- Tìm cụm tính từ trong một đoạn truyện đã học - Ôn tập các đơn vị kiến thức Tiếng Việt đã - Đặt câu và xác định chức năng ngữ pháp của tính từ, học cụm tính từ trong câu.. * Bài mới: so[r]
Trang 1Tuần: 16 Ngày soạn: 1/12/2018 Tiết PPCT: 61 Ngày dạy: 3/12/2018
Văn bản:
THẦY THUỐC GIỎI CỐT NHẤT Ở TẤM LÒNG
- Hồ Nguyên Trừng-
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu nội dung ý nghĩa của truyện
- Hiểu nét đặc sắc của tình huống gay cấn của truyện
- Hiểu thêm cách viết truyện Trung đại
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Phẩm chất vô cùng cao đẹp của vị Thái y lệnh
- Đặc điểm nghệ thuật của tác phẩm truyện Trung đại: gần với kí ghi chép sự việc
- Truyện nêu cao gương sáng của một bậc lương y chân chính
2 Kĩ năng:
- Đọc-hiểu văn bản truyện Trung đại
- Phân tích được các sự việc thể hiện y đức của vị Thái y lệnh trong truyện
- Kể lại được truyện
3 Thái độ: Giáo giục tấm lòng thương người, hết lòng vì người bệnh.
C PHƯƠNG PHÁP
- Đọc hiểu, phát vấn, phân tích, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp : Kiểm diện học sinh
6A3 Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ : Hãy nhắc lại các thể loại văn học dân gian mà em đã được học?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài: Nhân dân ta có câu “ Lương y như từ mẫu” Lương y của người thầy thuốc thể hiện
như thế nào ? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu qua tấm gương của Thái y lệnh trong truyện “Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng”
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
HS: Đọc chú thích
GV: Hãy nêu vài nét về tác giả, tác phẩm? Hoàn
cảnh sáng tác?
GV: Hồ Quý Ly là một nhà yêu nước, có tinh thần
chống ngoại xâm quyết liệt; Dưới sự suy tàn của
nhà Trần, ông là người sớm có ý tưởng cải cách xã
hội một cách toàn diện về chính trị
HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
* Đọc- Tìm hiểu từ khó
GV: Hướng dẫn cách đọc, đọc to, rõ chú ý các cuộc
đối thoại
GV: Đọc mẫu, gọi hs đọc văn bản
GV nhận xét uốn nắn
* Tìm hiểu văn bản
GV: Câu chuyện chia làm mấy đoạn? Nêu nội dung
của mỗi phần? Truyện viết về ai? viết về vấn đề gì?
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả: Hồ Nguyên Trừng (1374 - 1446),
con trưởng của Hồ Quý Ly là người đức độ và tài năng Khi giặc Minh xâm lược nước ta, ông
là người hăng hái chống giặc cứu nước
2 Tác phẩm: “Nam ông mộng lục” là tác phẩm
thể hiện tấm lòng của tác giả luôn nặng lòng với quê hương trong những năm tháng sống trên đất khách quê người
- “Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng” rút ra từ cuốn sách này
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc- Tìm hiểu từ khó
* tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục: 3 phần
Trang 2HS:
- P1: Từ đầu trọng vọng giới thiệu tung tích, chức
vụ, công đức của thái y
- P2: Tiếp … mong mỏi y đức của thái y
- P3: Còn lại; hạnh phúc của thái y theo luật nhân
quả “ở hiền gặp lành”
Gv: Phương thức biểu đạt?
GV: Quan sát phần đầu truyện cho biết thái y có
những việc làm gì đáng chú ý?
HSTL 2 phút trả lời
GV gợi ý: Công việc của thái y, gặp năm đói kém
thái y đã làm gì đối với nhân dân?
HS: Trả lời
GV: Em có suy nghĩ gì về tay nghề và công đức của
thái y?
HS: Trả lời
GV : Phẩm chất của vị thái y được bộ lộ rõ nhất khi
tình huống nào xảy ra?
HS: Khi người phụ nữ nông dân bị bệnh tình nguy
kịch và vị quý nhân bị sốt
GV: Trong hai bệnh tình với hai con người thuộc
hai địa vị khác nhau như vậy vị thái y đã chọn đi
chữa cho ai trước?
GV: Khi quan trung sứ mời thái y vào triều chữa
bệnh, ông đã quyết định thế nào?
