chủ đề dạy học tích hợp Bài 16 SÓNG- THỦY TRIỀU- DÒNG BIỂN

Mục tiêu dạy học Sau khi học xong bài 16: Sóng - Thủy triều – Dòng biển, học sinh cần đạt được: a.. Học sinh cần liên hệ với môn sinh học khi trả lời dấu hiệu nhận biết sắp có sóng thần

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT HỒNG THÁI

Hå S¥ Dù THI D¹Y HäC THEO CHñ §Ò TÝCH HîP

1 Tªn chủ đề dạy học: Bài 16: SÓNG- THỦY TRIỀU- DÒNG BIỂN

2 M«n học chÝnh của chủ đề: Địa Lý

3 C¸c m«n được tÝch hợp: Vật lÝ, lịch sử, sinh học

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiên

PhiÕu th«ng tin vÒ gi¸o viªn dù thi

Sở gi¸o dục và đào tạo Hà Nội

Trường THPT Hồng Th¸i

Địa chỉ: x· Hồng Hà – huyện Đan Phượng – Tp Hà Nội

Điện thoại: 0433817259 Email:

Th«ng tin về nhãm gi¸o viªn

1 Họ và tªn: Nguyễn Thị Hiªn

Ngày sinh: 21/01/1982 M«n: Địa lÝ

Điện thoại: 01633 102 444 Email: nguyenhienminhvu@gmail.com

2

Phiếu mô tả hồ sơ dạy học của giáo viên

1 Tên hồ sơ dạy học

Hồ sơ dự thi dạy học tích hợp Địa lý 10 Bài 16: Súng -Thủy triều - Dũng biển

2 Mục tiêu dạy học

Sau khi học xong bài 16: Sóng - Thủy triều – Dòng biển, học sinh cần đạt được:

a Kiến thức

-Trình bày được nguyên nhân hình thành sóng biển, sóng thần Học sinh cần liên hệ với môn sinh học khi trả lời dấu hiệu nhận biết sắp có sóng thần xảy ra

- Hiểu rõ vị trí giữa Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất đó ảnh hưởng tới thủy triều như thế nào Học sinh cần vận dụng môn vật lí để giải thích sức hút của Mặt Trăng hay Mặt Trời tới Trái Đất là lớn hơn

- Nhận biết được sự phân bố của các dòng biển lớn trên các đại dương cũng có những quy luật nhất định

b Kỹ năng

- Học sinh biết phân tích hình vẽ, tranh ảnh, bản đồ để rút ra kiến thức

- Học sinh cần vận dụng kiến thức thực tế và kiến thức lịch sử khi trả lời câu hỏi ứng dụng của thủy triều trong cuộc sống

c Thái độ

Học sinh thấy tự hào khi nớc ta có một vùng biển rộng lớn và cần phải có trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ biển đảo quê hơng

3 Đối tợng dạy học của bài học

Học sinh khối 10 thuộc 3 lớp 10 A7, A10, A11

4 ý nghĩa của bài học

Sau khi học xong bài 16: Sóng - Thủy triều - Dòng biển, học sinh thấy đợc vai trò, lợi ích to lớn màbiển mang lại cho con ngời chúng ta trong đời sống hàng ngày

Về kinh tế: chúng ta lợi dụng hoạt động của sóng, của thủy triều để phát triển các ngành kinh tế nh làm muối, đánh bắt thủy sản, phát triển giao thông

Trong lịch sử cha ông chúng ta lợi dụng hoạt động của thủy triều để

đánh giặc

Vai trò của dòng biển đối với khí hậu và hình thành các ng trờng thủy sản

5 Thiết bị dạy học, học liệu

Hình 16.1, 16.2, 16.3 trong SGK phóng to

Hỡnh ảnh do học sinh sưu tầm

Bản đồ các dòng biển thế giới

Video về sóng thần

Phiếu học tập

Mỏy tớnh kết nối với máy chiếu

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

1.1Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số

1.2Tổ chức hoạt động dạy học trờn lớp

Nội dung dạy hoc Tổ chức hoạt động của giỏo viờn và học sinh

I Súng biển

1 Súng biển

2.Nguyờn nhõn

* Súng thần

Giỏo viờn sử dụng hỡnh ảnh súng biển

? Qua thực tế, ti vi, hỡnh ảnh em hóy cho biết súng biển là gỡ? Nguyờn nhõn nào tạo nờn súng biển Nhúm 1 và nhúm 2 đó sưu tầm được những hỡnh ảnh nào về cỏc loại súng, nguyờn nhõn nào tạo thành súng và hậu qủa mà súng thần để lại

