CHUYÊN ĐỀ VĂN HỌC LỚP 12 - CHUYÊN ĐỀ TÚY BÚT - BÚT KÝ

Chuyên đề văn học lớp 12 - chuyên đề BÚT KÍ - TÙY BÚT - CHUYÊN ĐỀ NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ - AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG - GIÁO ÁN CHUYÊN ĐỀ VĂN HỌC - TÚY BÚT- BÚT KÍ - HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG - NGUYỄN TUÂN

Tiết 37-42 CHUYÊN ĐỀ TÙY BÚT – BÚT KÍ

1.1.2 Giải quyết vấn đề: Biết thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề; biết đề

xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề

- HS có năng lực đọc hiểu một văn bản theo đặc trưng thể loại Phát huy tính chủ động, tích cực vàsáng tạo trong quá trình đọc- hiểu văn bản thông qua thảo luận nhóm

luận với nhan đề của văn bản

- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọcthông qua hình thức nghệ thuật của văn bản; phân tích sự phù hợp giữa chủ đề, tư tưởng và cảmhứng chủ đạo trong văn bản: Tình yêu và niềm tự hào về vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước và conngười lao động VN Cảm nhận tài năng sáng tạo của nghệ sĩ uyên bác, tài hoa, độc đáo đã dùng vẻđẹp của văn chương để khám phá và ngợi ca vẻ đẹp của đất nước và con người

- Phân tích và đánh giá được giá trị nhận thức, giáo dục và thẩm mĩ của tác phẩm; phát hiện được các giá trị văn hoá, triết lí nhân sinh từ văn bản

b Đọc hình thức:

Nhận biết và phân tích được một số yếu tố cơ bản của tùy bút và bút kí

c Đọc mở rộng: Học thuộc lòng một số bút kí, tùy bút yêu thích trong chương trình các tác phẩm

khác của tác giả và các tài liệu liên quan Vận dụng kiến thức đọc hiểu để đi từ khám phá một tác phẩm cụ thể đến tự tìm hiểu một tác phẩm tương đồng

1.2.2 Năng lực viết: Viết được một bài văn nghị luận về một đoạn trích, tác phẩm thuộc thể loại

tùy bút, bút kí

1.2.3 Năng lực nói và nghe

- Nói: Biết trình bày so sánh, đánh giá hai tác phẩm văn học Biết trình bày báo cáo kết quả của bài

tập dự án, sử dụng các phương tiện hỗ trợ phù hợp

- Nghe: Nắm bắt được nội dung và quan điểm của bài thuyết trình Nhận xét, đánh giá được nội

dung và cách thức thuyết trình Đặt được câu hỏi về những điểm cần làm rõ và trao đổi về những điểm có ý kiến khác biệt

- Nói nghe tương tác

+ Tranh luận được một vấn đề có những ý kiến trái ngược nhau; tôn trọng người đối

+ Thể hiện được thái độ cầu thị khi thảo luận, tranh luận và biết điều chỉnh ý kiến khi cần thiết để tìm giải pháp trong các cuộc thảo luận, tranh luận

2 Phẩm chất:

- Trách nhiệm Sống có lí tưởng, có trách nhiệm với bản thân, gia đình, quê hương, đất nước

- Nhân ái

- GD cho HS tình yêu đối với tác phẩm văn học nói chung và tác phẩm Người lái đò Sông Đà với

Ai đã đặt tên cho dòng sông nói riêng

- GD cho HS tình yêu đất nước, con người

- Giáo dục về tình yêu thiên nhiên, đất nước và con người Việt Nam

- Biết trân trọng vốn văn hóa, văn học dân tộc

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

SGK, SGV, phiếu học tập, máy chiếu, máy vi tính, giấy A0, keo dán, nam châm, tranh ảnh,… III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

A Hoạt động khởi động: (10 phút)

