Bài 14. Người kể chuyện trong văn bản tự sự

Theo Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa Tiết 70 Người kể chuyện trong Văn bản tự sự 1-Đoạn trích kể về ai?. 1-Ví dụ: -Đoạn trích kể về cuộc chia tay giữa anh thanh niên với cô kĩ sư và b

Trang 1

Tiết 70

Giáo viên : Lê Thị Hạnh

Trang 2

1.Người kể chuyện trong văn bản Làng là ai?

B

Trang 3

2 C¸c ng«i kÓ ® îc dïng trong bµi v¨n tù sù

lµ:

A Ng«i thø nhÊt vµ ng«i thø hai

B Ng«i thø nhÊt vµ ng«i thø ba. B

Trang 4

 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

-Trời ơi chỉ còn có năm phút!

Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng

cười nhưng đầy tiếc rẻ Anh chạy ra nhà phía

sau,rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn Nhà

họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy Cô gái cũng đứng

lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ

bác già

-Ô ! Cô còn quên chiếc mùi soa đât này !

Anh thanhniên vừa gào,kêu lên Để người con

gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay

còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô

gái Cô kĩ sư mặt đỏ ửng,nhận lại chiếc

khănvà quay vội đi

-Chào anh.- Đến bậu cửa, bỗng nhà họa sĩ già

quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc

mạnh.- Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với

anh ít hôm được chứ?

Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh

nắm, cẩn trọng, rõ ràng,như người ta cho

nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô

nhìn thẳng vào mắt anh- những người con

gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa,

hay nhìn ta như vậy

- Chào anh

( Theo Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Tiết 70 Người kể chuyện trong Văn bản tự sự

1-Đoạn trích kể về ai? Kể

về sự việc gì? Ở đây ai là người kể chuyện ? Kể theo ngôi thứ mấy?Có thể thay đổi ngôi kể 3 thành ngôi kể 1 được không?

Vậy em hiểu thế nào là người kể chuyện trong văn bản tự sự?

I- Thế nào là người kể chuyện trong văn bản tự sự?

1-Ví dụ:

-Đoạn trích kể về cuộc chia tay giữa anh thanh niên với cô kĩ sư và bác họa sĩ -Người kể chuyện : Là tác giả nhưng không xưng tên

-Có thể kể theo ngôi kể 3 hoặc ngôi kể 1( phải thay đổi điểm nhìn trần thuật)

2- Kết luận: Người kể chuyện trong văn bản tự sự là người đứng ra kể câu

chuyện trong tác phẩm Người kể chuyện có thể kể theo ngôi kể 3 hoắc ngôi kể 1.

Trang 5

Tiết 70 Người kể chuyện trong văn bản tự sự

Tiết 70 Người kể chuyện trong tác phẩm tự sự

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

sau,rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn Nhà họa

sĩ tặc lưỡi đứng dậy Cô gái cũng đứng lên, đặt lại

chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già

gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo

tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái Cô kĩ

sư mặt đỏ ửng,nhận lại chiếc khănvà quay vội đi

quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh.-

Cắc chắn rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với anh ít hôm

được chứ?

nắm, cẩn trọng, rõ ràng,như người ta cho nhau cái

gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng

vào mắt anh- những người con gái sắp xa ta, biết

không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy

- Chào anh

Ai là người giới thiệu các nhân vật,tình huống trong truyện?

Con người và cảnh vật trong câu chuyện hiện lên qua lời của ai?

Những câu “giọng cười nhưng đấy tiếc rẻ” , “ những người con gái sắp xa ta,biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy” là nhận xét của ai?

? Người kể chuyện có vai trò như thế nào trong tác phẩm tự sự?

I- Thế nào là người kể chuyện trong văn bản tự sự

II- Vai trò của người kể chuyện trong tác phẩm tự sự

1- Tìm hiểu ví dụ 2- Kết luận: Người kể chuyện có vai trò giới thiệu nhân vật,tình huống trong truyện; Miêu tả cảnh vật, con người; nhận xét-đánh giá, biểu cảm về những điều được kể.

