CHUYEN ĐỀ LÀM VĂN - VĂN BẢN TỰ SỰ

Chuyên đề làm văn - Văn bản tự sự - tóm tắt văn bản tự sự - chọn sự việc chi tiết tiêu biểu trong văn bản tự sự - GIÁO ÁN CHUYÊN ĐỀ VĂN BẢN TỰ SỰ - BÀI GIẠNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỰ CHUYÊN ĐỀ VĂN BẢN TỰ SƯ

Chào mừng quý Thầy Cô đến dự giờ thăm lớp 10A5

Chào mừng quý Thầy Cô đến dự giờ thăm lớp 10A5

3 Chọn sự việc chi tiết tiêu biểu là khâu quan trọng trong quá trình viết hoặc kể lại một câu chuyện.

4 Trước khi tóm tắt VBTS, cần đọc kĩ vb, xác định nh/vật

chính cũng như các sự việc xảy ra với nhân vật chính đó

1 Tóm tắt các hành động, lời nói, tâm trạng của nh/vật chính theo diễn biến của các sự việc đó bằng lời văn của mình

2 Cần vận dụng các thao tác chứng minh, giải thích, phân

tích, bác bỏ,…

5 Ngôn ngữ tồn tại dưới hai dạng: nói và viết.

Chọn đáp án đúng và có liên quan đến nội dung chuyên

đề của 2 tiết học hôm nay.

3 Chọn sự việc chi tiết tiêu biểu là khâu quan trọng trong quá trình viết hoặc kể lại một câu chuyện.

4 Trước khi tóm tắt VBTS, cần đọc kĩ vb, xác định nh/vật

chính cũng như các sự việc xảy ra với hân vật chính đó

1 Tóm tắt các hành động, lời nói, tâm trạng của nh/vật chính theo diễn biến của các sự việc đó bằng lời văn của mình

Chọn đáp án đúng và có liên quan đến nội dung chuyên

đề của 2 tiết học hôm nay.

Lớp 10A5

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

1/Các khái niệm:

a Tự sự (kể chuyện)

Là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, từ

sự việc này tới sự việc kia, cuối cùng dẫn tới một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

Không bao lâu, Đà cầu hôn Vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thuỷ Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm làm một cái lẫy

nỏ khác thay vuốt Rùa Vàng, nói dối là về phương Bắc thăm cha Nói rằng: “Tình vợ chồng không thể lãng quên, nghĩa mẹ cha không thể dứt bỏ Ta nay trở về thăm cha, nếu như đến lúc hai nước thất hoà, Bắc Nam cách biệt, ta lại tìm nàng, lấy gì làm dấu?” Đáp:

“Thiếp phận nữ nhi, nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết Thiếp có áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình, đi đến đâu sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu, như vậy sẽ có thể cứu được nhau”.

Trọng Thuỷ mang lẫy thần về nước Đà được lẫy cả mừng, bèn cử binh sang đánh Vua cậy có nỏ thần, vẫn điềm

nhiên đánh cờ, cười mà nói rằng: “Đà không sợ nỏ thần

sao?” Quân Đà tiến sát, vua cầm lấy nỏ, thấy lẫy thần đã

mất bèn bỏ chạy Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa rồi cùng nhau chạy về phương Nam.

1/ Trong đoạn VB trên (màu xanh), có những sự việc nào xảy ra? Có thể xem đây là sự việc tiêu biểu không? 1/ Trong đoạn VB trên (màu xanh), có những sự việc nào xảy ra? Có thể xem đây là sự việc tiêu biểu không?

Không bao lâu, Đà cầu hôn Vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thuỷ Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm làm một cái lẫy

nỏ khác thay vuốt Rùa Vàng, nói dối là về phương Bắc thăm cha Nói rằng: “Tình vợ chồng không thể lãng quên, nghĩa mẹ cha không thể dứt bỏ Ta nay trở về thăm cha, nếu như đến lúc hai nước thất hoà, Bắc Nam cách biệt, ta lại tìm nàng, lấy gì làm dấu?” Đáp:

“Thiếp phận nữ nhi, nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết Thiếp có áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình, đi đến đâu sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu, như vậy sẽ có thể cứu được nhau”.

Trọng Thuỷ mang lẫy thần về nước Đà được lẫy cả mừng, bèn cử binh sang đánh Vua cậy có nỏ thần, vẫn điềm

nhiên đánh cờ, cười mà nói rằng: “Đà không sợ nỏ thần

sao?” Quân Đà tiến sát, vua cầm lấy nỏ, thấy lẫy thần đã

mất bèn bỏ chạy Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa rồi cùng nhau chạy về phương Nam.

1/ Trong đoạn VB trên (màu xanh), có những sự việc nào xảy ra? Có thể xem đây là sự việc tiêu biểu không?

1/ Trong đoạn VB trên (màu xanh), có những sự việc nào xảy ra? Có thể xem đây là sự việc tiêu biểu không?

SỰ VIỆC: TT CHIA TAY MC.

1/Các khái niệm:

b Sự việc:

- KN: Sự việc là cái xảy ra được nhận thức có ranh

giới rõ ràng, phân biệt với những cái xảy ra khác

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

1/Các khái niệm:

b Sự việc:

Theo em, thế nào là sự việc tiêu biểu trong VBTS?

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

1/Các khái niệm:

b Sự việc:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

- Sự việc tiêu biểu: là sv quan trọng góp phần

hình thành cốt truyện, gắn liền với NV chính trong

tp Mỗi sv có thể có nhiều chi tiết.

1/Các khái niệm:

b Sự việc:

- Vai trò của sự việc trong vb tự sự: là cơ sở để dẫn

dắt câu chuyện; tô đậm đặc điểm tính cách nhân vật, tạo sự hấp dẫn với người đọc người nghe

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

Không bao lâu, Đà cầu hôn Vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thuỷ Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm làm một cái lẫy

nỏ khác thay vuốt Rùa Vàng, nói dối là về phương Bắc thăm cha Nói rằng: “Tình vợ chồng không thể lãng quên, nghĩa mẹ cha không thể dứt bỏ Ta nay trở về thăm cha, nếu như đến lúc hai nước thất hoà, Bắc Nam cách biệt, ta lại tìm nàng, lấy gì làm dấu?” Đáp:

“Thiếp phận nữ nhi, nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết Thiếp có áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình, đi đến đâu sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu, như vậy sẽ có thể cứu được nhau”.

Trọng Thuỷ mang lẫy thần về nước Đà được lẫy cả mừng, bèn cử binh sang đánh Vua cậy có nỏ thần, vẫn điềm

nhiên đánh cờ, cười mà nói rằng: “Đà không sợ nỏ thần

sao?” Quân Đà tiến sát, vua cầm lấy nỏ, thấy lẫy thần đã

mất bèn bỏ chạy Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa rồi cùng nhau chạy về phương Nam.

2/ SV: TT chia tay MC có 2 chi tiết Đó là chi tiết gì?

Có thể xem đây là chi tiết tiêu biểu không? Vì sao?

Không bao lâu, Đà cầu hôn Vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thuỷ Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm làm một cái lẫy nỏ khác thay vuốt Rùa Vàng, nói dối là về phương Bắc thăm cha Nói rằng: “Tình vợ chồng không thể lãng quên, nghĩa

mẹ cha không thể dứt bỏ Ta nay trở về thăm cha, nếu như đến lúc hai nước thất hoà, Bắc Nam cách biệt, ta lại tìm nàng, lấy gì làm dấu?” Đáp: “Thiếp phận nữ nhi, nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết Thiếp có áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình, đi đến đâu sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu, như vậy

sẽ có thể cứu được nhau”.

Trọng Thuỷ mang lẫy thần về nước Đà được lẫy cả mừng, bèn cử binh sang đánh Vua cậy có nỏ thần, vẫn điềm

nhiên đánh cờ, cười mà nói rằng: “Đà không sợ nỏ thần

sao?” Quân Đà tiến sát, vua cầm lấy nỏ, thấy lẫy thần đã

mất bèn bỏ chạy Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa rồi cùng nhau chạy về phương Nam.