* Mục tiêu: Nêu được ấn tượng chung về tác

phẩm; tóm tắt được tác phẩm; nhận biết đề tài, chi

tiết sự việc tiêu biểu, nhân vật Huy động vốn

kiến thức về văn hóa khu vực Tây Bắc, sông

Hương xứ Huế; chuẩn bị tâm thế tiếp nhận kiến

thức mới

* Tổ chức hoạt động: hs làm việc độc lập

- GV tổ chức cho cả lớp xem đoạn video và một

số hình ảnh về Tây Bắc, Sông Hương xứ Huế (do

hs vẽ)

- HS quan sát và trả lời câu hỏi

* Sản phẩm dự kiến

- HS khái quát được kiến thức về văn hóa khu vực

Tây Bắc, sông Hương xứ Huế

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

Mức 23đ

Mức 35đThiết kế

Clip đủ nội dung nhưng không hấpdẫn

Clip đủ nội dung

và rất hấp dẫn, cuốn hút

Vẽ đẹp nhưng có dưới 05 cảnh đặc

Vẽ đẹp và

có trên 05 cảnh đặc sắc

* Mục tiêu : Giúp HS nhận biết được những nét

chính về cuộc đời, sự nghiệp của Nguyễn Tuân và

hoàn cảnh sáng tác bài NLĐSĐ

* Tổ chức hoạt động: học sinh làm việc độc lập.

* Sản phẩm dự kiến:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV gọi học sinh đọc Tiểu dẫn và yêu cầu nêu

những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Tuân ; giới

thiệu hoàn cảnh ra đời và giá trị của bài Người lái

- HS trình bày những nét chính về tác giả Nguyễn

Tuân ; giới thiệu hoàn cảnh ra đời và giá trị của

bài Người lái đò Sông Đà

- HS khác nhận xét, bổ sung

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV nhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời

của học sinh và chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Công cụ: Câu hỏi

+ (Anh/chị hãy trình bày lai lịch và sự nghiệp

sáng tác của Nguyễn Tuân?)

- Con người: Sinh ra trong một gia đình nhànho khi Hán học đã tàn Ông là người tính tìnhphóng khoáng và giàu lòng yêu nước

- Hoạt động, sự nghiệp+ Ông bắt đầu cầm bút khoảng đầu năm 1930.Các tác phẩm tiêu biểu cho PCNT thời kì này:

Một chuyến đi, Vang bóng một thời,

+ CMT8 thành công, ông nhiệt tình tham gia

cách mạng và kháng chiến Ông trở thành mộtcây bút tiêu biểu của văn học cách mạng, ôngsay sưa viết về cuộc sống mới, khám phá hìnhảnh con người mới trong kháng chiến và xâydựng

+ Từng là Tổng thư kí Hội văn học nghệ ViệtNam (1948-1958) Ông để lại một sự nghiệp

VH phong phú với những trang viết tài hoa, độcđáo Ông được tặng giải thưởng HCM về vănhọc nghệ thuật (1996)

+ Trình bày xuất xứ và giá trị của tác phẩm?) 1.2.Tác phẩm Người lái đò Sông Đà:

a Hoàn cảnh sáng tác bài NLĐSĐ:

- Là kết quả những chuyến đi thực tế Tây Bắccủa Nguyễn Tuân, đặc biệt là chuyến đi năm

1958 Đây là một trong số 15 bài tuỳ bút của

Nguyễn Tuân được in trong tập tuỳ bút “Sông Đà” , xuất bản 1960.

- Lần đầu tiên xuất bản, bài này có tên là Sông

Đà, năm 1982 khi cho in lại trong tập 2 Tuyển

tập Nguyễn Tuân, tác giả đổi tên thành Ngươi lái đò sông Đà.

* Mục tiêu : Giúp HS nhận biết được những nét

chính về cuộc đời, sự nghiệp của Hoàng Phủ

Ngọc Tường và hoàn cảnh sáng bài Ai đã đặt tên

cho dòng sông ?

* Tổ chức hoạt động: học sinh hoạt động cá

nhân

* Sản phẩm dự kiến:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV phân công cho học sinh đọc Tiểu dẫn và trả

lời câu hỏi

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS trả lời câu hỏi

Bước 3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm

GV nhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời của

học sinh và chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Công cụ: Câu hỏi

+ (Anh/chị hãy trình bày lai lịch và sự nghiệp

sáng tác của HPNT?)

