NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ_NGỮ VĂN 12

Lúc đúng ngọmới có mặt trời Tối - Tạo thành chẹt lòng sông như một cái yết hầu.. Như đứng ở một cái ngõ ngóng vọng lên một cái tầng hà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện Lạnh So sánh Vách

Nguyen Tuan

ˆ

Nguoi lai do sông Da ’ ’` ´ - ` ˆ - ` Nguoi lai do sông Da ’ ’` ´ - ` - `

1 Tác giả

2 Tác phẩm

1 Tác giả

- Suốt đời đi tìm cái đẹp

❖Am hiểu nhiều môn nghệ

thuật khác • Hội họa

1 Tác giả

- Suốt đời đi tìm cái đẹp

- PSCT: nhìn sự vật, hiện tượng thiên về

phương diện văn hóa thẩm mĩ; nhìn con người thiên về phương diện tài hoa nghệ sĩ.

- Cây bút tài hoa, uyên bác

2 Tác phẩm

- HCST: (1960) ra đời trong khí thế phấn khởi hăng

say của miền Bắc xây dựng CNXH

- Xuất xứ: Trích Tùy bút Sông Đà

- Khái niệm: là tác phẩm văn xuôi tự sự cỡ nhỏ, có

cấu trúc phóng túng, nhà văn thể hiện những ấntượng suy nghi cá nhân Ngôn ngữ của tùy bút giâuhình ảnh và giâu chất thơ

Vách đá Hút nước Thác nước Gió

1 Vẻ đẹp hung bạo

Vách đá Hút nước Thác nước Gió

Đá

1 Vách đá

1 Vách đá - Đá bờ sông, dựng thanh vách Lúc đúng ngọ

mới có mặt trời Tối

- Tạo thành chẹt lòng sông như một cái yết

hầu Có quãng con nai con hổ vọt từ bờ nàysang bờ kia Hẹp

- Đang mùa hè mà cũng thấy lạnh Như đứng

ở một cái ngõ ngóng vọng lên một cái tầng

hà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện Lạnh

So sánh Vách đá dựng đứng, cao sừng sững, với độ cao hun hút khôn

cùng, vừa sâu, vừa tối và lạnh Dần dần xích lại gần nhau, hẹp, sức chảy ghê gớm, dữ dằn

1 Vách đá

2 Gió (Mặt ghềnh hát-lóong

2 Gió (mặt ghềnh hát-lóong

- Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn

cuộn gùn ghè suốt năm như đòi nợ xuýt

Đòi nợ người không mắc

So sánh Động từ mạnh

3 Hút nước (Tà Mường vát)

3 Hút nước (Tà Mường vát) - Giống như cái giếng bê tông

- Nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc.

- Những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót

dầu sôi vào

- Nhiều bè gỗ nghênh ngang, vô ý là bị lôi tuột

xuống, trồng cây chuối ngược, đến mươi phút sau mới thấy tan xác ở khuỷnh sông dưới.

khiến con sông Đà không khác gì loài thủy quai, tiếng kêu ghê rợn như muốn khủng bố tinh thần con người.

So sánh Nhân hóa

3 Hút nước (Tà Mường vát)

4 Thác nước

4 Thác nước - Tiếng nước thác nghe như oán trách, như van xin,

rồi lại như khiêu khích, chế nhạo Nó rống lên như tiếng 1000 con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét cới đàn trâu da cháy bùng bùng

Lấy lửa để tả nước, rừng tả sông, hình sắc để vẽ

âm thanh

Không khí quay cuồng, bỏng rát của một trận động rừng, động đất hay phun trào núi lửa thời tiền

Nhân hóa So sánh Động từ mạnh

Sông Đà như như hùm beo lồng lộn, man dại

5 Đá

- Sông Đà chỉ huy – giao việc

Trùng vi thạch trận

• Đá “hất hàm đòi thuyền xưng tên tuổi “➔ thách thức, khiêu khích

• Ùa vào định “bẻ gãy cán chèo võ khí” trên tay người lái đò, “đá trái, thúcgối vào bụng, vào hông thuyền, túm thắt lưng ông đò đòi vật ngửa mình ra,đánh miếng đòn hiểm vào chỗ hạ bộ”

5 Đá

• Khuýp quật vu hồi

• Bọn thủy quân xô ra định níu thuyền lôi vào tập đoan cửa tử

Trùng vi thạch trận

+ Binh pháp:

- Trùng vi thứ hai

+ Tăng: thêm nhiều cửa tử, cửa sinh (lệch sang phía hữu ngạn)

➔ đánh lừa con thuyền.

