Kiến thức: HS cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao: cốt cách một nghệ sĩ tài hoa, khí phách của một trang anh hùng nghĩa liệt, vẻ đẹp trong sáng, thiên lương của một con[r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN Tuaàn:10
Tieỏt ppct:37,38
Ngaứy soaùn:10/10/10
Ngaứy daùy:12/10/10
CHệế NGệễỉI TệÛ TUỉ
Nguyễn Tuân
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cảm nhận được vẻ đẹp hỡnh tượng nhõn vật Huấn Cao; quan điểm thẩm mĩ và tỡnh cảm yờu nước kớn đỏo của nhà văn Nguyễn Tuõn; Thấy được những đặc sắc nghệ thuật của thiờn truyện
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: HS cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao: cốt cách một nghệ sĩ tài hoa, khí
phách của một trang anh hùng nghĩa liệt, vẻ đẹp trong sáng, thiên lương của một con người trọng nghĩa khinh tài, hiểu quan điểm về cái đẹp và tấm lòng yêu nước của Nguyễn Tuân
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản một truyện ngắn hiện đại Phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự,
nghệ thuật của thiên truyện: tình huống truyện độc đáo, không khí cổ xưa, thủ pháp đối lập, ngôn ngữ góc cạnh, giàu giá trị tạo hình
3 Thái độ: Học sinh biết yêu quí, trân trọng cái tài, cái đẹp, cái thiên lương
C PHƯƠNG PHÁP: Phương thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu
hỏi gợi mở Đàm thoại…
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 ổn định tổ chức : GV kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: Baứi cũ, bài soạn của học sinh.Cảm nhận của em về bức tranh đời sống nơi phố huyện
nghèo?
3 Bài mới: Xưa nay núi đến tử tự là người ta nghĩ đến một thành phần rất nguy hiểm đe dọa cuộc sống và hạnh phỳc của cộng đồng Tử tự là những kẻ phạm tội tày đỡnh, là những kẻ mất hết nhõn tớnh, là những tay anh chị lấy tội ỏc làm nghề sống của mỡnh Khụng ai gọi tử tự là người một cỏch đỏng trõn trọng “Người tử tự” dường như chứa một cỏi mõu thuẫn đó là “người” thỡ khụng thể là “tử tự” và ngược lại đó là tử tự thỡ khụng thể được gọi là người Đõy là một loại nhõn vật rất đặc biệt chứa đựng nhiều điều bớ ẩn, nhiều điều thỳ vị Càng bất ngờ hơn cõu chuyện xoay quanh việc người tử tự ấy khụng những biết chữ mà cũn kẻ sỏng tạo ra chữ đẹp- một con người cú cốt cỏch nghệ sĩ, cú cốt cỏch anh hựng Người tử tự ấy cho chữ là một hỡnh thức truyền đạo Cỏi đạo ấy sỏng ngời bởi thiờn lương, bởi ba chữ: “Tài – Tõm – Khớ” Tờn truyện đó tạo nờn một truyền thống rất đặc trưng của chủ nghĩa lóng mạn, tạo nờn một kiểu nhõn vật rất đặc trưng cho tớnh cỏch lóng mạn: Chỳng ta trõn trọng người tử tự trong cốt cỏch của một con người với tất cả những mẫu tự viết hoa
- Giỏo viờn hỏi học sinh, boồ sung
cho ủaày ủu ỷchốt ý chớnh boồ sung
cho ủaày ủuỷchốt ý chớnh
- GV gọi HS đọc phần tiểu dẫn
SGK sau đó tóm tắt nội dung
chính GV chốt lại: Chữ người tử
tự (Ban đầu cú tờn là Dũng chữ
cuối cựng) là một truyện ngắn đặc
sắc trong Vang búng một thời –
xuất bản năm 1940, gồm 11
truyện ngắn viết về “một thời” đó
qua nay chỉ cũn “vang búng”
Nhà văn muốn phản ánh vấn đề
gì? Dề xuất cách tìm hiểu? Nêu
tình huốn truyện?
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả (1910- 1987) Quê quán: làng Mọc, nay thuộc phường Nhân
Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội Hoàn cảnh xuất thân:trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn
- Cuộc đời ( SGK) Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp Năm 1996 Nguyễn Tuân được nhà nước tặng giải thưởng HCM
về văn học nghệ thuật
2 Tác phẩm
a Xuất xứ : Rút từ tập “ Vang bóng một thời “ là tập truyện ngắn của
Nguyễn Tuân sáng tác trước Cách mạng tháng Tám gồm 11 truyện ngắn
Nhõn vật chớnh là những nho sĩ cuối mựa cố giữ “thiờn lương” và sự
”trong sạch tõm hồn”
- Tác giả lấy nguyên mẫu ngoài đời là nhân vật Cao Bá Quát – Một nghệ
sỹ lớn – Lãnh tụ của nghĩa quân chống lại triều đình nhà Nguyễn Cao Bá Quát hội tụ những phẩm chất đẹp đẽ phù hợp với lý tưởng thẩm mỹ của Nguyễn Tuân Một nghệ sỹ tài hoa, một nhân cách cứng cỏi , khí phách
Trang 2GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN
- YÙự nghĩa của tình huóng truyện?
- GV giới thiệu qua về nghệ thuật
thư pháp và thú chơi chữ của
người xưa
- Tìm hiểu bố cục GV phát vấn
HS trả lời- HS ủoùc Tieồu daón, xaực
ủũnh noọi dung Bố cục: cuỷa phaàn
này cuỷa phaàn Tieồu daón Học sinh
suy nghĩ, trả lời
- HS đọc văn bản giỏo viờn giải
thớch từ khú HS đọc diễn cảm
đoạn đầu và cảnh cho chữ Nêu
một vài nét về tác giả Nguyễn
Tuân? - Xuất xứ tác phẩm?
- Nguyễn mẫu của nhân vật chính
là ai ? Nhân vật Huấn Cao được
đặt trong hoàn cảnh nào? ý nghĩa
của hoàn cảnh đó ?