2 Tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường:

- Lai lịch: Cuộc đời Hoàng Phủ Ngọc Tường

gắn bó sâu sắc với xứ Huế (sinh ra tại Huế, dạyhọc tại trường quốc học Huế, tham gia phongtrào cách mạng tại Huế và trở thành một trí thứcyêu nước, một chiến sĩ trong phong trào chống

Mĩ – Nguỵ ở Thừa Thiên Huế)

- Ông là người có vốn hiểu biết sâu rộng trênnhiều lĩnh vực, nhất là lịch sử, địa lí, văn hoáHuế,

- Hoàng Phủ Ngọc Tường là một nhà vănchuyên về bút kí Các tác phẩm kí tiêu biểu:

Ngôi sao đỉnh Phu Văn Lâu (1971), Rất nhiều

ám lửa (1979), Ai đã đặt tên cho dòng sông? (1986), Hoa trái quanh tôi (1995), Ngọn núi ảo ảnh (1999),

- Nét đặc sắc trong sáng tác của Hoảng PhủNgọc Tường là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữachất trí tuệ và tính trữ tình, với những liêntưởng mạnh mẽ và một lối hành văn hướng nộisúc tích, mê đắm và tài hoa

+ (Trình bày xuất xứ của tác phẩm?)

b Tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông:

Xuất xứ: Bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông?

Là tác phẩm xuất sắc của Hoàng Phủ NgọcTường được viết 4-1-1981, in trong tập sáchcùng tên Bài bút kí gồm ba phần, đoạn tríchđược học nằm ở phần thứ nhất

II Đọc – hiểu văn bản (200 phút) II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1 Sông Đà và sông Hương đều mang tính cách,

đặc điểm, tâm hồn con người

* Mục tiêu : Giúp HS khái quát được Sông Đà

và sông Hương đều mang tính cách, đặc điểm,

tâm hồn con người

* Tổ chức hoạt động: GV chia lớp làm 4 nhóm

cho học sinh thảo luận.

* Sản phẩm dự kiến

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Nhóm 1,2: Sông Đà mang tính cách, đặc điểm,

tâm hồn con người được tác giả đặc tả qua những

khía cạnh nào?

- Nhóm 3,4: Sông Hương mang tính cách, đặc

điểm, tâm hồn con người được tác giả đặc tả qua

những khía cạnh nào?

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ :

- HS làm việc theo nhóm

- GV quan sát, hướng dẫn học sinh

Bước 3 Báo cáo kết quả :

- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận

- Nhóm khác nhận xét, bổ sung

- GV lắng nghe, quan sát, hướng dẫn

Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GVnhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời

của học sinh và chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: Đánh giá sản phẩm học tập của

HS

- Công cụ: Câu hỏi (Nhà văn đã khắc họa Sông

Đà và sông Hương mang những tính cách, đặc

điểm của con người như thế nào?)

1 Sông Đà và sông Hương đều mang tính cách, đặc điểm, tâm hồn con người

a Sông Đà:

- Vách đá sông Đà được so sánh như bộ phận

“yết hầu” của con người

- Sông Đà mang trong mình tính cách hung bạocủa một kẻ chuyên đi đòi nợ dữ dằn và ác liệt

“đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò sông Đà nàotóm được qua đây”

- Sông Đà giống như linh hồn một con ngườichất chứa đầy tâm trạng như “oán trách”, “vanxin”, “khiêu khích” và “chế nhạo”…

2 Tính hung bạo của sông Đà và sông Hương

* Mục tiêu : Giúp HS cảm nhận được tính hung

bạo của sông Đà và sông Hương

* Tổ chức hoạt động: GV cho hs thảo luận.

* Sản phẩm dự kiến

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Nhóm 1,2: Tính hung bạo của sông Đà được thể

hiện qua những yếu tố nào?

- Nhóm 3,4: Tính hung bạo của sông Hương được

thể hiện qua những yếu tố nào?

2 Sông Đà và sông Hương mang vẻ đẹp hung bạo, dữ dội

a Sông Đà

- Vách đá "dựng vách thành" chẹt chặt lấy lòngsông hẹp, con thuyền nào mà kẹt vào cái khe ấythì tiến không được, lùi cũng không xong chỉchờ sóng nước và đá đập cho tan xác mà thôi.Cái hẹp của lòng sông tác giả tả theo đủ cách:+ "Mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới cómặt trời"

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ :

- HS thảo luận

- GV quan sát, hướng dẫn học sinh

Bước 3 Báo cáo kết quả :

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

- HS khác nhận xét, bổ sung

- GV lắng nghe, quan sát, hướng dẫn

Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV nhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời

của học sinh và chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương phá: Đánh giá sản phẩm học tập của HS

- Công cụ: Câu hỏi (Tính hung bạo của sông Đà,

sông Hương được thể hiện qua những yếu tố

nào?)

*Tich hợp GDMT: Giáo dục tình yêu thiên nhiên,

quê hương đất nước, yêu con sông quê hương

- Với vẻ đẹp hung bạo thể hiện qua dòng chảy và

+ "Con hổ con nai có thể vọt qua sông, và chỉcần nhẹ tay thôi cũng có thể ném hòn đá từ bờbên này qua bên kia vách"

+ "Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đangmùa hè cũng thấy lạnh, cảm thấy mình nhưđứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên mộtcái khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấynào vừa tắt phụt đèn điện"

-> So sánh vừa chính xác, tinh tế, vừa bất ngờ

và lạ lùng Cảm giác như Nguyễn Tuân luôn lụclọi đến tận kiệt cùng cái kho ấn tượng ăm ắpnày để tìm cho được một cách nói có thể làmkinh động hồn trí con người

- Ghềnh đá: "Dài hàng cây số nước xô đá, đá xôsóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghèsuốt năm" -> bằng lối viết tài hoa, những câuvăn diễn đạt theo kiểu móc xích, cấu trúc câutrùng điệp, gợi hình ảnh con sông Đà cuồng nộ,

dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt conngười

- Những hút nước ở quãng Tà Mường Vát:

"nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bịsặc", "chỗ giếng nước sâu ặc ặc lên", "nhữngcái hút nước lôi tuột bè gỗ xuống hoặc hútnhững chiếc thuyền xuống rồi đánh chúng tanxác" -> Lối so sánh độc đáo khiến con sông Đàkhông khác gì loài thủy quái với những tiếngkêu ghê rợn như muốn khủng bố tinh thần và

uy hiếp con người

- Âm thanh thác nước sông Đà: lúc đầu"oántrách", "van xin", "khiêu khích", "giọng gằn màchế nhạo" Thế rồi bất ngờ "nó rống lên nhưtiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộngiữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa", "rừng lửacùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng"-> Sự liên tưởng vô cùng phong phú, âm thanhcủa thác nước sông Đà được Nguyễn Tuânmiêu tả không khác gì âm thanh của một trậnđộng rừng, động đất hay nạn núi lửa thời tiền

sử

- Bày thạch trận trên sông+ Trùng vi thạch trận thứ I: Sông Đà bày ranăm cửa trận, có bốn cửa tử, một cửa sinh, cửa

hướng chảy độc nhất vô nhị, SĐ không chỉ mang

lại cho thiên nhiên cảnh đẹp kì thú mà còn là tài

nguyên vô giá “ Thủy điện SĐ”

sinh nằm lập lờ phía tả ngạn sông Hàng tiền

vệ, có hai hòn canh một cửa đá trông như là sơ

hở, thực chất chúng đóng vai trò dụ chiếcthuyền vào tuyến giữa Bọn đá đứa thì "hấthàm" đứa thì "thách thức", "mặt nước hò la ùavào bẻ gãy cán chèo", sóng nước "đá trái, thúcgối vào bụng vào hông thuyền"

