Bài giảng bệnh thủy đậu môn da liễu

ĐẠI CƯƠNG• Thủy đậu là bệnh cấp tính, do bị nhiễm Varicella- Zoster Virus VZV tiên phát.. • Biểu hiện thường là phát ban và mụn nước toàn thân, có thể kèm theo sốt cao, mệt mỏi.. • Bệnh

BỆNH THỦY ĐẬU

ĐẠI CƯƠNG

• Thủy đậu là bệnh cấp tính, do bị nhiễm Varicella- Zoster Virus (VZV) tiên phát

• Bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao, chủ yếu truyền qua đường hô hấp

• Biểu hiện thường là phát ban và mụn nước toàn thân, có thể kèm theo sốt cao, mệt mỏi

• Bệnh nhân sau mắc bệnh sẽ có miễn dịch bền vững nên hiếm có tái phát, trừ một số trường hợp suy giảm miễn dịch

CĂN NGUYÊN VÀ BỆNH SINH

● Bệnh gây ra do Varicella- Zoster Virus (VZV).

● Virus này vào cơ thể qua:

- đường hô hấp trên bằng các giọt bắn nhiễm virus,

- hoặc do tiếp xúc trực tiếp dịch của mụn nước,

→ sinh sôi ở các hạch vùng → nhiễm virus máu tiên phát

● Virus sau đó tiếp tục tăng sinh ở gan, lách → nhiễm virus máu thứ phát, và phát ra da với các mụn nước.

● Bệnh hay gặp ở trẻ con tuổi bỏ bú đến thiếu nhi.

● Khoảng 95% trẻ em độ 9 tuổi có miễn dịch với VZV.

● Người lớn bị thủy đậu thường nặng và dễ có biến chứng hơn.

LÂM SÀNG

• Ủ bệnh 10-21 ngày, trung bình 14-16 ngày

• Có thể sốt nhẹ, mệt mỏi trước khi phát mụn nước 1-2 ngày Người lớn thường mệt mỏi hơn và sốt cao

• Thương tổn là ban đỏ, sẩn, sau là mụn nước; thương tổn thường xuất hiện rất nhanh, từ đầu, mặt đến thân mình và tứ chi

• Tính chất mụn nước: kích thước 1-3mm, quanh có quầng đỏ, rốn lõm, chứa dịch trong

• Mụn nước sau đó hóa mủ, giập vỡ, đóng vảy tiết

• Có nhiều mụn nước với nhiều lứa tuổi khác nhau trên một bệnh nhân

• Mụn nước xuất hiện cả trên da và niêm mạc miệng, sinh dục, mi mắt

• Cơ năng: ngứa nhiều

LÂM SÀNG

TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG

• Mụn nước nếu không điều trị kịp

thời sẽ nhiễm trùng, hóa mủ,

giập vỡ, đóng vảy tiết

• Thương tổn lành có thể để lại sẹo

lõm đáng kể

• Một số trường hợp nặng có thể

có biến chứng như viêm phổi,

viêm màng não, hoặc nhiễm

khuẩn huyết, sốc nhiễm trùng

CẬN LÂM SÀNG

• Test Tzanck: là xét nghiệm dùng

trong các bệnh da bọng nước Ở

bệnh zona, làm test Tzanck sẽ

thấy tế bào gai lệch hình và tế bào

đa nhân khổng lồ

• PCR với bệnh phẩm là dịch bọng

nước sẽ xác định được nhóm

virus

Đây là 2 xét nghiệm quan trọng

để chẩn đoán bệnh

CHẨN ĐOÁN

1 Chẩn đoán xác định:

- Chủ yếu dựa vào lâm sàng

- Cận lâm sàng cho các trường hợp nghi ngờ

2 Chẩn đoán gián biệt:

- Chốc

- Bệnh tay-chân-miệng

- Hồng ban đa dạng

- Herpes simplex…

ĐIỀU TRỊ

• Kháng virus: dùng trước 72h

• Kháng sinh : nếu có bội nhiễm

• Kháng histamin để giảm ngứa

• Vitamin các loại tăng đề kháng

• Chăm sóc tại chỗ

• Một số trường hợp có biến chứng phải điều trị phối hợp với các chuyên khoa liên quan

• Các trường hợp sẹo lõm, xấu có thể điều trị thẩm mỹ

DỰ PHÒNG

• Vắc xin thủy đậu được khuyến cáo dùng, phải dùng đủ 2 liều mới sinh miễn dịch với bệnh thủy đậu

• Liều đầu nên dùng khi trẻ 12-15 tháng tuổi, liều thứ 2 lúc 4-6 tuổi

• Nếu trẻ chưa được tiêm phòng mà < 13 tuổi thì nên tiêm 2 liều cách

nhau từ 3 tháng trở lên

• Thanh thiếu niên từ 13 tuổi trơ lên và người lớn thì tiêm 2 liều cách nhau 4-8 tuần