Chế định ủy thác trong pháp luật của Anh

Equity ra đời để bảo vệ quyền lợi mà common law không bảo vệ được cho người có quyền và khi nhắc tới equity không thể không kể tới chế định ủy thác ở nước Anh lúc bấy giờ khi mà đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định ủy thác

MỤC LỤC

A MỞ BÀI 1

B NỘI DUNG 2

I Khái quát chung về Equity (Công bằng) ở Anh 2

1 Khái niệm 2

2 Chế định Ủy thác 3

II Chế định ủy thác trong pháp luật của Anh 3

1 Nguồn gốc ra đời của chế định Ủy thác của Anh 3

2 Đặc điểm của chế định ủy thác ở Anh 5

C KẾT LUẬN 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

A MỞ BÀI

Khi nói đến quá trình hình thành và phát triển của common law ở nước Anh không thể không nhắc đến giai đoạn hình thành và phát triển của equity (công bằng) từ thế kỷ XV đến thể kỷ XIX Ở giai đoạn này khi mà common law dần trở nên cứng nhắc, phức tạp với hệ thống trát dẫn đến sự bất công trong xét xử, tình trạng người có quyền thu kiện vì lý do kỹ thuật nên những người này đã cầu cứu lên nhà vua (đặc biệt là đến thế kỷ XV) để đòi lại quyền, lợi ích của mình khi mà common law lại không bảo vệ được quyền và lợi ích đáng ra họ được có một cách công bằng mà nói Và equity ra đời từ đây, equity ra đời để bảo vệ quyền lợi mà common law không bảo vệ được cho người có quyền và khi nhắc tới equity không thể không kể tới chế định ủy thác ở nước Anh lúc bấy giờ khi

mà đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định ủy thác Trong nội dung bài tiểu luận sau đây của tôi về Chế định ủy thác ở nước Anh, tôi xin được nêu lên một vài hiểu biết, đặc điểm của chế định ủy thác của nước Anh trong phạm vi mà mình đã tìm hiểu được

B NỘI DUNG

I Khái quát chung về Equity (Công bằng) ở Anh

1 Khái niệm

Khi mới ra đời và trong giai đoạn đầu, common law không bị cản trở bằng yếu tố kỷ thuật nhưng trong quá trình phát triển, đặc biệt trong mối quan hệ với

hệ thống trát, commom law đã dần trở nên phức tạp, cứng nhắc và dẫn đến những bất công trong xét xử

Bước sang thế kỷ XV, bản thân thủ tục tố tụng đã ngày càng bị chi phối mạnh

mẽ bởi hệ thống trát và vì thế, thủ tục tố tụng ngày càng được coi trọng hơn cả quyền lợi đang bị tranh chấp trong vụ kiện

Điều đó dẫn tới sự bất công trong xét xử, người có quyền thu kiện vì lý do kỹ thuật, người dân cầu cứu tới Nhà vua (đặc biệt là đến thế kỷ XV) Thực tiễn đồi hỏi cần có một giải pháp khắc phục nhược điểm này, cần một giải pháp đem lại công bằng cho người dân và giải pháp đó chính là equity được văn phòng đại pháp quan khai thác để giải quyết các vụ việc không được giải quyết hoặc chưa được giải quyết thỏa đáng bởi các tòa án hoàng gia

Định nghĩa của equity (Luật Công bình):

- Theo nghĩa thông dụng, equity được hiểu là trạng thái bằng nhau hoặc công

bằng, vô tư

- Theo phương diện pháp lý, equity được hiểu là hệ thống các học thuyết và thủ

tục pháp lý phát triển song song với common law và luật thành văn, được sử dụng trong hoạt động xét xử tại Văn phòng đại pháp mà sau này phát triển thành tòa đại pháp nhằm khác phục những bất cập của common law

Sự hình thành và phát triển của equity là nhằm sửa đổi và bổ sung cho common law, để hoàn tất common law chứ không nhằm mục địch thay thế common law

Trong suốt thế kỷ XV, các Đại pháp quan quyết định những vụ việc theo nhận thức cá nhân về công bằng và lẽ phải Cuối thế kỷ XV, Tòa đại pháp (Court of Chancery) ra đời

Đầu thế kỷ XVI, các phán quyết của Đại pháp quan được phát triển và được tập hợp lại, xuất bản định kỳ Equity dần bị ràng buộc bởi tiền lệ pháp và cũng dần trở nên cứng nhất như common law Khoảng thế kỷ XVII, tính pháp lý của luật công bình được tăng cường do việc cho phép kháng cáo với quyết định của tòa công bình lên Thượng nghị viện

