp ngoài cùng quan hệ với nhau như thế nào?
2 Số thứ tự nhóm A quan hệ như thế nào với số e hóa trị?
3 Xã định số e hóa trị các nguyên tố thuộc nhóm IA đến VIIIA
HS: lên trình bày trên bảng; các HS khác góp ý kiến, sửa chữa, bổ sung
GV: Giới thiệu khái quát lại và nêu các nhóm A tiêu biểu
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hoạt động cá nhân, nhóm
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh đại diện đứng tại chỗ trả lời
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
Trang 12-Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2
- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai
và chuẩn hóa kiến thức:
1 Cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A:
a.Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm A có cùng số e ở lớp ngoài cùng tức là có cùng số ehoá trị
Chính sự giống nhau về cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử là nguyên nhân của sự giống nhau vềtính chất hoá học của các nguyên tố trong cùng một nhóm A
b Số thứ tự của mỗi một nhóm A (IA->VIIIA)
bằng số e ở lớp ngoài cùng và đồng thời là số e hoá trị trong nguyên tử các nguyên tố đó
c Các e hoá trị của các nguyên tố nhóm IA,IIA là electron s-> là nguyên tố s
Các e hoá trị của các nguyên tố nhóm IIIA
->VIIIA là electron p và electron s-> là nguyên tố p (trừ He)
2 Một số nhóm A tiêu biểu
a Nhóm VIIIA
- Nguyên tố đều có 8e lớp ngoài cùng(ns2np6) trừ He có 2e lớp ngoài cùng-> Đây là cấu hình e bền vững
- Hầu hết các khí hiếm không tham gia phản ứng hoá học
b Nhóm IA(Kim loại kiềm)
- Nguyên tố có 1e lớp ngoài cùng : ns1
- Trong các phản ứng hoá học dễ nhường 1e để đạt đến cấu hình e bền vững của khí hiếm-> có hoá trị I
- Tính chất của đơn chất kim loại: tác dụng với nước, với oxi, với phi kim-> tính kim loại điển hình
c Nhóm VIIA( Halogen):
-Các nguyên tố đều có 7e lớp ngoài cùng:ns2np5
- Trong các phản ứng hoá học dễ thu 1e để đạt đến cấu hình e bền vững của khí hiếm-> có hoá trị I vớikim loại
- Tính chất của đơn chất phi kim: tác dụng với oxi, với kim loại, hyđroxit có tính axit -> tính phi kim điểnhình
C Luyện tập, Vận dụng và tìm tòi mở rộng (5 phút)
Mục tiêu hoạt động:
Nhằm mục đích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong bài để giải quyết các câu hỏi, bàitập nhằm mở rộng kiến thức của học sinh, giáo viên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là những
HS khá giỏi và chia sẻ với các bạn trong lớp
B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS làm bài tập trong SGK và SBT hóa học
B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
Hoạt động cá nhân, nhóm
GV hướng dẫn HS về nhà làm
B3 Báo cáo kết quả và thảo luận Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập
GV cho HS báo cáo kết quả hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng vào đầu giờ của buổi học tiếp theo,động viên khích lệ HS kịp thời
BÀI 8: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ
CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I Mục tiêu: