Giáo án 10 tháng 1 2022

+ Chủ đề tập trung vào nội dung: Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh; Lập dàn ý văn bản thuyết minh; Tính chuẩn xác hấp dẫn của văn bản thuyết minh; Phương pháp thuyết minh; Lu

Trang 1

TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ Kế hoạch bài dạy ngữ văn 10

Ngày soạn: 10/01/2021

- Tổng số tiết: 7 tiết; từ tiết 55 đến tiết 61

- Giới thiệu về chủ đề: Chủ đề nhằm giúp học sinh

+ Chủ đề nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản về văn thuyết minh.

+ Chủ đề tập trung vào nội dung: Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh; Lập dàn ý văn bản

thuyết minh; Tính chuẩn xác hấp dẫn của văn bản thuyết minh; Phương pháp thuyết minh; Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh.

I MỤC TIÊU:

1.Kiến thức, kỹ năng, thái độ:

- Kiến thức:

+ Nắm được các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh; xây dựng được kết cấu cho văn bản phù hợp với đối tượng thuyết minh

+ Lập được dàn ý cho một bài văn thuyết minh có đề tài gần gũi, quen thuộc

+ Hiểu thế nào là tính chuẩn xác hấp dẫn của văn bản thuyết minh

+ Biết viết bài văn thuyết minh có tính chuẩn xác hấp dẫn

+ Hiểu rõ tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh và những yêu cầu đối với việc vận dụng phương pháp thuyết minh; nắm được và phân biệt một số phương pháp thuyết minh cụ thể

- Kĩ năng: Vận dụng những kiến thức đã học về đoạn văn, văn bản thuyết minh để viết được đoạn văn

thuyết minh

- Thái độ: Hiểu được tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh và những yêu cầu đối với việc vận dụng

phương pháp thuyết minh

2 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển:

- Năng lực hợp tác để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập

- Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong quá trình thuyết minh

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, trình bày suy nghĩ của cá nhân về vấn đề cần thuyết minh

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1.Giáo viên:

- Sách giáo khoa Ngữ văn 10, soạn kế hoạch bài dạy

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2.Học sinh: Chuẩn bị các câu hỏi, bài tập, sản phẩm

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Khởi động (20 phút)

1 Mục tiêu hoạt động:

- Nhận thức được nhiệm vụ cần giải quyết của bài học

- Tập trung cao và hợp tác tốt để giải quyết nhiệm vụ

- Có thái độ tích cực, hứng thú

2 Nội dung, phương thức tổ chức hoạt động học tập của học sinh:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm để thực hiện thao tác khởi động bằng cách tạo một tình huống có vấn đề

- Giáo viên sẽ giúp HS tìm chủ đề của buổi học qua các video được trình chiếu

Trang 2

- Trước khi trình chiếu video, GV yêu cầu HS trong quá trình xem lấy giấy và ghi lại nội dung video: nói về cái gì, chú ý hình ảnh, lời bình

– GV cho HS xem 2 video clip thuyết minh: một thuyết minh về một món ăn truyền thống (bánh ít lá gai), một thuyết minh về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử (Hầm Hô hoặc Bảo tàng Quang Trung)

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ:

- Học sinh quan sát video

- Giáo viên định hướng bằng hệ thống các câu hỏi gợi mở.

Câu hỏi 1: Các videoclip vừa xemgiới thiệu về đối tượng nào?

Câu hỏi 2: Các videoclip đều rất sinh động, hấp dẫn Vậy sự hấp dẫn, sinh động của các đối tượng trong đoạn video được tạo nên bởi các yếu tố nào?

Câu hỏi 3: Để có cách giới thiệu phù hợp, đầy đủ và hấp dẫn về những cảnh quan đó, người ta đã sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

Bước 3: Học sinh báo cáo sản phẩm, giáo viên nhận xét:

- Nhóm có câu trả lời nhanh nhất trình bày

- Các nhóm khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

3 Dự kiến sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động:

- Học sinh chú ý theo dõi thực hiện yêu cầu của giáo viên

- Từ đó, giáo viên giới thiệu vào chủ đề văn Thuyết minh: Qua các video chúng ta vừa xem, qua các bài

viết sơ thảo của các nhóm, các em có thể thấy văn thuyết minh rất phổ biến trong cuộc sống Nhưng để viết được bài văn thuyết minh không phải là điều dễ dàng, mà nó đòi hỏi một sự chuẩn xác về tri thức cung cấp.