2 Chế định Ủy thác

Đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định ủy thác Chế định ủy thác là một nghĩa vụ dựa trên một người là người được ủy thác được người chủ sở hữu pháp lý của tài sản giao cho quyền quản lý

sử dụng tài sản vì lợi ích của một người khác hoặc vì mục đích xác định Chế định ủy thác đã đóng vai trò rất quan trọng trong pháp luật của Anh

II Chế định ủy thác trong pháp luật của Anh

1 Nguồn gốc ra đời của chế định Ủy thác của Anh

Như đã nói ở trên, đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định ủy thác Chế định ủy thác là chế định đặc thù của dòng

họ common law.Chế định ủy thác là một giao dịch pháp lý qua đó, một người chuyển giao một hoặc nhiều tài sản của mình cho một người khác (người nhận

ủy thác) để sau này sử dụng, định đoạt vì lợi ích của một người khác nữa (gọi là người hưởng thụ) hay vì mục đích gì đó phù hợp với pháp luật, do người lập chế định ủy thác xác định trước

Chế định ủy ra đời ở Anh trong giai đoạn từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIII, khi người sử dụng đất ở Anh còn phải tuân thủ hàng loạt các nghĩa vụ do nhà nước phong kiến áp đặt như nghĩa vụ nộp địa tô trong quá trình sử dụng đất đai và nghĩa vụ nộp thuế khi tài sản là đất đai; hoặc khi người sử dụng đất ở vào hoàn

cảnh không thể tự mình trực tiếp quản lý và sử dụng đất do tham gia vào các cuộc viễn chinh do các tín đồ cơ đốc giáo tổ chức

Trong những trường hợp đó, chủ sử dụng đất (người ủy thác) thường tìm người thay mặt mình quản lý và sử dụng đất bằng cách sang tên mảnh đất của mình cho bạn thân hoặc họ hàng đáng tin cậy (người được ủy thác) của mình với điều kiện:

- Phần đất đó sẽ được trả lại cho người ủy thác (chủ sử dụng đích thực) khi anh

ta quay trở về sau cuộc viễn chinh hoặc trả lại cho con cái người được ủy thác khi chúng đến tuổi trưởng thành

- Trong suốt thời gian bên được ủy thác sử dụng đất, bên được ủy thác phải chi trả cho bên ủy thác hoặc bên thụ hưởng (do bên chỉ thác chỉ định) một phần hoa lợi từ đất

Tuy nhiên, trong thực tiễn, bên được ủy thác thường có xu hướng không thực hiện những điều đã cam kết

Theo nguyên tắc của common law, sau khi sang tên đất, người ủy thác không còn quyền sử dụng hợp pháp đối với mảnh đất mà phần đất đó đã thuộc về quyền sử dụng hợp pháp của người được ủy thác; quyền sử dụng đất của người được ủy thác chỉ bị giới hạn bởi quy phạm đạo đức chứ không bị giới hạn bởi quy phạm pháp luật (người được ủy thác có bổn phận, theo lương tâm chứ không theo páp luật, trông coi tài sản ủy thác và chi trả thu nhập cho người được

ủy thá hay người thụ hưởng theo đúng những cam kết trong hợp đồng ủy thác)

Vì vậy, theo common law, không có loại trát nào có thể bảo vệ lợi ích của người

ủy thác gắn với phần đất mà họ không còn quyền sử dụng hợp pháp

Những người ủy thác không may mắn đó thường đệ đơn lên Vua và Vua lại thường chuyển những đơn kiện đó xuống cho Đại pháp quan giải quyết Trước những vụ việc này, Đại pháp quan việc người được ủy thác phủ nhận quyền đòi lại đất của người ủy thác là bất công, trái với giáo lý và lương tâm; rằng người

được ủy thác chỉ giữ mảnh đất đó vì lợi ích của người ủy thác và sẽ phải trả lại cho người ủy thác khi có yêu cầu

Vì vậy, Đại pháp quan thường ra phán quyết cưỡng chế thi hành những điều kiện theo đó hợp đồng ủy thác được thiết lập để buộc các bên được ủy thác thực hiện những cam kết của mình ở vào thời điểm hợp đồng ủy thác được thiết lập Những phán quyết này thường kèm theo những hình phạt đối với các nhân như

bỏ tù hoặc tịch thu tài sản nếu người được ủy thác không chịu thi hành án

Đại pháp quan đã dần dần hoàn thiện nguyên tắc giải quyết những vụ việc loại này và xây dựng nên những quy phạm pháp luật chi tiết Tập hợp nên những quy phạm pháp luật đó đã tạo thành chế định ủy thác mà sau khi chế độ phong kiến ở Anh sụp đổ, các quy phạm pháp luật ủy thác đã được sử dụng trong nhiều lĩnh vực quan hệ xã hội chứ không chỉ trong lĩnh vực ủy thác đất đai

Ngày nay, ủy thác được coi là chế định pháp luật điển hình của dòng họ common law