? Theo em cỏc loài động vật cú khả năng nhận biết được súng thần sắp xảy ra khụng và chỳng sẽ làm gỡ để trỏnh súng thần

Tớch hợp mụn sinh học lớp 10 Tập tớnh học được

của động vật ở bài 31 Tập tớnh

II Thủy triều

1 Thủy triều

2 Nguyờn nhõn

3 Đặc điểm

4 Ứng dụng

Giỏo viờn hỏi

? Thủy triều là gỡ? Nguyờn nhõn sinh ra thủy triều Giỏo viờn sử dụng hỡnh ảnh triều cường để

hỏi ? ? Theo em sức hỳt của Mặt Trăng hay Mặt trời tới Trỏi Đất sẽ tạo ra lực triều lớn hơn

Tớch hợp mụn vật lớ 10 Bài 11 Luật hấp dẫn

Định luật vạn vật hấp dẫn Giỏo viờn sử dụng hỡnh 16.2 và 16.3 : Em hóy cho biết hiện tượng triều cường, triều kộm xảy ra khi nào? Lỳc đú ở Trỏi Đất thấy Mặt Trăng như thế nào

Nhúm 3 và nhúm 4 đó sưu tầm được những hỡnh ảnh nào về ứng dụng của thủy triều trong đời sống Giỏo viờn dựng hỡnh ảnh để hỏi Trong lịch sử cha ụng chỳng ta đó lợi dụng thủy triều để đỏnh giặc

như thế nào?

4

Tớch hợp mụn Lịch sử lớp 10 bài 19: Những

cuộc khỏng chiến chống ngoại xõm ở cỏc thế kỷ X-XV Phần II: cỏc cuộc khỏng chiến chống xõm lược Mụng-Nguyờn thế kỷ XIII

III Dũng biển

Tổng kết

Bài tập về nhà

Giỏo viờn dựng hỡnh ảnh dũng biển ? Dũng biển

là gỡ? Cú mấy loại? Dũng biển ảnh hưởng như thế nào đến khớ hậu vựng ven biển?

Giỏo viờn cho học sinh thảo luận nhúm Chia lớp thành 4 nhúm Mỗi nhúm hoàn thành nội dung phiếu học tập của mỡnh và làm việc nhanh trong 5 phỳt Mỗi nhúm cử ra một bạn ghi vào phiếu học tập

?Các dòng biển chuyển động nh thế nào Tại sao hướng chảy của các vòng hoàn lưu lớn ở bán cầu Bắc theo chiều kim đồng hồ,còn ở bán cầu Nam thì ngược lại?

- Dựa vào hình 16.4 hãy chứng minh rằng có

sự đối xứng của các dòng biển nóng và lạnh

ở bờ đông và bờ tây các đại dơng ở 300B?

Giỏo viờn tổng kết lại nội dung tiết học Giỏo viờn yờu cầu học sinh học bài, làm bài tập 3

và chuẩn bị bài 17: Thổ nhưỡng quyển

7 Kiểm tra đỏnh giỏ

- Kiểm tra trực tiếp trờn lớp thụng qua phiếu học tập

- Kiểm tra trắc nghiệm khỏch quan

* Yờu cầu: Học sinh hoàn thiện được nội dung phiếu học tập trong khoảng thời gian nhất định và trả lời được cõu hỏi trắc nghiệm