* Giới thiệu về nghệ thuật thư
phỏp
- Mỗi lần đặt bỳt đối với nhà thư
phỏp là một lần sỏng tạo
- Mỗi nột bỳt là tập trung cao độ,
kết tụ tinh hoa và tinh huyết của
người nghệ sĩ
- Mỗi nột chữ đều là hiện hỡnh của
những khỏt khao thầm kớn mà
mónh liệt chất chứa trong sõu
thẳm tõm hồn, nhõn cỏch người
viết
- Với Nguyễn Tuõn, cỏi đẹp, cú
khi là một lối sống thanh cao, một
khớ phỏch cứng cỏi, một tài năng
phi phàm, một đồ vật tuyệt kỹ,
một hương vị thuần khiết, một
cảnh sắc kỳ thỳ…
- Thể hiện nét tính cách gì ?
- Trong những ngày bị giam cầm
Huấn Cao sống như thế nào ?
- Qua khí phách của nhân vật
Nguyễn Tuân giữ gắm quan niệm
gì ? * Tình huống là cái tình thế
xảy ra truyện; khoảnh khắc sự
sống hiện ra đậm đặc, có khi chứa
đựng cả một đời người, thể hiện
mâu thuẫn hoặc quan hệ giữa nhân
vật này với nhân vật khác hoặc
mâu thuẫn trong lòng một nhân
vật, quan hệ giữa nhân vật và xã
hội, môi trường góp phần thể
hiện sâu sắc tư tưởng tác phẩm
- Tình huống cho chữ: thư pháp
hiên ngang Nguyễn Tuân đã sáng tạo ra cuộc gặp gỡ kỳ lạ giữa một kẻ tử
tù nguy hiểm và viên quản ngục để thử thách khí phách, tinh thần nhân vật; qua đó, gửi gắm quan niệm của mình
b Chủ đề: Qua tác phẩm Nguyên Tuân thể hiện quan niệm về cái đẹp,
cái tài, về cách sống của mình cái tài gắn liền cùng cái tâm, lòng tự trọng,
ý thức giữ gìn thiên lương Cái đẹp đi cùng cái thiện, cái đẹp không thể tồn tại ở môi trường nhơ bẩn cùng lũ người quay quắt tàn nhẫn
c Túm tắt truyện Chữ người tử tự
- Huấn Cao- khớ phỏch hiờn ngang, nổi tiếng tài viết chữ đẹp, cầm đầu cuộc nổi loạn chống lại triều đỡnh phong kiến nhưng thất bại, bị bắt giải đến đề lao
- Quản ngục – người phục vụ cho triều đỡnh phong kiến, vốn say mờ chữ đẹp, từng ao ước cú được chữ của ụng Huấn
- Viờn quản ngục đó biệt đói với Huấn Cao với tấm lũng đầy ngưỡng mộ nhưng thỏi độ lạnh nhạt, khinh bạc của Huấn Cao làm cho quản ngục rất khổ tõm, lại càng chỏy bỏng đam mờ được chữ
- Vào một buổi chiều lạnh, hiểu được nỗi lũng và sở nguyện của quản ngục, Huấn Cao đồng ý cho chữ và khuyờn ngục quan bỏ nghề, về quờ và giữ lấy thiờn lương cho lành vững
d Bố cục: (1) Từ đầu rồi sẽ liệu: Cuộc trò truyện giữa quản ngục
và thầy thơ lại về tử tù Huấn Cao và tâm trạng của thầy thơ lại (2) Tiếp trong thiên hạ: Cuộc nhận tù; các cư xử đặc biệt của quản
ngục với ông Huấn trong nửa tháng ở nhà lao (3) Cuối cùng: Cảnh cho
chữ
3 Tình huống truyện:
- Tỡnh huống truyện đặc biệt: Cuộc gặp gỡ khỏc thường của hai con người
khỏc thường: Diễn ra nơi tự ngục, cũn ớt ngày Huấn Cao chịu ỏn chộm
Người cho chữ là kẻ tử tù người xin chữ là coi ngục kẻ tử tù là người khí phách phi thường không khuất phục cái ác, quyền lực, uy vũ Viên quan coi ngục là người chỉ say mê chữ của tử tù Nhà văn sắp đặt cuộc hội ngộ kỳ lạ này để nói lên sức mạnh của cái tâm cái tài
- Trong tỡnh thế ộo le: Viờn quản ngục - kẻ đại diện cho bạo lực tăm tối nhưng lại khỏt khao ỏnh sỏng của chữ nghĩa Huấn Cao - người tử tự, cầm đầu cuộc nổi loạn, nổi tiếng cú khớ phỏch và tài viết chữ đẹp Xột trờn bỡnh diện xó hội: Họ là những kẻ đối địch Xột trờn bỡnh diện nghệ thuật: Họ là tri kỷ, tri õm đều yờu cỏi đẹp
- Tác giả đã đặt những nhân vật này trong một tình thế đối địch: tử tù và quản ngục, tạo nên cuộc gặp gỡ kì lạ trong chốn ngục tù tối tăm, nhơ bẩn, mối quan hệ đặc biệt éo le, đầy trớ trêu giữa những tâm hồn tri âm, tri kỉ Tình huống độc đáo này làm nổi bật vẻ đẹp của hình tượng Huấn Cao, làm sáng tỏ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục đồng thời cũng thể hiện sâu sắc tư tưởng chủ đề của tác phẩm
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc văn bản: Giải thích từ khó
2 Tìm hiểu văn bản
2 1 Nhân vật Huấn Cao
- Hoàn cảch xuất hiện của nhân vật: trong cảnh ngục tù, những ngày chờ
án chém Hoàn cảnh đó tạo nên sự tương phản làm nổi bật sự phi thường của nhân vật
a Mang cốt cách của một nghệ sĩ tài hoa: khí phách của một trang anh hùng nghĩa liệt, sáng ngời vẻ đẹp trong sáng của người có thiên lương.
- Sự trầm trồ của nhân vật quản ngục, thơ lại: Văn võ đều toàn tài cả Bẻ
Trang 3GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN thể hiện trong ngục tù – một
cảnh tượng xưa nay chưa từng
thấy Tạo tình huống bất bình
thường, phi lý để từ đó nhân vật
bộc lộ hết tính cách cũng như làm
nổi bật quan niệm thẩm mĩ của
nhà văn
- Cái tài của Huấn Cao được miêu
tả như thế nào ?
- Cách thể hiện đó tác giả dã
khẳng định được điều gì ?
- HS trao đổi thảo luận trả lời câu
hỏi sau đó cử người trình bày
trước lớp
- Anh/chị hiểu thế nào là tình
huống? Nhận xét về tình huống
trong truyện ngắn “ Chữ người tử
tù” ?
- Nhan vật hiện lên trong tác phẩm
ở những phương diện nào? - Khí
phách của nhân vật được thể hiện
như thế nào?
- GV chốt lại: - Quan điểm nghệ
thuật : tài -tõm, đẹp -thiện khụng
thể tỏch rời nhau
- Tỏc giả yờu mến, ca ngợi, tiếc
nuối những người như ụng Huấn –
người “kết tinh”, lưu giữ vẻ đẹp
văn húa truyền thống của dõn tộc.
Điều này cũng núi lờn được
tinh thần dõn tộc, lũng yờu nước
của nhà văn được gởi gắm một
cỏch kớn đỏo
- Vẻ đẹp HC được tác giả khắc
hoạ như thế nào?
- HS trao đổi thảo luận trả lời bằng
bảng phụ sau đó cử người trình
bày trước lớp
- HS chia 6 nhóm
+ Nhóm1,2: tìm hiểu về vẻ đẹp tài
hoa, nghệ sĩ? nêu nhận xét
+ Nhóm3,4 tìm hiểu về khí phách
hiên ngang, bất khuất? nêu nhận
xét
+ Nhóm5,6: tìm hiểu về nhân cách
trong sáng, cao cả? nêu nhận xét ?
- HS xaực ủũnh noọi dung, suy
nghĩ, trả lời ?
- Nhân vật quản ngục được tác giả
miêu tả như thế nào?
* Qua lời tấm tắc của quản ngục:
Viết chữ rất nhanh và đẹp Cả tỉnh
khoá và vượt ngục Đúng đầu lũ phản nghịch hình dung những hoạt
động anh hùng của Huấn Cao trong cuộc sống tự do trước kia Danh tiếng của Huấn Cao đã vang rất xa, làm cả những người thuộc phe đối lập cũng phải tôn sùng nể, sợ
- Huấn Cao trước cửa ngục thất:
+ Mang một cái gông nặng
+ Rỗ gông mạnh mẽ ngay trước sự đe doạ, ngăn cấm của lính ngục
+ Vẻ mặt lạnh lùng Có tính cách mạnh mẽ ngang tàng, không chịucúi mình dù trong hoàn cảnh nào Làm chủ tình thế ngay cả trong ngục tù, ý chí tự do mạnh liệt
- Sống ung dung trong ngục tù:
+ Ung dung nhận rượu thịt của quản ngục thịt “ hứng sinh bình “ và trả lời quản ngục bằng câu nói “ khinh bạc đến điều” =>Một trang anh hùng dũng liệt
+ Sỷ nhục quản ngục, bình thản dợi sự trả thù Thể hiện khí phách phi thường của Huấn Cao gông xiềng, giam cầm cực hình kể cả cái chết cũng không làm lung lạc được tinh thần của ông, Huấn Cao mang tính chất lý tưởng của một người anh hùng Thể hiện lý tưởng Nguyễn Tuân làm người thì phải có khí phách
- Hình tượng nhân vật Huấn Cao được khắc hoạ bằng bút pháp lãng mạn lí tưởng hoá bằng biện pháp đối lập tương phản, nhân vật vừa có chất lãng mạn lý tưởng vùă có yếu tố hiện thực, đặt trong một tình huống đặc biệt ->
vẻ đẹp trên nhiều phương diện:
- Coi thường cái chết, khinh bỉ bọn tiểu nhân đắc chí Không vì tiền bạc
hay quyền thế mà ép mình viết chữ, cho chữ bao giờ (cả đời mới chỉ viết tặng ba người bạn thân)
- Tài hoa xuất chúng: Tài của Huân Cao là tài viết thư pháp Cái tài nổi
tiếng trở thành một giá trị. Chữ Huấn Cao là sở nguyện của quản ngục.
- Chữ Huấn Cao có sức hấp dẫn vô cùng:
+ Quản ngục thay đổi cả thái độ khi Huấn Cao đến nhà ngục: Cho quét lại buồng giam… Nhìn người tù bằng con mắt hiền từ… Không dở những mánh khoé cũ- hành hạ tù nhân.
+ Không đánh đập tù nhân như thường lệ: Cảm thấy vô cùng tiếc nuối nếu phải giết một người tài như thế Quản ngục liều chết để có được chữ của Huấn Cao
+ Quản ngục biệt đãi Huấn Cao Tất cả những hành động việc làm của quản ngục cho thấy tài năng của Huấn Cao thật phi thường, nó có sức hấp dẫn lớn lao và mạnh mẽ, việc làm của quản ngục chỉ vì trọng cái tài của Huấn Cao, trọng người đã tạo ra những kiệt tác nên đã hy sinh cả tính mạng, địa vị để ưu ái Huấn Cao
- Sức mạnh cảm hoá của cái tài Huấn Cao làm cho quản ngục phải chân tâm phục thiện: Khi có tin Huấn Cao sắp bị hành hình quan ngục sợ hãi
đến “ xanh xám cả mặt mày”
- Quản ngục bái lạy Huấn Cao như một học trò bái lạy người thầy, như một
kẻ chịu ơn cứu mạng với người cứu mạng mình “Nói một câu mà dòng
nước mắt chảy qua kẽ miêng, kẻ mê muội này xin bái lĩnh”
=> Một người nhất mực tài hoa, nghệ sĩ thể hiện gián tiếp qua những lời nói, thái độ của thầy trò quản ngục -> là người văn võ toàn tài Có tài viết
chữ nhanh và rất đẹp “ Chữ ông đẹp lắm ” Thể hiện trực tiếp qua lời nói của ông Huấn “ Chữ ta ”
b Vẻ đẹp tài hoa, khí phách hiên ngang, thiên lương trong sáng của
Huấn Cao kết tinh trong cảnh cho chữ (TIEÁT 38)
- Nguyễn Tuân tích xây dựng những tình huống phi thường để nhân vật
Trang 4GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN
Sơn ta vẫn khen, nhiều người nhắc
nhỏm cái danh đó luôn Cái tài
nổi tiếng trở thành một giá trị
* Chữ Huấn Cao là sở nguyện của
quản ngục: Chữ ông đẹp lắm
vuông, lắm Chữ Huấn Cao là một
vật báu trên đời.
- HS chia nhóm nhỏ theo bàn trao
đổi thảo luận trả lời câu hỏi cử
người trình bày trước lớp
Gọi HS đọc đoạn văn tả cảnh
cho chữ
- Cảnh cho chữ được tác giả diễn
tả như thế nào?
- GV phát vấn HS trả lời
- GV chốt lại: Xõy dựng nhõn vật
Huấn Cao Nguyễn Tuõn đó dựa
vào nguyờn mẫu con người cú
thực trong lịch sử- Cao Bỏ Quỏt
- Huấn cao là nhõn vật lý tưởng
cú sự kết hợp hài hũa giữa tõm và
tài
- Huấn Cao là con người của một
thời vang búng : Con người ấy,
cỏi đẹp ấy đều thuộc về quỏ khứ
để chối bỏ với con người tầm
thường thụ tục
- Cú ý kiến cho rằng Huấn Cao là
nhà văn duy mĩ (điều quan tõm
duy nhất là cỏi đẹp) ? GV nhận
xét và chốt lại
- Gọi HS đọc đoạn văn tả cảnh cho
chữ
- Cảnh cho chữ được tác giả diễn
tả như thế nào?
- GV phát vấn HS trả lời
- GV chốt lại: Xõy dựng nhõn vật
Huấn Cao Nguyễn Tuõn đó dựa
vào nguyờn mẫu con người cú
thực trong lịch sử- Cao Bỏ Quỏt
- Huấn cao là nhõn vật lý tưởng
cú sự kết hợp hài hũa giữa tõm và
tài
- Huấn Cao là con người của một
thời vang búng : Con người ấy,
cỏi đẹp ấy đều thuộc về quỏ khứ
để chối bỏ với con người tầm
thường thụ tục
- Giới thiệu nhân vật gián tiếp như
thế nàh văn đa thể hiện được điều
gì?
xuất hiện và phát xuất hết thảy vẻ đẹp của nó Có người ch rằng Nguyễn Tuân tôn thờ chủ nghĩa duy mĩ, nhưng trong “Chữ người tử tù” Nhân vật lý
tưởng của nhà văn là một hình tượng hài hoà giữa cái tài, cái thiên lương, khí phách ở trong tác phẩm này Nguyễn Tuân xây dựng Huấn Cao nghiêng hẳn về chữ “tâm”
- Huấn Cao trước hết luôn luôn thể hiện chữ tâm: Nét chữ của ông “tươi tắn vuông vắn nói len cái hoài bão tung hoành của đời người” Chữ Huấn Cao
thể hiện cái tâm trong sáng của Huấn Cao, đối với ông chữ đẹp không chỉ ở kiểu chữ mà hơn nữa là nội dung của chữ, nó thể hiện những phẩm chất tốt
đẹp, nói lên những ước mơ khát vọng của đời người
+ ý thứ rõ ràng về việc cho ai chữ: “ Đời ta chỉ mới viết có hai bộ tứ bình
và một bức trung đường cho ba người bạn than mà thôi”
- Chữ đẹp cần có những người biết thưởng thức cái đẹp nên Huấn Cao không cho chữ bừa phứa, ông chỉ cho chữ những người biết vẻ đẹp, biết quý trọng chữ mà thôi ý thức đó chứng tỏ Huấn Cao là ngưpừi rất biết coi trọng cái tài Đó cũng là một biểu hiện của chữ tâm
- Huấn Cao ý thức rất rõ về việc sử dụng cái tài: Ông tuyên bố “ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết chữ bao giờ” ông
không lấy cái tài của mình để mưu lợi hay để cung phụng, quỵ luỵ quyền thế, ông chỉ sáng tác khi cái tâm của mình chỉ dạy, chỉ sáng tác khi cảm hứng trào dâng một người biết quý trọng cái tài, nhất là vô cùng tự trọng như thế là một người có cái tâm cao cả
- Huấn Cao đã cảm động trước tấm lòng của quản ngục:
+ Ông nói “suýt nữa ta phụ một tấm lòng trong thiên hạ không viết vì
quyền thế, vàng ngọc nhưng Huấn Cao sẵn sàng cho chữ một người vì thấy
được cái tâm của họ, thấy được tấm “lòng biệt nhỡn liên tài
+ Huấn Cao coi trọng tấm lòng biết yêu cái đẹp, biết quý cái tài, quý những
sở thích cao đẹp Huấn Cao không biết sợ quyền uy vật chất nhưng sợ “phụ một tấm lòng”
- Huấn Cao muốn lấy tấm lòng của mình để cứu vớt một tấm lòng trong thiên hạ, cho quan ngục chữ và dùng lời lẽ để khuyên can quản ngục sống tốt hơn, khơi dạy thiên lương cho quản ngục Và hành động của Huấn Cao
đã làm những con người đối nghịch trong xã hội xích lại gần nhau, làm cho một tấm thiên lương bị hoàn cảnh vùi dập đã sống lại
Thể hiện cái tâm cao cả của Huấn Cao, và Nguyễn Tuân phát biểu được trọn vẹn quan niệm của mình Trước khi nhận ra tấm lòng của quản ngục:
ông Huấn coi y chỉ là tiểu nhân cặn bã nên đối xử rất cao ngạo Khi nhận
rõ tấm lòng “ Biệt nhỡn liên tài” của một con người có sở thích cao quí mà chọn nhầm nghề thì từ ngạc nhiên băn khoăn, nghĩ ngợi và cuối cùng quyết
định cho chữ
=> Huấn cao là người không chỉ có tài mà còn có cả tâm, có thiên lương cao đẹp, trong sáng Nguyễn Tuân khẳng định: Cái đẹp là bất diệt, cái tài cái tâm, cái đẹp, cái thiện không thể tách rời: thể hiện sự trân trọng những giá trị tinh thần dân tộc
2.2 Cảnh cho chữ:
- Không gian, thời gian: Nhà tù nơi mà bóng tối tưởng chừng như ngự trị tất
cả Thời gian đêm tối trời Nghệ thuật thư pháp là một thú chơi tao nhã của các tao nhân mặc khách thường diễn ra nơi những thư phòng thanh cao trang trọng ở đây diễn ra trong nhà tù Đặc biệt, cái đẹp lại được sáng tạo giữa chốn hôi hám, như bẩn; thiên lương cao cả lại toả sáng ở chính nơi bóng tối và cái ác đang ngự trị
- Khung cảnh cho chữ: Khói toả như đám nhà cháy, bó đuốc cháy rực, mùi
mực thơm, tấm lụa trắng tinh Người tù cổ đeo gông chân vướng xiềng,
Trang 5GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN
- Huấn Cao xuất hiện trước ngục
thất vớí phong thái như thế nào?
- Hình tượng nhân vật HC được
khắc hoạ bằng bút pháp nào với
nghệ thuật nào là chủ yếu?
- GV phát vấn HS trả lời
- Cú ý kiến cho rằng Huấn Cao là
nhà văn duy mĩ (điều quan tõm
duy nhất là cỏi đẹp) ?
- ýnghĩa của việc miêu tả cái tài?
Cái tâm được thể hiện như thế
nào? Chữ của Huấn Cao thể hiện
điều gì nữa? Trong việc ứng xử
với cái tài Huấn Cao đã nói lên cái
gì?
- Cái tâm của Huấn Cao còn được
bộc lộ ở hành động nào?
- Cảnh cho chữ được dựng lên
trong không gian như thế nào?
Cảnh cho chữ được tác giả miêu tả
bằng thủ pháp nghệ thuật gì?
Dựng cảnh cho chữ như thế nhà
văn muốn nói lên điều gì?
- Nội dung chính mà tác phẩm thể
hiện ? - Đói với quản ngục chữ
của Huấn Cao là gì?
- Miêu tả thái độ của quản ngục
đối với chữ Huấn Cao và với chính
Huấn Cao nhà văn nhằm mục đích
gì?
- LHBVMT: Sống trong môI
trường ngục tù tối tăm, thiếu ánh
sáng thiên nhiên, đầy tội ác nhơ
bẩn mà họ vẫn giũ được thiên
lương trong sáng, biết đam mê quý
trọng cáI đẹp, thanh cao
- Tài hoa xuất chúng của Huấn
Cao còn đựoc thể hiện ở phương
diện nào?
- Cái tài của Huấn cao dã tác động
như thế nào đến quản ngục?
- Những đặc sắc nghệ thuật ?
- Doạn văn miêu tả hình ảnh quản
ngục sau khi nhận phiến trát về
việc Huấn Cao cho thấy điều gì?
- Thủ pháp nghệ thuật mà tác giả
sử dụng ở đây?
- Mục đích quản ngục biệt đãi
Huấn Cao?
- Thái đọ quản ngục khi nhận chữ
và lời khuyên của Huấn Cao?
- Nguyễn Tuân gửi gắm điều gì
qua hình ảnh quản ngục?
đậm tô nét chữ Người xin chữ thì khúm núm, run run
- Nét chữ: vuông vắn, tươ tắn, nói lên cái hoài bão tung hoành của mọt đời
người Tất cả rực rỡ trong vẻ đẹp chói sáng của nghệ thuật kể cả cái khúm núm, cúi mình của quản ngục cũng là cái đẹp, bởi quản ngục cúi mình trước cái đẹp, trước nhân cách là cái cúi mình cao cả nhất, cái cúi mình làm cho con người cao lớn hơn Qua đó nhà văn thể hiện rõ ràng quan niệm của mình: cái đẹp có thể nảy sinh trong bóng tối và cái đẹp đẩy lùi cái xấu xa,
độc ác Cái đẹp khôi phục thiên lương, làm lòng người trong sáng hơn, và
nó là sức mạnh làm con người xích lại gần nhau
- Hành động của người cho chữ và xin chữ: Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô
từng nét chữ không phải là người được tự do mà “ cổ đeo gông, chân vướng xiềng ”
+Người cho chữ: thở dài, đỡ quản ngục dậy, đĩnh đạc bảo: “….” Tử tù
thay lời tác giả nói lên quan niệm sống và việc thưởng thức cái đẹp: muốn thưởng thức cái đẹp thì cần phải có, giữ được thiên lương Cái đẹp có thể nảy sinh từ trong bóng tối nhưng cái đẹp không thể chung sống cùng bóng tối Con người muốn giữ được thiên lương thì cần phải tìm được nơi sinh sống tốt đẹp
+ Người xin chữ: vái người tù, dòng nước mắt rỉ qua kẽ miệng: “kẻ mê muội
này xin bái lĩnh”, quản ngục đã chân tâm phục thiện, thiên lương của quản
ngục đã trở về
- Trật tự, kỉ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp, răn dạy ngục quan; còn ngục quan thì khúm núm, vái lạy tù nhân -> Trong chốn ngục tù tăm tối đó, không phải cái xấu cái
ác đang làm chủ mà chính là cái đẹp, cái thiện cái cao cả đã chiến thắng
2.3 Nhân vật quản ngục:
- Khắc hoạ về mặt tâm lí với những diễn biến nội tâm, suy nghĩ cảm xúc
rung động tinh vi
- Qua nhân vật này, Nguyễn Tuân muốn nói: trong mỗi con người đều ẩn chứa tâm hồn yêu cái đẹp, cái tài Cái đẹp chân chính trong bất cứ hoàn cảnh nào vẫn giữ được “phẩm chất”, “nhân cách”
- Nhân vật quản ngục làm nghề coi ngục có tâm hồn nghệ sĩ, coi trọng cái
đẹp, kính trọng tài hoa và nhân cách anh hùng
a Có sở thích cao quý, biết say mê và quý trọng cái đẹp:
- Thú chơi chữ thanh cao: quản ngục có niềm say mê từ lâu đó là chơi chữ, nhưng oái ăm quản ngục chỉ thích chữ Huấn Cao một người đã thụ án chém vì chống lại triều đình “sở nguyện của quản ngục là một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đối do tay ông Huấn Cao viết”, “ chữ ông Huấn đẹp lắm vuông lắm” Quản ngục tấm tắc và suốt đời mơ ước
chữ Huấn Cao Quản ngục cảm thấy được vẻ đẹp tâm hòn qua nét chữ của Huấn Cao “Chữ Huấn Cao là một báu vật trên đời”
Con người biết yêu cái đẹp, quý cái đẹp là một con người có tâm điền tốt Quản ngục cũng là một nghệ sỹ dẫu không có tài nhưng có lòng yêu cái tài, không sáng tạo được cái đẹp nhưng biết trân trọng cái đẹp đó là căn bản
để cái đẹp được bảo vệ Quản ngục dưới ngòi bút Nguyễn Tuân là một con người đam mê cái đẹp tột cùng Quản ngục không còn là quản ngục nữa mà
là hiện thân của Nguyễn Tuân với nhịp tim, hơi thở dành cho sự nâng niu
cái đẹp (Tiết 39)
b Biết cảm phục tài năng, nhân cách và “ biệt nhỡn liên tài”
- Quản ngục là nhân vật in đậm dấu ấn lý tưởng thẩm mĩ của Nguyễn Tuân Nguyễn Tuân vừa tả vừa bình luận trữ tình về nhân vật này
+ “nghe nói văn võ đều toàn tài”: Quản ngục thay đổi kỳ lạ khi Huấn Cao
xuất hiện: công khai ca ngợi cái tài của tử tù, suy tư bên ngọn đèn khi nghe
Trang 6GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN
- Thiên lương của quản ngục thể
hiện như thế nào?