2 Đặc điểm của chế định ủy thác ở Anh

Như đã nêu, trong khoảng thời gian giữa hai lần sang nhượng, theo common law, người được ủy thác có đầy đủ quyền của người chủ đối với tài sản như quyền giữ lại hoặc định đoạt tài sản (tuy nhiên, trong quan hệ đối với chủ nợ thì quyền sở hữu tài sản của người được ủy thác không tuyệt đối, chẳng hạn, người chủ nợ không thể bắt tài sản này để trả thay nợ)

Nếu như người được ủy thác vi phạm sự tin cậy của người ủy thác, những người thừa kế hoặc người hưởng lợi có thể dựa vào sự bảo vệ của equity – chế định ủy thác của equity Sự tôn trọng common law thể hiện ở chỗ, luật Công bình không phủ nhận hoặc tước bỏ quyền sở hữu của người được ủy thác mà luật công bình sẽ ban hành lệnh buộc người được ủy thác sử dụng tài sản sao cho có lợi nhất cho người thụ hưởng

Nếu người ủy thác vi phạm nghĩa vụ của mình bằng cách bắng tài sản đó đi thì việc mua bán vẫn có giá trị nhưng khi đó anh ta trở thành người được ủy thác

của số tiền có được từ việc bán tài sản ấy, trong một số trường hợp (chẳng hạn nếu tài sản được bán với giá thấp hơn giá thị trường) thì người mua cũng trở thành người được ủy thác với tất cả các nghĩa vụ của người được ủy thác

Ngay cả hiện nay việc ủy thác cũng được sử dụng trong nhiều trường hợp khác nhau, khi vì lý do nào đó, cần phải phân định rõ quyền sở hữu theo pháp luật và

sỡ hữu theo luật công bình (người được hưởng lợi), nghĩa là tài sản được giữ cho một người khác

Đặc điểm của chế độ ủy thác của Anh gồm:

- Chia tách quyền sở hữu và quyền hưởng dụng tài sản

- Các thành tố của chế định ủy thác của Anh:

+ Nghĩa vụ ủy thác

+ Người được ủy thác

+Tài sản ủy thác

+ Người hưởng quyền

* Người ủy thác:

Người ủy thác là người tạo ra ủy thác bằng ý chí của mình Bằng sự bày tỏ ý chí đơn phương, người lập ủy thác chuyển giao một hay nhiều tài sản của mình cho người nhận ủy thác Ý chí đó được ghi nhận dưới hình thức như một chúc thư, một hợp đồng tặng cho hoặc một giao dịch đơn phương

Người ủy thác có hai loại, có thể là người lập đồng thời là người nhận hay người lập và người nhận là hai chủ thể khác nhau

* Người được ủy thác:

Khái niệm nghĩa vụ của người được ủy thác (fiduciary duty hay trustee’s obligations) là một trong những yếu tố then chốt của luật Công bình và tín thác (equity and trust) của hệ thống pháp luật common law

Người được ủy thác có thể được hiểu là một người nào đó cam kết hoặc có nghĩa vụ thực hiện một hay một số công việc nào đó vì lợi ích của người khác.1

Nghĩa vụ hay bổn phận chăm sóc đầu tiên và bao trùm là người được ủy thác không được thu lợi cá nhân từ công việc của mình trừ khi đã được sự chấp thuận

rõ ràng và đầy đủ của người ủy thác hoặc người thứ ba thụ hưởng Người được

ủy thác phải đặt quyền lợi của người ủy thác và/hoặc người thụ hưởng lên trên quyền lợi của bản thân mình và không được để cho lợi ích của mình mâu thuẫn với quyền lợi của những người kia.Án lệ của nước Anh còn quy định rằng trách nhiệm của một người được ủy thác bình thường (không có chuyên môn sâu về lĩnh vực quản lý tài sản) là phải coi tài sản ủy thác như là tài sản của chính mình Trong khi đó, trách nhiệm của người được ủy thác chuyên nghiệp (như quản lý tài sản và đầu tư chuyên nghiệp) là phải hành động cẩn trọng như một thương nhân đang đầu tư vì lợi ích của một người mà mình cảm thấy có bổn phận về mặt đạo đức phải chu cấp.2

Người được ủy thác là nhân vật quan trọng trong sự tồn tại của chế định ủy thác Người nhận ủy thác phải là người có năng lực hành vi Người ủy thác có quyền từ chối hoặc đồng ý nhận ủy thác