Nó yêu cầu người viết phải có thời gian tìm đọc những tư liệu về đối tượng một cách nghiêm túc, cẩn thận, xâu chuỗi lại và từ đó lập một dàn ý, chọn những hình thức kết cấu phù hợp, lựa chọn pp thuyết minh cho từng mặt, từng khía cạnh của đối tượng…thì mới có thể tạo được sự hấp dẫn của một bài văn thuyết minh

theo đúng yêu cầu của nó Vì vậy chủ đề mà chúng ta học trong buổi hôm nay chính là chủ đề: văn thuyết

minh

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (220 phút)

Nội dung, phương thức

tổ chức hoạt động học tập của học sinh

Dự kiến sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

Nội dung 1: Tìm hiểu chung về văn thuyết minh ( Dự kiến: 20 phút )

Mục tiêu hoạt động: Giúp học sinh củng cố kiến thức văn thuyết minh

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Giáo viên tổ chức cho học sinh nhớ lại kiến thức văn thuyết minh đã học ở

THCS

- Tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội dung bài học qua hệ thống các câu hỏi:

+ Nêu khái niệm.

+ Phân biệt văn thuyết minh với các văn bản: Tự sự, Miêu tả, Biểu cảm

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh suy nghĩ, làm việc cá nhân

- Giáo viên quan sát, hỗ trợ học sinh

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận :

- Học sinh trả lời câu hỏi

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức

Học sinh trong lớp làm việc

cá nhân hoặc làm việc theo căp:

– Văn thuyết minh là phương thức biểu đạt nhằm giới thiệu trình bày chính xác, khách quan

về cấu tạo, tính chất quan hệ, giá trị … của một sự vật hiện tượng, một vấn đề thuộc về tự nhiên, xã hội và con người

- Phân biệt với:

+ Văn tự sự: kể lại một chuỗi các sự kiện có mối quan hệ với nhau, đi đến một kết thúc

+ Văn miêu tả: Sử dụng ngôn ngữ làm hiện lên trong tâm trí người đọc hình ảnh về sự vật, hiện tượng, con người

+ Văn biểu cảm: bộc lộ tình

Trang 3

cảm, cảm xúc của trực tiếp hoặc gián tiếp của người viết

Nội dung 2: Các hình thức kết cấu và tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh (Dự kiến:50 ph )

Mục tiêu hoạt động: Giúp học sinh có những hiểu biết về các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh; Hiểu được vai trò, tác dụng của tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh

- Giáo viên tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội dung các hình thức kết cấu

của văn bản thuyết minh; tính chuẩn xác hấp dẫn của văn bản thuyết minh.

- Tổ chức cho HS thảo luận nhóm:

Nhóm 1+2: Tìm hiểu tính chuẩn xác hấp của văn bản thuyết minh

Gợi ý:

+ Vì sao văn bản thuyết minh phải có tính chuẩn xác?

+ Để đạt được tính chuẩn xác cần chú ý những điểm gì?

(Phân tích một hoặc một số ví dụ để làm rõ tính chuẩn xác)

+ Vì sao tính hấp dẫn quan trọng với văn bản thuyết minh?

+ Một số biện pháp làm tăng tính hấp dẫn cho văn bản thuyết minh

(Phân tích một hoặc một số ví dụ để làm sáng tỏ)

Nhóm 3,4: Tìm hiểu các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

Gợi ý: Dựa vào SGK, kiến thức đã học về văn thuyết minh (THCS), tư liệu

tham thảo, xây dựng bài thuyết trình với các vấn đề:

+ Khái niệm kết cấu

+ Các hình thức kết cấu thường gặp của văn bản thuyết minh (Nêu và phân

tích ví dụ để làm sáng tỏ)

- Học sinh suy nghĩ, làm việc nhóm

- Đại diện nhóm thuyết trình sản phẩm

- Học sinh các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức

* Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh.

