LUYỆN ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

BT8: Quê hương là một tiếng ve Lời ru của mẹ trưa hè à ơi Dòng sông con nước đầy vơi Quê hương là một góc trời tuổi thơ BT9: Trở về tìm mái nhà quê Tìm hình bóng mẹ bộn bề nắng mưa Tìm

ÔN TẬP ĐỌC HIỂU VĂN BẢN CÂU 1: THỂ THƠ

BT1:

Anh đã đến cạnh bên

Sao vẫn còn trằn trọc

Cho hao mòn dóc ngọc

Nàng ơi hãy vui lên!

Anh đã đến cạnh bên

Cho hồn em thôi lạnh;

Từ rày sẽ ở cạnh

Tăm tối chẳng còn len

BT2:

Mặt lá nhìn ngửa

Mặt người nhìn ngang

Mặt loài thú lang nhìn xuống

Khi ta nhìn lên kính ngưỡng

Khi ta cúi xuống nguyện cầ

Ta đã tạo ra mình bằng những dáng đau…

BT3:

Lá vẫy chết tình say khép ngủ

Mùa đau ủ rũ cố nhân xưa

Mưa thổn thức đong đưa phiền muộn

Hư hao đời nhuộm sắc biệt thu

BT4:

Biết nói sao ngôn ngữ nào tả xiết

Đợt sóng lòng từng đợt dâng cao

Nơi sâu thẳm trong tâm hồn ông giáo trẻ

Cùng tiến bước đi lên phía trước

Tuy thênh thang đường tri thức lắm gian nan

BT5:

“ Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng Phút chia tay anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên

Biển ồn ào em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ Anh như con tàu, lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên

BT6:

Chiều xuống chậm nghe lòng trống vắng Thoảng đâu đây hạt nắng thở dài

Rộn ràng ngỡ bước chân ai

Thiên thai lạc lối tuyền đài dừng chân

Công viên lạnh bâng khuâng đi mãi

Buồn xa xăm hoang hoải tìm về

Nhớ khi mắt liếc môi kề

Vòng tay khép kín… não nề dòng châu

BT7:

Nơi góc bể tưởng ai nhớ mãi!

Tấm chân tình ân ái bấy lâu!

Sao người nỡ vội gieo sầu!

Ra đi chẳng gửi đôi câu giã từ!

Người giã biệt trời như lạnh lẽo

Nắng vàng tươi khô héo nhành hoa

Nơi xa duyên phận mặn mà

Lối xưa vắng bóng mình ta ngậm ngùi

BT8:

Quê hương là một tiếng ve

Lời ru của mẹ trưa hè à ơi

Dòng sông con nước đầy vơi

Quê hương là một góc trời tuổi thơ

BT9:

Trở về tìm mái nhà quê

Tìm hình bóng mẹ bộn bề nắng mưa

Tìm nắng xuyên ngọn cây dừa

Tìm hương mạ mới gió lùa thơm tho Tìm đàn trâu với con đò

Áo bà ba mẹ câu hò trên sông

Nón lá nghiêng nắng nước ròng

Miền quê khó nhọc con còng con cua

BT10:

Mùa xuân đi rồi

Nhiều hoa vắng mặt

Như chị hoa đào

Ra đi trước nhất

Các chị thược dược

Hoa cúc hoa hồng

Thảy đều lần lượt

Theo bước mùa xuân

Chỉ còn hàng cây

Đung đưa theo gió

CÂU 2: PTBĐ

BT11:

“Nắm nhau tôi chôn góc phù sa sông Mã Trăm thác nghìn ghềnh cuộn xoáy vào tơ

Làng cong xuống dáng tre già trước tuổi

Tiếng gọi đò khuya sạt cả đôi bờ

Con hến, con trai một đời nằm lệch

Lấm láp đất bùn đứng thẳng cũng nghiêng

Mẹ gạt mồ hôi để ngoài câu hát

Giấc mơ tôi ngọt hơi thở láng giềng

Hạt thóc củ khoai đặt đâu cũng thấp

Cả những khi rổ rá đội lên đầu

Chiếc liềm nhỏ không còn nơi cắt chấu

Gặt hái xong rồi rơm, rạ bó nhau.”