+ Trùng vi thạch trận thứ II: Tăng thêm nhiều cửa tử để đánh lừa con thuyền vào, và cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bờ hữu ngạn Dòng thác hùm beo hồng hộc tế mạnh trên sông đá đánh khuýp quật vu hồi chiếc thuyền” Tại trận

chiến đánh giáp lá cà này, chúng quyết sinhquyết tử với ông lái đò Khi chiếc thuyền đã

vượt qua, bọn sóng nước cửa tử “vẫn không ngớt khiêu khích, mặc dầu cái thằng đá tướng đứng chiến ở cửa vào đã tiu nghỉu cái mặt xanh

lè thất vọng”

+ Trùng vi thạch trận thứ III: Ít cửa hơn, bênphải bên trái đều là luồng chết cả Cái luồngsống ở chặng ba này lại ở ngay giữa bọn đá hậu

vệ của con thác Tại đây những boong-ke chìm

và pháo đài đá nổi ở đầu chân thác phải đánhtan cái thuyền

=> Con sông Đà hung bạo, tàn ác không khác

gì "kẻ thù số một của con người" Nhưng cũngchính từ hình ảnh con sông ấy lại là kẻ tôn vinhtài năng nghệ thuật tài hoa, tài tử và cực kì uyênbác của một ngòi bút số một về thể loại tùy bútViệt Nam

b Sông Hương

Khi chảy giữa lòng Trường Sơn, sông Hươngchảy dữ dội tựa 1 bản trường ca của rừng già,tựa cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại…

3 Vẻ đẹp trữ tình của sông Đà và sông Hương

* Mục tiêu : Giúp HS cảm nhận được vẻ đẹp trữ

tình của sông Đà và sông Hương được biểu hiện ở

nhiều góc độ

* Tổ chức hoạt động:GV phát vấn, thuyết giảng,

học sinh lắng nghe và trả lời.

* Sản phẩm dự kiến

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

3 Sông Đà và sông Hương mang vẻ đẹp trữ tình

a Sông Đà

- Mang vẻ đẹp mềm mại của người phụ

nữ:“Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân”

- GV gọi HS đọc văn bản.

Vẻ đẹp trữ tình của sông Đà và sông Hương được

biểu hiện qua những yếu tố nào?

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ :

- HS quan sát, suy nghĩ

- GV quan sát, hướng dẫn học sinh

Bước 3 Báo cáo kết quả :

- HS trả lời lần lượt các câu hỏi

- HS khác nhận xét, bổ sung

- GV lắng nghe, quan sát, hướng dẫn

Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV nhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời của

học sinhvà chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: thẻ kiểm

- Công cụ: Câu hỏi

(1) Nét chung trong vẻ đẹp trữ tình của sông Đà

và sông Hương được tác giả so sánh với hình ảnh

của ai ?

(2) Ý nghĩa của việc tác giả sử dụng hình ảnh so

sánh đó ?

(3) Trong những vẻ đẹp trữ tìn của sông Đà và

sông Hương, anh/chị thích nhất là hình ảnh nào ?

Vì sao ?

*Tich hợp GDĐP: Giáo dục tình yêu thiên nhiên,

quê hương đất nước, yêu con sông quê hương

- Qua cảm nhận vẻ đẹp của 2 dòng sông , chúng ta

lại càng yêu vẻ đẹp của dòng sông quê đó là Sông

Tiền của QH mình Để bảo vệ môi trường nước

trong lành và tôn vinh thêm vẻ đẹp cùa dòng sông

QH, mỗi cá nhân phải làm gì?

- Màu nước: Nước Sông Đà còn thay đổi theomùa, trong đó đẹp nhất là mùa xuân và mùathu

- Con Sông Đà gợi cảm với vẻ đẹp cổ kính của

nắng tháng ba Đường thi “Yên hoa tam nguyệt

há Dương Châu”, làm cho người đi rừng dài ngày “vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng”.