- Khái niệm kết cấu văn bản:

+ Kết cấu văn bản là sự tổ chức, sắp xếp các thành tố của văn bản thành một

đơn vị hoàn chỉnh, thống nhất và có ý nghĩa

+ Có nhiều kết cấu văn bản khác nhau nhưng cần phải đảm bảo sự phù hợp

với mối liên hệ bên trong và bên ngoài của đối tượng

- Kết cấu của văn bản thuyết minh.

Văn bản thuyết minh có thể có nhiều loại hình thức kết cấu khác nhau Một

số kết cấu cơ bản:

+ Kết cấu theo trình tự thời gian: trình bày sự vật theo quá trình hình thành,

vận động và phát triển

+ Kết cấu theo trình tự không gian: trình bày sự vật theo tổ chức vốn có của

nó (bên trên – bên dưới, bên trong – bên ngoài, hoặc theo trình tự quan

sát…)

+ Kết cấu theo trình tự lôgic: trình bày sự vật theo các mối quan hệ khác

nhau (nguyên nhân – kết quả, chung – riêng, liệt kê các mặt, các phương

diện,…)

+ Kết cấu theo trình tự hỗn hợp: trình bày sự vật với sự kết hợp nhiều trình

tự khác nhau

* Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh.

Học sinh cả lớp làm việc nhóm, thảo luận, suy nghĩ thống nhất kết quả và cử đại diện trình bày sản phẩm: Nhóm 1+2: Trình bày kết quả

thảo luận

- Một số biện pháp đảm bảo tính chuẩn xác:

+ Tìm hiểu thấu đáo trước khi viết

+ Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo

+ Chú ý đến thời điểm xuất bản của tài liệu để cập nhật thông tin chính xác và kịp thời

- Một số biện pháp đảm bảo tính hấp dẫn:

+ Đưa chi tiết cụ thể sinh động + So sánh để làm nổi bật sự khác biệt

+ Kết hợp sử dụng nhiều kiểu câu, biến hoá linh hoạt

+ Khi cần có thể sử dụng phối hợp nhiều loại kiến thức

Nhóm 3+4: Trình bày kết quả

thảo luận

- Kết cấu văn bản là sự tổ chức, sắp xếp các thành tố của văn bản thành một đơn vị hoàn chỉnh, thống nhất và có ý nghĩa

- Các hình thức kết cấu văn bản thuyết minh:

+ Kết cấu theo trình tự thời gian

+ Kết cấu theo trình tự không gian

+ Kết cấu theo trình tự lôgic + Kết cấu theo trình tự hỗn

Trang 4

Khái

niệm

Tính chuẩn xác là một đặc

tính cơ bản của văn bản thuyết

minh, chỉ sự đúng đắn, chính

xác, đúng với chân lí, với

chuẩn mực được thừa nhận

của những tri thức được cung

cấp

Tính hấp dẫn là một đặc tính cơ bản của văn bản thuyết minh, chỉ sự lôi cuốn, thu hút sự chú ý của những tri thức được cung cấp

Vai trò

Là yêu cầu đầu tiên và quan

trọng nhất

Là một yêu cầu rất quan trọng với văn bản thuyết minh

Một số

biện

pháp

đảm bảo

+ Tìm hiểu thấu đáo trước khi

viết

+ Thu thập đầy đủ tài liệu

+ Chú ý đến thời điểm xuất

bản của tài liệu để cập nhật

thông tin chính xác và kịp

thời

+ Đưa chi tiết cụ thể sinh động + So sánh để làm nổi bật sự

+ Kết hợp sử dụng nhiều kiểu câu, biến hoá linh hoạt + Khi cần có thể sử

dụng phối hợp nhiều loại kiến thức

hợp

Nội dung 3: Cách làm bài văn thuyết minh ( Dự kiến: 60 phút )

Mục tiêu hoạt động: Giúp học sinh hiểu được rõ tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh và những yêu cầu đối với việc vận dụng phương pháp thuyết minh; nắm được và phân biệt một số phương pháp thuyết minh cụ thể; Biết được cách lập dàn ý văn bản thuyết minh

- Giáo viên gợi dẫn: để viết được bài văn thuyết minh, chúng ta không chỉ

nắm vững đặc điểm của nó mà còn phải biết sử dụng các kĩ năng thực hành,

các phương pháp thuyết minh, cách lập dàn ý

- Tổ chức cho HS thảo luận nhóm GV chia lớp thành 4 nhóm, thực hiện các

tiểu chủ đề sau

Nhóm 1,2: Tìm hiểu phương pháp thuyết minh.

Dựa vào SGK, kiến thức đã học về văn thuyết minh (THCS), tư liệu tham

thảo, xây dựng bài thuyết trình với các vấn đề:

+ Tại sao phương pháp thuyết minh lại có vai trò rất quan trọng trong văn

bản thuyết minh?

+ Những phương pháp thuyết minh thường gặp là gì?

-> Những phương pháp đã được học ở cấp THCS (kể tên, phân tích ví dụ để

làm sáng tỏ)

-> Phương pháp thuyết minh bằng cách chú thích: khái niệm, phân tích ví dụ

để làm sáng tỏ

-> Phương pháp thuyết minh bằng cách giảng giải nguyên nhân – kết quả:

khái niệm, phân tích ví dụ để làm sáng tỏ

+ Việc vận dụng các phương pháp thuyết minh có những yêu cầu nào?

Nhóm 3,4: Tìm hiểu cách lập dàn ý bài văn thuyết minh.

Gợi ý: Dựa vào SGK, kiến thức đã học về văn thuyết minh (THCS), tư liệu

tham thảo, xây dựng bài thuyết trình với các vấn đề:

+ Những lưu ý khi lập dàn ý bài văn thuyết minh

+ Các bước lập dàn ý bài văn thuyết minh

(Phân tích ví dụ để làm sáng tỏ)

Học sinh cả lớp làm việc nhóm, thảo luận, suy nghĩ thống nhất kết quả và cử đại diện trình bày sản phẩm: Nhóm 1+2: Trình bày kết quả

thảo luận

- Tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh.

– Phương pháp thuyết minh có vai trò rất quan trọng vì:

+ Tạo nên tính chặt chẽ, mạch lạc cho bài văn thuyết minh + Giúp người thuyết minh có thể đạt được mục đích thuyết minh: giới thiệu về sự vật, hiện tượng một cách chính xác, hấp dẫn, rõ ràng

- Một số phương pháp thuyết minh.

+ Các phương pháp thuyết minh đã học: nêu định nghĩa, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu,

so sánh, phân loại, phân tích + Một số phương pháp thuyết minh khác: Thuyết minh bằng

Trang 5

- Học sinh suy nghĩ, làm việc nhóm

- Đại diện nhóm thuyết trình sản phẩm

- Học sinh các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức:

- Phương pháp thuyết minh

+ Phương pháp thuyết minh: là một hệ thống cách thức mà người thuyết

minh sử dụng để giới thiệu về sự vật, hiện tượng

+ Phương pháp thuyết minh có mối quan hệ chặt chẽ với mục đích thuyết

minh:

 Mục đích thuyết minh là cơ sở để lựa chọn phương pháp thuyết minh phù

hợp

 Phương pháp thuyết minh là cách thực hiệu quả để thực hiện mục đích

thuyết minh

+ Yêu cầu đối với việc vận dụng phương pháp thuyết minh:

 Việc sử dụng phương pháp thuyết minh (phải do mục đích thuyết minh

quyết định

 Phương pháp thuyết minh còn được vận dụng để làm tăng thêm tính hấp

dẫn cho văn bản thuyết minh

- Dàn ý bài văn thuyết minh:

+ Mở bài:

 Nêu đề tài thuyết minh

 Dẫn dắt, tạo ra sự chú ý của người đọc về nội dung thuyết minh

+ Thân bài:

 Tìm ý, chọn ý: Cần triển khai những ý nào để thuyết minh về đối tượng đã

giới thiệu (cung cấp những thông tin, tri thức gì)?