8 Sản phẩm của học sinh

- Phiếu học tập

- Hỡnh ảnh do học sinh sưu tầm

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT HỒNG THÁI

Hå S¥ Dù THI D¹Y HäC THEO CHñ §Ò TÝCH HîP

Tªn chủ đề dạy học: Bài 16 Sãng - Thủy triều - Dßng biển

GIÁO ÁN TÍCH HỢP

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiên

Bài 16: SểNG - THỦY TRIỀU - DềNG BIỂN

I- Mục tiêu:

Sau bài học, học sinh cần đạt đợc:

1 Kiến thức

- Trình bày đợc nguyên nhân hình thành sóng biển, sóng thần

- Hiểu rõ mặt trăng và mặt trời, trái đất ảnh hởng tới thủy triều nh thế nào

- Nhận biết đợc sự phân bố của các dòng biển lớn trên đại dơng cũng có những quy luật nhất định

- Tớch hợp kiến thức mụn sinh học 10, vật lớ 10, lịch sử 10

2 Kỹ năng

- Biết phân tích hình vẽ, tranh ảnh, bản đồ để đi đến nội dung bài học

- Nhận thức đợc nguyên nhân sinh ra thủy triều Biết đợc cách vân dụng hiện tợng này trong cuộc sống

3 Thỏi độ

Học sinh thấy tự hào khi nớc ta có một vùng biển rộng lớn và cần phải có trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ biển đảo quê hơng

II- Thiết bị dạy học:

Giỏo viờn: chuẩn bị giỏo ỏn powerpoint, clip về súng thần, phiếu học tập, bản đồ cỏc dũng biển trờn thế giới, vẽ phúng to hỡnh 16.2 và 16.3

Học sinh; đọc kỹ bài 16, sưu tầm cỏc hỡnh ảnh về cỏc loại súng, nguyờn nhõn sinh ra súng, tỏc hại của súng thần và cỏc hỡnh ảnh về ứng dụng của thủy triều trong đời sống

III- Hoạt động dạy học

1- ổ n định lớp, kiểm tra sĩ số

2- Kiểm tra bài cũ(3 )’

Nêu ảnh hởng của các nhân tố tới chế độ nớc sông

3- Bài mới.

Hoạt động của giáo viên và Nội dung chính Nội dung tích hợp

8

học sinh

Hoạt động 1 (cá nhân): Tìm

hiểu về sóng biển(8 )’

Dựa vào sgk và hiểu biết thc tế

cho biết

-Sóng là gì?

-Nguyên nhân sinh ra súng

* Nhúm 1 và nhúm 2 đó sưu

tầm được những hỡnh ảnh nào

về cỏc loại súng, nguyờn nhõn

nào tạo thành súng và hậu qủa

mà súng thần để lại

-Em biết gì vế sóng thần (Đặc

điểm, nguyên nhân, tác hại)

Hs trả lời

Gv chuẩn kiến thức

- Giáo viên mở rộng:

Sóng lừng, sóng vỗ bờ,

sóng bạc đầu, sóng thần

- Nguyên nhân xảy ra

sóng thần: động đất, núi

lửa phun trào, bão biển

lớn, thử hạt nhân ngầm

- Sóng thần ở Indônêxia

26/12/2004 quột qua 13

nước ven Ấn Độ Dương

làm chết 230.000 ngời

- Sóng thần ở Nhật Bản

11/03/2011 do động đất

90rite làm chết 19.000

ngời, nổ nhà máy điện

hạt nhân

? Theo em các loài động vật có

khả năng dự đoán đợc sóng

thần sắp xảy ra không?

Gv: HS liờn hệ bài 31: Tập

tớnh- sinh học 10 để trả lời cõu

hỏi

Hoạt động 4 (cặp):Tìm hiểu

I- Sóng biển:

- Sóng biển: Là hình thức dao

động của nớc biển theo chiều thẳng đứng

- Nguyên nhân: Do gió Gió càng mạnh thì sóng càng to

- Sóng thần: Là sóng lớn, có chiều cao 20 - 40m, truyền theo chiều ngang với tốc độ 400 - 800km/h

Có sức tàn phá khủng khiếp

II- Thủy triều:

-Các loài động vật ở gần bờ cảm giác đợc

sự nguy hiểm và bỏ chạy lên vùng đất cao hơn trớc khi những con sóng thần tràn tới

Mặt Trăng có sức

về thủy triều (13 )’

Dựa vào sgk cho biết:

- Hiện tợng thủy triều là gì ?

