NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNG KINH DOANH Chương trình 3 tín chỉ Chương 1 – Khái niệm, đối tượng, phương pháp phân tích Chương 2 – Phân tích kết quả sản xuất giá trị s
Trang 1NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
VỀ PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNG KINH DOANH
Chương trình 3 tín chỉ
Chương 1 – Khái niệm, đối tượng, phương
pháp phân tích
Chương 2 – Phân tích kết quả sản xuất (giá trị
sản xuất và chất lượng)
Chương 3 – Phân tích tổng giá thành, giá
thành sản phẩm so sánh được, chi phí trên 1.000 đồng giá trị sản phẩm hàng hóa
Chương 4 – Phân tích chung tiêu thụ, phân
tích lợi nhuận bán hàng
Chương 5 – Phương pháp phân tích, phân tích
chung tình hình tài chính, phân tích các chỉ số tài chính
Chương trình khối chuyên ngành giữ nguyên
đầy đủ chi tiết của 5 chương
Trang 2VỀ PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNG KINH DOANH
Chương trình 2 tín chỉ
• Nội dung trình bày:
• Chương 1: Trình bày đối tượng và phương pháp phân tích
• Chương 2: Sinh viên tự nghiên cứu
• Chương 3: Tập trung vào phân tích chung tình hình biến động tổng giá
thành; phân tích tình hình thực hiện KH hạ giá thành sản phẩm so sánh được, phân tích chỉ tiêu chi phí trên 1.000đ giá trị sản phẩm (bỏ phân tích khoản mục giá thành)
• Chương 4: Tập trung vào phân tích tình hình tiêu thụ, phân tích tình
hình lợi nhuận của hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ (phân tích chung và phân tích các nhân tố ảnh hưởng).
• Chương 5: Không giới thiệu nội dung phân tích tỷ số đánh giá năng
lực dòng tiền và các tỷ số kiểm tra thị trường.
• Thi theo nội dung trình bày
• Thi tự luận 60-75 phút
Trang 3NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
VỀ PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNG KINH DOANH
I KHÁI NIỆM – ĐỐI TƯỢNG – MỤC ĐÍCH –
TRÌNH TỰ PHÂN TÍCH
1 Khái niệm;
2 Đối tượng;
3 Mục đích;
4 Trình tự phân tích;
II PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH
1 Cơ sở luận;
2 Các phương pháp kỹ thuật;
III NỘI DUNG VÀ CÁC LỌAI HÌNH PHÂN TÍCH
1 Các lọai hình phân tích;
2 Nội dung tổ chức phân tích;
Trang 4Khái niệm – Đối tượng – Mục đích – Trình tự phân tích hđkd
1 Khái niệm phân tích
Phân tích họat động
kinh doanh là đi sâu
vào nghiên cứu quá
trình và kết quả hoạt
động kinh doanh để tìm
hiểu và làm rõ bản chất,
tiềm năng hoạt động
kinh doanh từ đĩ đề ra
các giải pháp nâng cao
hiệu quả hoạt động
kinh doanh.
2 Đối tượng phân tích
Đối tượng phân tích
hoạt động kinh
doanh là quá trình,
kết quả và những
nhân tố tác động
của hoạt động kinh
doanh được thể hiện
dưới hình thức chỉ
tiêu, các nhân tố
cấu thành chỉ tiêu
thể hiện quá trình
kết quả hoạt động
kinh doanh
3 Mục tiêu phân tích :
“làm cho các con số biết nĩi”
- Đánh giá thực trạng và những nhân tố tác động đến
Tài sản, nguồn vốn, chi phí, thu nhập, lợi nhuận;
- Đánh giá tình hình thực hiện chiến lược, kế họach,
dự tĩan và những nhân tố tác động đến;
- Đánh giá tình hình thực hiện, ảnh hưởng chính
sách, chế độ Nhà nước và những nhân tố tác động;
- Đánh giá tiềm năng và xu hướng hoạt động
- Nhằm phát hiện đặc điểm, tiềm năng, ra quyết định,
xây dựng biện pháp khai thác, phịng ngừa, hạn chế rủi ro.