 Sắp xếp ý: Cần trình bày các ý theo trình tự nào cho phù hợp với đối

tượng thuyết minh, đạt được mục đích thuyết minh

+ Kết bài: Nhấn lại đề tài thuyết minh, tô đậm ấn tượng cho người tiếp nhận

về đối tượng thuyết minh

cách chú thích (cung cấp thêm thông tin về sự việc, hiện tượng qua các chú thích); Thuyết minh bằng cách giảng giải nguyên nhân–kết quả: cung cấp thông tin về sự việc, hiện tượng qua các đoạn văn có mối quan

hệ nguyên nhân– kết quả để làm phong phú và chặt chẽ hơn tri thức được cung cấp

Nhóm 3+4: Trình bày kết quả

thảo luận

- Những lưu ý khi lập dàn ý bài

+ Lập dàn ý là một kĩ năng rất quan trọng khi tạo lập văn bản Dàn ý của bài văn thường theo

bố cục ba phần (Mở bài, Thân bài và Kết bài) Dàn ý của bài văn thuyết minh cũng vậy + Phần mở bài và kết bài của bài văn thuyết minh có những đặc điểm riêng

+ Trong phần thân bài, các ý của bài văn thuyết minh có thể được sắp xếp theo các trình tự: thời gian, không gian, lôgic, trình tự nhận thức…phù hợp với đối tượng thuyết minh, đạt được mục đích thuyết minh

- Các bước lập dàn ý bài văn thuyết minh.

+ Xác định đề tài: Thuyết minh

về đối tượng nào ? + Xây dựng dàn ý:

Nội dung 4: Luyện tập viết đoạn thuyết minh ( Dự kiến: 90 phút )

Mục tiêu hoạt động: Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn thuyết minh

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc SGK, trả lời các câu hỏi sau bằng cách ghi

vào giấy A4

- Tổ chức cho HS tìm hiểu vấn đề qua hệ thống câu hỏi :

+ Thế nào là đoạn văn ?

+ Các yêu cầu cần đạt của một đoạn văn?

+ So sánh điểm giống và khác giữa đoạn văn tự sự và đoạn văn thuyết

minh? Vì sao có sự giống nhau và khác nhau đó?

+ Một đoạn văn thuyết minh có thể bao gồm bao nhiêu phần chính? Các ý

trong đoạn văn thuyết minh có thể được sắp xếp theo các trình tự thời gian,

nhận thức, phản bác- chứng minh không? Vì sao?

- GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm làm việc với một ngữ liệu: Viết một

đoạn văn thuyết minh để cung cấp cho người đọc những hiểu biết về tác

phẩm “ Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi.Yêu cầu ở các nhóm lên trình

Học sinh cả lớp làm việc nhóm, thảo luận, suy nghĩ thống nhất kết quả:

* Phác thảo dàn ý đại cương

- Mở bài:

Viết phần mở bài (ý 1)

- Thân bài:

Trang 6

bày trước lớp theo những nội dung như sau:

+ Đoạn văn của tổ viết về nội dung gì? Có đáp ứng đúng như yêu cầu của

một đoạn hay không?

+ Kết cấu ( mấy phần? chỉ ra từng phần của đoạn văn)?

+ Thứ tự sắp xếp các ý? Phương pháp sử dụng trong đoạn viết?