- Sông Đà còn có những quãng, những không

gian, những cảnh sắc đầy thơ mộng: “Cảnh ven sông ở đây lặng tờ Hình như từ đời Lí đời Trần đời Lê, quãng sông này cũng lặng tờ đến thế

mà thôi” Có những cảnh hoang vu, hoang sơ đến kì lạ: “Bờ sông hoang dại như một bờ tiền

sử Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa” Cảnh sông Đà còn là “những nương ngô nhú lên những lá ngô non đầu mùa, những

cỏ gianh đồi núi đang ra những nõn búp Một đàn hươu cúi đầu ngốn cỏ gianh đẫm sương đêm”

b Sông Hương

- Sông Hương được tô đậm ở nét đẹp trữ tình,thơ mộng, màu sắc của nó biến đổi theo ngày

“sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”

- Sông Hương được miêu tả qua chiều sâu vănhóa xứ Huế: người mẹ phù sa bồi đắp cho vùngđất giàu truyền thống văn hóa

- Sông Hương được cảm nhận qua lăng kínhcủa tình yêu:

+ Sông Hương trên hành trình tìm đến với Huế:Sông Hương như người gái đẹp ngủ mơ mànggiữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại đợingười tình đến đánh thức

+ Sông Hương giữa lòng thành phố Huế: Quacái nhìn hội họa và âm nhạc, sông Hương vànhững chi lưu của nó tạo thành đường nét hếtsức tinh tế; sông như điệu slow sâu lắng, trữtình dành riêng cho Huế Sông Hương trong cáinhìn say đắm của nhà văn là một người tìnhchung thủy

+ Sông Hương trước khi từ biệt Huế: Trước khi

đổ ra cửa biển, sông Hương như người con gáidùng dằng chia tay người yêu, thể hiện 1 nỗi

niềm vương vấn với 1 chút lẳng lơ kín đáo.

4 Nét tài hoa, uyên bác của tác giả khi miêu tả

sông Đà và sông Hương

*Mục tiêu : Giúp HS cảm nhận được nét tài hoa

uyên bác của tác giả khi miêu tả sông Đà và sông

Hương

*Tổ chức hoạt động:GV phát vấn, thuyết giảng,

học sinh lắng nghe và trả lời.

- GV quan sát, hướng dẫn học sinh

Bước 3 Báo cáo kết quả :

- HS trả lời lần lượt các câu hỏi

- HS khác nhận xét, bổ sung

- GV lắng nghe, quan sát, hướng dẫn

Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV nhận xét, rút kinh nghiệm về câu trả lời của

học sinhvà chốt lại kiến thức

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: vấn đáp

- Công cụ: Câu hỏi (Sông Đà và sông Hương

được miêu tả qua bút pháp nghệ thuật như thế

- Uyên bác:

Cả 2 tác giả đều vận dụng cái nhìn đa ngành,vận dụng kiến thức trên nhiều lĩnh vực nghệthuật để khắc họa hình tượng 2 dòng sông

5 Hình tượng nhân vật ông lái đò

a Ngoại hình của ông lão lái đò

* Mục tiêu: Giúp học sinh nhắm được lai lịch,

ngoại hình nhân vật ông lái đò

* Tổ chức hoạt động: HS làm việc độc lập

* Sản phẩm dự kiến: thể hiện qua các bước sau

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV yêu cầu HS đọc SGK , tìm những chi tiết

miêu tả ngoại hình của ông lão lái đò

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:

HS làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập

HS trình bày kiến thức Hs phát biểu

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

5 Hình tượng nhân vật ông lái đò

a Ngoại hình:

- Bước vào cái tuổi 70, đầu tóc bạc trắng, thânhình ông lái đò vẫn đẹp như một pho tượng tạcbằng đá cẩm thạch Nước da ánh lên chất sừngchất mun

- Cánh tay rắn chắc trẻ tráng “Tay ông lêunghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũngkhuỳnh khuỳnh như kẹp lấy một cuống láitưởng tượng”

- Cặp mắt tinh anh, nhãn lực nhìn xa vời vợi

- Trên ngực của ông nổi lên một số “củ nâu”thương tích trên “chiến trường Sông Đà” màNguyễn Tuân ngưỡng mộ gọi là “thứ Huân

nhiệm vụ

GV trực tiếp phân tích, nhận xét, đánh giá

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: vấn đáp

- Công cụ: Câu hỏi (Nhân vật ông lái đò được

Nguyễn Tuân giới thiệu với những nét đặc biệt

như thế nào?)