Trang 6

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

sau,rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn Nhà họa

sĩ tặc lưỡi đứng dậy Cô gái cũng đứng lên, đặt lại

chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già

gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo

tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái Cô kĩ

sư mặt đỏ ửng,nhận lại chiếc khănvà quay vội đi

quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh.-

Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với anh ít hôm

được chứ?

nắm, cẩn trọng, rõ ràng,như người ta cho nhau

cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng

vào mắt anh- những người con gái sắp xa ta, biết

không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy

- Chào anh

I-Thế nào là người kể chuyện trong tác phẩm tự sự

III- Mối quan hệ giữa người kể chuyện với ngôi kể trong tác phẩm

tự sự

1- Ví dụ a:

*-Kết luận Ngôi kể 3: người kể không xuất hiện,nhưng lại có mặt ở tất cả mọi nơi trong câu chuyện

 Nhận xét nhân vật một cách khách quan

? Đoạn trích kể theo ngôi kể thứ mấy? Mối quan hệ giữa người kể với nhân vật truyện như thế nào? Lời nhận xét của người kể chuyện về nhân vật ra sao?

? Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa người

kể với ngôi kể thứ 3

Trang 7

Ví dụ b:

Xe chạy chầm chậm…Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài

giây sau, tôi đuổi kịp Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ

hôi,và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa

keó tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ

thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:

- Con nín đi ! Mợ đã về với các con rồi mà.

Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc

náh tôi lên.

Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi

xác xơ quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của

tôi Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong

và nước da mịn,làm nổi bật màu hồng của hai gò má

Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm

ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi

đẹp như thủa còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe,đùi

áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi , tôi thấy

những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại

mơn man khắp da thịt Hơi quần áo mẹ tôi và những

hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc

đó thơm tho lạ thường.

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt

vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người

mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống

lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

( Nguyên Hồng, Trong lòng

mẹ)

III- Mối quan hệ giữa người kể chuyện với ngôi kể trong tác phẩm tự sự

1- Ví dụ a:

2- Ví dụ b:

•Nhận xét 2:

Ngôi kể 1: Người kể xưng “Tôi”, và có thể

là nhân vật trong truyện Vì vậy người kể không tham gia vào tất cả các nhân vật trong truyện

Nhận xét đánh giá của người kể chuyện

ở ngôi 1 mang tính chủ quan.

? Đoạn trích kể theo ngôi thứ mấy?Bé Hồng có vị trí như thế nào trong truyện? Nhận xét về mẹ, tình cảm của bế Hồng mang tình chủ quan hay khách quan?

Hãy nhận xét mối

quan hệ giữa người kể

chuyện với ngôi kể 1?

Trang 8

I Bài học:

1 Ví dụ: Đoạn trích Lặng lẽ Sapa ( SGK- tr.192 )

Tiết 70: Ngườiưkểưchuyệnưtrongưvănưbảnưtựưsự

** Mối quan hệ giữa ng ời kể chuyện với ngôi kể:

- Ng ời kể trong cuộc thì kể theo ngôi thứ nhất - x ng tôi

- Ng ời kể chuyện không xuất hiện thì kể theo ngôi thứ ba –

Vụ nhõn xưng

- Điểm nhìn là vị trí quan sát của ng ời kể chuyện

- Lời kể là lời dẫn dắt, giới thiệu - miêu tả nhân vật, thời gian, không gian phụ thuộc vào điểm nhìn của ng ời kể -> Lời kể cần linh hoạt.

=> Đó là mối quan hệ gắn bó khăng khít, phụ thuộc lẫn nhau:

NGƯờI Kể <-> NGÔI Kể <-> LờI Kể

Trang 9

So sánh

Ngụi kể 1- Ưu điểm: miêu tả đ ợc những diễn biến tâm lý phức tạp

đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật “tôi”.