- Việc cho chữ Quản ngục của
Huấn Cao còn cho thấy Huấn Cao
gửi gắm điều gì?
* Hai cõu văn: “Thiếu chỳt
nữa ta phụ mất một tấm lũng
trong thiờn hạ”, và: “Kẻ mờ
muội này xin bỏi lĩnh” - đẹp
như những bức chõm trong cỏc
thư họa nghỡn xưa lưu lại trong
cỏc viện bảo tàng mĩ thuật
Cũng là bài học làm người
sỏng giỏ!
- Nhân vật quản ngục được khắc
hoạ ở phương diện nào?
- Lòng yêu cái đẹp của quản ngục
thể hiện như thế nào?
- Lòng yêu cái đẹp của quản ngục
cho thấy ông ta là người như thế
nào?
- Hs ủoùc ghi nhụự ủeồ cuỷng coỏ Nét
đặc sắc nghệ thuật
- Goùi Hs ủoùc ghi nhụự ủeồ cuỷng coỏ
Nét đặc sắc nghệ thuật ? GV củng
cố, dặn dò, hướng dẫn HS làm bài
tập
* Quản ngục là nhân vật in đậm
dấu ấn lý tưởng thẩm mĩ của
Nguyễn Tuân: “con người say mê
cái đẹp phải song hành với con
người thiên lương trong sáng”
Nguyễn Tuân vừa tả vừa bình luận
trữ tình về nhân vật này
a Nội dung: Ca ngợi giá trị
văn hoá cổ truyền một thời vang
bóng, kín đáo thể hiện tinh thần
dân tộc, tinh thần yêu nước. Thể
hiện lý tưởng thẩm mỹ: Cái tài, cái
tâm, thiên lương khí phách gắn
liền với nhau
b Nghệ thuật: Xây dựng một
hình tượng nhân vật điển hình đặc
trưng của văn học lãng mạn Bút
pháp nghệ thuật rất mực tài hoa từ
tạo tình huống, xây dựng kịch tính
đến dùng ngôn từ, giọng điệu cổ
kính hiện đại, sử dụng kết hợp các
ngánh nghệ thuật khác như điện
ảnh, hội hoạ
tin Huấn Cao sẽ đến nhà ngục này, quên đi cảnh sống của bản thân chỉ nghĩ
đến điều cao cả: Hình ảnh của Huấn Cao trong cái nhìn của quản ngục là
“ngôi sao chính vị muốn từ biệt vũ trụ” “ngôi sao hom nhấp nháy ”
+ “khuôn mặt như mặt nước ao xuân kín đáo và êm nhẹ”: Khuôn mặt quản
ngục khi nghĩ về những điều này hoàn toàn đổi khác: Khung cảnh nhà tù thường ngày giờ cũng hiện lên thật khác biệt trong con mắt của quản ngục :
“tiếng chó sủa ma, tiếng kiểng mõ, con song đen thẳng trên nền trời”
- Đoạn văn đầy ắp những hình ảnh đối lập, Tác giả đã dùng để khắc hoạ sự
đối lập giữa cảnh sống bị trói buộc vào chức vụ và tấm lòng khao khát đi tìm tri kỷ, đi tìm cái đẹp của quản ngục
- Thái độ đối xử của quản ngục với Huấn Cao: “Không dở những mánh
khoé thường ngày”, “khoản đãi rượu thịt” Dành những lời nói thành kính
“biết ngài là người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều” Không hề
“oán thù thái độ khinh bạc của ông Huấn”
Quản ngục biệt đãi Huấn Cao không phải là để mua chuộc, xin chữ vì quản ngục thừa hiểu nghĩa khí và lòng “trọng nghĩa khinh tài” của Huấn
Cao mà chỉ vì lòng yêu mến, kính trọng người tài “ để ông đỡ cực trong những ngày còn lại” chân tâm phục thiện.
- Thiên lương của quản ngục bộc lộ rõ nhất trong cảnh cho chữ: hiên lương quản ngục “khúm núm” Quản ngục “vái người tù một vái” Quản ngục
không sợ chết khi xin chữ Huấn Cao những lại sợ uy quyền của cái đẹp Quản ngục vái lạy một nhân cách, vái lạy cái đẹp
+ “Dòng nước mắt rỉ qua kẽ miệng” khi quản ngục nói câu “xin lĩnh ý”- thể
hiện tấm lòng chân tâm phục thiện của một người còn giữ được thiên lương
Nhân vật quản ngục đóng vai trò to lớn trong việc bộc lộ nội dung tư tưởng của tác phẩm Giúp ta có cơ sở khẳng định mạnh mẽ nhân cách Huấn Cao Huấn Cao là hiện thân của cái đẹp, quản là người tôn vinh Huấn Cao khẳng định nhân cách Huấn Cao Qua quản ngục Nguyễn Tuân khẳng định sức mạnh cái đẹp, sự chiến thắng của cái đẹp, cái đẹp cảm hoá con người nuôi dưỡng thiên lương
- Quản ngục còn thể hiện quan niệm: Cái đẹp hài hoà giữa cái tài muốn giữ thiên lương phải xa lánh cái xấu Muốn sống đẹp phải biết quý trọng thưởng thức cái đẹp
=> Nhân vật quản ngục làm nghề coi ngục (Cái xấu và cái ác) nhưng lại là
người có tâm hồn nghệ sĩ, coi trọng cái đẹp, có tấm lòng “Biệt nhỡn liên tài” Say mê kính trọng tài hoa và nhân cách anh hùng của Huấn Cao Dám bất chấp luật pháp, làm đảo lộn trật tự trong nhà tù, biến một kẻ tử tù thành thần tượng để tôn thờ Ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “ một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “ một thanh âm trong trẻo chen giữa bản đàn mà nhạc luật đều xô bồ ”
2.4 Nét đặc sắc nghệ thuật
- Tạo dựng tình huống truyện độc đáo, đặc sắc (cuộc gặp gỡ và mối quan
hệ éo le, trớ trêu giữa viên quản ngục và Huấn Cao)
- Sử dụng thành công thủ pháp đối lập, tương phản Xây dựng thành công nhân vật Huấn Cao- con người hội tụ nhiều vẻ đẹp Ngôn ngữ góc cạnh, giàu hình ảnh, có tính tạo hình vừa cổ kính, vừa hiện đại
- Bút pháp điêu luyện khi dựng người, dựng cảnh, những nét như khắc như chạm, giàu tính chất tạo hình Nhân vật nào cũng rõ nét, cảnh nào cũng có thể hình dung rõ mồn một
- Ngôn ngữ nghệ thuật vừa giàu có, góc cạnh đồng thời là thứ văn xuôi có nhịp điệu riêng giàu sức truyền cảm Một không khí cổ kính, trang nghiêm
có phần bi tráng bao trùm cả thiên truyện và toả sáng
2.5 í nghĩa văn bản: CNTT khẳng định và tôn vinh sự chiến thắng của
Trang 7GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN
ánh sáng, cái đẹp, cái thiện và nhân cách cao cả của con người đổng thời bộc lộ lòng yêu nước thầm kín của nhà văn
3 Tổng kết:
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Phân tích cảnh cho chũ là cảnh tượng xưa nay chưa từng có ?