HS: Đi chữa bệnh cho người đàn bà.
GV: Trước câu nói “ông định cứu tính mạng người
ta mà không cứu tính mạng mình chăng”, thái y đáp
lại ra sao?
HS: Tôi có mắc tôi…tôi xin chịu.
GV: Câu nói đó bộc lộ phẩm chất gì của người thầy
thuốc?
HS: Xem trọng tính mạng của người bệnh hơn tính
mạng mình
GV phân tích: Thái y lệnh là một thầy thuốc giỏi
có lương tâm Ông xem cứu người là bổn phận của
mình, không phân biệt sang hèn, không vì lợi lộc
Ngay cả khi tính mạng của mình bị đe dọa ông vẫn
không từ bỏ ý định cứu người Đó là một tấm gương
sáng về bậc lương y đất Việt
GV: Qua chuyện còn cho ta thấy Trần Anh Vương
là một vị vua ntn?
HS: TAV là vị vua có lòng nhân đức Ở thời đại nhà
Trần sản sinh ra những con người có tấm lòng cao
đẹp như thế?
GV: Truyện thành công ở những yếu tố nghệ thuật
nào?
HS: Trả lời
GV: Hs đọc phần cuối cho biết niềm hạnh phúc của
vị Thái y lệnh được thể hiện ra sao?
b Phương thức biểu đạt: Tự sự
c Phân tích:
c.1 Lai lịch, chức vụ, công đức vị thái y
- Mua thuốc, mua gạo, thóc để nuôi, chữa bệnh cho người nghèo, không lấy tiền
- Năm đói kém, dựng thêm nhà và chữa được hơn ngàn người
Phép liệt kê: Người thầy thuốc không những giỏi chuyên môn mà còn giàu lòng yêu thương con người
c2 Y đức được thử thách
- Đối thoại với quan Trung sứ: Tội tôi xin chịu
- Quyết định đi cứu người đàn bà kia, sau đó mới đến vương phủ
- Vì người bệnh, ông sẵn sàng chịu tội
- Niềm hạnh phúc của Thái y lệnh: giúp người, cứu người
Tạo tình huống truyện gay cấn, xây dựng đoạn đối thoại sắc sảo: Phẩm chất cao quý của người thầy thuốc
c3 Hạnh phúc của vị Thái Y.
Con cháu của ngài làm quan lương y đến hàm
Trang 3GV: Hạnh phúc này dựa vào quan niệm truyền
thống nào của dân tộc ta?
HS: “Ở hiền gặp lành”
GV: Qua bài học em rút ra ý nghĩa gì? Em hiểu gì
về nhan đề của truyện?
HS: Tự bộc lộ
GV: Trong cuộc sống khi gặp người có hoàn cảnh
khó khăn, hoạn nạn, em sẽ làm gì? (hs thảo luận
nhóm) tích hợp giáo dục học sinh
HS: Bộc lộ.
* Tổng kết
GV: Hãy nêu những nét chính về nghệ thuật, nội
dung và ý nghĩa truyện?
HS đọc ghi nhớ.
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Tìm hiểu thêm các mẫu truyện về lương y đất Việt
Chuẩn bị bài “ Hoạt động ngữ văn”
Đọc lại các truyện có trong chương trình, tập kể ở
nhà để đến lớp tham gia thi kể chuyện
ngũ phẩm, tứ phẩm có tới hai ba vị
Thuyết nhân quả: Sự ngợi khen của người đời đối với gia đình ông, tạo nên sự thăng hoa cho y đức
3 Tổng kết
a Nghệ thuật:
- Tạo nên tình huống truyện gay cấn
- Xây dựng đoạn thoại sắc sảo
b Nội dung:
* Ý nghĩa vb:
- Truyện ca ngợi vị Thái y lệnh không những giỏi về chuyên môn mà còn có tấm lòng nhân đức, thương xót người bệnh
- Câu chuyện là bài học về y đức cho những người làm nghề y hôm nay và mai sau
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Nhớ những nét chính về nội dung và nghệ thuật của truyện
- Tập kể lại truyện
- Đọc và tìm hiểu thêm về y đức
* Bài mới: soạn bài “Tính từ, cụm tính từ”
Tiết PPCT: 62 Ngày dạy: 4/12/2018
Tiếng Việt: TÍNH TỪ VÀ CỤM TÍNH TỪ
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được các đặc điểm của tính từ và cụm tính từ
- Nắm được các loại tính từ
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Khái niệm tính từ:
+ Ý nghĩa khái quát của tính từ
Trang 4+ Đặc điểm ngữ pháp của tính từ (khả năng kết hợp của tính từ, chức vụ cú pháp của tính từ)
- Các loại tính từ
- Cụm tính từ:
+ Nghĩa của phụ ngữ trước và phụ ngữ sau trong cụm tính từ
+ Nghĩ của cụm tính từ
+ Chức năng ngữ pháp của cụm tính từ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết tính từ trong văn bản
- Phân biệt tính từ chỉ đặc điểm tương đối và tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối
- Sử dụng tính từ, cụm tính từ trong nói và viết
3 Thái độ: Nghiêm túc, chăm chỉ tiếp thu bài.
C PHƯƠNG PHÁP
- Phát vấn, phân tích ví dụ, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp : Ki m di n h c sinhể ệ ọ
6A3 Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ : Cụm động từ là gì ? Nêu cấu tạo cụ thể của cụm từ ? Cho ví dụ minh hoạ ?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài: Các em vừa tìm hiểu động từ, cụm động từ Bài học hôm nay chúng ta tìm hiểu tính
từ và cụm tính từ
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG
Đặc điểm của tính từ
GV: Gọi HS đọc ví dụ SGK Dựa vào những
hiểu biết của em đã học ở cấp 1 hãy chỉ ra
tính từ trong ví dụ trên ? Nêu ý nghĩa khái
quát của tính từ đó ?
HS: Trả lời
GV: lấy ví dụ ở bảng phụ:
- Chỉ màu sắc : Xanh, đỏ, tím ,vàng
- Chỉ mùi vị : Chua , cay, thơm, bùi, đắng
- Chỉ hình dáng: Gầy gò, liêu xiêu, thoăn
thoắt
GV: So với động từ, tính từ có khả năng kết
hợp với các từ “đã, sẽ, đang cũng, vẫn … như
thế nào? khả năng kết hợp với các từ hãy,
đừng, chớ ra sao ?
GV: Nhận xét gì về khả năng làm chủ ngữ ,
vị ngữ trong câu của tính từ?
HS: Trả lời theo ghi nhớ
Các loại tính từ
GV: Trong những tính từ đã tìm ở vd trên,
tính từ nào có khả năng kết hợp các từ chỉ
mức độ ?(rất , hơi , quá , lắm , khá )?
GV: Những tính từ nào không có khả năng
kết hợp với những từ chỉ mức độ ?
GV: Ở nội dung này em cần ghi nhớ những
gì ?
HS: Trả lời
Cụm tính từ
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Đặc điểm của tính từ
*Ví dụ: sgk/153
a bé, oai
b nhạt, vàng hoe, vàng lịm, vàng ối, vàng tươi -> Chỉ đặc điểm tính chất của sự vật, màu sắc, mùi vị, hình dáng
=>Tính từ
* Đặc điểm của tính từ:
- Có thể kết hợp với đã, sẽ, đang, cũng, đều, vẫn ->
Tạo cụm tính từ
- Khả năng kết hợp với hãy, đừng, chớ rất hạn chế
- Thường làm chủ ngữ, làm vị ngữ (hạn chế hơn động từ)
* Ghi nhớ: sgk/154
2 Các loại tính từ
- Tính từ có khả năng kết hợp với từ chỉ mức độ(rất, lắm, quá): bé, oai, nhạt
->Tính từ chỉ đặc điểm tương đối
- Tính từ không kết hợp với từ chỉ mức độ: vàng hoe, vàng lịm, vàng ối
-> Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối
*Ghi nhớ: sgk/154
3 Cụm tính từ
Trang 5GV: HS đọc vd sgk, tìm tính từ trong bộ
phận được in đậm trong những ví dụ trên ?
Từ ví dụ đó hãy chỉ ra những từ ngữ đứng
trước, đứng sau tính từ làm rõ nghĩa cho tính
từ đó? vẽ mô hình cấu tạo cụm tính từ ?
HS: Thảo luận nhóm 3 phút, lên bảng trình
bày
GV: - Phần trung tâm luôn là tính từ.
