Mục tiêu bài học: 1.Kiến thức - Biết được nguồn gốc loài người và các mốc lớn của quá trình chuyển biến từ người tối cổ thành người hiện đại; Hiểu được đời sống vật chất và tổ chức xã hộ[r]
Trang 1Ngày soạn: 15 /8/2018 Ngày dạy: 22 /8/2018
Tiết 1- Bài 1: SƠ LƯỢC VỀ MÔN LỊCH SỬ
I Mục tiêu bài học
1.Kiến thức
- Học sinh hiểu rõ học Lịch sử là học những sự kiện cụ thể , sát thực có căn
cứ khoa học
Học lịch sử để hiểu rõ quá khứ, rút kinh nghiệm của quá khứ để sống với hiện tại và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn
2.Kĩ năng
- Rèn kỹ năng liên hệ thực tế và quan sát
- Để hiểu rõ những sự kiện lịch sử , hs có phương pháp học tập khoa học thích hợp
3.Thái độ
- Bước đầu bồi dưỡng cho học sinh ý thức quan niệm đúng đắn về môn Lịch
sử và phương pháp học tập, khắc phục quam niệm sai lầm về việc học bộ môn chỉ cần học thuộc , từ đó có sự ham thích trong học tập bộ môn
4 Năng lực ,phẩm chất :
- Năng lực : + Tự học , giải quyết vấn đề , tư duy , hợp tác, giao tiếp
+ Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Phẩm chất : Yêu quê hương ,đất nước , sống có trách nhiệm
II Chuẩn bị của gv và hs:
1.GV: Chuẩn bị tranh ảnh, tư liệu Lịch sử
2.HS: Đọc và tìm hiểu trước bài mới
III.
Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra sách giáo khoa , vở ghi của học sinh.
Trang 22 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- Gv chu một số hình ảnh về Văn Miếu Quốc Tử Giám, Kim Tự Tháp Ai Cập,
? Trình bày những hiểu biết của em về những hình ảnh trên?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ 1: Lịch sử là gì?
- PP: Vấn đáp
- KT: Đặt câu hỏi
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề
,giao tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Yêu quê hương ,đất nước
- HS nghiên cứu sgk
- Theo em mỗi chúng ta cũng như cỏ
cây hoa lá vạn vật khi sinh ra đã như
ta thấy bây giờ không?( Con người, sự
vật xung quanh ta có biến đổi
không?)Sự biến đổi đó có ý nghĩa gì ?
- Gv chốt: Vạn vật sinh ra đều có
một quá trình phát triển khách quan
ngoài ý muốn
? Em hiểu Lịch sử là gì?
- Có gì khác nhau giữa Lịch sử một
con người và Lịch sử xã hội loài
người?
(ls một con người là quá trình sinh ra ,
1
Lịch sử là gì?
- Vạn vật đều có sự biến đổi để phát triển
- Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ
- Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến ngày nay ( không ngừng phát triển, là sự thay thế của một xã
Trang 3lớn lên, già yếu, chết đi)
-Tại sao môn Lịch sử được coi là
khoa học?
HĐ 2 Học Lịch sử để làm gì?
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm,
trực quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
hợp tác, giao tiếp, nhận xét, đánh
giá, rút ra bài học lịch sử .
- PC: Yêu quê hương ,đất nước ,
sống có trách nhiệm
- Cho hs qs hình 1 và thảo luận cặp
đôi.
? Nhìn vào lớp học hình 1 SGK em
thấy khác với lớp học ở trường học
ngày nay ntn?
(Ngày nay trường lớp khang trang
hơn )
- vì sao có sự khác nhau đó ?
( Do sự phát triển của xh)
? Các em đã nghe nói về ls, đã học
ls Vậy học Lịch sử để làm gì?
hội ngày càng tiến bộ, văn minh)
- Lịch sử là một môn khoa học, tìm hiểu, dựng lại toàn bộ hoạt động của con người và xã hội loài người
2 Học Lịch sử để làm gì?
- Học để hiểu được cội nguồn của dân tộc mình, biết đc quá trình dựng nước và giữ nước của cha ông
- Biết đc quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm để giữ gìn độc lập dân tộc
- Biết những gì mà loài người đã làm nên trong quá khứ để xây dựng XH, rút ra bài học kinh nghiệm cho hiện tại và tương lai
Trang 4? Em hãy lấy ví dụ trong cuộc sống
của gia đình quê hương em để thấy rõ
sự cần thiết phải hiểu biết Lịch sử?
Hs lấy ví dụ
? Chúng ta cần có thái độ sống ntn đối
với những người đã làm nên cuộc
sống tốt đẹp như ngày nay?
