Nội dung: 2: Đọc hiểu - Cảnh đau thương của đất nước được Chuyển giao nhiệm hiện lên qua những hình ảnh: vụ: GV yêu cầu HS đọc SGK , + Lũ trẻ lơ xơ chạy trả lời các câu hỏi sau bằng Thực[r]
Trang 1Tiế18 -HD đọc thêm CHẠY GIẶC
(Nguyễn Đình Chiểu) BÀI CA PHONG CẢNH HƯỞNG SƠN
(Chu Mạnh Trinh)
I Mức độ cần đạt
1 Kiến thức
- Đất nước rơi vào tay giặc, cảnh “xẻ nghé tan đàn”, thái độ tác giả.
- Lựa chọn từ ngữ, kết hợp tả thực, tạo hình ảnh ( Chạy giặc)
- Một cái nhìn bao quát về phong cảnh Hương Sơn
- Tấm lòng thành kính với cảnh đẹp của quê hương đất nước
- Cách sử dụng từ, giọng điều bài hát nói khoan thai, nhẹ nhàng ( Bài ca phong cảnh Hương Sơn)
2 Kĩ năng
:Đọc hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại.
3 Thái độ: giáo dục lòng yêu nước;Hiểu và bồi dưỡng lòng yêu nước
4 Những năng lực cụ thể học sinh cần phát triển:
-Năng lực sáng tạo: HS xác định được ý tưởng của các tác giả được gửi gắm trong bài thơ; trình bày được suy nghĩ và cảm xúc của mình đối với giá trị nội dung và nghệ thuật của mỗi bài thơ
-Năng lực hợp tác: Thảo luận nhóm để thể hiện cảm nhận của cá nhân và lắng nghe ý kiến của bạn để
tự điều chỉnh cá nhân mình
-Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mỹ: HS nhận ra được những giá trị thẩm mỹ trong mỗi tác phẩm
II Chuẩn bị
1 Thầy: - SGK, SGV, Tài liệu tham khảo
- Sưu tầm tranh, ảnh về các tác giả, tác phẩm liên quan đến Nguyễn Đình Chiểu, Chu Mạnh Trinh
2 Trò: Chuẩn bị các câu hỏi, bài tập, sản phẩm
III Tổ chức dạy và học.
1 Ổn định tổ chức lớp:
2 Tổ chức dạy và học bài mới:
I HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
HS
Nội dung cần đạt
- GV giao nhiệm vụ:
+ Cho hs xem tranh ảnh
+ Hỏi: Em cảm nhận như thế nào về nỗi đau chiến
tranh? ( Với tp Chạy giăc); Cảm nhận của e về
cảnh đẹp chùa Hương ntn?
- GV nhận xét và dẫn vào bài mới
HS xem tranh ảnh và trả lời
II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1 Hướng dẫn HS tìm hiểu
chung về tác giả và tác phẩm
- GV: cho học sinh đọc phần
tiểu dẫn và nêu hoàn cảnh sáng
tác và bố cục
2: Đọc hiểu
Chuyển giao nhiệm
vụ: GV yêu cầu HS đọc SGK ,
trả lời các câu hỏi sau bằng
cách ghi vào giấy A4:
- GV: Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu văn bản Chạy giặc
+Câu 1: Bức tranh cuộc sống
khi giặc đến được miêu tả bằng
- HS: đọc và trả lời
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS làm việc cá nhân, cặp đôi
Báo cáo kết quả: HS trình bày
A Bài I CHẠY GIẶC (Nguyễn Đình Chiểu ).
I Tiểu dẫn
- SGK
II Đọc hiểu văn bản.
1 Nội dung:
- Cảnh đau thương của đất nước được hiện lên qua những hình ảnh:
+ Lũ trẻ lơ xơ chạy + Đàn chim dáo dác bay
+ Bến Nghé tan bọt nước
+ Đồng Nai nhuốm màu mây
Hình ảnh chân thực dựng lên khung cảnh hoảng loạn của nhân dân, sự chết chóc, tang thương của đất nước trong
Trang 2những hình ảnh nào?
+Câu 2: Tâm tình, tâm trạng
tác giả?
GV: Nhận xét giá trị nghệ thuật
trong bài thơ?
Qua phân tích bài thơ, em hãy
nêu ý nghĩa của bài thơ?
Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ và chốt kiến
thức: GV trực tiếp phân tích,
nhận xét, đánh giá
Đọc diễn cảm: 2 - 3 lần
bằng giọng đọc phù hợp
Trao đổi về chủ đề, giá
trị tư tưởng - thẩm mĩ của bài
thơ qua việc trả lời 2 câu hỏi
trong SGK
kiến thức buổi đầu có thực dân Pháp xâm lược
- Tâm trạng của tác giả:
Đau buồn, xót thương trước cảnh nước mất nhà tan
- Thái độ của tác giả:
Căm thù giặc xâm lược Mong mỏi
có người hiền tài đứng lên đánh đuổi thực dân,
cứu đất nước thoát khỏi nạn này
Lòng yêu nước, lòng căm thù giặc của Nguyễn Đình Chiểu
2 Nghệ thuật:
- Tả thực kết hợp với khái quát, lựa chọn từ ngữ, hình ảnh
- Biện pháp đối lập, câu hỏi tu từ
3 Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ gợi lại một thời đau thương của dân tộc, gợi lòng căm thù kẻ thù xâm lược
1: - GV: cho học sinh đọc
phần tiểu dẫn và nêu vài nét về
Chu Mạnh Trinh và Chùa
Hương Sơn
GV:
- Chu Mạnh Trinh(1862- 1905)
- Quê quán: làng Phú
Thị-Đông Yên phủ Khoái Châu nay
thuộc huyện Văn Giang Hưng
Yên
- Không chỉ giỏi về thơ mà còn
là một nhà kiến trúc nổi tiếng
2 Đọc hiểu
Chuyển giao nhiệm vụ:
GV chia lớp thành 3
nhóm thảo luận, phát phiếu học
tập có ghi câu hỏi hướng dẫn
phân tích
Nhóm 1:
Nội dung của 4 câu thơ đầu?
Cảnh Hương Sơn được giới
thiệu thông qua những hình
thức giá trị nghệ thuật nào?
* HS đọc, cả lớp theo dõi
- HS: đọc và trả lời
Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện nhiệm vụ bằng cách đọc , ghi lại từ ngữ quan trọng, trao đổi, thảo luận, ghi chép câu trả lời
Báo cáo kết quả: HS đại diện 1 nhóm trả lời Nhóm
HS khác lắng nghe, đối chiếu, bổ sung
B BÀI 2 HƯƠNG SƠN PHONG CẢNH CA
I Tiểu dẫn.
1.Tác giả.
- Chu Mạnh Trinh (1862- 1905 )
- Quê quán:
- Không chỉ giỏi về thơ mà còn là một nhà kiến trúc nổi tiếng
2 Bài thơ.
- Đây là một trong ba bài thơ ông viết
về Hương Sơn vào dịp ông đứng trông coi trùng tu, tôn tạo quần thể danh thắng nơi đây
- Bài thơ làm theo thể hát nói, có biến thể
II Đọc hiểu văn bản.
1 Nội dung
a Cái thú ban đầu đến với Hương Sơn.
- Câu hỏi tu từ: Vừa giới thiệu, vừa khẳng định
- Phép lặp: Giới thiệu khái quát cảnh chùa Hương
+ Thế giới cảnh bụt - cảnh tôn giáo + Danh lam thắng cảnh số 1 của nước Nam
- Cảnh vật cụ thể của Hương Sơn:
+ Phép nhân hoá: Chim thỏ thẻ; cá
lững lờ.
+ Hình ảnh ẩn dụ, biện pháp tu từ đối: Tạo sắc thái huyền diệu
Cảnh như có hồn, nhuốm màu Phật giáo phảng phất sự biến hóa thần tiên
Trang 3Nhóm 2:
Tâm trạng và cảm xúc của tác
giả khi đến với Hương Sơn như
thế nào?
Nhóm 3.
Nêu đặc sắc nghệ thuật của bài
thơ?
Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ và chốt kiến thức
Nhóm 4.
Nêu ý nghĩa văn bản?
+ Điệp từ này; cách ngắt nhịp 4/3, nghệ
thuật so sánh, dùng từ láy, từ tượng hình gợi cảm
Sự hăm hở, niềm yêu thích và khả năng tạo hình sinh động, biến hoá của tác giả Câu thơ giàu chất hội họa, cảm hứng thấm mĩ, gây sự ngỡ ngàng, thể hiện lòng yêu thiên nhiên và lòng tự hào về Nam thiên đệ nhất động của tác giả
b Nỗi lòng của du khách.
- Xúc động thành kính Cảm hứng tôn giáo đầy trang nghiêm đối với đạo Phật
- Cảm hứng thiên nhiên chan hoà với cảm hứng tôn giáo và lòng tín ngưỡng Phật giáo Càng xa càng lưu luyến mê say
2 Nghệ thuật:
Sử dụng từ tạo hình, giọng thơ nhẹ nhàng, sử dụng nhiều kiểu câu khác nhau, ngữ điệu tự do, phù hợp với tư tưởng phóng khoáng
3 Ý nghĩa văn bản:
Tình yêu quê hương, đất nước hoà quyện với tâm linh, hướng con người tới niềm tự hào về đất nước
III HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
Viết một đoạn văn cảm nhận về nỗi đau trong bài Chạy giặc;
một đoạn văn về vẻ đẹp trong bài Phong cảnh HS
HS thực hiện theo như yêu cầu
4 Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà
- HS tự tóm tắt những nét chính về nội dung của bài
- Gv chốt lại: Bài Chạy giặc, hiểu đất nước rơi vào tay giặc, cảnh "Xẻ nghé tan đàn", thái độ của tác giả Vẻ đẹp của Hương Sơn và thể hát nói