Chủ đề văn 7 tích hợp ngữ văn 7

-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bàitập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vậndụng để giải

Trang 1

(SỐ LƯỢNG TIẾT DO KẾ HOẠCH TỰ XÂY DỰNG TỪNG TRƯỜNG)

CHỦ ĐỀ HỌC KÌ 1 NGỮ VĂN 7 THEO CV3280 NĂM 2020

- Chủ đề góp phần giúp học sinh học thấy được mối quan hệ giữa học văn bản và làm

văntrong nhà trường

-Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe- nói- viết trong mỗi bàihọc tạo hứng thú học tập cho học sinh Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấy được mốiliên hệ giữa các môn học Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiến thức đã họcvào đòi sống sinh động

B THỜI GIAN DỰ KIẾN :I GIAN D KI N :Ự KIẾN : ẾN :

1 1 Những vấn đề chung về chủ đề

Cổng trường mở ra

2 3.4 -Cuộc chia tay của những con búp bê

5 Liên kết trong văn bản

6 Bố cục trong văn bản

7 - Luyện tập - Tồng kết chủ đề- Kiểm tra đánh giá

8 Tổng kết, kiểm tra đánh giá chủ đề

C MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ:

I MỤC TIÊU CHUNG

-Dạy học theo vấn đề hay chủ đề tích hợp là khai thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung kiến

thức và khả năng bổ sung cho nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung Các tiếthọc chủ đề Gv không tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ởhọc sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đềtrong tình huống có ý nghĩa

-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bàitập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vậndụng để giải quyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày;

- Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đã học đểtìm hiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính

Trang 2

mình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tươnglai sau này của các em;

- Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Phát triển ở các em tính tích cực,

tự lập, sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập

- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khácnhau để thực hiện một hoạt động phức hợp

- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện được cáchoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làm cho học sinhhòa nhập vào thế giới cuộc sống

II MỤC TIÊU CỤ THỂ CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ

1.1.Đọc- hiểu

1.1.1 Đọc hiểu nội dung: Hiểu được tính thời sự, tính thiết thực về nội dung của nhóm

bài vnhật dụng.Hiểu được nội dung của ba văn bản nhật dụng trong chủ đề: vai trò củagia đình, nhà trường và xã hội trong sự phát triển của trẻ thơ

1.1.2 Đọc hiểu hình thức:Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ

thuật tiêu biểu của mỗi văn bản.Nhận biết nghệ thuật sử dụng các phương thức biểu đạtlinh hoạt trong văn bản để đạt mục đích giao tiếp

1.1.3 Liên hệ, so sánh, kết nối:Từ hiểu về nội dung- hình thức văn bản, liên hệ tới các

tác phẩm cùng chủ đề, các tình huống có ý nghĩa giáo dục ngoài cuộc sống ( Đọc vượtdòng)

1.1.4 Đọc mở rộng:tìm đọc một số truyện hiện đại có cùng đề tài, chủ đề.Tìm hiểu trách

nhiệm mỗi bản thân với việc thể hiện tình cảm trân quí với những bậc phụ huynh, thầy

cô và xã hội

1.2.Viết:

-Thực hành viết: Viết được bài văn tự sự có bộ cục hợp lí, mạch lạc, có liên kết và thể

hiện thái đọ, tình cảm của bản thân

1.3 Nghe - Nói

- Nói: kể lại truyện theo h thpống sự biệc, theo bố cục Nêu nhận xét về nội dung và

nghệ thuật những văn bản được học

-Nghe:Tóm tắt kết hợp ghi chép được nội dung trình bày của thầy và bạn.

-Nói nghe tương tác:Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải

pháp thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình bày trong quá trình thảo luận

2.Phát triển phẩm chất, năng lực

2.1.Phẩm chất chủ yếu:

- Nhân ái:Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung quanh,

trân trọng và bảo vệ tình gia đình, tình thầy trò, biết sống hiếu thảo, ân nghĩa,

- Chăm học, chăm làm: HS có ý thức vươn lên trong học tập để bày tỏ tình cảm với thầy

cô, bố mẹ một cách cụ thể và thiết thực Biết vận dụng bài học vào các tình huống, hoàncảnh thực tế đời sống của bản thân Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến thách thức

Trang 3

thành cơ hội để vươn lên Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứng yêu cầu hộinhập quốc tế, trở thành công dân toàn cầu.

-Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất nước,

dân tộc để sống hòa hợp với môi trường

2.2 Năng lực

2.2.1.Năng lực chung:

-Năng lực tự chủ và tự học: sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời sống,

khả năng suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức, tự học và tự điều chỉnh để hoàn thiện bảnthân

-Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, lập luận, phản hồi, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác

-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới những góc nhìn khác nhau

2.2.2 Năng lực đặc thù:

-Năng lực đọc hiểu văn bản:Cảm nhận vẻ đẹp của hình ảnh, chi tiết nghệ thuật, Có

phương pháp tìm hiểu vẻ đẹp tư tưởng của các nhân vật trong văn học.Hiểu bức thôngđiệp mà nhà văn gợi ra từ cuộc sống

- Năng lực tạo lập văn bản: Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với những trải

nghiệm và khả năng suy luận của bản thân để hiểu văn bản; trình bày dễ hiểu các ýtưởng ;có thái độ tự tin khi nói; kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia sẻ ý tưởng khithảo luận ý kiến về bài học

- Năng lực thẩm mỹ:nhận ra những giá trị thẩm mĩ Trình bày được cảm nhận và tácđộng của tác phẩm đối với bản thân Vận dụng suy nghĩ và hành động hướng thiện.Biết sống tốt đẹp hơn

D BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP.

1 B ng mô t các m c ức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực nh n th c theo ận thức theo định hương phát triển năng lực ức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực định hương phát triển năng lựcnh hương phát triển năng lựcng phát tri n n ng l cển năng lực ăng lực ực

NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU Vận dụng thấpVẬN DỤNGVận dụng cao

yêu thương, sự quan

tâm của cha mẹ với

từng bước trưởng

thành của con

-Qua bức thư của

-Thấy được tình cảmsâu sắc của người mẹđối với con thể hiệntrong một tình huốngđặc biệt: đêm trướcngày khai trường

- Hiểu được nhữngtình cảm cao quý, ýthức trách nhiệm củagia đình đối với trẻ

em – tương lai nhân

- Có kĩ năng Đọc –hiểu một văn bản viếtdưới hình thức mộtbức thư

- Phân tích một số chitiết nghệ thuật đặcsắc Vận dụng sosánh một số đặc điểmcủa văn bản

- Vận dụng hiểu biếtnhững tình huống

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểucảm về đề tài gia đình, nhà trường

- Năng lực bày

tỏ quan điểm vềvấn đề cuộcsống đặt ratrong tác phẩm

Trang 4

một người cha gửi

cho đứa con mắc lỗi

với mẹ, hiểu tình yêu

- Hiểu được hoàncảnh éo le và tìnhcảm, tâm trạng củacác nhân vật trongtruyện để thấy tráchnhiệm của mỗi thànhviên trong giữgìnhạnh phúc giađình

liênmôn cơ bản như: vaitrò của nhà trường,trách nhiệm của họcsinh

- Đọc – hiểu văn bảntruyện, đọc diễn cảmlời đối thoại phù hợpvới tâm trạng của cácnhân vật

- Kể truyện theo bố cục hoặc ngôi kể mới

- Vận dụng kiếnthức bài học giảiquyết vấn đềtrong đời sống.Thể hiện tráchnhiệm của bảnthân với đấtnước

- Thấy được mốiquan hệ và sứcsống bền vữngcủa những giátrị văn hoátruyền thống

- Hiểu về khái niệm

liên kết trong văn

bản.Yêu cầu về liên

- Có những hiểu biếtbước đầu về mạch lạctrong văn bản và sựcần thiết phải làm chovăn bản có mạch lạc

- Hiểu tầm quan trọng

và yêu cầu của bố cụctrong văn bản; trên cơ

sở đó, có ý thức xâydựng bố cục khi tạolập văn bản

- Biết vận dụngnhững hiểu biết vềliên kết vào việc đọc– hiểu và tạo lập vănbản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

-Kể miệng được một

sự việc hoặc bài vănngắn giới thiệu vềbản thân, gia đình,bạn bè

- Vận dụng kiến thức

về mạch lạc trong vănbản vào đọc – hiểu văn bản và thực tiến tạo lập văn bản viết, nói

- Viết đượcđoạn văn tự sự

về một sự việcmang tình thờisự

-Viết được bàivăn tự sự theo

hệ thống sự việchợp lý

- Vận dụng kiếnthức về bố cụctrong việc đọc –hiểu văn bản,xây dựng bố cụccho một văn bảnnói (viết) cụ thể

2.Tiêu chí đánh giá được xác định ở 4 mức độ theo định hướng phát triển năng lực

Trang 5

-Từ văn “ Cổngtrường mở ra”, emthấy vai trò của nhàtrường với cuộc đờicủa mỗi con ngườinhư thế nào?

a -Xác định nội dungchính và đặt nhan đềcho mỗi đoạn văntrên

-Nội dung hai đoạnvăn có gì giống vớivăn bản Cổngtrường mở ra của LýLan ?

Các bạn trong nhómcùng nhau xây dựngđoạn văn với nộidung: Điều emmong muốn về giađình của mình.?Chỉrõ: đoạn văn đã đảmbảo tính liên kết vềnội dung và hìnhthức như thế nào?