(Nguyễn Minh Khiêm, Một góc phù sa, NXB Hội Nhà văn

2007, tr 18&19)

BT12:

Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn Vô nghĩa của đời người là để tuổi xuân trôi qua trong vô vọng.(…) Người

ta bảo, thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công Tài năng thiên bẩm chỉ

là điểm khởi đầu, thành công của cuộc đời là mồ hôi, nước mắt

và thậm chí là cuộc sống Nếu chỉ chăm chăm và tán dương tài năng thiên bẩm thì chẳng khác nào chim trời chỉ vỗ cánh mà chẳng bao giờ bay được lên cao Mỗi ngày trôi qua rất nhanh Bạn đã dành thời gian cho những việc gì ? Cho bạn bè, cho người yêu, cho đồng loại và cho công việc? Và có bao giờ bạn rùng mình vì đã để thời gian trôi qua không lưu lại dấu tích gì không ?

Các bạn hãy xây dựng tầm nhìn rộng mở (…), biến tri thức của loài người, của thời đại thành tri thức bản thân và cộng đồng, vận dụng vào hoạt động thực tiễn của mình Trước mắt là tích lũy tri thức khi còn ngồi trên ghế nhà trường để mai ngày khởi nghiệp; tự mình xây dựng các chuẩn mực cho bản thân; nhận diện cái đúng, cái sai, cái đáng làm và cái không nên làm Trường đời là trường học vĩ đại nhất, nhưng để thành công bạn

cần có nền tảng về mọi mặt, thiếu nó không chỉ chông chênh

mà có khi vấp ngã

(Theo Báo mới.com; 26/ 03/ 2016)

BT13:

Cách đây hàng triệu năm, sa mạc Sahara còn là những khu rừng xanh tốt, cây cối um tùm Các loài cây đều thỏa thuê hút

và tận hưởng dòng nước ngầm dồi dào mát lành và thi nhau đâm cành trổ lá xum xuê Riêng có cây sồi Tenere là vẫn chịu khó đâm xuyên những chiếc rễ của mình xuống tận sâu dưới lòng đất Cho đến một ngày kia khi nguồn nước ngỡ như vô tận bỗng cạn kiệt dần rồi biến mất hẳn, các loài cây đều không chịu nổi hạn hán và chết dần, duy chỉ có cây sồi Tenere là vẫn còn tồn tại giữa sa mạc Sahara Tên tuổi của nó được cả thế giới biết đến khi một mình đứng giữa sa mạc, xung quanh bán kính 400km không một bóng cây nào bầu bạn Người ta kinh ngạc khi phát hiện ra rễ cây đã đâm sâu xuống đất tận 36m để tìm nước

Bạn có thấy rằng trong cuộc sống cũng có một dòng chảy luôn vận động không ngừng không? Đó chính là thời gian; nó quan trọng như là nước đối với cây cối

Sẽ có những người chỉ sử dụng thời gian để lớn lên, hưởng những thú vui đời thường và rồi những thách thức cuộc đời sẽ đánh gục họ, khiến họ phải đau khổ, giống như những cái cây chỉ biết “hút và tận hưởng”

Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cầy sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình

Họ hiểu triết lí: Bộ rễ yếu ớt không thể nào giữ được cái thân

to khoẻ Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kĩ năng và kiến thức nền tảng

(Phỏng theo Hạt giống tâm hồn – Câu chuyện về cây sồi, https://saostar.vn)

BT14:

