Tuần 5. Đọc thêm: Chạy giặc

Xuất xứ bài thơ:-Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi thực dân Pháp tấn công thành Gia Định 17/2/1859 khi tác giả và nhân dân chạy giặc.. Bến Nghé của tiền tan bọt nước, Đồng

Chào mừng quý thầy cô và các con học sinh

CHẠY GiẶC

Nguyễn Đình Chiểu

- Nguyễn Đình Chiểu

(1822 – 1888)

- Là nhà thơ giàu lòng

yêu nước thương dân

- Ông được coi là

ngọn cờ đầu của văn

học yêu nước thế kỉ

XIX

I Đọc – Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Xuất xứ bài thơ:

-Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi thực dân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) khi tác giả và nhân dân chạy

giặc.

- Thể thơ: Thơ Nôm – Thất Ngôn Bát Cú Đường Luật.

2 Tác phẩm

Chạy Giặc

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,

Một bàn cờ thế phút sa tay.

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,

Mất ở bầy chim dáo dác bay.

Bến Nghé của tiền tan bọt nước,

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây

Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng

Nỡ để dân đen mắc nạn này.

ĐỀTHỰC LUẬNKẾT

II Đọc – Hiểu văn bản

1 Hai câu đề (1,2): Cảnh nước nhà

  Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây

Một bàn cờ thế phút sa tay  

* Ý nghĩa các từ in đậm:

- Chợ : là nơi họp mặt , giao lưu văn hóa kinh tế -> Biểu tượng cho quê hương , đất nước

- Một bàn cờ thế : ván cờ tướng, một bên lâm vào thế

bí , cần suy tính nước đi giỏi để gỡ , nếu sai một

* Nội dung chính:

- Khung cảnh của đất nước khi giặc Pháp tấn công vào nước ta.

- Tình thế hiểm nghèo của đất

nước, sai lầm của triều đình nhà Nguyễn

2 Hai câu thực (3,4): Tình cảnh của nhân dân

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy

Mất ổ bầy chim dáo dát bay

* Nghệ thuật và ý nghĩa:

- Ngòi bút tả thực

- Đảo ngữ , từ láy gợi hình , biểu cảm : lơ xơ

- Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy -> Tan đàn xẻ nghé,

bơ vơ chạy giặc không biết về đâu của con người

- Đảo ngữ, ẩn dụ , từ láy gợi hình , biểu cảm

“dáo dác” : “Mất ổ bày chim dáo dác bay” -> Gợi ra cảnh hốt hoảng , ngơ ngác tan tác của con ngưới khi giặc đến.

=> Là bức tranh cụ thể sinh động thể hiện tình cảnh tan tác

bi thương của nhân dân khi ấy.

=> Cảnh chạy giặc trong nỗi kinh hoàng của nhân dân.

2 Hai câu luận (5,6): Tội ác của giặc

xâm lược

Bến Nghé của tiền tan bọt nước

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây.

* Nghệ thuật và ý nghĩa:

- Địa danh : Bến Nghé , Đồng Nai

-> Vùng đất Nam bộ bị tàn phá , tan tác , tro bay

- “Của tiền”, “tranh ngói”: là cơ sở vật chất, mồ hôi, tiền của của con người cực khổ làm ra, bỗng chốc trôi theo bọt nước, tan theo mây khói.

- Hình ảnh cụ thể, khái quát, NT tương phản và đảo ngữ, giọng thơ đanh thép.

=> Cảnh quê hương thân thuộc tan hoang, vụn nát dưới tay thực dân Pháp

* Nội dung chính:

- Tô đậm thêm nỗi đau của tác giả, của nhân dân.

- Tâm trạng tác giả đã chuyển từ bất ngờ, hoang mang sang đau đớn rồi chua chát, xót xa.

=> Giúp người đọc hình dung được cảnh tan tác, tang thương của cả vùng Gia Định.

2 Hai câu kết (7,8): Thái độ của tác

=> Tác giả gọi các trang dẹp loạn bởi có lẽ ông

đã quá thất vọng với triều đình phong kiến

và hy vọng vào những người anh hùng cứu quốc còn ẩn thân trong nhân gian

III Tổng kết

1 Chủ đề bài thơ

“Chạy giặc” là bài ca yêu nước thể hiện sâu sắc lòng căm thù giặc Pháp và nói lên tình thương xót nhân dân trước hoạ xâm lăng Bài thơ là một chứng tích về tội ác giặc Pháp trong những ngày đầu chúng xâm lược nước ta.

III Tổng kết

2 Nội dung

Bài thơ thể hiện nỗi đau của NĐC khi giặc đến và tấm lòng thiết tha mong mỏi những đấng anh hùng đứng ra giúp nước

Cảm ơn thầy cô đã chú ý lắng nghe!