-Hãy sắp xếp cáccâu văn sau theo thứ

tự hợp lí để tạothành một đoạn vănhoàn chỉnh

Sự sắp đặt nội dungcác phần trong vănbản theo một trình

tự, một hệ thốngrành mạch và hợp líđược gọi là bố cục

trong câu nói của người

mẹ “Đi đi con, hãy canđảm lên, thế giới này làcủa con, bước qua cánhcổng trường là một thếgiới kì diệu sẽ mở ra”?

-Viết đoạn văn có câu

chủ đề: Con phải hiểu việc học có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người và sự phát triển của nhân loại.

1 -Tìm đọc và chép lại mộtbài thơ/ đoạn thơ hoặcmột đoặn văn hay viết vềngày khai trường.? Cùngtrao đổi với bạn bè về cáihay của bài thơ/ đoạnthơ/ đoạn văn đó

-Theo em, khi tạo lập vănbản để đảm bảo tínhmạch lạc cần lưu ý nhữnggì?

-Rút ra những bài học vàliên hệ, vận dụng vàothực tiễn cuộc sống củabảnthân

-Câu chuyện Cuộc chia tay của những con búp

bê đã cho chúng ta thấy

tình cảm anh em chânthành, thắm thiết Em hãytìm hiểu và kể lại mộtcâu chuyện trong thực tếcuộc sống về tình cảmsâu nặng này

-Kết nối: Nêu suy nghĩcủa bản thân khi nhậnđược sự quan tâm, chămsóc của gia đình và được

sự học tập, vui chơi dưới

câu) đảm bảo tínhliên kết với chủ đề

“Mẹ tôi”

-Qua câu chuyệnnày, tác giả đã đềcập đến những nộidung nào về quyềncủa trẻ em?

- Tìm đọc nhữngthông tin nói vềquyền trẻ em.Cùng bình luậnvới người thân/bạn bè về quyềnthực hiện quyềntrẻ em

-Hãy sưu tầm vàphân tích một ví

dụ thực tế để thấyrằng nếu trong khinói và viết, chúng

ta không chú ý đếntính mạch lạc củavăn bản thì ngườinghe, người đọc sẽkhông thuận lợitrong việc theodõi, tiếp nhận nộidung của văn bản -Các nhóm chuẩn

bị bài nói: Nêucảm nhận củanhóm em khi đọc

xong truyện Cuộc chia tay của những con búp bê.

- Vẽ tranh, sángtác thơ,… theo chủ

đề của truyện

- Nhập vai En

-ni-cô viết thư cho

Trang 6

- Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến tình huống trong bài học.

- Lập kế hoạch để giải quyết tình huống GV đặt ra.

bố

- Đề xuất được giải pháp giải quyết tình huống

đề ra.

- Thực hiện giải pháp giải quyết tình huống và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện.

- Câu hỏi định tính và định lượng:Câu tự luận trả lời ngắn, Phiếu làm việc nhóm

- Các bài tập thực hành:Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thực hành).

Bài trình bày (thuyết trình, đóng vai, đọc diễn cảm, …)

Đ CHUẨN BỊ :

- Giáo viên:Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

+ Thiết kể bài giảng điện tử

+ Chuẩn bị phiếu học tập và dự kiến các nhóm học tập

+Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

+Học liệu:Video clips , tranh ảnh, bài thơ, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủ đề

- Học sinh :- Đọc trước và chuẩn bị các văn bản SGK.

+ Sưu tầm tài liệu liên quan đến chủ đề

+ Thực hiện hướng dẫn chuẩn bị học tập chủ đề của GV

II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

1.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:

-Kĩ thuật động não, thảo luận - Kĩ thuật trình bày một phút

- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn

- Gợi mở - Nêu và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm - Giảng bình, thuyết trình

2.Phương tiện dạy hoc:

-Sách giáo khoa, máy tính có kết nối mạng, máy chiếu -Bài soạn ( in và điện tử)

PHẦN II.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Trang 7

- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên nhi đồng.

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2/ Kĩ năng : HS vận dụng :

- Đọc – hiểu văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Thái độ : Xác định rõ hơn trách nhiệm, tình cảm của mình với cha mẹ và mái

trường

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

– Năng lực đọc hiểu văn bản (văn bản truyện Việt Nam hiện đại)

– Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

– Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU

- Phần chuẩn bị ở tiết trước

- Phi u h c t p:ếu học tập: ọc tập: ận thức theo định hương phát triển năng lực

PHIẾU HỌC TẬP

Trao đổi trong nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ sau:

* Trong đêm trước ngày khai trường , tâm trạng của người mẹ và đứa con khác như thế nào?

* Em hiểu gì về mỗi nhân vật?