“Đố kị nghĩa là bực tức, khó chịu trước những may mắn và thành công của người khác Trong khi người thành công luôn nhìn thấy và học hỏi những đức tính tốt đẹp của người khác thì

kẻ thất bại lại không làm được điều đó Họ không muốn nhắc đến thành công của người khác, đồng thời luôn tìm cách chê bai, hạ thấp họ Họ để mặc cho lòng tỵ hiềm, thói ganh tỵ, cảm giác tự ti gặm nhấm tâm trí ngày qua ngày

Đố kị không những khiến con người cảm thấy mệt mỏi mà còn hạn chế sự phát triển của mỗi người Thói đố kị khiến chúng ta lãng phí thời gian và không thể tận dụng hết năng lực để đạt được điều mình mong muốn Ganh tị với sự thành công của người khác sẽ khiến chúng ta đánh mất cơ hội thành công của chính mình

Tạo hóa tạo ra con người trong sự khác biệt và bình đẳng Bạn cần phải ý thức được rằng, bạn là duy nhất và không bao giờ

có người nào hoàn toàn giống bạn, cả về diện mạo lẫn tính cách Vì thế, thay vì ganh tị với thành công và may mắn của người khác, bạn hãy tập trung toàn bộ tâm trí vào những ước

mơ, dự định, đồng thời cố gắng hoàn thành chúng một cách triệt để Hãy tự hào về sự khác biệt của bản thân bạn và vui mừng trước sự may mắn, thành công của những người xung quanh Niềm vui ấy sẽ chắp cánh cho hạnh phúc của bạn và sớm muộn gì, bạn cũng sẽ đạt được thành công như họ”

(Trích “Không gì là không thể” – George Matthew Adams – Thu Hằng dịch, Tr.117, NXB Tổng hợp Tp Hồ Chí Minh,

2019)

BT15:

Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé,

da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa,

mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay

Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác Chừng ấy người chen chúc trong một khỏang rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác

ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà Đó là những ngày sung sướng Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa Thế là cả nhà nhịn đói Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không

có cái ăn Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm,

để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó

(Trích Nhà mẹ Lê – Thạch Lam)

BT16

Hải người bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyển đi, giữa hai người xay.ra cuộc tranh luận và một người nổi nóng, không kiểm chế được mình đã nạng lới miệt thị người kia Cảm thấy

bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết Tên cát: “Hôm nay, người ban tốt nhất đã làm khác đi những gì tôi nghĩ" Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định bơi đến Người bị miệt thị lúc này bầy giờ bị đuối sức và chìm dần Người bạn kia đã tìm cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc

lên đá: "Hôm nay, người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi" Người kia hỏi: "Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát còn bây giờ anh lại khắc lên đá ?" Anh ta trả lời: "Những điều viết lên cát sẽ nhanh chóng xoá nhoà theo thời gian , nhưng không ai có thể xoá được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người" Vậy, mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá (Lỗi lầm và sự biết ơn, Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt)

BT17:

Mảnh đất ẩm ướt bao phủ tôi Nơi đây tối om Tôi thức dậy khi những hạt mưa rơi xuống mặt đất chật chội Lúc ấy, tôi bắt đầu

tò mò Tôi tò mò về độ lớn của bầu trời, tò mò về mọi thứ ngoài kia Trời lại đổ nhiều mưa hơn Những giọt mưa mát lạnh dội vào người tôi, thật thoải mái! Sau cơn mưa ấy, tôi đã cố gắng vươn lên được một chút Giờ đây, tôi đã có một chiếc áo màu xanh khoác trên người Sau một tuần, tôi đã là một mầm cây,

sự khởi đầu to lớn của cuộc đời tôi Trên người tôi giờ có một chiếc lá xanh, xanh mát Bây giờ, tôi biết được thế giới bên ngoài Bầu trời bao la rộng lớn có màu xanh biếc xinh đẹp Mát lạnh những giọt mưa, mát lạnh những giọt nước mọi người dành cho tôi Nhưng những điều ấy không phải tất cả tôi cần Tôi cũng cần tình yêu thương quý báu của con người

(Tiệp Quyên- CLB Ngôn ngữ và EQ trường Brendon)