GV chia nhóm cho HS thực hiện viết đoạn văn:

+ Tổ 1 – ý 1

+ Tổ 2 – ý 2

+ Tổ 3 – ý 3

+ Tổ 4 – ý 4.1

- Học sinh suy nghĩ, làm việc cá nhân và nhóm

- Học sinh trả lời câu hỏi

- Học sinh khác trong lớp nhận xét, bổ sung

Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức:

* Ôn tập về đoạn văn

- Khái niệm: Đoạn văn là một bộ phận của văn bản, bắt đầu bằng chữ viết

hoa lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng, thường biểu đạt

một ý tương đối hoàn chỉnh

- Yêu cầu:

+ Tập trung làm rõ một ý chung, một chủ đề chung

+ Liên kết chặt chẽ với các đoạn trước và sau nó

+ Diễn đạt chính xác và trong sáng

- So sánh đoạn văn tự sự và thuyết minh

+ Giống nhau

 Đảm bảo cấu trúc, các yêu cầu đối với một đoạn văn

 Đều đề cập đến vấn đề cần nói

+ Điểm khác nhau

 Đoạn văn tự sự: là kể lại, có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm

 Đoạn văn thuyết minh: thiên về cung cấp tri thức nên ít có (không có) yếu

tố miêu tả và biểu cảm

* Cấu trúc đoạn văn thuyết minh

- Cấu trúc:

+ Đầy đủ nhất gồm 3 phần:

 Câu mở đoạn: Giới thiệu đối tượng cần thuyết minh

 Các câu tiếp theo: Thuyết minh cụ thể về đối tượng

 Câu kết đoạn: Khẳng định, nêu giá trị của đối tượng thuyết minh

+ Cũng có thể có đoạn văn chỉ gồm hai phần chính: mở đoạn và thân đoạn

hoặc thân đoạn và kết đoạn

- Trình tự sắp xếp ý:

+ Thời gian

+ Không gian

+ Nhận thức

+ Phản bác – chứng minh

* Qui trình viết đọan văn, bài văn thuyết minh: 4 bước

- Bước 1: Xác định các yêu cầu về : nội dung, mục đích và phương pháp

thuyết minh

- Bước 2: Phác thảo dàn ý đại cương cho bài viết.

- Bước 3 : Phát triển mỗi ý thành đoạn văn.

+Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ? (ý 2)

+ Đặc điểm thể loại và bố cục của bài cáo? (ý 3)

+ Những nội dung cơ bản và nét đặc sắc trong nghệ thuật thể hiện của tác phẩm? (ý 4)

Cơ sở nêu luận đề chính nghĩa của cuộc kháng chiến ?(ý 4.1) Nguyên nhân và quá trình khởi nghĩa thắng lợi của nghĩa quân Lam Sơn ? (ý 4.2)

Tuyên bố cho toàn dân tộc biết hòa bình độc lập

Kết luận:

Khẳng định vị trí, giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

Trang 7

- Bước 4: Viết và kiểm tra - sửa chữa.

Hoạt động 3: Luyện tập (45 phút)

1 Mục tiêu hoạt động: Củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng của bài học

- Kĩ thuật dạy học: động não – thông tin phản hồi, thảo luận nhóm

- Hình thức tổ chức dạy học: học sinh làm việc độc lập kết hợp với làm việc nhóm

GV chia lớp thành 4 nhóm, chọn một trong 2 đối tượng lập dàn ý chi tiết cho bài văn thuyết minh về:

– Một tấm gương học tốt

– Một tác phẩm văn học

Nhóm 1,3: – Một tấm gương học tốt

Nhóm 2,4: – Một tác phẩm văn học

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

Các nhóm tiến hành trao đổi thảo luận, chọn cử nhóm trưởng, thư kí, người trình bày

Bước 3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:

Các nhóm trình bày kết quả thảo luận nhóm và phản biện

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: GVnhận xét, chuẩn hóa kiến thức

Lập dàn ý:

* Tấm gương học tốt:

– Mở bài: Giới thiệu chung về gương học tốt (là ai ? ở đâu ?… ).