- Phụ ngữ đứng trước: Biểu thị quan hệ thời
gian, sự tiếp diễn tương tự, mức độ của đặc
điểm, tính chất, khẳng định hay phủ định
- Phụ ngữ đứng sau: Biểu thị vị trí, so sánh,
mức độ, phạm vi hay nguyên nhân, đặc điểm,
tính chất,…
GV: Cụm tính từ gồm mấy phần?
GV: Phần cụm tính từ em cần ghi nhớ những
gì ?
HS: Đọc to ghi nhớ SGK /155
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
Bài tập 1-2
HS đọc yêu cầu của đề, hs làm việc theo cặp
GV gợi ý
HS trả lời nhận xét cho nhau
GV chốt ý
Kết hợp phụ đạo hs yếu kém
Bài tập 3
HS đọc yêu cầu của đề
GV gợi ý cho HS khá giỏi trả lời.
GV phân tích tác dụng của tính từ.
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Chọn một truyện mà em thích, tìm cụm tính
từ
- Đặt 2 câu có tính từ, cụm tính từ
- Ôn tập các đơn vị kiến thức Tiếng Việt đã
học
*Ví dụ: sgk /155
- Vốn đã rất yên tĩnh
- nhỏ lại
- sáng vằng vặc trên không
→ TTtt: yên tĩnh; nhỏ; sáng + phụ trước: vốn đã rất + phụ sau: lại, vằng vặc trên không
- Mô hình cụm tính từ :
Phần trước P trung tâm Phần sau
Vốn đã rất yên tĩnh
nhỏ sáng lạivằng vặc trên
không
→ CTT gồm 3 phần: phần trước, phần trung tâm, phần sau
* Ghi nhớ: sgk/ 155
II LUYỆN TẬP Bài tập 1+2: Các cụm tính từ
- sun sun như con đĩa, chần chẫn như cái đòn càn, bè
bè như cái quạt thóc, sừng sững như cái cột đình, tun tủn như chổi sể cùn
- Các tính từ trên là từ láy gợi hình, gợi cảm, các hình ảnh này là những sự vật tầm thường không giúp cho việc nhận thức sự vật to lớn nhu con voi Từ đó nhấn mạnh đặc điểm chung của các ông thầy bói nhận thức hạn hẹp, chủ quan
Bài tập 3: Các tính từ và động từ được dùng để chỉ
thái độ của biển cả khi ông lão đánh cá 5 lần ra biển cầu xin theo lệnh mụ vợ tham, các gợn sóng êm ả Nổi sóng Nổi sóng dữ dội Cơn giông tố kinh khủng kéo đến
- Các động từ, tính từ được sử dụng theo chiều hướng tăng cấp mạnh dần lên, dữ dội hơn … thể hiện thái độ của cá vàng ngày một phẫn nộ
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Nhận xét về ý nghĩa của phụ ngữ trong cụm tính từ
- Tìm cụm tính từ trong một đoạn truyện đã học
- Đặt câu và xác định chức năng ngữ pháp của tính từ, cụm tính từ trong câu
* Bài mới: soạn bài Ôn tập Tiếng Việt”
Trang 6
Tiết PPCT: 63 - 64 Ngày dạy: 4,7/12/2018
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA TIẾNG VIỆT
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Củng cố những kiến thức Tiếng Việt đã học
- Vận dụng những kiến thức đã học vào hoạt động giao tiếp
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KÝ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
Củng cố kiến thức về cấu tạo của từ Tiếng Việt, từ mượn, nghĩa của từ, lỗi dùng từ, từ loại và cụm từ
2 Kĩ năng:
Vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn: chữa lỗi dùng từ, đặt câu, viết đoạn văn
3.Thái độ: Chăm chỉ, tích cực ôn tập.
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phát vấn, sơ đồ tư duy, thuyết giảng, làm việc nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Ki m di n h c sinhể ệ ọ
6A3 Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu khái niệm về tính từ ? Có mấy loại tính từ ?
Trang 7- Thế nào là cụm tính từ ?
3 Bài mới : Tiết 63
* Giới thiệu bài: Để có kiến thức làm bài kiểm tra học kì I, hôm nay cô và các em ôn lại các kiến thức
tiếng Việt đã học
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG 1: HỆ THỐNG
HÓA KIẾN THỨC:
Từ
GV: phát vấn Hs các đơn vị kiến
thức đã học
HS: Trả lời
GV: Ghi bảng một cách hệ thống,
khái quát
+ Thế nào là từ đơn? Từ phức? Từ
phức chia làm mấy loại? Là những
loại nào ngoài vốn từ tiếng Việt gồm
những lớp từ có nguồn gốc như thế
nào?
+ Thế nào là từ thuần Việt? Từ mượn
là gì, có những loại từ mượn nào? Từ
mượn nào là quan trọng nhất?
+ Nghĩa của từ là gì? có mấy cách
giải nghĩa của từ? cho VD?
Từ loại :
+ Hãy kể tên những từ loại đã học ở
lớp 6
+ Hãy nêu đặc điểm, phân loại của
danh từ, động từ, tính từ
HS xem lại kiến thức và trình bày
lần lượt
GV nhận xét, bổ sung, chốt
+ Số từ, lượng từ, chỉ từ, có khái
niệm và hoạt động như thế nào ?
+ Thế nào là cụm danh từ, cụm động
từ, cụm tính từ? Cấu tạo các cụm
(danh từ, động từ, tính từ, gồm mấy
phần? cho VD? Vẽ mô hình? theo
em phần nào quan trọng nhất không
thể thiếu trong cụm?
I HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC
1 Từ:
a Cấu tạo của từ tiếng Việt:
Khái niệm Phân loại Từ đơn
Từ phức Từ ghép
Từ láy
b Nguồn gốc:
Gồm 2 lớp từ Từ thuần việt
Từ mượn
c Nghĩa của từ:
- Khái niệm (SGK)
- Cách giải thích nghĩa của từ:
+ Trình bày khái niệm + Đưa ra từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa để giải thích
2 Từ loại:
a Danh từ:
- Là những từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm…, động
từ, tính từ
- Đặc điểm:
+ Kết hợp với số từ, lượng từ ở phía trước, các từ này, nọ, ấy, kia,…và một số từ khác ở sau để tạo thành cụm danh từ.
+ Danh từ thường làm chủ ngữ
- Phân loại:
b Động từ:
- Động từ là những từ chỉ hành động, trạng thái của sự vật
- Đặc điểm
- Phân loại
c Tính từ:
- Tính từ là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật, hành động, trạng thái
- Đặc điểm
- Phân loại
d Số từ, lượng từ, chỉ từ: Đều là phụ ngữ trong cụm danh từ
- Khái niệm
- Hoạt động trong câu
3 Cụm từ: 3 loại
- Cụm danh từ Khái niệm
- Cụm động từ Cấu tạo
- Cụm tính từ Vẽ mô hình
4 Lỗi dùng từ:
- Lỗi lặp từ
- Lẫn lộn các từ gần nghĩa
Trang 8TIẾT 64
HOẠT ĐỘNG 2 : LUYỆN TẬP
Bài tập 1:
GV phát phiếu học tập
HS làm việc nhóm xác định, ghi vào
phiếu
Bài tập 2: GV hướng dẫn, vẽ mô
hình cấu tạo trên bảng
HS xác định, lên bảng trình bày,
phân tích mô hình cấu tạo
HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN
TỰ HỌC
- Dựa vào đề cương để ôn tập kiểm
tra
- Nắm vững khái niệm, cho ví dụ
- Luyện tập xác định danh từ, động
từ, tính từ, số từ trong một truyện bất
kì
Viết đoạn văn có sử dụng danh từ,
động từ, tính từ
- Dùng từ không đúng nghĩa
II LUYỆN TẬP:
Bài tập 1: Xác định từ đơn, từ phức, từ láy, danh từ, động từ,
tính từ trong truyện “ Ếch ngồi đáy giếng” ?
Bài tập 2: Tìm các cụm danh từ, tính từ, động từ trong truyện
“Em bé thông minh” ? Vẽ mô hình cấu tạo?
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Nắm vững khái niệm, cho ví dụ
- Luyện tập xác định danh từ, động từ, tính từ, số từ trong một truyện bất kì
- Viết đoạn văn có sử dụng danh từ, động từ, tính từ
* Hướng dẫn kiểm tra Tiếng Việt:
- Đề kiểm tra kết hợp trắc nghiệm và tự luận cấu trúc (3/7)
- Nhận biết khái niệm, chỉ ra được từ loại, cụm từ trong các văn bản bất kì
- Phần tự luận gồm 2 câu hỏi nhỏ: vận dụng thấp và vận dụng cao