C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC

-Kĩ thuật động não, thảo luận: - Kĩ thuật trình bày một phút:

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG

HO T ẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG I KH I ỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG

Trang 8

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ

LỚP

(1) Hát theo băng hình “ Ngày

đầu tiên đi học”?

(2) Trong ngày khai trường đầu

tiên của em, ai đưa em đến

trường ? Em có nhớ đêm hôm

trước ngày khai trường ấy, mẹ

em đã làm gì và nghĩ gì không ?

Trong chúng ta, ai cũng có những kỷ niệm đẹp của ngày đầu tiên đến trường Đó là

sự háo hức, rụt rè và bỡ ngỡ Tâm trạng của các em là vậy, thế còn tâm trạng của các bậc làm cha mẹ thì như thế nào đối với ngày đầu tiên đi học của con ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề “Cổng trường mở ra” của Lý Lan.

HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

A.NH NG V N ỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ ẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ CHUNG V CH Ề CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ Ủ ĐỀ ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ

Hoạt động của giáo viên-học

sinh

Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

- GV giới thiệu chương trình chủ

(3) Nhớ lại kiến thức về văn bản

nhật dụng và cho biết mỗi văn

- Chủ đề tích hơp văn bản- Làm văn: là khai thác sự

liên quan, gần gũi ở nội dung và khả năng bổ sung cho

nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung

- Thông qua chủ đề: HS biết quan sát thường xuyên

những gì đang xảy ra xung quanh,khám phá có hướng dẫntình huống liên quan đến bài học như ảnh hưởng của con người đến thế giới tự nhiên,xã hội

-Văn bản nhật dụng có nội dung đề cập đến cácvấn đề nóng, bức thiết với đời sống xã hội: Giađình, nhà trường, quyền trẻ em,

=>Các em ý thức được hoạt động của bản thân,

có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em;

Trang 9

(3) Theo em, vì sao đây là VB nhật

dụng?

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ

GV giới thiệu : GD có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội ở Việt Nam ngày nay , Giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xx hội “Cổng trường mở ra” là một

văn bản nhật dụng đề cập đến những mối quan hệ giữa gia đình, nhà ttrường và trẻ em.

II.Đọc - Hiểu văn bản

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

(3) Nêu những nội dung chính của văn bản?

- Cho biết nội dung từng phần?

- Gọi HS nhận xét phần chia đoạn của bạn?

- HS tham gia nhận xét, bổ sung

a Tâm trạng người mẹ trước ngày khai trường của con.

* Trong êm trđ ước ngày khai trường c ng y khai trày khai trường ường ng

D ki n s n ph m c a h c sinhực ếu học tập: ẩm của học sinh ủa học sinh ọc tập:

+ Lo lắng, thao thức, suy nghĩ triền miên

+ Không tập trung được vào việc gì cả

+ Nhìn con ngủ Mẹ sắp lại sách vở cho con

+ Vô tư, nhẹ nhàng, thanh thản.+ Giấc ngủ đến dễ dàng như uống một li sửa, ăn một cái kẹo

Trang 10

+ Lên giường và trằn trọc không lo nhưng vẫn

không ngủ được

- Mẹ đang nôn nao nghĩ về ngày khai trường đầu

tiên của mình.: Bâng khuâng, xao xuyến

+ Gương mặt thanh thoát

Người mẹ giàu tình yêu thương con và đức hi

(1) Theo em, tại sao người

mẹ lại không ngủ được?

(2) Chi tiết nào chứng tỏ

ngày khai trường để lại ấn

tượng thật sâu đậm trong tâm

* Lí do người mẹ không ngủ được:

- Ngày khai trường vào lớp Một là ngày thực sự quan trọng đối với con và với mẹ, đối với mỗi đời người

- Mẹ muốn khắc ghi vào lòng con cảm xúc rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến của ngày khai trường => kỉ niệm đẹp của cuộc đời

- Ngày khai trường của con đã làm sống dậy trong tâm tưởng của mẹ ngày khai trường của mình, tiếng đọc bài trầm bổng và cảm giác chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

- Mẹ nghĩ tới ngày khai trường ở Nhật Bản

- Mẹ bâng khuâng nghĩ tới giây phút hạnh phúc cầm tay con dắt tới cổng trường để con bước vào thế giới kìdiệu

=> Hồi tưởng- Đã hàng chục năm trôi qua thế mà

buổi sáng đầu tiên ấy cứ khắc ghi như in trong tâm trí của người mẹ - “Sự khắc ghi vượt thời gian”.