4 Trình tự phân tích :
- Xác định mục đích phân tích;
- Xác định số liệu, chỉ tiêu biểu hiện hiện tượng – đối
tượng phân tích;
- Khảo sát chỉ tiêu về nội dung, kết cấu và ảnh
hưởng của các nhân tố;
- Xác định thực trạng, nguyên nhân, đặc điểm, tiềm
năng xu hướng;
- Giải pháp khai thác những vấn đề thuận lợi hoặc
hạn chế những bất lợi
Trang 5NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH
Phương pháp phân tích họat động kinh doanh.
1 Cơ sở luận
- Phân tích một hiện tượng
kinh tế cần đặt trong một
thời điểm lịch sử cụ thể;
- Phân tích một hiện tượng
kinh tế cần đặt trong sự vận
động và phát triển;
- Phân tích một hiện tượng
kinh tế cần đặt trong mối
quan hệ tồn tài, vận động
của các bộ phận cấu thành;
- Phân tích một hiện tượng
kinh tế cần đặt trong mối
quan hệ tồn tài, vận động
của môi trường kinh doanh;
- Phân tích một hiện tượng
kinh tế cần gắn kết với mục
đích hữu ích.
2 Các phương pháp kỹ thuật
- Phương pháp so sánh;
- Phương pháp phân tích các
nhân tố ảnh hưởng;
- Phương pháp cân đối;
- Phương pháp đồ thị, biểu đồ;
- Phương pháp phân loại,
- Các phương pháp khác;
Chú ý kỹ thuật :
- Ý nghĩa phương pháp;
- Các kỹ thuật mô phỏng, định
tính và định lượng.
Trang 6Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Phương pháp so sánh :
- Mục đích sử dụng : Đo lường biến
động, sự khác biệt về quy mô, giá trị,
kết cấu, tỷ trọng của một hiện tượng
kinh tế, tài chính.
- Điều kiện: Các chỉ tiêu phải so sánh
được (cùng nội dung, phương pháp
tính, cùng phạm vi, quy mô, thời
gian và có mối quan hệ ý nghĩa kinh
tế)
- Kỹ thuật so sánh :
• Chọn chỉ tiêu so sánh và chỉ tiêu gốc
(X S là chỉ tiêu so sánh, X O là chỉ tiêu
gốc);
• So sánh tuyệt đối :
X = X S - X O
• So sánh tương đối :
X% = X S /X O (%)
- Ví dụ : Xác định biến động doanh thu
giữa thực tế với KH
Ví dụ :
- Để xem xét tình hình biến động quy
mô (khối lượng tiêu thụ) thực tế qua các kỳ : so sánh khối lượng sản phẩm tiêu thụ thực tế kỳ này với kỳ thực tế trước
- Để xem xét tình hình biến động quy
mô doanh thu tiêu thụ thực tế qua các kỳ : so sánh doanh thu thực tế kỳ này với kỳ thực tế trước
- Để xem xét tình hình tiêu thụ một sản
phẩm trong tình hình tiêu thụ chung toàn doanh nghiệp so sánh giá tri doanh thu sản phẩm với doanh thu toàn doanh nghiệp
- Để xem xét tình hình biến động giá trị
các mục tài sản thực tế qua các kỳ :
so sánh giá trị từng mục tài sản kỳ này với thực tế kỳ trước
- Để xem xét tình hình biến động tỷ trọng các mục tài sản thực tế qua các
kỳ : so sánh tỷ trọng từng mục tài sản kỳ này với thực tế kỳ trước
Trang 7NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH
Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
ví dụ :
- Muốn biết được tình hình biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và các nhân tố giá, lượng nguyên vật liệu trực tiếp ảnh hưởng như thế nào đến tình hình biến động sử dụng phương pháp phân tích biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và mức ảnh hưởng của các nhân tố (giá, lượng) ảnh hưởng đến biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
- Muốn biết được tình hình biến
động tỷ suất lợi nhuận trên tài sản và ảnh hưởng của các nhân
tố tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, số vòng quay tài sản sử dụng phương pháp phân tích biến động tỷ suất lợi nhuận trên tài sản và ảnh hưởng của các nhân tố tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, số vòng quay tài sản
Phương pháp phân tích các nhân tố ảnh
hưởng :
- Mục đích sử dụng : Đo lường sự biến
động chỉ tiêu và mức ảnh hưởng các
nhân tố đến biến động chỉ tiêu.