2/ SV: TT chia tay MC có 2 chi tiết Đó là chi tiết gì?

Có thể xem đây là chi tiết tiêu biểu không? Vì sao?

1/Các khái niệm:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

c Chi tiết:

- KN: Là tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa

lớn về ND, cảm xúc và tư tưởng

- Biểu hiện: Chi tiết có thể là một cử chỉ, một lời

nói, một hành động của nhân vật, 1 hình ảnh thiên nhiên,

1/Các khái niệm:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

c Chi tiết:

- Chi tiết tiêu biểu: Là chi tiết có giá trị nghệ

thuật cao, làm cho các sự việc thêm sinh động CTTB là chi tiết quan trọng trong sự việc.

2/Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu

Văn bản Truyện ADV và MC – TT: SGK 40-43

Nhóm 3: (PHÒNG 3) Rút ra lý thuyết về cách

chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong

văn tự sự.

2/Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu

biểu: a/ Bài tập:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

Văn bản Truyện ADV và MC – TT: SGK 40-43

- Sự việc tiêu biểu:

+ ADV xây thành, chế nỏ

+ ADV gả MC cho TT và cho ở rể

+ MC cho TT xem nỏ thần

+ Vợ chồng MC-TT chia tay nhau

+ Giặc đến xâm lược, ADV chủ quan mất thành+ ADV chém đầu MC

2/Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu

biểu: a/ Bài tập:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

- SV: ADV xây thành, chế nỏ

Có các chi tiết:

+ Xây đến đâu lỡ đến đó

+ ADV lập đàn – cầu thần linh giúp

+ ADV được cụ già báo sẽ có người đến giúp

+ ADV được Rùa Vàng giúp xây thành trong nửa tháng, rộng nghìn trượng, tên Cô Lôn Thành

+ Rùa Vàng từ biệt ADV - khuyên ADV tu đức

+ Rùa Vàng cho ADV móng vuốt chế tạo vũ khí

+ ADV sai Cao Lỗ chế tạo nỏ thần, bắn ra trăm phát+ Triệu Đà sang xâm lược thua trận

2/Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu: b/ Cách chọn:

I CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU

BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

- Xác định đề tài chủ đề bài văn.

- Dự kiến cốt truyện gồm nhiều sự việc nối tiếp nhau

- Triển khai các sự việc bằng các chi tiết.

Câu 1: Chi tiết không thuộc về sự việc Trọng Thủy

và Mị Châu chia tay nhau là:

a Lúc chia tay, Trọng Thủy hỏi Mị Châu: “Ta lại tìm nàng lấy gì làm dấu?”

b Mị Châu đáp: “Thiếp có cái áo lông ngỗng…sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu”

c Sau đó, Trọng Thủy mang lẫy nỏ về phương Bắc

d Theo dấu lông ngỗng, Trọng Thủy đuổi theo cha

con An Dương Vương

Củng cố

Câu 1: Chi tiết không thuộc về sự việc Trọng Thủy

và Mị Châu chia tay nhau là:

a Lúc chia tay, Trọng Thủy hỏi Mị Châu: “Ta lại tìm nàng lấy gì làm dấu?”

b Mị Châu đáp: “Thiếp có cái áo lông ngỗng…sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu”

c Sau đó, Trọng Thủy mang lẫy nỏ về phương Bắc.

d Theo dấu lông ngỗng, Trọng Thủy đuổi theo cha

con An Dương Vương

Củng cố

Câu 2: Tại sao cần phải chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu khi viết bài văn?

a Vì bài văn rất cần có những dẫn chứng cụ thể

b Vì bài văn rất cần các sự việc và chi tiết tiêu biểu

c Vì không phải sự việc và chi tiết nào cũng tiêu biểu

d Vì bài văn rất cần sát với thực tế

Câu 2: Tại sao cần phải chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu khi viết bài văn?

a Vì bài văn rất cần có những dẫn chứng cụ thể

b Vì bài văn rất cần các sự việc và chi tiết tiêu biểu.