Trong đêm không ngủ được mẹ lo nghĩ về con, mẹ nhớ ngày khai trường xưa của mẹ Ngày ấy bà ngoại dắt tay mẹ đến trường và sáng mai đây mẹ lại nắm tay dắt con đến trường Đó là qui luật tuần hoàn của thời gian Mẹ mong rằng trong góc nhỏ tâm hồn con sẽ ghi lại cảm xúc về ngày đầu tiên và con sẽ biết thế nào là không ngủ được Sau này sẽ có lúc con chợt nhớ lại và cảm thấy xúc động Con giờ đây chính là hình ảnh của mẹ ngày ấy Tâm trạng của mẹ chính là tâm trạng của bà ngày xưa.

b Tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

(1) Câu văn nào trong bài nói lên vai

trò quan trọng của nhà trường đối với

thế hệ trẻ?

- Gọi HS trình bày và nêu ý hiểu về

câu văn đã chọn

(2) Kết thúc văn bản, người mẹ

nói :“Đi đi con, hãy can đảm lên, thế

“Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch hàng vạn dặm sau này „

->Giáo dục không được quan tâm : xã hội kém phát triển, đất nước không đi lên hoà nhập  trì trệ, nghèo nàn, lạc hậu.

+ Can đảm: Là có tinh thần mạnh mẽ, không

Trang 11

giới này là của con, bước qua cánh

cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ

mở ra „

+Giải thích từ : Can đảm? Thế giới

này?Thế giới kì diệu?

+Thế giới kì diệu ” mà người mẹ nói

đến là gì?

(3)Từ văn bản: Em nhận thấy vai trò

của nhà trường đối với cuộc đời mỗi

con người như thế nào?

- HS trình bày cảm nhận cá nhân?

- Trao đổi chung cả lớp

sợ gian khó hay nguy hiểm, khó khăn

+ Thế giới này: Bao gồm tất cả nhân loại khắp năm châu bốn biển

+ Thế giới kì diệu: Kì là lạ, diệu là đẹp Kì diệu: vừa rất lạ, vừa rất đẹp

- Thế giới của ánh sáng tri thức

- Nơi nuôi dưỡng, phát triển tâm hồn, nhân cách

- Nơi tình bạn, tình thầy trò ấm áp, cao đẹp

- Nơi chắp cánh ước mơ, khát vọng bay bổng

- Nơi được ca hát, vui chơi

- Câu văn kết thúc tác phẩm: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra” Niềm tin vào vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người, tin vào con đường đi lên bằng học vấn, tin vào tương lai tươi sáng đang chờ con của người mẹ

Cổng trường mở ra đồng nghĩa với việc cánh cửa tâm hồn trí tuệ của con người mở ra.

3 T ng k t:ổng kết: ếu học tập:

LỚP

- Khái quát nội dung văn bản?

** Trong bài có phải người mẹ

đang nói trực tiếp với con không?

Theo em, người mẹ đang nói với

ai? Cách viết này có tác dụng gì?

- Gọi HS khá giỏi trình bày.

- Nêu đặc sắc nghệ thuật của văn

bản?

- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

*Nội dung :

- Những tình cảm dịu ngọt người mẹ dành cho con ;

- Vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ và đốivới xã hội

* Nghệ thuật :

- Lựa chọn hình thức tự bạch ( Nhìn con như nóivới con nhưng thực chất nói với chính mình)là nổibật tâm trạng, tình cảm sâu kín

(1) Có bạn cho rằng, có nhiều ngày khai

trường những ngày khai trường vào lớp một

có dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời mỗi

con người Em có đồng ý không? Vì sao?

- Lớp Một là lớp đầu tiên của cấp họctrong hệ thống giáo dục 12 năm Bất cứcái gì đầu tiên cũng có sự thiêng liêng và

ấn tượng đặc biệt

- Vào lớp Một đó là dấu hiệu chứng tỏ

Trang 12

(2)Cho HS đọc diễn cảm đoạn “Thực sự

… bước vào”.

(?) Theo em, trước tình cảm sâu nặng của

người mẹ thì bổn phận làm con phải làm gì

để đền đáp công ơn của mẹ?

(?) Em biết những câu ca dao, tục ngữ nào

- Tất cả các bạn vào lớp Một đều được

sự quan tâm đặc biệt của ông bà, cha mẹ,

1 Đọc hai đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:

(1) En-ri-cô yêu dấu của bố! Việc học quả là khó nhọc đối với con Như mẹ đã nói, convẫn chưa đến trường với thái độ hăm hở và vẻ mặt tươi cười Nhưng con thử nghĩ xem,một ngày sẽ trống trải biết bao nếu con không đến trường… Sách vở là vũ khí của con,lớp học là đơn vị của con, trận địa là cả hoàn cầu và chiến thắng là nền văn minh nhânloại

(Theo Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả)

(2) Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mính trên chiếc nôi trôngchừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thểmất con! … Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờđau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sốngcon!

(Theo Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả)

a Xác định nội dung chính và đặt nhan đề cho mỗi đoạn văn trên

b Nội dung hai đoạn văn trên có gì giống với văn bản Cổng trường mở ra của Lý Lan ?

c Em viết một đến hai câu vào đầu hoặc cuối mỗi đoạn văn để khái quát lại nội dung đoạn

ĐỊNH HƯỚNG - THAM KHẢO

a.Nội dung đoạn 1: Người bố giảng dạy cho En-ri- cô về vai trò của việc học tập Nhan

đề: Vai trò của việc học.

Nội dung đoạn 2: Sự hi sinh và tình yêu thương của người mẹ dành cho con Nhan

đề: Tình thương của mẹ

b Nội dung của hai đoạn văn trên trong văn bản Những tấm lòng cao cả có nét giốngvới văn bản Cổng trường mở ra là đều đề cập đến vai trò quan trọng của giáo dục nhàtrường và tình thương yêu sâu sắc của gia đình dành cho con cái

c Thêm câu chủ đề cho mỗi đoạn

(1) En-ri-cô yêu dấu của bố ! Việc học quả là khó nhọc đối với con Như mẹ đã nói, convẫn chưa đến trường với thái độ hăm hở và vẻ mặt tươi cười Nhưng con thử nghĩ xem,một ngày sẽ trống trải biết bao nếu con không đến trường Và chắc chắn chỉ một tuần lễthôi, thế nào con cũng xin trở lại lớp học Hiện nay tất cả thiếu niên đều đi học, En-ri-cô

Trang 13

yêu dấu ạ Con hãy nghĩ đến những người thợ tôi tôi vẫn đến trường sau khi lao độngvất vả suốt ngày ; hãy nghĩ đến những cô gái đã đi học ngày chủ nhật vì cả tuần lễ phảibận rộn trong các xưởng thợ,đến những người lính ở thao trường trở về là đã viết viết,đọc đọc Con hãy nghĩ đến những cậu bé câm và mù mà vẫn phải học [ ] Hãy can đảmlên con, người lính nhỏ của đạo quân mênh mông ấy Sách vở là vũ khí của con, lớp học

là đơn vị của con, trận địa là cả hoàn cầu và chiến thắng là nền văn minh nhân

loại Con phải hiểu việc học có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người và sự phát triển của nhân loại.

(2) Mẹ của con rất yêu thương con và luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con.

Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mính trên chiếc nôi trôngchừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thểmất con! Nhớ lại điều ấy, bố ko thể nén được cơn tức giận đối với con Hãy nghĩxem, En-ri-cô à! Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư? Người mẹ sẵn sàng bỏ hết mộtnăm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôicon, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con!

HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1)Tìm đọc và chép lại một bài thơ/ đoạn thơ hoặc một đoặn văn hay viết về ngày khai trường

(2)Nêu suy nghĩ của em khi nhận đượcqua tâm, chăm sóc của gia đình, và được học tập, vui chơi dưới mái trường?

(3) Hãy viết đoạn văn kể về ngày khai trường đầu tiên của mình ( khi vào lớp một)?

Hướng dẫn:Tâm trạng của em trong đêm trước ngày khai trường

- Sự chuẩn bị về áo quần, cặp sách

- Buổi sáng hôm ấy bầu trời, đường phố ra sao?

- Đến trường em thấy khung cảnh và không khí như thế nào?

- Ngôi trường có gì khác so với ngày thường

- Các bạn của em như thế nào?

(4) So n b i:“ m tôi“ theo câu h i SGK.ạn bài:“ mẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ày khai trường ẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ỏi SGK

1 Kiến thức: Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu

tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kỹ năng:- Biết Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư.

- Vận dụng phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư)

và người mẹ nhắc đến trong bức thư

Trang 14

* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương

và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

3 Thái độ; Giáo dục tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ

4 Năng lực cần phát triển

– Năng lực đọc hiểu văn bản (văn bản truyện Việt Nam hiện đại)

– Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp

– Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

- Phần chuẩn bị ở tiết trước - Tư liệu, hình ảnh

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG

HO T ẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG I KHỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGI NG

- Gọi HS trả lời miệng

- Cho lớp nhận xét, sửa chữa, bổ sung

- HS chia xẻ kỉ niệm

Có những lúc những câu nói vô tình của chúng ta đã làm cha mẹ phiền lòng nhưng chúng ta không biết được và nhờ sự giúp

đỡ của cha mẹ mà chúng ta nhận ra và sửa chữa được sai lầm của mình

Đó chính là nội dung của văn bản “ Mẹ tôi”

HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HI U CHUNGỂU CHUNG

- Cho Hs đọc thầm SGK

(1)Nêu hiểu biết của em về t/ giả ?

(2) Gọi HS giới thiệu văn bản ?

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ

sung

- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận

1 Tác giả:( 1846 – 1908 ) Ét-môn-đô đơ

A-mi-xi là nhà văn I-ta-li-a

2 Tác phẩm: Văn bản gồm hai phần: Phần

một là lời kể của En-ri-cô, phần hai là toàn

bộ bức thư của người bố gửi cho con trai làEn- ri- cô

Trang 15

dành cho thiếu nhi nổi

tiếng toàn thế giới Tấm

lòng (Những tấm lòng

cao cả).

Những tấm lòng cao cả xuất bản ngày 17 tháng 10 năm 1886 là ngày tựu trường ở Ý.

Ngay lập tức tác phẩm đạt được thành công vang dội, chỉ sau vài tuần đã có đến 40phiên bản tiếng Ý, cũng như được dịch ra các thứ tiếng khác Tác phẩm này chính là tácphẩm đưa De Amicis ra phạm vi toàn thế giới, khiến nhà văn vốn không chuyên viếtcho thiếu nhi nổi tiếng trong làng các tác phẩm viết cho thiếu nhi Một phần tác phẩm là

sự phản ánh giai đoạn thiếu nhi của 2 người con trai ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu

chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong đó nhân vật trung tâm là một thiếu niên được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng.

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

hối hận, lương tâm

1.Đọc- Chú thích

2

Bố cục : - 2 phần:

+ Phần 1: Từ đầu đến vô cùngND: Phần đầu trang nhật kí của En

(1) Thái độ của người bố đối

với En-ri-cô qua bức thư là thái

độ như thế nào? Dựa vào đâu

mà em biết được?

(2) Lí do gì khiến ông có thái

độ ấy?

a.Thái độ của bố đối với En -ri -cô.

+ “Giống như một nhát dao đâm vào tim bố”

+ Là một sự xấu hổ, nhục nhã, dấu vết của sựvong ơn bội nghĩa

-> Buồn bã, tức giận, đau đớn

- Thái độ của người bố đối với En-ri-cô là thái độbuồn bã, tức giận, kiên quyết và rất nghiêm khắc + “Nhớ lại điều ấy, bố không nén được cơn tứcgiận đối với con” - > thái độ tức giận

Trang 16

+ “Việc như thế không bao giờ được tái phạmnữa” “Con phải xin lỗi mẹ” - > Thái độ kiênquyết

Ông bố không nuông chi u xem nh b qua m r t nghiêm kh c kiên quy t c nhều xem nhẹ bỏ qua mà rất nghiêm khắc kiên quyết cảnh ẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ỏi SGK ày khai trường ất nghiêm khắc kiên quyết cảnh ắc kiên quyết cảnh ếu học tập:cáo con khi con có bi u hi n vô l v i m , thi u kính tr ng m , xúc ph m ển năng lực ện vô lễ với mẹ, thiếu kính trọng mẹ, xúc phạm đến danh ễ với mẹ, thiếu kính trọng mẹ, xúc phạm đến danh ớc ngày khai trường ẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ếu học tập: ọc tập: ẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ạn bài:“ mẹ tôi“ theo câu hỏi SGK đếu học tập:n danh

d b m trực * ẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ước ngày khai trường c m t ngặt người ngoài mà người đó lại là cô giáo vị khách quý của gia ường i ngo i m ngày khai trường ày khai trường ường đ ạn bài:“ mẹ tôi“ theo câu hỏi SGK ày khai trường i ó l i l cô giáo v khách quý c a giaịnh hương phát triển năng lực ủa học sinhình

(2) Em hiểu mẹ của En-ri-cô là

người như thế nào?

- HS Phát hiện chi tiết

+ “Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnhphúc để tránh cho con một giờ đau đớn”

+ “Người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, cóthể hi sinh tính mạng để cứu sống con”

- > Người có tình thương con vô cùng mãnh liệt, hết lòng vì con hi sinh tất cả vì con

Đó là hình ảnh về một người mẹ thiêng liêng, biểu tượng đẹp của tình mẫu tử Biết bao bài hát, bài thơ ca ngợi tình cảm đó:

Mẹ …

Mẹ ngồi vá áo trước sân

Vá bao mong ước tay sần mũi kim Bát canh đắng lá chân chim Lẫn vài con tép mẹ tìm dành con

(Nguyễn Ngọc Oánh)

Kí ức của mẹ

Mẹ đã chờ xanh lại thời gian

Mẹ ngỡ con còn chơi trốn tìm đâu đó

Những đứa con mang hình hài nỗi nhớ

Kí ức mẹ là lòng biển hóa san hô

(Nguyễn Khắc Thạch)

LỚP

Lí do En-ri-cô xúc động khi đọc thư bố là: - Vì bố

đã nhắc lại những kỉ niệm thiêng liêng giữa mẹ và

Trang 17

- Theo em điều gì đã khiến

En-ri-cô xúc động khi đọc thư bố?

- Cho lớp nhận xét, sửa chữa, bổ

-Theo em tại sao người bố không nói

trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết thư ?

- Khái quát lại nội dung- nghệ thuật

văn bản?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

Giữ được sự kín đáo, tế nhị

- En-ri-cô nhận thức sâu sắc hơn, có thờigian để suy nghĩ và đọc đi đọc lại

- Viết thư tình cảm của người bố được thểhiện dễ dàng hơn, sâu sắc hơn

* Ghi nhớ : SGK GV: Tóm lại, dưới hình thức viết thư đó là cách góp ý vừa tế nhị kín đáo, lại vừa hiệu quả.

Nghệ thuật:- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: En-ri-cô mắc lỗi với mẹ.

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp , có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

Ý nghĩa:- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình.Lồng trong câu

chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hy sinh, hết lòng vì con.

- Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.

HO T ẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG III LUY N T PỆN TẬP ẬP

(1) Hãy chọn một đoạn trong thư của bố

En-ri-cô có nội dung thể hiện vai trò vô cùng lớn

lao của người mẹ đối với con và học thuộc

đoạn đó

(2) Nếu được gặp En-ri-cô, em sẽ tâm sự với

bạn điều gì?

- G cho đọc bài tập

Bài nói một trong những đoạn tríchsau:

- Đoạn trong phần ghi nhớ

- Đoạn “Khi đã khôn lớn … và khôngđược chở che”

- Đoạn “Hãy nhớ kĩ … con mất mẹ”

Trang 18

Con ve cũng mệt vì hè nắng oi

Nhà em vẫn tiếng ạ ời

Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru

Lời ru có gió mùa Thu

Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1) Đóng vai En ri cô em hãy viết một bức thư cho bố

(2)Hãy kể lại một sự việc lỡ gây khiến bố mẹ buồn phiền.

Chọn đề tài: : đi chơi không xin phép bố mẹ, đi học về muôn để mẹ chờ đợi lo lắng, đánh nhau với em, lười học bài, kì thị bị điểm thấp…

Sau đó chọn một lỗi lầm nào đáng nhớ nhất rồi viết theo trình tự

- Hoàn cảnh mắc lỗi - Kể lại sự việc diễn ra

-Sự ăn năn hối lỗi của bạn thân - Hành động sữa chữa lỗi lầm

(3) Đọc kỹ văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê.

(4) Sưu tầmnhwngx câu chuyện cảm động về tình anh em

1.Kiến thức : HS hiểu được Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết , sâu nặng và nỗi đau

khổ của nhũng đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

Trang 19

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học -Soan bài theo hướng dẫn SGK.

- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước - Phiếu học tập

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HO T ẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG I KH I ỞI ĐỘNG ĐỘNG I KHỞI ĐỘNGNG

Hoạt động của giáo viên-học

sinh

Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

(1)Các bạn trong nhóm cùng nhau

xây dựng đoạn văn với nội dung:

Điều em mong muốn về gia đình

của mình

Chỉ rõ: đoạn văn đã đảm bảo tính

liên kết về nội dung và hình thức

Điều em mong muốn về gia đình của mình.

Tổ ấm gia đình rất quý giá và quan trọng đốivới mỗi người Gia đình là điểm tựa vững chắc để

ta lớn lên, là bến đỗ bình yên tràn đầy tình yêuthương và sự đùm bọc khi ta trở về Đó là nơi màcác thành viên trong gia đình cùng nhau chia ngọt

sẻ bùi, trao cho nhau niềm tin, niềm hy vọng Tôiluôn mong gia đình mình được hạnh phúc, mạnhkhỏe và yêu thương nhau

- Đoạn văn trên đã đảm bảo tính liên kết về nộidung, các câu văn liên kết về đề tài: Điều emmong muốn về gia đình mình

- Về hình thức, đoạn văn đã sử dụng phép thế

Năm ngoái, chúng ta đã được học văn bản: "Bức tranh của em gái tôi" do nhà văn Tạ Duy Anh sáng tác Câu chuyện cảm động ấy ca ngợi tấm lòng nhân hậu, trong sáng, độ lượng của cô em gái trước những tính xấu của người anh Và hôm nay văn bản: "Cuộc chia tay của những con búp bê", nhà văn Khánh Hoài một lần nữa lại đề cập đến những tình cảm và tấm lòng vị tha, nhân hậu, trong sáng và cao đẹp của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào bất hạnh để khơi dậy trong lòng mỗi chúng ta: Tình cảm anh em trong sáng và biết thông cảm với những bạn có hoàn cảnh không may Vậy câu chuyện như thế nào?

HOẠT ĐỘNGII HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HI U CHUNGỂU CHUNG

- Cho Hs đọc thầm SGK

(1)Nêu hiểu biết của em về Khánh

Hoài?

(2) Gọi HS giới thiệu truyện ngắn

“Cuộc chia tay của những con búp

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	1,31 MB