- Nguyên nhân sinh ra thủy

triều?

- Theo em sức hút của mặt

Trăng hay Mặt Trời tới Trái

Đất tạo ra lực triều lớn hơn?

Gv: HS võn dụng bài 11: Lực

hấp dẫn Định luật vạn vật hấp

dẫn để trả lời cõu hỏi

+ Tìm hiểu H16.2 ; 16.3, cho

biết ngày có triều cờng, triều

kém Vị trí của mặt trăng, mặt

trời, trái đất nh thế nào ?

HS trả lời

GV chuẩn kiến thức

- Nhúm 3 và nhúm 4 đó sưu

tầm được những hỡnh ảnh nào

về ứng dụng của thủy triều

trong đời sống

Giỏo viờn dựng hỡnh ảnh để

hỏi Trong lịch sử cha ụng

chỳng ta đó lợi dụng thủy triều

để đỏnh giặc như thế nào?

Gv: Hs liờn hệ bài 19: Những

cuộc khỏng chiến chống ngoại

xõm ở cỏc thế kỷ X-XV Phần

II: cỏc cuộc khỏng chiến chống

xõm lược Mụng-Nguyờn thế

kỷ XIII

Hoạt động 5 (cả lớp/nhóm):

Tìm hiểu hoạt động dòng

biển (18 )’

Dựa vào sách giáo khoa, hình

16.4 nêu:

+ Dòng biển là gì, có mấy

loại ?

Gv chia lớp 4 nhóm

N1.2: dòng biển nóng, lạnh ở

bắc bán cầu

N3,4: Dòng biển lạnh nóng,

lạnh ở nam bán cầu

- Thủy triều là hiện tợng dao động thờng xuyên, có chu kỳ của các khối nớc trong các biển và đại

d-ơng

-Nguyên nhân: do ảnh hởng sức hút của mặt trăng và mặt trời

- Khi Mặt Trăng, Trái Đất, Mặt Trời nằm thẳng hàng: Thủy triều lớn nhất

+ Đầu tháng: Không trăng

+ Giữa tháng: Trăng tròn

- Khi Mặt Trăng, Trái Đất, Mặt Trời ở vị trí vuông góc: Thủy triều kém nhất

Nửa đầu tháng, nửa cuối tháng:

Trăng khuyết

- ứng dụng của thủy triều: làm muối, giao thông vận tải, đánh bắt thủy sản

III- Dòng biển:

- Dòng biển: Nớc đại dơng chuyển

động thành dòng

- Dòng biển gồm hai loại: dòng biển nóng và dòng biển lạnh

- Dòng biển nóng: Xuất phát hai bên xích đạo chảy theo hớng tây gặp lục địa đổi hớng chảy về cực

- Dòng biển lạnh: Xuất phát từ vĩ tuyến 30 - 400 chảy về xích đạo

hút tới Trái Đất lớn hơn Tuy Mặt Trời lớn hơn Mặt Trăng tới 27 106 lần nhng khoảng cách của Mặt trời tới trái Đất lại lớn hơn khoảng cách từ Mặt Trăng tới Trái Đất tới 400 lần nên lực tạo triều của Mặt Trăng lớn hơn Mặt Trời 2,17 lần

- Năm 1938, Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng nhờ lợi dụng chu kỳ lên xuống của thủy triều

10

Mỗi nhóm cho biết tên dòng

biển, nơi hoạt động chủ yếu,

nơi xuất phát và hớng chảy

(điền vào phiếu học tập)

- Đại diện nhóm trả lời

- Giáo viên chuẩn kiến thức

(phụ lục)

+ Các dòng biển chuyển động

nh thế nào Tại sao hướng

chảy của các vòng hoàn lưu

lớn ở bán cầu Bắc theo chiều

kim đồng hồ,còn ở bán cầu

Nam thì ngược lại?(do lực

coriolit, hướng gió tác động,

bắc bán cầu lục địa nhiều )

- Dựa vào hình 16.4 hãy chứng

minh rằng có sự đối xứng của

các dòng biển nóng và lạnh ở

bờ đông và bờ tây các đại dơng

ở300B?