(gv kể về dòng họ Nguyễn Lân hiếu
học ở làng Ngọc Lập, huyện Mỹ Hào ,
tỉnh Hưng Yên Hiếm có gia đình
nào ở Việt Nam có đến 8 người con
đều là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ
như gia đình cố giáo sư - nhà giáo
nhân dân Nguyễn Lân.)
HĐ 3 Dựa vào đâu để biết và dựng
lại Ls
- PP: Vấn đáp, trực quan
- KT: Đặt câu hỏi
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
hợp tác, giao tiếp, nhận xét, đánh
giá
- PC: Yêu quê hương ,đất nước
? Đặc điểm của ls là không diễn lại
đc, không thể làm thí nghiệm Vậy
làm thế nào để biết và dựng lại lịch
sử?
? Dựa vào đâu em biết được cuộc
sống của ông bà em trước đây?
? Em kể lại tư liệu truyền miệng mà
em biết? ( Truyền thuyết )
- Cho học sinh quan sát hình 1, 2
- Quý trọng và biết ơn những người
đã làm nên lịch sử…
3 Dựa vào đâu để biết và dựng lại Lịch sử:
- Dựa vào tài liệu, tư liệu
+ Tư liệu truyền miệng
+ Hiện vật( trống đồng, bia đá ) + Tư liệu chữ viết( bia văn, sách sử: Đại Việt sử kí )
Trang 5? Qua hình 1, 2 theo em có những
chứng tích nào, tư liệu nào?
? Những cuốn sách Lịch sử có giúp
ích cho em không? Đó là nguồn tư
liệu nào?
? Các nguồn tư liệu có ý nghĩa gì đối
với việc học tập nghiên cứu Lịch sử?
? Như vậy có những loại tư liệu nào
lịch sử?
- Gv chốt
- Tư liệu là gốc để giúp ta hiểu biết
và dựng lại Lịch sử
=> Có 3 tư liệu lịch sử
2.3 Hoạt động luy ệ n tập
- Lịch sử là gì? Học Lịch sử có ý nghĩa như thế nào?
- Dựa vào đâu để biết và dựng lại Lịch sử?
2.4 Hoạt động vận dụng
- Kể những tư liệu lịch sử mà em biết?
- Em hãy tìm hiểu câu danh ngôn: “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống.”
2.5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
-Tìm tư liệu lịch sử
- Học kỹ bài, trả lời các câu hỏi cuối bài –
- Chuẩn bị bài 2” Cách tính thời gian trong lịch sử”
+ Đọc kỹ bài 2 Quan sát các hình trong SGK , nghiên cứu các câu hỏi ở bài 2
Tuần 2:
Ngày soạn: 22 /8/2018 Ngày giảng: 29 /8/2018
Tiết 2 – Bài 2: CÁCH TÍNH THỜI GIAN TRONG LỊCH SỬ
I Mục tiêu bài học:
Trang 61.Kiến thức
- Hiểu tầm quan trọng của việc tính thời gian trong Lịch sử Thế nào là âm Lịch, dương Lịch và công Lịch Biết cách đọc ghi và tính năm tháng theo công Lịch
2.Kĩ năng
- Rèn cách ghi và tính năm,theo công lịch chính xác
3.Thái độ
- Biết quý trọng thời gian và bồi dưỡng ý thức về tính chính xác khoa học
4 Năng lực ,phẩm chất :
- Năng lực : + Tự học , giải quyết vấn đề , tư duy , hợp tác, giao tiếp
+ Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Phẩm chất : tự tin, tự lập, tự chủ, sống có trách nhiệm
II Chuẩn bị:
1- GV: Lịch treo tường
2- HS: Học bài cũ – chuẩn bị bài mới theo hướng dẫn
III.
Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
+ Kiểm tra sĩ số
+ Kiểm tra bài cũ:
- Dựa vào đâu để biết và dựng lại Lịch sử?
- Em hiểu câu danh ngôn: “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống” ntn?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- GV cho hs quan sát một tờ lịch treo tường
? Em hãy cho biết các thông tin trên tờ lịch đó?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức
Trang 7Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
1 Tại sao phải xác định thời gian :
- PP: Vấn đáp,trực quan
- KT: Đặt câu hỏi
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề,
giao tiếp, nhận xét, đánh giá .
- PC: tự lập, sống có trách nhiệm
- Y/c học sinh quan sát lại hình 1 và
2
? Xem hình 1,2 em có biết trường
học và bia đá được dựng lên cách
đây bao nhiêu năm không?
? Muốn hiểu và dựng lại Lịch sử ta
phải làm gì?
- Việc xác định thời gian có vai trò
ntn trong lịch sử?
? Dựa vào đâu và bằng cách nào con
người sáng tạo ra được cách tính thời
gian?