BT18:

Ngày xưa, có một vị vua cai trị cả một vương quốc rộng lớn Một ngày nọ, ông quyết định vi hành đến những vùng đất xa xôi nhất của đất nước Khi trở về cung điện, ông phàn nàn rằng chân ông rất đau Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu, bởi đây là lần đầu tiên ông thực hiện một chuyến đi dài như vậy, trong khi

đó, những con đường ông đi qua đều gập ghềnh, sỏi đá Bực

mình vì bị những cơn nhức mỏi hành hạ, ông ra lệnh cho tất cả các con đường trong vương quốc phải được bao phủ bằng da súc vật Tất nhiên đây là một mệnh lệnh rất khó thực hiện và tốn kém cả về sức người, sức của nhưng vẫn không ai dám khuyên can nhà vua

Thế rồi cuối cùng, một người hầu khôn ngoan đã dũng cảm đứng ra ngăn cản nhà vua Anh ta nói:

– Tại sao quốc vương lại có thể tiêu tốn ngân khố một cách vô ích như vậy ạ? Tại sao Người không cắt những miếng da bò êm ái phủ quanh đôi chân trần của mình?

Như vậy, không những chân Người sẽ không còn bị đau khi đi qua những con đường gập ghềnh sỏi đá nữa mà cả vương quốc cũng sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian, công sức, của cải! Nhà vua rất ngạc nhiên trước lời đề nghị lạ lùng của người hầu, nhưng rồi sau đó ông cũng đã đồng ý Vậy là đôi giày đầu tiên trong lịch sử đã ra đời

Đôi khi trong cuộc sống, chúng ta không cần bắt cả thế giới phải thay đổi theo mình, điều chúng ta cần, đơn giản chỉ là thay đổi tầm nhìn và cách suy nghĩ của bản thân mà thôi

( Hạt giống tâm hồn, trithucvn.net)

BT19:

Phía sau nhà bà em là cả một khu vườn với rất nhiều các loại cây ăn quả Tất cả, được ông trồng theo dọc các lối đi để tiện chăm sóc và thu hoạch Khi đi từ nhà ra, phía bên tay trái là những cây ổi cao hơn đầu người một chút Phía bên tay phải, là các cây hồng xiêm thấp bé, nhưng tán lá rộng, xum xuê Góc bên trong cùng, là những cây mít cao lớn, trên thân còn mọc cả

cỏ dại ở giữa vườn là vài cây đu đủ, một cây khế khổng lồ Nhờ những cây ăn quả ấy, mà khu vườn lúc nào cũng râm mát Mỗi khi có gió thổi qua, các tán lá rung rinh tạo nên những tiếng rì rào êm ái như sóng biển Và vào mỗi buổi sáng, lại có những chú chim nhảy nhót trên những cành cây, ríu rít hát chúc cho vườn cây càng thêm xanh tốt Em yêu quý khu vườn lắm Vì

vậy, mỗi ngày, em lại sang giúp bà tưới cây, để cho cây luôn khỏe mạnh, xanh tốt

BT20:

Nhà ông em ở quê có một khu vườn rất rộng Mỗi lần về quê,

em thích nhất là cùng ông ra vườn chơi Cả khu vườn rất rộng lớn nên em không biết được diện tích của nó là bao nhiêu Trong vườn, ông trồng rất nhiều loại cây khác nhau Khi vừa đi vào khu vườn, em bắt gặp những luống rau ngót, rau mồng tơi cùng giàn mướp xanh tốt Đi tiếp nữa, em được gặp hai hàng chè xanh Ông bảo, lấy lá chè này nấu nước uống thì ngon lắm