+ Dòng biển nóng: Dòng biển

Gơnstream (Bắc Đại tây dơng),

dòng biển Ghinê

+ Dòng biển lạnh: Dòng biển

Caliphoocnia, dòng biển Tây

úc

- ở vĩ độ thấp, các dòng biển chuyển động thành vòng hoàn lu

Hớng chảy của các vòng hoàn lu +ở BCB thuận chiều kim đồng hồ +ở BCN ngợc chiều kim đồng hồ

- Các dòng biển nóng, lạnh đối xứng nhau qua bờ đại dơng

- Vùng có gió mùa, dòng biển đổi chiều theo mùa

4- Kiểm tra đánh giá (3 )’

Câu 1: Thủy triều lớn nhất là khi:

A Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời

B Mặt Trăng ở vị trí thẳng hàng với Mặt trời và Trái Đất

C Trái Đất ở vị trí vuông góc với Mặt Trăng và Mặt trời

D Mặt Trăng ở vị trí thẳng góc với Trái Đất

Câu 2: Sức hút của Mặt trăng và Mặt Trời cùng hớng với nhau sẽ làm cho thủy triều:

A Lớn nhất

B Nhỏ nhất

C Lớn vừa

D Bình thờng

Câu 3: Nơi có khí hậu ẩm ma nhiều là:

A Bờ đông của lục địa ở đai chí tuyến

B Bờ tây của lục địa ở đai chí tuyến

C Bờ đông của lục địa ở vùng cực

D Bờ tây của lục địa ở ôn đới

5- Hoạt động nối tiếp:

Học sinh học bài và làm cõu hỏi số 3

Chuẩn bị bài 17: Thổ nhưỡng quyển

IV Phụ lục

Bán

cầu Loại dòng

biển

Tên dòng biển Nơi hoạt

động chủ yếu

Nơi xuất phát

- hướng chảy

Bắc

Nóng

1 Gơnxtrim - Bắc Đại Tây Dương

Đại Tây Dương

Xích đạo - chảy về hướng Tây, khi gặp lục địa chuyển hướng chảy về phía Bắc

2 Guyan

3 Bắc Xích đạo - Cưrôsivô

- BĐTD

Thái Bình Dương

4 Theo gió

Lạnh

0 bắc hoặc vùng cực - men theo bờ đông của các đại dương, chảy về phía Xích đạo

2 Lablađo Bắc Băng

Dương

3 Grơnlen

4 Caliphoocnia Thái Bình

Dương

5 Bờrinh -

ôiasivô

12

B¸n

cầu Loại dßng

biển

Tªn dßng biển Nơi hoạt

động chủ yếu

Nơi xuất ph¸t - hướng chảy

Nam

Nãng

Dương

XÝch đạo -Chảy

về hướng t©y, khi gặp lục địa chuyển hướng chảy về phÝa Nam cực

2 Đ«ng

«xtr©ylia

Th¸i B×nh Dương

3 M«dămbÝch - Mũi Kim

Ấn Độ Dương

Lạnh

1 Benghela Đại T©y

Dương

Khoảng 400

Nam Men theo

bờ đ«ng của c¸c đại dương, chảy về phÝa XÝch đạo

Dương

3 T©y «xtr©ylia Ấn Độ

Dương

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI

TRƯỜNG THPT HỒNG THÁI

Hå S¥ Dù THI D¹Y HäC THEO CHñ §Ò TÝCH HîP

Tªn chủ đề dạy học: Bài 16 Sãng - Thủy triều - Dßng biển

SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH

14

H×nh ¶nh sãng thÇn

Nhãm 1 vµ 2

Sản xuất muối Sản xuất điện

Nuôi trồng thủy sản Giao thông đờng thủy

Nhóm 3 - 4: ứng dụng của thủy triều

20