(GV mở rộng: Nông dân Ai Cập cổ
đại theo dõi và phát hiện sự hoạt
động của Trái Đất quanh mặt trời
(1vòng) là 1 năm( 360 ngày)
HĐ 2 Người xưa đã tính thời gian
như thế nào?
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực
quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
hợp tác, giao tiếp, nhận xét, đánh
1 Tại sao phải xác định thời gian :
- Muốn hiểu và dựng lại Lịch sử phải xắp xếp các sự kiện theo thứ tự thời gian
- Cần thiết và là nguyên tắc cơ bản trong việc học tập tìm hiểu Lịch sử
- Dựa vào việc quan sát các hiện tượng
tự nhiên lặp đi lặp lại
2 Người xưa đã tính thời gian như thế nào?
Trang 8giá .
- PC: tự lập, sống có trách nhiệm
- Gv treo lịch tường, giới thiệu
? Tìm những đơn vị thời gian nào có
trên tờ lịch ?
? Lịch được làm ra dựa vào đâu?
- Cho hs thảo luận cặp đôi
? Người xưa phân chia thời gian ntn?
? Em hãy giải thích âm Lịch là gì?
Dương Lịch là gì?
- Đại diện trả lời, nx
- Gv giảng, lấy ví dụ
- Hs quan sát bảng các sự kiện trong
sgk
Xác định dương lịch và âm lịch?
HĐ 3 Thế giới có cần một thứ
Lịch chung hay không?
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực
quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
hợp tác, giao tiếp, nhận xét, đánh
giá, rút ra bài học lịch sử .
- PC: Yêu quê hương ,đất nước ,
sống có trách nhiệm
- GV lấy ví dụ quan hệ giữa nước ta
với các nước khác trên thế giới
- Đơn vị đo thời gian : là lịch
+ Dựa vào sự di chuyển của mặt trời, mặt trăng
- Âm lịch và dương lịch + ÂL: Sự di chuyển của mặt trăng quanh trái đất là âm Lịch( 1 vòng là 1 năm 360 ngày, một tháng có 29 hoặc
30 ngày) +DL: Sự di chuyển của trái đất quanh mặt trời là dương Lịch (1 vòng là 1 năm 365 ngày, một tháng có 30 hoặc
31 ngày, riêng tháng 2 có 28 ngày)
3 Thế giới có cần một thứ Lịch chung hay không?
Trang 9? Thế giới có cần một thứ lịch chung
hay không? Vì sao?
? Để có lịch chung đó, người xưa đã
làm gì?
- Cho hs hoạt động cá nhân
? Theo công Lịch thời gian được tính
ntn? (1 thế kỷ, 1 thiên niên kỷ ?)
- Gv giới thiệu lấy năm chúa Giê su
ra đời làm năm đầu tiên
- GV vẽ bằng thời gian cho học
sinh biết năm trước công nguyên và
năm sau công nguyên
- Thế giới cần có Lịch chung , để giao lưu văn hóa
- Hoàn chỉnh Dương Lịch - các dân tộc có thể sử dụng < công Lịch > + 1 năm có 12 tháng: 365 ngày Năm nhuận thêm 1 ngày vào tháng 2
100 năm là 1 thế kỷ
1000 năm là 1 thiên niên kỷ
10 năm là 1 thập kỉ
TCN 0 SCN
2.3 Hoạt động luyên tập
1 KN Lam Sơn và chiến thắng Đống Đa cách đây bao nhiêu năm?
2 KN Hai Bà Trưng và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 cách đây bao nhiêu năm?
3 Tính khoảng thời gian ( theo thế kỉ và theo năm) của các sự kiện ghi trên bảng ở trang 6/ sgk so với năm nay?
2.4 Hoạt động vận dụng
- Theo em vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng, năm
âm lịch?
2.5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Tìm hiểu các loại lịch và hoạt động của người Ai Cập cổ đại
- Học kĩ nội dung bài
- Chuẩn bị bài “ Xã hội nguyên thủy”
+ Đọc bài và trả lời các câu hỏi trong sgk
+ So sánh sự khác nhau giữa người tinh khôn và người tối cổ
+ Những nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của xã hội nguyên thủy
Trang 10TUẦN 4
Ngày soạn: 5/9/2018 Ngày dạy: 12/9/2018
PHẦN I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI CỔ ĐẠI
Tiết 3- Bài 3: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức
- Biết được nguồn gốc loài người và các mốc lớn của quá trình chuyển biến từ người tối cổ thành người hiện đại; Hiểu được đời sống vật chất và tổ chức xã hội của người nguyên thuỷ; Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
2 Kĩ năng
- Quan sát tranh ảnh, phân tích rút ra nhận xét; đánh giá được sự kiện lịch sử
3.Thái độ
- Bước đầu hình thành được ý thức đúng đắn về vai trò của lao động sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài người
4, Năng lực, phẩm chất
- Năng lực : + Tự học , giải quyết vấn đề , tư duy , hợp tác, giao tiếp
+ Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
Trang 11- Phẩm chất : Yêu quê hương ,đất nước , sống có trách nhiệm
II Chuẩn bị:
1- GV: Tham khảo tài liệu
2 - HS học bài cũ – đọc bài mới và trả lời các câu hỏi
III.
Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
+ Kiểm tra sĩ số
+ Kiểm tra bài cũ:
?Tại sao phải xác định thời gian? Người xưa đã tính thời gian ntn ?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- Chiếu một số hình ảnh về công cụ lao động bằng đá
? Hãy kể tên các công cụ lao động mà em quan sát được?
? Theo em, với các loại công cụ lao động đó con người có thể kiếm sống ntn?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1 Con người đã xuất hiện ntn?
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực
quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , hợp
tác, giao tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tự tin, sống trách nhiệm
? Con người có nguồn gốc từ đâu?
?Quá trình chuyển hóa từ vượn thành
người diễn ra ntn?
- Gv giảng
1 Con người đã xuất hiện ntn?
- Nguồn gốc từ loài vượn cổ
- Nhờ lao động vượn cổ đã phát triển thành người tối cổ( cách đây 3-4 triệu năm)
Trang 12? Những dấu tích về người tối cổ
được tìm thấy ở đâu?
- Cho hs quan sát H1- sgk
- Cho hs thảo luận cặp đôi
?Nêu đặc điểm của người tối cổ?
- Đại diện trình bày, nx
-Cho hs quan sát tranh về đời sống
của người tối cổ, giới thiệu
-Nhận xét về cuộc sống của người tối
cổ ra sao?
HĐ 2.Người tinh khôn sống ntn?
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực
quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , hợp
tác, giao tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tự tin, sống yêu thương
?Người tinh khôn xuất hiện ntn?
?Những dấu tích của người tinh khôn
được tìm thấy ở đâu?
- Cho học sinh quan sát hình 5- sgk
- Chia nhóm, cho hs thảo luận.
? Xem hình vẽ em thấy người tinh
khôn khác người tối cổ ở điểm nào?
Em có nx thế nào về cấu tạo cơ thể
của người tinh khôn ?
- Gọi đại diện trình bày, hs nhóm
khác nx, bổ sung, gv chốt
- Người tối cổ:
+ Sống ở :Miền đông Châu Phi ,In-đô ,Bắc Kinh (TQ)
+Đi bằng hai chân, hai chi trước cầm nắm, biết chế biến và sử dụng công cụ lao động
+ Sống thành bầy, bằng nghề săn bắn, hái lượm
biết dùng lửa; ngủ trong hang động, mái đá + Biết ghè đẽo đá làm công cụ lao động
Cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc vào thiên nhiên.
2.Người tinh khôn sống ntn?
-Người tối cổ nhờ lao động phát triển thành người tinh khôn
- Sống ở :khắp các châu lục
- Người tinh khôn có cấu tạo cơ thể hoàn thiện hơn, giống con người ngày nay
- Họ sống thành nhóm nhỏ gồm vài chục gia
Trang 13?Người tinh khôn sống như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cuộc sống của
người tinh khôn?
HĐ 3 Vì sao xã hội nguyên thuỷ
tan rã
- PP: Vấn đáp, trực quan
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề, giao
tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tự tin, tự lập
- Cho hs hđ cá nhân trả lời các câu
hỏi sau:
?Công cụ lao động của người tinh
khôn ntn?
?Công cụ kim loại có tác dụng như
thế nào?
?Điều này đã tác động ntn đến xã
hội?
- Gọi đại diện trình bày, nx
- Gv nx, chốt, giảng
đình có quan hệ họ hàng-thị tộc.Làm chung ăn chung, biết trồng trọt chăn nuôi, làm gốm, dệt vải, đồ trang sức
Cuộc sống bình đẳng, ổn định hơn.
3 Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
-Công cụ kim loại xuất hiện
Năng xuất lao động tăng, của cải dư thừa ngày càng nhiều
- Xã hội xuất hiện kẻ giàu, người nghèo
Không làm ăn chung
Xã hội nguyên thuỷ tan rã xã hội có giai cấp ra đời.
2.3 Hoạt động luyện tập
? So sánh người tinh khôn và người tối cổ?
? Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?
2.4 Hoạt động vận dụng
? So sánh sự khác nhau giữa người tinh khôn và người tối cổ?
? Em hãy đóng vai một nhà nghiên cứu lịch sử “ nhí” giới thiệu cho người
thân và bạn bè về những đặc điểm nổi bật của người nguyên thủy?