Đi vào sâu hơn, là rất nhiều các cây ăn quả cao lớn, nào khế,

ổi, mít, xoài, nhãn… Em ấn tượng nhất là những cây mít to lớn, với rất nhiều nhánh tiêu bò dọc trên thân cây Mỗi mùa, vườn của ông lại có những loại quả riêng Nên lúc nào em đến cũng

có món ngon để thưởng thức Ở giữa vườn, ông có móc hai cái võng Trường Sơn và đặt một chiếc bàn nhỏ Để ngồi ở đó nghỉ ngơi, thư giãn Em rất thích nằm trên võng nghe ông kể chuyện chăm sóc cây xanh như thế nào Em rất yêu thích khu vườn của ông

BT21:

Quê tôi là một vùng quê tuyệt đẹp nhưng có lẽ cái làm tôi nhớ nhất vẫn là sự thanh bình ở nơi đây Vào buổi sáng sớm , những chú gà trống đứng trên đống rơm trước nhà cất tiếng gáy ò ó o Tiếng gáy như một chiếc đồng hồ báo thức quen thuộc gọi mọi người thức dậy chuẩn bị cho một ngày mới bắt đầu Từ các ngôi nhà , những làn khói bếp bay ra hòa quyện cùng không khí làm cho mọi người có cảm giác ấm cúng Xa xa, mặt trời từ

từ hiện lên sau lũy tre làng tỏa từng tia nắng ấm áp làm sương tan dần Lúc ấy, tôi thường đưa tay đón lấy từng giọt sương như đón lấy những điều may mắn, tốt đẹp cúa một ngày mới Sương

đã tan dần, con đường làng trở nên nhộn nhịp bởi các bác nông

dân đang ra đồng gặt lúa Trên cánh đồng, lúa đã chín rộ báo hiệu cho một vụ mùa bội thu Những bông lúa nặng trĩu hạt như trả công cho người nông dân sau bao nhiêu ngày tháng vất vả

"dãi nắng dầm sương" Ánh nắng chiếu rọi làm cánh đồng như một thảm lụa vàng khổng lồ Đó là cảnh thanh bình giản dị ở quê ngoại em

BT22:

Cây tre từ một mầm măng yếu ớt với cái thân hình bé nhỏ hình nón, trên đầu nhọn hoắt và khoác ngoài nhiều lớp áo xếp chồng lên nhau bao lấy tấm thân nhỏ bé Rồi rồi lớn dần, trưởng thành theo thời gian Thân tre gầy guộc hình ống rỗng bên trong, màu xanh lục, đậm dần xuống gốc tre bền bỉ hiên ngang chẳng dễ gì bị ngã dưới mưa gió Trên thân tre có rất nhiều rất nhiều gai nhọn như những chiếc kim giúp tre tự vệ Lá của tre mỏng manh một màu xanh non mơn mởn với những hình gân song song trên lá như những chiếc thuyền nan rung rinh theo những cơn gió thoảng Rễ tre thuộc loại rễ chùm, gầy guộc và cằn cỗi nhưng bám rất chắc chắn vào đất giúp giữ mình không bị đổ trước những cơn gió dữ

Có thể nói cây tre rất có giá trị trong mọi mặt Với cây tre nó gắn liền với những nền văn hóa cổ xưa, từ rất lâu nó đã trở thành một người bạn thân thuộc, gắn bó sâu sắc với người dân Trong nền kinh tế, cây tre được con người chế tạo thành những thành phẩm vô cũng đáng yêu và có giá trị xuất khẩu Con người dùng nó để đan các loại rổ, rá, cốt, ví, làm tăm… và nhiều

đồ dùng có giá trị cao khác Khi cây tre còn nhỏ còn gọi là măng; đây là một loại thức ăn rất có giá trị và được nhiều người

ưa chuộng Lá tre nhỏ với một màu xanh sáng sủa, con người dùng nó để làm thức ăn cho trâu bò Ngoài ra, cây tre còn được dùng để làm ra những vật dụng trong gia đình như giường tre, chõng tre, rổ, cũi,… Không chỉ có thế, tre được mọc thành bụi, chùm Những rặng tre rợp bóng ở đường làng, nghiêng xuống