– Thân bài:

+ Hoàn cảnh gia đình, môi trường học tập,…

+ Quá trình phấn đấu trong học tập

+ Những kết quả học tập tốt.…

– Kết bài:

+ Khẳng định về tấm gương học tập

+ Suy nghĩ về bài học rút ra cho bản thân và cho mọi người

* Tác phẩm văn học:

Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác phẩm(vị trí của tác phẩm trong sự nghiệp sáng tác của tác giả; trong văn

học)

Thân bài:

Giới thiệu về hoàn cảnh sáng tác; hoặc xuất xứ của tác phẩm

Tóm tắt nội dung tác phẩm

– Truyện: Tóm tắt cốt truyện

– Thơ: Nội dung chủ yếu

Giới thiệu đặc điểm nổi bật của tác phẩm

– Đặc điểm nội dung

– Đặc điểm nghệ thuật

Giá trị, ý nghĩa của tác phẩm đối với tác giả, với văn học, với cuộc sống Hoặc hạn chế (nếu có)

Kết bài: Nhận xét, đánh giá về tác phẩm.Vị trí của tác phẩm trong nền văn học.

Hoạt động 4: Vận dụng mở rộng (30 phút)

1 Mục tiêu hoạt động: Thông qua hoạt động nhằm giúp học sinh hình thành các năng lực:

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực sáng tạo

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Trang 8

- Thực hành văn thuyết minh (Vận dụng vào nghề nghiệp và phát triển du lịch tại quê hương Bình Định)

- GV cùng với HS thảo luận, xây dựng các chủ đề nhỏ dựa trên sự định hướng của giáo viên cũng như hứng thú của HS Chọn 1 chủ đề lớn: Quần thể danh thắng, di tích lịch sử Bảo tàng Quang Trung

HS: suy nghĩ, thảo luận

GV: Quan sát, hỗ trợ học sinh

Bước 3: Báo cáo kết quả

HS mỗi nhóm cử đại diện, báo cáo kết quả thảo luận

GV quan sát, hỗ trợ

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: GVnhận xét, chuẩn hóa kiến thức

a Nhóm 1: Thuyết minh về Bảo tàng Quang Trung.

b Nhóm 2: Tập làm người dẫn chương trình.

– Giả định là một MC của chương trình truyền hình thực tế “Nét đẹp văn hoá quê hương” Đi thực tế tại Bảo tàng Quang Trung

– Vận dụng lí thuyết về văn thuyết minh, kiến thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn xây dựng một kịch bản của chương trình truyền hình:

+ Nhân vật tham gia: MC

+ Nội dung: Trao đổi về cảnh quan thiên thiên, tiềm năng phát triển du lịch, giá trị văn hóa và lịch sử

- Sau khi các nhóm đã thống nhất kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể cho mỗi thành viên, GV yêu cầu HS làm việc ở nhà, thu thập các thông tin, tư liệu, tranh ảnh minh học hoặc đi thực tế đến các địa điểm cần thuyết minh, quya phim, chụp ảnh Từ đó tập hợp các dữ liệu để hoàn thiện sản phẩm chuẩn bị cho tiết học sau để báo cáo kết quả bằng sản phẩm trình chiếu có thuyết trình

IV CÂU HỎI/ BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC:

1 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức:

Nội dung (Mức độ 1)Nhận biết Thông hiểu(Mức độ 2) (Mức độ 3)Vận dụng Vận dụng cao(Mức độ 4)

Văn thuyết minh

Nhận biết đặc điểm yêu cầu phương pháp thuyết minh, các hình thức kết cấu bài văn thuyết minh

Hiểu kiến thức về văn bản thuyết minh(đặc điểm, yêu cầu và phương pháp thuyết minh , các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh) Biết cách tóm tắt văn bản thuyết minh, trình bày miệng một văn bản thuyết minh trước tập thể

Tích hợp kiến thức, kĩ năng đã học để viết đoạn văn, bài văn thuyết minh về nhân vật di tích lịch sử địa phương

Bài viết có sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt, biết điều chỉnh dung lượng của bài văn)

2 Câu hỏi và bài tập:

Thuyết minh về một di tích lịch sử địa phương

Hướng dẫn trả lời:

Hướng dẫn:

* Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn thuyết minh một nhân vật lịch sử dân tộc phân tích nhân vật.