c Vì không phải sự việc và chi tiết nào cũng tiêu biểu

d Vì bài văn rất cần sát với thực tế

Câu 3: Chi tiết nào sau đây thể hiện rõ nét nhất nỗi thương tiếc và ngưỡng vọng của nhân dân đối với

An Dương Vương?

a Vua cầm sừng tê bảy tất, Rùa Vàng rẽ nước dẫn vua xuống biển

b Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa

c Vua lập đàn trai giới, cầu đảo bách thần

d Vua lấy nỏ thần ra bắn quân Đà thua to

Câu 3: Chi tiết nào sau đây thể hiện rõ nét nhất nỗi thương tiếc và ngưỡng vọng của nhân dân đối với

An Dương Vương?

a Vua cầm sừng tê bảy tất, Rùa Vàng rẽ nước dẫn vua xuống biển

b Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa

c Vua lập đàn trai giới, cầu đảo bách thần

d Vua lấy nỏ thần ra bắn quân Đà thua to

Câu 4: Nội dung nào sau đây là đúng với cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sư?

A Xác định đề tài chủ đề bài văn

B Dự kiến cốt truyện gồm nhiều sự việc nối tiếp

nhau

C Triển khai các sự việc bằng các chi tiết

D Tất cả các ý trên

Câu 4: Nội dung nào sau đây là đúng với cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sư?

A Xác định đề tài chủ đề bài văn

B Dự kiến cốt truyện gồm nhiều sự việc nối tiếp

nhau

C Triển khai các sự việc bằng các chi tiết

D Tất cả các ý trên.

Chào mừng quý Thầy Cô đến dự giờ thăm lớp 10A5

Chào mừng quý Thầy Cô đến dự giờ thăm lớp 10A5

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

1/ Mục đích, yêu cầu tóm tắt VBTS theo nhân vật chính:

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

a/ Nhân vật văn học SGK

1/ Mục đích, yêu cầu tóm tắt VBTS

theo nhân vật chính:

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

Bài tập: Văn bản Truyện ADV và MC – TT.

Câu 1: Văn bản ADV – MC - TT đề cập đến những

nhân vật nào? Nhân vật nào được xem là nhân vật chính trong truyện?

1/ Mục đích, yêu cầu tóm tắt VBTS

theo nhân vật chính:

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

b/ Tóm tắt VBTS nhân vật chính:

- Là viết hoặc kể lại 1 cách ngắn gọn những sự việc

cơ bản xảy ra với nhân vật đó trong vb

1/ Mục đích, yêu cầu tóm tắt VBTS

theo nhân vật chính:

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

Bài tập: Văn bản Truyện ADV và MC – TT.

Câu 2: Vì sao khi đọc truyện ta phải lưu ý, nhớ những

sự việc xảy ra với nhân vật chính?

Câu 3: Nếu được yêu cầu tóm tắt VBTS theo nhân vật

chính (ADV, Tấm Cám, …) em cần phải đảm bảo

những yêu cầu nào?

+ Trung thành với văn bản gốc.

+ Nêu được đặc điểm và những sự việc xảy ra với nh/vật chính

2/ Cách tóm tắt VBTS theo nhân vật chính:

II TÓM TẮT VĂN TỰ SỰ

THẢO LUẬN NHÓM: 7 PHÚT

Thực hành tóm tắt VB: An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy theo 3 nhân vật ADV, MC, TT

Nhóm 1: Tóm tắt nhân vật ADV và rút ra lí thuyết về

Tóm tắt truyện dựa theo nhân vật An Dương Vương:

+ An Dương Vương họ Thục tên Phán xây thành ở đất Việt Thường, xây xong lại đổ.

+ Nhà vua lập đàn cầu đảo bách thần, được Rùa Vàng giúp sức, xây thành

trong nửa tháng thì xong.

+ Rùa Vàng còn giúp An Dương Vương bảo vệ thành bằng cách ban cho An Dương Vương một chiếc móng vuốt để làm lẫy nỏ.

+ Triệu Đà đem quân sang xâm lược Âu Lạc nhưng bị đánh bại.