Khi có các hành vi vi phạm, nếu người được ủy thác vi phạm các nghĩa vụ của mình thì người ủy thác xó quyền cách chức người này Khi bị quy trách nhiệm, người được ủy thác phải bồi thường những thiệt hại gây ra cho ngườ ủy thác, nếu thu được lợi ích mà lợi ích mà lợi ích có được do vi phạm nghĩa vụ với người ủy thác thì người nhận ủy thác phải hoàn trả lợi ích này cho người ủy thác Theo đó, người được ủy thác mà biết có hành vi hoặc chuẩn bị có hành vi

1 Lương Văn Trung: Nghĩa vụ của người nhận ủy thác, Thời báo Kinh tế sài Gòn, số 33 –

2013, ra ngày 15/8/2013

2 Lương Văn Trung: Nghĩa vụ của người nhận ủy thác, Thời báo Kinh tế sài Gòn, số 33 –

2013, ra ngày 15/8/2013

vi phạm nghĩa vụ người được ủy thác thì phải có phản ứng, nếu không sẽ bị coi

là không tận tụy trong công việc và phải chịu trách nhiệm

* Người thụ hưởng: Là đối tượng của ủy thác Người thụ hưởng phải là cá nhân

và tổ chức đang còn tồn tại Về quyền và nghĩa vụ thì: Nếu người được ủy thác chiếm đoạt tài sản của người ủy thác, người thụ hưởng có một quyền ưu tiên so với các chủ nợ không có bảo đảm của người được thụ hưởng đối với tài sản được đòi lại, ngay cả trong trường hợp người được ủy thác chịu sự thanh toán của tư pháp Nếu người được ủy thác làm lẫn lộn nhiều tiền của người ủy thác

và tiền riêng của mình, người thụ hưởng được ưu tiên nhận dạng số tiền của người ủy thác từ tồn khoản của trương mục Nếu người được ủy thác làm lẫn lộn tiền của nhiều người ủy thác khác, khi đó án lệ có quy đinh “first in, first out” (vào trước thì ra trước) Nếu một người thứ ba làm lẫn lỗn một cách vô tình tiền của người ủy thác và tiền của riêng mình, các quyền yêu cầu của người thụ hưởng cho phép người thụ hưởng bảo vệ quyền lợi ích của mình nhất là trong các trường hợp không có điều kiện hoặc không thể thực hiện quyền đeo đuổi

* Tài sản ủy thác:

Tài sản là một số tiền được chuyển bằng cách trao tay hoặc chuyển khoản và việc chuyển giao được hoàn tất khi người nhận tài sản của người này đã nhận được số tiền

Tài sản là một động được chuyển giao bằng cách giao nhận về phương diện vật chất hoặc coi như đã được chuyển giao hiệu lực của một cam kết chuyển giao đơn phương mà người chuyển giao không có quyền hủy bỏ

Tài sản là cổ phần có ghi tên được chuyển giao bằng cách sang tên trên số đăng ký cổ phần

Tài sản là bất động sản thì các quyền được chuyển giao bằng cách sang tên trên sổ đăng ký bất động sản

- Sự hình thành ủy thác giống như cơ chế hình thành các giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự

- Trên cơ sở hợp đồng, quy định các quyền và nghĩa vụ của người được ủy thác

và người ủy thác

- Hai bên người ủy thác và người được ủy thác tìm kiếm những quy định cụ thể trong hợp đồng giữa hai bên

- Chế định ủy thác sẽ bảo đảm công bằng cho người ủy thác và người được ủy thác (là hành vi bảo đảm công bằng xã hội bằng cách ngăn chặn những hành vi của các cá nhân với dụng ý giữ lại nhằm chiếm đoạt tiền hoặc những lợi ích vật chất khác trái với lương tâm và giáo lý)

- Chế định ủy thác thì được chia thành:

+ Ủy thác rõ ràng: Là chế định được thiết lập theo ý chí của một người có tài sản Ví dụ như một người chuyển tiền cho chị gái của mình để người này sử dụng cho việc chăm lo học tập và sức khỏe cho con trai của mình Tùy theo người ủy thác còn sống hay đã chết có ủy thác lập lúc còn sống (khác khe về nội dung và hình thức) và ủy thác di chúc hay dựa vào đặc điểm của người thụ hưởng có ủy thác tư nhân và ủy thác công cộng

+ Ủy thác ngầm định: Là ủy thác phát sinh từ ý chí được suy đoán của người có tài sản

+ Ủy thác theo sự xác định của các quy phạm pháp luật: Đây là các ủy thác được thiết lập theo các quy định của pháp luật trong các trường hợp được luật dự kiến

* Đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định ủy thác:

Như đã biết, theo quy định của common law, phần đất đai đã sang tên cho người

ủy thác thì người ủy thác không còn quyền sử dụng hợp pháp đối với mảnh đất được ủy thác, người bị ủy thác chr bị giới hạn bởi quy phạm đạo đức (theo lương tâm chứ không theoo pháp luật), không có trát để bảo vệ người ủy thác