5 Đá

Trùng vi thạch trận

+ Binh pháp: Phân công “boong-ke

chim”, “pháo đài đá nổi” đánh tanthuyền, tiêu diệt thuyền trưởng-thủythủ ở chân thác

- Trùng vi thứ ba

+ Ít: trái phải đều là luồng chết, luồng

sống ở giữa bọn đá hậu vệ của conthác

NHẬN XÉT

- Vận dụng kiến thức ở nhiều phương diện : quân sự, võ thuật, thể dục thể thao, điện ảnh, điêu khắc ➔sinh động, hấp dẫn, hùng vĩ

- Huy động rất nhiều biện pháp nghệ thuật ➔ sông Đà từ vật

vô tri trở thành con người có diện mạo, tánh cách hẳn hoi, như con thủy quái, kẻ thù số 1, có tâm địa ác độc như dì ghẻ, xảo quyệt, hiểm ác, khôn khéo, ranh ma

2 Vẻ đẹp trữ tình

“Con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo và cuồn cuộn mù khói ”

Từ trên tàu bay nhìn xuống

Bao

quát

- So sánh “sông Đà” = “áng tóc trữ tình”

- Động từ “bung nở”

- Từ láy “cuồn cuộn”

➔ Người thiêu nữ Tây Bắc kiều diễm, có mái tóc như được trang

điểm bởi mây trời, như cài thêm hoa ban hoa gạo, ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc, đẹp mơ màng

“Con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo và cuồn cuộn mù khói ”

Từ trên tàu bay nhìn xuống

Bao

quát

- “Áng văn/áng thơ” = “Áng tóc”

➔ Nét đẹp đậm chất thơ

Bao

Nước sông Đà

- Thay đổi theo mùa:

+ Mùa xuân: xanh ngọc bích

Sông Gâm Sông Lô Xanh canh hến

+ Mùa thu: lừ lừ chín đỏ

như da mặt một người bầm

đi vì rượu bữa Phù sa Thực dân Pháp gọi bằngcái tên lếu láo: sông Đen

Nước sông Hương

- Thay đổi trong ngày: sớmxanh, trưa vàng, chiều tím

So sánh

quyến rũ, gợi cảm và tình tứ.

cảnh

Nắng trên sông Đà

Nét đẹp cổ thi, huyền ảo, thơ mộng

Ẩn Dụ

“Vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm ”

Thị → T hính

Nhẹ, mong manh, trong trẻo, tươi sáng, tương phản hoàn

toàn với cái u ám trĩu nặng của bầu trời những ngày “mưa

- Nhân hóa

+ Người bạn cũ xa nhớ gần yêu+ Tính cách: lắm bệnh, lắm chứng, diu dàng, gắt gỏng

→ Hấp dẫn đến kỳ lạ

Cảnh quan hai bên bờ = Bờ tiền sử,

nỗi niềm cổ tích

- So sánh Hoang sơ, yên tịnh

NHẬN XÉT

Quan sát Sông Đà dưới các góc độ khác nhau → chiều sâu kiến thức lẫn chiều sâu của ngôn ngữ → Tình yêu thiên nhiên đất nước Lòng ngưỡng mộ, trân trọng, nâng niu tự hào về dòng sông quê hương – Nguyễn Tuân xứng đáng là một cây bút tài hoa bậc nhất của nền văn học Việt Nam.

Kiều diễm

Quyến rũ, gợicảm, tình tứ

2 Vẻ đẹp

trữ tình

người thiếu nữ Tây Bắc

Sắc nướcDịu dàng, gắt

gỏng, hấp dẫn Nắng

1 Dũng cảm, gan dạ, tài trí

2 Tài hoa nghệ sỹ

B Hình tượng

người lái đò