- Hạn chế: không miêu tả đ ợc những diễn biến nội tâm của nhân vật

ng ời mẹ, tính khái quát không cao, lời văn đơn điệu.

Đoạn văn trích

Trong lòng mẹ

Đoạn văn trích Lặng

lẽ Sa Pa

1 Ng ời kể

2 Ngôi kể

Nhân vật “tôi”

Ngôi thứ nhất Ngôi thứ ba

Vô nhân x ng

Bài tập So sánh cách kể ở đoạn truyện trích "Trong lòng mẹ" với cách

kể ở đoạn truyện " Lặng lẽ Sapa"

? Nờu ưu điểm và hạn chế của ngụi kể 1?

3 Lời kể Tác giả Nguyễn Thành Long Chú bé Hồng - tôi- là tác giả

Trang 10

Ghi nhớ:

* Trong văn bản tự sự, ngoài hình thức kể chuyện theo ngôi thứ nhất ( xưng

“tôi”) còn có hình thức kể chuyện theo ngôi thứ ba Đó là người kể chuyện dấu mình nhưng có mặt khắp nơi trong văn bản Người kể này dường như biết hết mọi việc, mọi hành động tâm tư, tình cảm của các nhân vật.

* Người kể chuyện có vai trò dẫn dắt người đọc đi vào câu chuyện: giới thiệu nhân vật và tình huống, tả người và tả cảnh vật, đưa ra các nhận xét, đánh giá

về những điều được kể.

Trang 11

III- Mối quan hệ giữa người kể chuyện với ngôi kể trong tác phẩm tự sự IV- Luyện tập:

Bµi tËp tr¾c nghiÖm:

TruyÖn ng¾n LÆng lÏ SaPa

chñ yÕu ® îc kÓ qua c¸i nh×n cña ai?

A T¸c gi¶

B ¤ng ho¹ sÜ giµ

C Anh thanh niªn

D C« g¸i

Trang 12

I Bài học:

Thứ nhất Thứ ba

Người kể, vị trí của ng ời

kể

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

Dế Mèn phiêu l u kí

Lão Hạc

Chuyện ng ời con gái Nam

X ơng

Làng

1 1 Hãy đánh dấu x vào cột ngôi kể; điền lời kể, vị trí của ng ời kể t ơng ứng

với tên tác phẩm ở cột bên sao cho phù hợp:

Trang 13

I Bài học:

Tên tác phẩm

Ngôi kể Thứ nhất Thứ ba Người kể, vị trí của ng ời kể

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh x

-> nhân vật trong tác phẩm

Chuyện ng ời con gái Nam

->không xuất hiện

Tác giả dân gian -> không xuất hiện

ông giáo -> nhân vật trong tác phẩm

Tác giả Nguyễn Dữ

->không xuất hiện

1 1 Hãy đánh dấu x vào cột ngôi kể; điền lời kể, vị trí của ng ời kể t ơng ứng

với tên tác phẩm ở cột bên sao cho phù hợp:

Trang 14

Bài tập 2: SGK

HS Iàm nhóm:

* Nhóm 1,2:

Chuyển đổi ngôi kể đoạn văn trích “

Lặng lẽ Sa Pa”

*Nhóm 3,4:

Chuyển đổi ngôi kể đoạn trích “Trong lòng mẹ”

Trang 15

Bài tập sáng tạo:

K l i ti t h c b ng máy chi u c a l p ể lại tiết học bằng máy chiếu của lớp ại tiết học bằng máy chiếu của lớp ết học bằng máy chiếu của lớp ọc bằng máy chiếu của lớp ằng máy chiếu của lớp ết học bằng máy chiếu của lớp ủa lớp ớp

em b ng m t đo n văn ng n theo m t ằng máy chiếu của lớp ột đoạn văn ngắn theo một ại tiết học bằng máy chiếu của lớp ắn theo một ột đoạn văn ngắn theo một trong hai ngôi k đã h c ể lại tiết học bằng máy chiếu của lớp ọc bằng máy chiếu của lớp

Trang 17

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	836,5 KB