Chương 3 phân tích chi phí và giá thành sản phẩm

Phân tích biến động giá thành đơn vị Phương pháp, kỹ thuật phân tích - So sánh giá thành đơn vị thực tế năm nay Với - Giá thành đơn vị kế hoạch năm trước – Biến động so với kế hoạch năm

II NỘI DUNG PHÂN TÍCH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

1 Phân tích nội dung kinh tế giá thành;

2 Phân tích biến động giá thành đơn vị;

3 Phân tích chung tình hình biến động tổng giá thành;

4 Phân tích quan hệ cân đối Chi phí – Thu nhập (chi

-Giá thành là thước đo

kết quả, hiệu quả

chi phí;

-Giá thành là chỉ tiêu,

biện pháp quản lý

-chi phí.

- Nội dung và kết cấu giá thành hợp lý ?

- Chuyển biến giá thành đơn vị thích hợp ?

Phân tích nội dung kinh tế giá thành sản phẩm

Nội dung kinh tế của giá thành :

Theo quy định hiện nay, giá thành sản phẩm, chỉ

bao gồm chi phí sản xuất thực tế hợp lý có liên

quan – Nguyên tắc giá gốc.

- Chi phí hữu ích – Chi phí tạo nên một giá trị hữu

dụng được khách hàng chấp nhận.

- Chi phí không hữu ích – Chi phí không tạo ra

một giá trị hữu dụng cho khách hàng.

- Chi phí hiệu quả - Chi phí phát sinh tạo nên một

giá trị thu nhập cao hơn.

Xu hướng :

- Tỷ lệ chi phí hữu ích càng lớn càng hợp lý;

Phương pháp phân tích

- Xác định chi phí hữu

ích và chi phí không hữu ích;

- Xác định tỷ lệ chi phí

hữu ích;

- Xác định tính hiệu quả chi phí;

- Sự hữu ích và hiệu

quả của chi phí - Hợp lý

Phân tích nội dung kinh tế và kết cấu giá thành

Phân tích nội dung kinh tế giá thành sản phẩm :

Chỉ tiêu sử dụng : Tỷ lệ chi phí hữu ích – Đối tượng phân tích :  TLCPHH Khảo sát chi phí hữu ích :

2.000 đ/sp 5.000 đ/sp

Phân tích biến động giá thành đơn vị

Có phải giá thành đơn vị giảm là biểu hiện tốt !

- Giá thành đơn vị tăng hay giảm chưa đủ căn cứ kết luận tình hình biến động giá thành đơn vị chuyển biến tốt hay xấu.

- Với những sản phẩm đã ổn định tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật, giá thành đơn vị giảm là biểu hiện tốt.

- Với những sản phẩm chưa ổn định tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật, đang trong tiến trình cải tiến, giá thành đơn vị tăng, giảm cần đặt trong quan hệ với chất lượng, tính hữu ích để nhận định sự biến động giá thành đơn vị tốt hay xấu.

Chi phí sản xuất chung Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu

Giá thành đơn vị

Phân tích biến động giá thành đơn vị

Anh (chị) phân tích tình hình biến động giá thành đơn vị của sản phẩm

A và giải thích cho vấn đề đã đặt ra ! Giả sử

chỉ có chi phí nguyên vật liệu, nhân công làm tăng chất lượng, giá trị sản

phẩm

Năm

Giá thành đơn vị (đ)

Chi tiết các khỏan mục chi phí Nguyên

vật liệu trực tiếp

Nhân công trực tiếp

Chi phí khấu hao TS

Chi phí sản xuất chung khác

Nhận xét : giá thành đơn vị giảm với tỷ lệ (50/500)% - 10%;

trong khi đó, tính hữu ích giảm 60% - 75% = - 15% Vì vậy,

tính hữu ích giảm nhanh hơn giảm chi phí – Một biểu hiện

chuyển biến giá thành đơn vị xấu cần khắc phục.

Phân tích biến động giá thành đơn vị

Phương pháp, kỹ thuật phân tích

- So sánh giá thành đơn vị thực tế năm nay Với

- Giá thành đơn vị kế hoạch năm trước –

Biến động so với kế hoạch năm trước –

- Giá thành đơn vị kế hoạch năm nay – Biến

động so với kế hoạch trong năm

- Giá thành đơn vị thực tế năm trước – Biến

động so với thực tế năm trước

- Đặt trong mối quan hệ với điều kiện sản

phẩm đã ổn định định mức kinh tế, kỹ thuật hay chưa để nhận định sự tăng hay giảm giá thành đơn vị là tốt hay xấu

Chi phí sản xuất chung Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu

Giá thành đơn vị

Phân tích biến động tổng giá thành

- Chỉ tiêu sử dụng : Tổng giá thành

- Đối tượng phân tích : Biến động tổng giá thành thực tế so với

kế hoạch hoặc thực tế kỳ này so với kỳ trước…

- Dấu hiệu :

- Tổng giá thành tăng, giảm do giá thành

đơn vị tăng, giảm muốn nhận định tốt hay

xấu cần phải đặt nhận định trong các mối

quan hệ :

1 Định mức kinh tế, kỹ thuật ổn định, đã

từng thực hiện được: tăng giá thành đơn

vị là xấu và giảm giá thành đơn vị là tốt.

2 Định mức kinh tế, kỹ thuật chưa ổn định,

chưa từng được thực hiện: khi giá thành

đơn vị tăng hay giảm và tỷ lệ chi phí hữu

ích tăng thấp hơn hay giảm đều là biểu

hiện xấu và ngược lại.

Phân tích biến động tổng giá thành

Phân tích biến động tổng giá thành

Phân tích chung tình hình biến động tổng giá thành để tìm hiểu những vấn

đề rắc rối của doanh nhân.

Cho biết, các sản phẩm đã ổn định định mức kinh tế – kỹ thuật và nhu cầu tiêu thụ đang suy giảm nhanh do khủng hoảng kinh tế

Lọai

sản

phẩm

Sản lượng sản xuất (sp)

Giá thành đơn vị (đ/sp)

Chỉ tiêu sử dụng : Tổng chi phí (TỔNG GIÁ THÀNH)

Đối tượng phân tích : Biến động t ng giá thành THỰC TẾ SO VỚI KẾ HỌACH ổng giá thành THỰC TẾ SO VỚI KẾ HỌACH

Phương pháp phân tích (lập bảng so sánh)

T l hồn thành k ho ch s n l ỷ lệ hồn thành kế hoạch sản lượng ệ hồn thành kế hoạch sản lượng ế hoạch sản lượng ạch sản lượng ản lượng ượng ng :…

BẢNG KÊ SỐ LIỆU PHÂN TÍCH

SP T ng GIÁ THÀNH TT ổng giá thành THỰC TẾ SO VỚI KẾ HỌACH T ng GIÁ THÀNH KH ổng giá thành THỰC TẾ SO VỚI KẾ HỌACH CHÊNH LỆCH

Giá trị Tỷ trọng% Giá trị Tỷ trọng% Giá trị Tỷ trọng% [1] [2]= Qt.Zt [3] [4] = Qt.Zk [5] [6] =[2]-[4] [7] =[3]-[5]

Phân tích tính cân đối Chi phí – Thu nhập

Phân tích mối quan hệ cân đối

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

Nội dung phân tích

- Chỉ tiêu sử dụng :

F - Chi phí trên 1.000đ giá trị sản phẩm

- Đối tượng phân tích :

Biến động chỉ tiêu F

- Phương pháp phân tích :

• Tính biến động chỉ tiêu F bình quân tồn

doanh nghiệp

• Tính các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu F

bình quân tồn doanh nghiệp

- Nhận định :

Nhận biết thực trạng, đặc điểm, giải pháp qua các biểu hiện số liệu được thể hiện qua kết quả từ các phương pháp phân tích

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

PHÂN TÍCH CHUNG - Biến động F

F K = (∑Q ki Z ki ÷ ∑ Q ki G ki ) x 1.000

F T = (∑Q ti Z ti ÷ ∑ Q ti G ti ) x1.000

F = F T – F K = (∑Q ti Z ti ÷ ∑ Q ti G ti )x1.000 - (∑Q ki Z ki ÷ ∑ Q ki G ki )x1.000

Phân tích chung giúp nhìn nhận chung tình hình biến động tăng giảm, tốt xấu

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG :

Biến động F do ảnh hưởng các nhân tố

F(KC) = (∑Q ti Z ki ÷ ∑Q ti G ki )x1.000 - (∑Q ki Z ki ÷ ∑Q ki G ki )x1.000

F(Z) = (∑Q ti Z ti ÷ ∑Q ti G ki )x1.000 - (∑Q ti Z ki ÷ ∑Q ti G ki )x 1.000

F(G) = (∑Q ti Z ti ÷ ∑Q ti G ti )x1.000 - (∑Q ti Z ti ÷ ∑Q ti G ki ) x1.000

Phân tích các nhân tố giúp nhìn nhận ảnh hưởng các nhân tố đến biến động

Dấu hiệu cơ bản :

F: Phản ảnh tình hình chung - Tăng - Dấu hiệu mất cân đối và ngược lại –

không hoàn thành chỉ tiêu chi phí trên 1.000 đ giá trị sản phẩm và ngược lại

F(…) : Phản ảnh chi tiết và chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng - Tăng - Dấu hiệu biến động của nhân tố gây bất lợi đến cân bằng và ngược lại;

F : Tăng giảm chủ yếu do nhân tố nào nên chọn nhân tố đó làm trọng tâm để điều chỉnh tính cân đối chi phí – thu nhập;

Sự điều chỉnh nhân tố giá bán cần chú ý điều kiện cân đối về khả năng kinh

tế, khả năng thị trường Ngược lại, sự điều chỉnh nhân tố giá thành, điều chỉnh chất lượng, vấn đề không đòi hỏi điều kiện.

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

Sản phẩm

Sản lượng (sp)

Giá thành đơn vị

(đ/sp)

Đơn giá bán (đ/sp)

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

Chỉ tiêu sử dụng : Chi phí trên 1.000 đồng giá trị sản phẩm (F)

Đối tượng phân tích : Biến động chỉ tiêu F thực tế so với kế hoạch

Phương pháp phân tích

Sản

phẩm

Giá thành, doanh thu

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

Sản phẩm

Sản lượng [đ/sp]

Giá thành đơn vị

[đ/sp]

Đơn giá bán [đ/sp]

Phân tích tính cân đối chi phí – thu nhập

Chỉ tiêu phân tích : Chi phí trên 1000 đồng giá trị sản phẩm (F)

Đối tượng phân tích : Biến động Chi phí trên 1000 đồng giá trị sản phẩm (F) qua hai năm

Phương pháp phân tích :

Sản

phẩm

Giá thành, doanh thu Thực tế kỳ trước

Phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ hạ thấp

giá thành sản phẩm so sánh được

Chỉ tiêu : Mức giảm và tỷ lệ giảm giá thành

Đối tượng phân tích :

- Biến động mức giảm,

- Biến động tỷ lệ giảm

Giữa thực tế so với kế hoạch

Phương pháp phân tích :

- Tính biến động mức giảm vả tỷ lệ giảm

- Tính mức ảnh hưởng của các nhân tố đến biến động

Nhận xét :

- Hiện trạng

- Đặc điểm

- Giải pháp

Phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ hạ thấp

giá thành sản phẩm so sánh được

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

Ảnh hưởng nhân tố sản lượng sản xuất (Q) đến kết quả :

Tỷ lệ hòan thành chung về kế họach sản lượng sp sản xuất

NHẬN ĐỊNH CÁC NHÂN TỐ

cực đến giảm giá thành và ngược lại;

 M và T ảnh hưởng trọng yếu bởi nhân tố nào nhân tố đó thể hiện một tiềm năng nên chọn nhân tố đó để định hướng giảm giá thành trong tương lai;

• Khi chọn nhân tố sản lượng cần chú ý điều kiện đảm bảo nguồn lực kinh tế;

• Khi chọn các nhân tố khác điều kiện nguồn lực kinh tế không thiết yếu.