- Kỹ thuật :
• Xác định chỉ tiêu (X) và các nhân tố cấu
thành (A,B,C .) theo 1 góc nhìn;
• Đo lường tổng biến động chỉ tiêu X (X);
• Đo lường mức độ ảnh hưởng từng nhân
tố đến chỉ tiêu (X (A) , X (B) , X (C)
(Các phương pháp phân tích ảnh hưởng
các nhân tố : phương pháp thay thế liên
hòan, phương pháp chênh lệch,
phương pháp hiệu số phần trăm)
Trang 8Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Phương pháp thay thế liên hoàn :
- X = A X B X C
X = XS – X0 = AS X BS X CS – A0 X B0 X C0
X (A) = AS X B0 X C0 - A0X B0 X C0
X (B) = AS X BS X C0 - AS X B0 X C0
X (C) = AS X BS X CS - AS X BS X C0
- X = A + B + C
X = XS – X0 = (AS + BS + CS)– (A0 + B0 + C0)
X(A) = AS– A0
X(B) = BS– B0
X(C) = CS– C0
Trang 9NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Phương pháp chênh lệch :
- X = A X B X C
X = XS – X0 = AS X BS X CS – A0 X B0 X C0
X (A) = (AS – A0) X B0 X C0
X (B) = AS X (BS – B0) X C0
X (C) = AS X BS X (CS – C0)
- X = A + B + C
X = XS – X0 = (AS + BS + CS)– (A0 + B0 + C0)
X(A) = AS– A0
X(B) = BS– B0
Trang 10Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Ví dụ : Phân tích tình hình biến động và các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí nguyên vật liệu trực tiếp :
- Kế hoạch : 100 sp x 5 kg/sp x 20 đ/kg
- Thực tế : 120 sp x 6kg/sp x 18đ/kg
X = XS – X0 = AS X BS X CS – A0 X B0 X C0
X (A) = (AS – A0) X B0 X C0 = [120 – 100] x 5 x 20
X (B) = AS X (BS – B0) X C0 = 120 x [6-5] x 20
X (C) = AS X BS X (CS – C0) = 120 x 6 x [18 -20]
- Ví dụ : Phân tích biến động và ảnh hưởng của biến phí, định phí đến chi phí sản xuất
- Kế hoạch : 100 đ + 200 đ = 300 đ
- Thực tế : 250 đ + 190 đ = 340 đ
X = XS – X0 = (AS + BS)– (A0 + B0) = 340 – 300 = + 40
X(A) = AS– A0 = [250 – 100]
X(B) = BS– B0 = [190 – 200]
Trang 11NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH
Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Phương pháp cân đối :
- Mục đích : Đo lường
mối liên hệ cân đối
giữa các phần tử
trong một tổng thể
hoặc các đối tượng có
quan hệ.
