Tuần 5. Đọc thêm: Chạy giặc

 Nhà thơ mù Đồ Chiểu đã nhìn đất n ớc bằng linh giác để nỗi đau ngoại cảnh thấm vào tận tâm linh của nhà thơ... Tâm trạng của nhà thơ: “Hỏi trang dẹp … mắc nạn này” - Câu hỏi nh ng cũ

§äc thªm: Ch¹y

giÆc NguyÔn §×nh ChiÓu TRÇn ph ¬ng trinh

I T×m hiÓu chung:

1 Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:

-Ngay sau khi thµnh Gia §Þnh bÞ thùc d©n Ph¸p tÊn c«ng ( 17/2/1859)

-Bµi th¬ lµ mét trong nh÷ng t¸c phÈm

®Çu tiªn cña v¨n häc yªu n íc chèng

Ph¸p nöa cuèi thÕ kØ XIX

2 §äc - chó thÝch :

§äc to, râ rµng, giäng xãt xa, c¨m giËn

Câu mở đầu là lời trần thuật, tả

thực cảnhđất n ớc bị xâm l ợc

*Bốn câu tiếp theo:

- Khắc hoạ nỗi đau của nhân dân,

sinh linh bé nhỏ và vô tội: ‘’Bỏ nhà lũ

trẻ màu mây.’’

- Nghệ thuật đối :

+ý, từ ngữ, lẫn nhịp điệu ở câu 3, 4:

Bỏ nhà - mất ổ, lơ xơ chạy - dáo

dác bay ;lũ trẻ-đàn chim

 Nhà thơ mù Đồ Chiểu đã

nhìn đất n ớc bằng linh giác để nỗi

đau ngoại cảnh thấm vào tận tâm linh của nhà thơ.

b Tâm trạng của nhà thơ:

“Hỏi trang dẹp … mắc nạn này”

- Câu hỏi nh ng cũng là mỉa mai, trách cứ

-Hai câu cuối là một tiếng kêu cứu, xót

xa tr ớc cảnh đất n ớc bị giặc ngoại xâm

III Tổng kết:

-Bài thơ là nỗi đau, đau n ớc, đau dân,

đau lòng Trong nỗi đau ấy có cả nỗi

đau của một tấm lòng trung quân đã cảm thấy sự đổ vỡ niềm tin, sự hi vọng vào triều đình phong kiến .

Bµi ca vÒ

phong c¶nh H

¬ng S¬n

Chu M¹nh Trinh

-I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- (1862 – 1905)

- Quê : H ng Yên

-Học rộng, tài cao, đỗ tiến sĩ, có tài làm thơ,

có tài về kiến trúc.

2 Tác phẩm:

- Cảnh đẹp H ơng Sơn trong dịp Chu Mạnh

Trinh trùng tu ngôi chùa này

-Là một trong nhiều bài thơ hay nhất viết về H

ơng Sơn.

-Thể loại: Thể hát nói.

3 Đọc – chú thích:

Đọc rõ ràng, l u loát Giọng điệu vui, ngạc nhiên.

II Phân tích:

1 Bố cục:

*3 phần.

- 4 câu đầu: Khái quát cảnh đẹp

- 11 câu tiếp: Miêu tả cảnh đẹp H ơng Sơn

- 3 câu cuối: Cảm t ởng của tác giả

2 Phân tích:

a Cảnh đẹp H ơng Sơn:

- Mở đầu bài ca là câu thơ: Bầu trời

cảnh bụt.

+So sánh ngầm :so sánh cảnh đẹp của

H ơng

Sơn - chốn linh thiêng, cảnh của cõi

phật

=> cảm hứng chủ đạo : ngợi ca , cảnh

đẹp gợi lên sắc thái linh thiêng, tạo

không khí tâm linh

b.Phong cảnh H ơng Sơn

-Cảnh đ ợc miêu tả từ thấp ->cao, gần->xa.

*Hai câu đầu:Thỏ thẻ…nghe kinh.

+Đảo ngữ:cáI hồn cảnh vật, âm thanh trong

trẻo của tiếng chim, trạng thái th giãn, mềm mại của cá l ợn.

+Nhân hoá: cảnh vật sống động.

*Hai câu tiếp:Không khí thiền đ ờng.

+Đảo ngữ :âm thanh mơ hồ, nỗi thảng thốt

của lữ khách.

+Liệt kê, điệp từ : phong phú, thế liên hoàn

của cảnh.

+So sánh: lạ, đá cứng-gấm dệt mềm

mại->khung cảnh mềm mại, huyền ảo.

+Đảo ngữ: thăm thẳm,gập ghềnh->độ sâu hun hút, nét l ợn cheo leolên xuống.

+Đối: thơ mộng, kì ảo.

Tãm l¹i: Khung c¶nh ®Çy mµu s¾c, ¸nh

s¸ng,t©m tr¹ng ng©y ngÊt, tù hµo tr íc c¶nh giang s¬n, gÊm vãc

c.C¶m xóc cña nhµ th¬ vÒ c¶nh H

¬ng S¬n

+C¶m høng t«n gi¸o->th¸nh kÝnh, trang

nghiªm

+C¶m høng yªu quý, tù hµo: ®iÖp tõ

“cµng”

III Tổng kết:

-Bài thơ thể hiện đ ợc vẻ đẹp của H ơng

Sơn đến độ say mê bằng tình yêu của

một tâm hồn thi sĩ tài hoa Qua đó nhà

thơ kín đáo gửi gắm lòng yêu n ớc dẫu còn

e dè, mờ nhạt