Bài viết có bố cục, kết cấu chặt chẽ; diễn đạt rõ ràng; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; đảm bảo các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh và tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn thuyết minh; ngoài ra có

sự kết hợp giữa yếu tố biểu cảm và tự sự

* Kiến thức: Hiểu biết về di tích lịch sử của địa phương Quan sát qua thực tế, tranh ảnh, sách báo, để

thuyết minh nguồn gốc, quá trình hình thành di tích, sự kiện gắn với di tích mang tính lịch sự

Trang 9

Thuyế minh bằng cảm xúc chân thật trước di lịch lịch sử của địa phương Tự hào trân trọng di tích lịch sử đó

MỞ BÀI

Giới thiệu di tích lịch sự địa phương mà mình thuyết minh

THÂN BÀI

- Giới thiệu nguồn gốc, vị trí địa lí, diện tích của di tích lịch sử địa phương

- Giới thiệu đặc điểm của di tích lịch sử đó:

+ Quang cảnh từ bên ngoaig , bên trong

+ Kiến trúc của di tích lịch sử đó

Giới thiệu về nguyên nhân , lịch sử hình thành gắn với di tích lịch sử đó

Giá trị di tích lịch sử địa phương với quê hương, với xã hội

Vai trò và tầm qua trọng của di tịch lịch sử địa phướng đó đối với đời sống tinh thàn của người địa

phương ớ đó nói riêng và nhân dân cả nước nói chung

KẾT BÀI

Suy nghĩ của bản thân về di tích lịch sử địa phương Nêu ý nghĩa giáo dục của di tích trong hiện tại và tương lai

Trang 10

Ngày soạn: 15/01/2021

- Tổng số tiết: 2 tiết; từ tiết 62 đến tiết 63

- Giới thiệu về chủ đề: Chủ đề nhằm giúp học sinh có những hiểu biết về thể Phú nói chung và văn

bản Phú sông Bạch Đằng nói riêng thể hiện tinh thần yêu nước trong văn học thời Trần

I MỤC TIÊU:

1.Kiến thức, kỹ năng, thái độ:

- Kiến thức:

+ Cảm nhận được nội dung yêu nước và tư tưởng nhân văn của bài Phú sông Bạch Đằng qua hoài niệm về quá khứ và lòng tự hào về truyền thống dân tộc của tác giả

+ Nắm được đặc điểm cơ bản của thể phú, đặc biệt là những nét đặc sắc của phú sông Bạch Đằng

- Kĩ năng:

+ Đọc – hiểu bài phú theo đặc trưng thể loại.

+ Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường: Vẻ đẹp của cảnh sông nước Bạch Đằng Cảnh sắc sông

Bạch Đằng gắn liền với chiến công hiển hách của cha ông; môi trường thiên nhiên ở đây còn là di tích lịch sử – văn hóa, gắn liền với truyền thống yêu nước đánh giặc ngoại xâm của dân tộc

- Thái độ: Yêu mến, tự hào trước những truyền thống tốt đẹp và chiến công hiển hách của cha ông.

2 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển:

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản

- Năng lực hợp tác để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập

- Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong quá trình tiếp nhận bài giảng

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, trình bày suy nghĩ của cá nhân về vấn đề cần phát biểu

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1.Giáo viên:

- Sách giáo khoa Ngữ văn 10, soạn kế hoạch bài dạy

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2.Học sinh:

- Soạn bài đầy đủ theo yêu cầu giáo viên.

- Chuẩn bị các câu hỏi, bài tập, sản phẩm

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)

1 Mục tiêu hoạt động:

- Nhận thức được nhiệm vụ cần giải quyết của bài học

- Tập trung cao và hợp tác tốt để giải quyết nhiệm vụ

- Có thái độ tích cực, hứng thú

- Gv tổ chức trò chơi:

- Gọi các nhóm HS, nhóm nào ghi nhanh lên bảng tên những nhân vật thời Trần và những chiến công thời Trần nhóm đó thắng

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ:

- HS chơi trò chơi, tái hiện các kiến thức đã học

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	231 KB