+ Triệu Đà xin cầu hòa và cầu hôn Mị Châu là con gái An Dương Vương cho con trai mình là Trọng Thủy.

+ Lợi dụng sự ngây thơ của Mị Châu, Trọng Thủy đã đánh tráo lẫy nỏ mang về nước.

+ Triệu Đà sang xâm lược An Dương Vương chủ quan, khinh địch nên đã bị thất bại.

+ An Dương Vương thua trận bèn cùng Mị Châu lên ngựa chạy về phương

Nam Nhà vua cầu cứu Rùa Vàng và được Rùa chỉ cho biết Mị Châu chính là

“giặc”.

+ An Dương Vương rút kiếm chém Mị Châu, sau đó cầm sừng tê giác theo

Rùa Vàng xuống biển.

Tóm tắt truyện dựa theo nhân vật Mị Châu:

+ Mị Châu là con gái vua An Dương Vương.

+ Sau khi vua cha xây được thành và có lẫy nỏ thần, Mị Châu được

gả cho Trọng Thủy, con trai của Triệu Đà – người đã từng dấy binh xâm lược Âu Lạc và bị An Dương Vương đánh bại.

+ Vì ngây thơ, cả tin, Mị Châu đã tiết lộ bí mật về nỏ thần cho Trọng Thủy và sau đó, nỏ thần bị Trọng Thủy đánh tráo.

+ Trọng Thủy trở về nước, cùng cha dấy binh xâm lược Âu Lạc An Dương Vương thất bại Mị Châu theo cha chạy trốn, vừa chạy vừa rắc lông ngỗng chỉ đường cho chồng.

+ Khi cùng đường, An Dương Vương cầu cứu Rùa Vàng Rùa hiện lên và báo cho nhà vua biết Mị Châu chính là giặc.

+ Trước khi bị vua cha chém, Mị Châu khấn: nếu có lòng phản

nghịch thì chết đi sẽ hóa thành cát bụi, nếu một lòng trung hiếu mà bị lừa dối thì sẽ biến thành châu ngọc.

+ Mị Châu chết, máu chảy xuống nước, trai ăn phải đều biến thành hạt châu.

TT dựa theo nhân vật Trọng Thủy:

– Triệu Đà nhiều lần cất quân đánh sang Âu Lạc những điều thất bại bèn sai con trai sang hỏi Mị Châu để cầu hoà Sau khi An Dương Vương đồng ý gả

Mị Châu, Trọng Thuỷ xin ở lại Loa Thanh để chờ có cơ hội dò xét “bí quyết’ đánh giắc của An Dương Vương Một hôm trong khi nói chuyện, Trọng

Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần Xem xong, Thuỷ ngầm làm một cái lẫy nỏ khác thay vuốt vàng rồi xin phép Thục Phán được về phương bắc

thăm cha Trước khi ra đi, Trọng Thuỷ còn cùng với Mị Châu hứa hẹn: nếu sau này lỡ chẳng may li tán thì cứ theo dấu lông ngông dứt ra từ chiếc áo của

Mị Châu mà tìm.

– Trọng Thuỷ về phương Bắc chế nỏ rồi cùng cha kéo quân xuống phương Nam Thế quân đang mạnh lại gặp lúc An Dương Vương có ý chủ quan nên chẳng mấy chốc quân của Trọng Thủy đã chiếm được Loa Thành Không thấy vợ ở trong thành, Thuỷ tức tốc phi ngựa theo dấu lông ngỗng mà đuổi theo Thế nhưng đến sát bờ biển, Thuỷ đã thấy Mị Châu đã chết tự bao giờ Trọng Thuỷ ôm xác Mị Châu đem về Loa Thành an táng Một hôm trong khi

đi tắm, Trọng Thuỷ nhìn thấy bóng dáng Mị Châu dưới nước bèn cứ thế lao đầu xuống giếng mà chết Người đời sau đồn rằng đem nước ở giếng này mà rửa ngọc minh châu thì thấy ngọc cứ ngày một sáng thêm lên.