Dấu

hiệu

Phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ hạ thấp

giá thành sản phẩm so sánh được

TỔNG HỢP NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG MỨC GIẢM (đ) TỶ LỆ GIẢM (%)

-Đặc điểm : dấu hiệu chuyển biến, dấu hiệu các nhân tố ảnh

hưởng, vai trò của từng nhân tố ảnh hưởng

-Giải pháp : Duy trì dấu hiệu tốt và tập trung khai thác tiểm năng của nhân tố ảnh hưởng chủ yếu hoặc xem xét, kiểm soát các dấu hiệu bất lợi và khắc phục ảnh hưởng của nhân tố gây ảnh hưởng bất lợi

Phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ hạ thấp

giá thành sản phẩm so sánh được

Số liệu về hoạt động sản xuất của công ty ABC năm 2016

Phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ hạ thấp

giá thành sản phẩm so sánh được

Số liệu về hoạt động sản xuất của công ty ABC năm 2016

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phân tích các khỏan mục giá thành

- Chỉ tiêu :

Các khỏan mục giá thành

- Đối tượng phân tích :

Biến động khoản mục giá thành

tố tác động thuận lợi và ngược lại

đến biến động khoản mục giá thành

Nội dung phân tích :

- Phân tích biến động

khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp;

- Phân tích biến động chi

khoản mục phí nhân công trực tiếp;

- Phân tích biến động

khoản mục chi phí sản xuất chung.

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phương pháp kỹ thuật phân tích

Biến động CPNVLTT

Giá NVLTT tt

X Lượng NVLTT tt

Giá NVLTT dt

X Lượng NVLTT tt

Giá NVLTT dt

X Lượng NVLTT dt (*)

Biến động giá

NVLTT

Những nhân tố bên ngòai sản xuất?

Biến động lượng

NVLTT

Những nhân tố Bên trong sản xuất?

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phương pháp kỹ thuật phân tích

Biến động CPNCTT

Giá NCTT tt

X Lượng NCTT tt

Giá NCTT dt

X Lượng NCTT tt

Giá NCTT dt

X Lượng NCTT dt(*)

Biến động giá

NCTT

Những nhân tố bên ngòai sản xuất?

Biến động lượng

NCTT

Những nhân tố Bên trong sản xuất?

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phương pháp kỹ thuật phân tích

Biến động CPSX CHUNG

Biến phí SXC tt

+ Định phí SXC tt

Biến phí sxc dt (*)

+ Định phí SXC dt

Biến phí SXC tc

+ Định phí SXC tc

Biến động giá

CPSXC (kiểm sóat được)

Những nhân tố bên ngòai sản xuất?

Biến động lượng

CPSXC (O kiểm sóat được) Những nhân tố Bên trong sản xuất?

- Chi phí sản xuất chung thực tế :

Mức hoạt động thực tế x Đơn giá chi phí sản xuất thực tế

- Biến phí sản xuất chung dự toán theo mức hoạt động thực tế :

Mức hoạt động thực tế x Đơn giá biến phí sản xuất chung dự toán

- Định phí sản xuất chung dự toán :

Mức hoạt động dự toán x Đơn giá định phí sản xuất chung dự toán

- Chi phí sản xuất chung tiêu chuẩn :

Mức hoạt động tiêu chuẩn x Đơn giá chi phí sản xuất chung dự toán

- Mức hoạt động tiêu chuẩn :

Sản lượng thực tế x Định mức lượng đo lường mức hoạt động dự toán

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phương pháp kỹ thuật phân tích

- Biến động xảy ra là gì – Thuận lợi

hay bất lợi - (What);

- Biến động xảy ra ở đâu – Trước

hay trong hoạt động - (Where);

- Biến động xảy ra như thế nào –

Chủ động hay thụ động - (Why);

- Biến động xảy ra được khắc phục

như thế nào – Giải pháp chủ quan hay khách quan – (What To do).

tư, lao động, dịch vụ, dự toán ngân sách định phí [WHERE]

- Chênh lệch chi phí do biến động lượng thể hiện những ảnh hưởng trực tiếp chi phí từ nơi sản xuất kinh doanh [WHERE]

- Nếu chênh lệch chi phí nhỏ hơn không, thứ nhất thể hiện một xu hướng tích cực là có thể điều chỉnh giảm định mức, giá thành để nâng cao hiệu

toán quá cao so với thực tế [HOW]

- Nếu chênh lệch chi phí lớn hơn không, thứ nhất, thể hiện sự bất lợi có thể từ tình hình kiểm soát không tốt việc thực hiện định mức, dự toán

tế không thể thực hiện [HOW

- Nếu chênh lệch chi phí vơi giá trị tuyệt đối nhỏ thường do tác động bởi các nhân tố chủ quan như cách thức, giải pháp quản trị, tổ chức, hoạt động Vì vậy, việc điều chỉnh cũng tiến hành bằng giải pháp chủ quan Ngược lại, chênh lệch chi phí với giá trị tuyệt đối lớn, biến động thất thường thường do tác động bởi cả những nhân tố khách quan, bất thường và chủ quan Vì vậy, việc điều chỉnh cũng được tiến hành băng cả giải pháp khách quan và chủ quan Thường thì ưu tiên giải pháp khách quan,

DO]

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Phân tích tình hình biến động các khỏan mục giá thành giữa thực tế

so với dự toán theo số liệu sau :

mức chi phí nhân công trực tiếp : 4h/sp x 50đ/h; định mức chi phí sản xuất chung : biến phí 150đ/h, định phí 100đ/h và mức họat động theo dự tóan hằng kỳ từ 5.000h – 15.000h, sản lượng sản xuất dự tóan trong kỳ 2.500sp;

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Biến động CPNVLTT

- 217.500

95 đ/kg X 13.500kg

100 đ/kg X 13.500 kg

100 đ/kg

X 15.000 kg

- 67.500

Bộ phận mua NVL trực tiếp

- 150.000

Bộ phận xản xuất

- Chỉ tiêu – Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Đối tượng phân tích

Biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thực tế so với dự toán

- Phương pháp phân tích và nhận định :

 Tổng biến động : 95x 13.500 - 100x 15.000 = - 217.500 [T–THUẬN LỢI]

 Mức ảnh hưởng các nhân tố giá, lượng đến biến động

• Nhân tố giá : 95x 13.500 - 100 x 13.500 = - 67.500 [T – THUẬN LỢI]

Nhân tố lượng : 100x 13.500 - 100x 15.000 = - 150.000 [T – THUẬN

LỢI]

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Biến động CPNCTT + 30.000

50 đ/h X 12.600h

50 đ/h X 12.600h

50 đ/h X 12.000h

00

Bộ phận tuyển dụng lao động

+30.000

Bộ phận Sản xuất

- Chỉ tiêu – Chi phí nhân công trực tiếp

- Đối tượng phân tích

Biến động chi phí nhân công trực tiếp thực tế so với dự toán

- Phương pháp phân tích và nhận định : :

 Tổng biến động : 50 x 12.600 – 50 x 12.000 = + 30.000 [X– BẤT LỢI]

- Mức ảnh hưởng các nhân tố giá, lượng đến biến động

 Nhân tố giá : 50 x 12.600 - 50 x 12.600 = + 000 [T – THUẬN LỢI]

 Nhân tố lượng : 50 x 12.600 – 50 x 12.000 = + 30.000 [X– BẤT LỢI]

Phân tích biến động các khỏan mục giá thành

Biến động CPSXC 000

1.800.000 đ

+ 1.200.000 đ

+ 110.000

Bộ phận cung ứng, tuyển dụng, …

- 110.000

Bộ phận sản xuất

- Chỉ tiêu – Chi phí s n xu t chung ản lượng ất chung

- Đối tượng phân tích : Biến động chi phí s n xu t chung thực tế so với dự toán ản lượng ất chung

- Phương pháp phân tích và nhận định : :

• Tổng biến động chi phí s n xu t chung : ản lượng ất chung 110.000 – 110.000 = 00 – Bi n ế hoạch sản lượng động Tốt ng T t ốt

- Mức ảnh hưởng các nhân tố giá, lượng đến biến động

- Nhân tố giá (Biến động kiểm soát được):

[1.800.000 +1.200.000] – [150x 12.600 + 100x 2.500x4 ] = + 110.000 - Biến động Xấu

- Nhân tố lượng – công suất (biến động không kiểm soát được)

[150x 12.600 + 100x 2.500x4 ]–([ 150x 3.000 x4]+[100 x [3.000x4]) =-110.000 – Biến động Tốt