- Tại sao Nguyễn Tuân coi viên quản ngục như “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn oạn, xô bồ” ?
VI HÀNH - Nguyễn Ái Quốc
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được tỡnh huống của truyện: bản chất bự nhỡn của Khải Định, õm mưu thủ đoạn của bọn Thực dõn, thỏi độ
thự địch của chỳng với người Việt Nam yờu nước và cỏch mạng Đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: Bản chất bự nhỡn của Khải Định, õm mưu thủ đoạn của bọn Thực dõn, thỏi độ thự địch của
chỳng với người Việt Nam yờu nước Nghệ thuật tạo tỡnh huống độc đỏo, giọng điệu và hỡnh thức kể chuyện
độc đỏo
2 Kĩ năng: Đọc - hiểu truyện ngắn theo đặc trưng thể loại
3 Thỏi độ: Lờn ỏn tờn vua bự nhỡn Khải Định, căm thự, lật tẩy việc giặc Phỏp Xõm lược đụ hộ với chiờu bài
văn minh khai húa của chỳng
C PHƯƠNG PHÁP: Phương thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu
hỏi gợi mở Đàm thoại…
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số 2 Kieồm tra: Baứi cũ, bài soạn của học sinh.
3 Bài mới: Tạo tình huống nhầm lẫn này nhà văn đã nói được thật nhiều: từ việc vạch trần nỗi nhơ nhớp của
Khải Định cho đến tố cáo chính sách theo dõi của chính phủ Pháp đối với những người thụôc địa trên đất nước
mệnh danh là “ tự do bác ái”
- Em hóy nờu xuất xứ của truyện
ngắn: “Vi hành”? Em hóy cho
biết mõu thuẫn cơ bản của truyện?
- Tỏc giả đó sỏng tạo tỡnh huống
độc đỏo ở trong truyện như thế
nào?
- Bố cục: Cuộc đối thoại của đụi
trai gỏi trờn tàu điện ngầm Pa-ri
Cảm tưởng, hồi tưởng và cảm
nghĩ của tỏc giả khi bị hiểu nhầm
là Khải Định vi hành
Thụng qua một số tỡnh huống, tỏc
giả cho ta thấy như thế nào về chủ
đề và nhõn vật Khải Định?
- TH TTĐĐ HCM: Tỏc giả vua
Khải Định vi hành vừa lật tẩy vị
vua ham chơi,vừa lờn ỏn chớnh
sỏch thực dõn phong kiến Đụi
trai gỏi người phỏp chế nhạo, bàn
tỏn về nhà vua chơi bời An Nam
Người Phỏp lầm tưởng tỏc giả là
Khải Định, khụng biết đõu là nhà
vua và những người dõn da vàng
khỏc => Tố cỏo nhà cầm quyền
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tỏc giả:…
2 Hoàn cảnh sáng tác: -Sáng tác năm 1923 tại Pa Ri, Pháp đăng trên tờ
Nhân đạo ngày 19-2-1923 nhân việc Khải Định được chính phủ Pháp mời sang dự Đấu xảo thuộc địa tai Mác-xây. Tác phẩm nhằm vạch trần bộ mặt
xấu xa, bù nhìn của Khải Định và chính sách mị dân của thực dân Pháp
3 Nhan đề: “Vi hành” là một việc mà các bậc minh quân thường làm để
quan sát trực tiếp dân tình từ đó có chính sách hợp lòng dân Dùng từ này
để đặt tên cho tác phẩm tác giả có dụng ý mỉa mai Khải Định một tên vua
bù nhìn mà cũng học đòi các bậc minh quân, đồng thời cũng là cách chơi chữ tạo sự hấp dẫn độc giả: Khải Định “vi hành” cải trang để làm trò gì ở
Pari?
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc
2 Tỡm hiểu văn bản 2.1 Tình huống truyện: Sự nhầm lẫn của đôi trai gái Pháp: cứ tưởng
tác giả là vua Khải Định Nhân dân Pháp nhầm tất cả những người da vàng
là Khải Định
- Chính phủ Pháp cũng không nhận ra đâu là Khải Định nên phái người đi bảo vệ tất cả những ai da vàng trên đất Pháp Tình huống truyện này góp phần thể hiện dụng ý của tác giả và làm nổi bật hình tượng nhân vật Trước hết, sự nhầm lẫn của đôi trai gái làm nổi bật hình tượng nhân vật vua thuộc
địa
- Sự nhầm lẫn của nhân dân Pháp và lời chào đón “nồng nhiệt” của họ
“xem hắn kìa, hắn đấy”” cho ta thấy thể diện của Khải Định ở Pari thật
Trang 8GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIấN Phỏp Khải Định vi hành trờn đất
Phỏp
- Học sinh nhận xột trỡnh bày ý
kiến cỏ nhõn Mõu thuẫn cơ bản
của truyện?
- Tỏc phẩm?Xuất xứ: ?
- Thụng qua một số tỡnh huống,
tỏc giả cho ta thấy như thế nào về
chủ đề và nhõn vật Khải Định?
- Nghệ thuật tỏc giả sử dụng ?