- Các kỹ thuật cân đối :
• A = B …
• A > B …
• A < B …
• A ≥ B …
• A ≤ B …
• A B …
Phương pháp cân đối về cơ bản dựa vào những quan hệ kỹ thuật hoặc tính hợp lý giữa các đối tượng khi phân tích
- Ví dụ
- A = B : Tổng tài sản phải bằng tổng
nguồn vốn khi tổng tài sản không bằng tổng nguồn vốn là biểu hiện sự mất cân đối giữa tài sản với nguồn vốn
- A > B : Trong hoạt động kinh doanh
doanh thu phải lớn hơn chi phí nếu doanh thu nhỏ hơn chi phí là một biểu hiện mất cân đối
- A < B : Tỷ trong chi phí trên doanh thu
phải giảm dần nếu không giảm dần thể hiện một sự mất cân đối giữa chi phí với doanh thu
- A B : Nếu không có sự thay đổi nhiều
sản phẩm, quản lý, môi trường kinh doanh thì tỷ lệ giá vốn trên doanh thu qua các kỳ bằng nhau nếu không bằng
Trang 12Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
Phương pháp đồ thị, biểu
đồ là một mô tả trực quan dựa trên những số liệu thống kê giúp tích lũy kinh nghiệm hoặc những
số liệu dự đoán giúp phán đoán (ước lượng)
Ví dụ biểu đồ về biến động đơn giá bán, biến động doanh thu, biến động lợi nhuận, biến động tỷ trọng chi phí trên doanh thu trong quá khứ giúp tích lũy kinh nghiệm
về xu hướng, đặc điểm của những vấn đề này,
Phương pháp đồ thị, biểu đồ
- Đồ thị :
- Biểu đồ
Trang 13NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
1 Theo thời gian phân tích :
- Phân tích trước khi họat động;
- Phân tích trong lúc họat động;
- Phân tích sau khi họat động.
2 Theo chu kỳ phân tích
- Phân tích thường xuyên;
- Phân tích định kỳ.
3 Theo vị trí và quy mô phân tích
- Phân tích từng chi tiết, bộ phận;
- Phân tích tổng thể, tòan doanh nghiệp.
Trang 14Phương pháp phân tích họat động kinh doanh
• Xác định mục
đích phân tích
• Lập kế họach
phân tích
• Tiến hành thu
thập tài liệu
• Phân tích và
lập báo cáo
phân tích
1 Xác định mục đích phân tích :
- Phục vụ cho đối tượng nào?
- Phân tích vấn đề gì?
2 Lập kế họach phân tích :
- Nhiệm vụ phân tích;
- Nội dung phân tích;
- Phương pháp tiến hành và hình thức báo cáo;
- Nguồn tài liệu và thực tế cần khảo sát;
- Thời gian bắt đầu, kết thúc;
- Nhân lực và kinh phí;
3 Tiến hành thu thập tài liệu và khảo sát thực tế :
- Nguồn tài liệu;
- Khảo sát thực tế ở các khía cạnh khác nhau.
4 Báo cáo phân tích họat động kinh doanh :
- Nội dung báo cáo (mục đích, phạm vi, phương
pháp, lĩnh vực và kết quả phân tích);
- Hình thức báo cáo (hội nghị, báo cáo trực tiếp).
Trang 15NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG PHÂN TÍCH HỌAT ĐỘNGKINH DOANH
PHẦN BÀI TẬP – THẢO LUẬN
1 PHẦN BÀI TẬP : TRANG 31- 41 – SGK
2 PHẦN THẢO LUẬN :
- Sự khác biệt về đối tượng giữa phân tích họat động
kinh doanh với phân tích hoạt động kinh tế
- Sự khác biệt giữa phương pháp phân tích họat động
kinh doanh trong lĩnh vực kinh tế (khoa học xã hội) và trong lĩnh vực kỹ thuật (khoa học tự nhiên, kỹ thuật)
- Trong khoa học kinh tế, nhiều chuyên ngành khi phân
tích hoạt động kinh doanh đều sử dụng các phương pháp phân tích giống nhau Theo anh chị, về mặt kỹ thuật tính toán trong các phương pháp phân tích có giống nhau không, lý giải, cho ví dụ