chương lao động siêu hạng”

🡪 Ông lái đò sông Đà này có “tay lái ra hoa” đãtừng vượt qua bao trùng vây thạch trận, giaophong sinh tử với “lũ đá nơi ải nước” Sau hơnmười năm chèo đò và chỉ huy một con thuyền

có 6 mái chèo đã ngược xuôi sông Đà trămchuyến, chở da trâu, xương hổ, chè, cánh kiến

về xuôi, ông nắm vững từng con thác, cáighềnh, nắm chắc binh pháp thần Sông, thần Đá

b Vẻ đẹp phẩm chất của ông lão lái đò.

* Mục tiêu: Giúp học sinh phát hiện được vẻ đẹp

anh dũng, tài hoa của ông lão lái đò

* Tổ chức hoạt động: HS làm việc theo nhóm

* Sản phẩm dự kiến: thể hiện qua các bước sau

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV yêu cầu HS đọc SGK , trả lời các câu hỏi

- Nhóm 1: Sự từng trãi, giàu kinh nghiệm.

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập

HS đại diện nhóm trình bày kiến thức

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV trực tiếp phân tích, nhận xét, đánh giá

* Phương án kiểm tra, đánh giá:

- Phương pháp: Đánh giá sản phẩm học tập của

HS

- Công cụ: Câu hỏi (Vẽ sơ đồ tư duy vẻ đẹp phẩm

chất của ông lão lái đò?)

*Tich hợp GDĐP: Qua cảnh vượt thác điêu luyện

của ông lái đò, một lần nữa ta lại tự hào về con

người ĐT trong lao động, kinh doanh và phòng

chống dich Covid: Các y bác sĩ, chiến sĩ ở tuyến

đầu chống dịch hàng ngày phải đối mặt với nguy

hiểm.; Anh Nguyễn Anh Dũng – chủ sở hữu Gạo

Ngọc đỏ hương dứa, Bà Trương Thị Lệ

* Là người từng trải, giàu kinh nghiệm, có

sự hiểu biết sâu sắc về luồng lạch trên sôngĐà.

- Ông lái đò thể hiện sự hình thành “tính cách”của mình qua “trí nhớ ông được rèn luyện cao

độ bằng cách lấy mắt mà nhớ tỉ mỉ như đóngđanh vào lòng tất cả những luồng nước của tất

cả những con thác hiểm trở Sông Đà, đối vớiông lái đò ấy, như một trường thiên anh hùng ca

mà ông đã thuộc đến cả những cái chấm thanchấm câu và những đọan xuống dòng ”.”

- Chính vì vậy “ông lái đã nắm chắc được binhpháp của thần sông, thần đá Ông đã thuộc quiluật phục kích của lũ đá” Đó chính là hình ảnhcủa một con người gắn bó với lao động, yêunghề sông nước, từng trải và giàu kinh nghiệm

* Là người dũng cảm

Cuộc sống của người lái đò sông Đà là mộtcuộc chiến đấu hằng ngày Và ngày nào cũngphải giành những cái sống từ tay nhưng conthác Vẻ đẹp này được ngòi bút NT thể hiện quahình ảnh ông lái đò vượt thác: Vẻ đẹp tài hoanghệ sĩ của ông lái đò là sự tài ba dũng mãnhcủa một vị thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệmthủy chiến Chất tài hoa nghệ sĩ của ông lái đò

là ở bản lĩnh chiến đấu và tinh thần dũng cảmphi thường Cảnh vượt thác của ông lái đò đãthể hiện rõ vẻ đẹp và cốt cách ấy

- Ở trùng vây thứ nhất, ông lái đò xung trận

với khí thế nghênh chiến quyết thắng: “Thạchtrận dàn bày vừa xong thì cái thuyền vụt tới”.Cảnh hỗn chiến ác liệt diễn ra Những hòn đá