Nghệ thuật? Tỡnh huống truyện?
Giải nghĩa từ khú : (SGK)Bố cục
? Nhõn vật Khải Định; Hỡnh dỏng
? Hỡnh dỏng ? Hành động ?
- Phõn tớch hỡnh tượng nhõn vật
Khải Định?
- Em hóy cho biết nghệ thuật mà
tỏc giả sử dụng?
- “ Nhaừn quan ngoõn ngửừ cuỷa
Nguyeón Tuaõn” – ẹaởng Lửu
… Khụng chỉ yờu nước mà điều
quan trọng là lũng yờu nước của
Nguyễn Tuõn cú sắc thỏi mới so
với cỏch hiểu thụng thường, kể cả
lũng yờu nước của sĩ phu trong
cỏc thời kỳ trước Chắc chắn việc
chỉ ra lũng yờu nước ấy mang đậm
dấu ấn thời đại thế nào, cỏch yờu
nước của Nguyễn Tuõn độc đỏo ra
sao, là cần thiết, bởi đú là những
bài học mà ngày nay chỳng ta cú
thể tiếp nhận khi bàn về thỏi độ
nhà văn đối với cỏc vấn đề xó hội
- Vửụng Trớ Nhaứn –
Tổng kết: Xõy dựng hỡnh ảnh
mõu thuẫn trào phỳng Dựng phộp
lạ hoỏ theo cỏi nhỡn của người
phương Tõy (biến Khải Định
thành một tờn hề) Giọng văn mỉa
mai, chõm biếm Giọng văn chõm
biếm hài hước, tạo tỡnh huống
hiểu lầm, đối lập Đó kớch thực
dõn Phỏp Chõm biếm lối sụng
hời hợt của người Phỏp Phờ phỏn
tờn vua bự nhỡn Khải Định Đỏnh
thẳng vào mặt hai kẻ thự, thực dõn
- phong kiến Tấm lũng yờu
nước của tỏc giả, tài năng sỏng tạo
độc đỏo của nhà cỏch mạng
Nguyễn Ái Quốc
thảm hại, là một vị vua, là khách của chính phủ mà Khải Định được đón tiếp như một điều lạ lùng, “mọi người đều biểu đồng tình trước sự có mặt của hắn” với cặp mắt tò mò, “ranh mãnh”.
- Còn cả chính phủ cũng nhầm lẫn mới thật tai hại: Khải Định cứ tưởng mình sẽ được đón tiếp long trọng, được xem như một chính khách thế mà hắn cũng chỉ như tất cả những người da vàng thuộc địa, chính phủ cũng chẳng nhận nổi hắn là ai giữa cái nhân quần lam lũ này, thì ra Khải Định cũng chẳng phải mắt rồng mày phượng gì cũng chỉ như phường dân đen mà thôi Hắn đã làm nhục cả quốc thể khi được đón tiếp như thế
2.2 Nhân vật Khải Định:
- Ngoại hình: + Diện mạo: Cái đầu quấn khăn, mặt bủng như vỏ chanh, mũi tẹt, mắt xếch Trờn người mang nhiều lụa là, hạt cườm.Tay đeo đầy nhẫn Mang chụp đốn trờn đầu một diện mão thật sự tầm thường đâu còn cái oai phong “mắt phượng mày ngài” như thường có theo quan niệm dân gian
về các ông vua Bằng cái nhìn tò mò của người Pháp về người da vàng, Khải Định – Một ông vua được miêu tả thật cụ thể tỉ mỉ, và như mọi người nên hiện lên thật tầm thường
+ Trang phục: các ngón tay đeo đầy những nhẫn, mặc đủ bộ lụa là và hạt cườm, đầu quấn khăn”Trang phục kì quái dị hợm, mông muội như từ một thế giới khác đến giữa cái Pari hoa lệ, làm cho mọi người phải ngạc nhiên buồn cười
+ Hành vi: lúng ta lúng tung, lén lút đến ga tàu điện ngầm, nhút nhát” Tập tễnh ăn chơi Nếm thử cuộc đời của cỏc cậu cụng tử bộ Xuất hiện ở cỏc trường đua, thật là một hành tung vừa đáng cười, đáng khinh vừa đáng ngờ, Một vị quân vương thì hành động phải oai nghiêm, uy quyền” đằng này Khải Định hiện lên giống như một tên ăn cắp”
- Lời bàn luận về Khải Định của đôi trai gái:
+ Khải Định đem niềm vui, sự giải trí đến cho họ khi họ chẳn có gì để mà xem mà bàn tán cho thoả trí tò mò “Nhật báo chẳng có gì để bôi bác lên giấy cả đúng lúc đó thì một anh vua đến”
+ Khải Định trong mắt của họ là trò giải trí rẻ tiền, hay là hoàn toàn không mất tiền
+ Khải Định sắp được giám đốc nhà hát múa rối ký hợp đồng biểu diễn trò
hề của mình trong mắt người Pháp, Khải Định không đáng một xu, và chẳng qua ông ta chỉ là trò hề cho chính phủ Pháp mà thôi
- Lời bàn luận của tác giả: “Hay chán cảnh ông vua to muốn làm một
công tử bé”, “hay muốn học bạn ngài là “ suy luận của tác giả càng làm
nỏi bật cái xấu xa và dụng ý muốn sang Pari để ăn chơi của Khải Định
2.3 đặc sắc nghệ thuật: Hình thức một bức thư: thoải mái đổi cảnh
chuyển giọng, bình luận trữ tình ngoại đề, giọng văn tâm tình nhẹ nhàng tạo được cảm tình của độc giả., phù hợp thị hiếu của độc giả Pháp đương thời
-Tạo tình huống độc đáo: Giúp tác giả tố cáo được Khải Định và chính sách của thực dân Pháp mà không có cái gay gắt của chính trị Chất trào phúng, hài hước Chân dung trào phúng, ngôn ngữ trào phúng, giọng điệu trào phúng dùng nghệ thuật trào phúng, dựng chân dung rất tài tình
3 Tổng kết:
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Mõu thuẫn cơ bản của truyện… Tỏc giả giả định vua Khải Định vi hành vừa lật tẩy vị vua ham chơi,vừa lờn ỏn chớnh sỏch thực dõn
- HS về nhà học bài và chuẩn bị ụn tập bài viết ở nhà số 3, trả bài số 2
D Rỳt kinh nghiệm………
Trang 9GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIÊN