Bai 24 hoan du

c Áo nâu liền mới áo xanh, Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.. Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên... Vật chứa đựng Vật bị chứa đựng Dấu hiệu có quan hệ g

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Em hiểu như thế nào là ẩn dụ? Trong các ví dụ sau,

câu nào không sử dụng biện pháp ẩn dụ ?

a) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

b) Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.

c) Áo nâu liền mới áo xanh, Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

d) Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

- Áo nâu

- Áo xanh

Người nông dân.

Người công nhân.

(Sự vật)

- Nông thôn

- Thị thành

Người sống ở nông thôn Người sống ở thành thị.

(Vật chứa đựng) (Vật bị chứa đựng)

(Dấu hiệu)

có quan hệ gần gũi

có quan hệ gần gũi

Cách diễn đạt của tác giả Tố Hữu Cách diễn đạt bình

thường

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

“Tất cả nông dân, công nhân, người sống ở nông thôn, người sống ở thị thành đều đứng lên.”đều đứng lên.”

Cách nói ngắn gọn, giàu sức

gợi hình, gợi cảm Thông báo sự việc.

So sánh 2 cách diễn đạt sau và rút ra nhận xét ?

Hoán dụ là ………… sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có ……… với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

gọi tên

quan hệ gần gũi

Ví dụ:

Những tà áo dài tung bay xuống phố.

Những cô gái Việt Nam

Bài tập nhanh :

Xác định biện pháp hoán dụ có trong 2 ví dụ sau:

VD1: Những bàn chân từ than bụi lầy bùn,

Đã đứng dưới mặt trời cách mạng.

(Ta đi tới - Tố Hữu)

bàn chân: (bộ phận của cơ thể) biểu thị con người lao động.

than bụi lầy bùn: người nghèo khổ bị áp bức, đã quật khởi đứng lên làm cách mạng Đó là giai cấp công,

nông là hai đội quân chủ lực của cách mạng.

- Áo nâu

- Áo xanh

Người nông dân.

Người công nhân.

(Sự vật)

- Nông thôn

- Thị thành

Người sống ở nông thôn Người sống ở thành thị.

(Vật chứa đựng) (Vật bị chứa đựng)

(Dấu hiệu)

có quan hệ gần gũi

có quan hệ gần gũi

Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

(Một bộ phận)

(Toàn thể)

Lấy một bộ phận để gọi toàn thể.

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

( Hoàng Trung Thông )

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

- “Một”

- “Ba”

Số ít, sự đơn lẻ

Số nhiều, sự đoàn kết

(Cụ thể) (Trừu tượng)

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Ngày Huế đổ máu Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè.

( Tố Hữu )

Chiến tranh

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.

“đổ máu”

“Huế” Người dân xứ Huế

Lấy vật chứa đựng để gọi vật

bị chứa đựng

Cô dâu và phụ dâu trong trang phục áo chàm

Câu Phép hoán dụ Mối quan hệ

a

b

Người dân ở nông thôn.

đựng gọi vật bị chứa đựng

Mười năm Thời gian trước mắt

Trăm năm Thời gian lâu dài

Cái cụ thể gọi cái trừu tượng

Câu Phép hoán dụ Mối quan hệ

c

d

Người Việt Bắc

Áo chàm Dấu hiệu của sự vật

gọi sự vật

Trái đất Nhân loại Vật chứa

đựng gọi vật bị chứa đựng

- Ví dụ:

Người cha mái tóc bạc.

( Minh Huệ)

- Dựa vào quan hệ gần gũi.

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

( Hoàng Trung Thông)

- Dựa vào quan hệ tương đồng.

* Khác nhau:

* Giống nhau:

- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.

-Nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

So sánh: Ẩn dụ và Hoán dụ

Tìm hình ảnh có sử dụng phép hoán dụ:

a Khang là một chân sút của đội bóng.

b Khi tôi bước vào, cả phòng đều nhìn tôi.

chân sút

cả phòng

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

* Học bài :

- Nắm khái niệm và các kiểu hoán dụ.

- Làm bài tập 3 viết chính tả.

- Viết đoạn văn có sử dụng hoán dụ.

* Soạn bài : “Tập làm thơ bốn chữ”

- Luật làm thơ 4 chữ

- Chuẩn bị một bài thơ 4 chữ