Ngữ văn 6 Bai 24 hoan du

Áo nâu Áo xanh Chỉ người nông dân Chỉ người công nhân Áo và người có quan hệ gần gũi Nông thôn Thị thành Những người sống ở nông thôn Vật chứa đựng Vật bị chứa đựng Đặc điểm, tính c

TIẾT 102:

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên (Tố Hữu)

I HOÁN DỤ LÀ GÌ?

Bài tập:

Áo nâu

Áo xanh

Chỉ người nông dân

Chỉ người công

nhân

Áo và

người có quan hệ gần gũi

Nông thôn

Thị thành

Những người sống ở nông thôn

Vật chứa đựng Vật bị chứa đựng

Đặc điểm,

tính chất

Sự vật có đặc điểm, tính chất

CÁCH DIỄN ĐẠT CỦA TÁC GIẢ TỐ HỮU

CÁCH DIỄN ĐẠT BÌNH THƯỜNG

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành

Bài tập : Tìm biệm pháp hoán dụ trong những câu sau:

a Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

( Tố Hữu)

b Anh ấy là một tay súng cừ.

c Cô giáo bước vào, cả lớp đứng dậy chào

Áo chàm-> chỉ người dân tộc ở Việt Bắc

Tay súng -> chỉ người bắn súng

Cả lớp -> chỉ học sinh trong lớp

II CÁC KIỂU HOÁN DỤ

Bài tập:

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cùng thành cơm.

(Hoàng Trung Thông)

b Một cây làm chẳng lên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

CÂU HỎI THẢO LUẬN THEO BÀN ( 5p)

* Tìm hiểu ví dụ a

Em hiểu từ bàn tay như thế nào?

Giữa bàn tay với sự vật mà nó biểu thị có quan hệ gì?

*Tìm hiểu ví dụ b

Em hiểu từ một và ba như thế nào?

Giữa một và ba với số lượng mà nó biểu thị có quan hệ gì?

* Tìm hiểu ví dụ c

Em hiểu từ đổ máu như thế nào?

Giữa đổ máu với hiện tượng mà nó biểu thị có quan hệ gì?

Bàn tay Chỉ người lao động

Lấy bộ phận để chỉ toàn thể

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Lấy dấu hiệu của hiện tượng để gọi hiện tượng

Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

b) Một cây làm chẳng nên non.

( Ca dao )

d) Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

( Tố Hữu )

a) Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

( Hoàng Trung Thông )

c) Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về ( Tố Hữu )

Lấy vật chứa đựng để gọi vật

bị chứa đựng

Lấy dấu hiệu của hiện tượng

để gọi hiện tượng

III LUYỆN TẬP

Bài 1 (sgk/84) :Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ

là gì

a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm

đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể

(Hồ Chí Minh)

b Vì lợi ích mười năm phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người

(Hồ chí Minh)

c Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

(Tố Hữu)

d Vì sao? Trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên người: Hồ chí Minh

(Tố Hữu)

1 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì

a) Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn

quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa

Quan

hệ

III - LUYỆN TẬP

1 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép

hoán dụ là gì

b) Vì lợi ích mười năm phải trồng cây ,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.

( Hồ Chí Minh )

III - LUYỆN TẬP

mười năm : trăm năm

Mười năm Trăm năm

thời gian trước mắt thời gian lâu dài.

Quan

hệ cái cụ thể cái trừu tượng

1 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì

c) Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

( Tố Hữu)

sự vật.

Áo chàm

Áo chàm người dân Việt Bắc.

Quan hệ dấu hiệu của sự vật

III - LUYỆN TẬP

III - LUYỆN TẬP

1 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì

d) Vì sao? Trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên người: Hồ Chí Minh

- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng sự vật, hiện tượng khác.

- Gọi tên sự vật, hiện tượng bằng tên sự vật, hiện tượng khác;

- Có tác dụng tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diến đạt Dựa vào quan hệ tương đồng

- Dấu hiệu của sự vật - sự vật

- Cụ thể - trừu tượng

Em đã sống bởi vì em đã thắng

Cả nước bên em quanh giường nệm trắng

Hãy kể các kiểu hoán dụ thường gặp?

Có 4 kiểu hoán dụ là :

- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể;

- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng;

- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật;

- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?

Em đã sống bởi vì em đã thắng

Cả nước bên em, quanh giường nệm trắng

(Tố Hữu)

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ

sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?

Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?

Mồ hôi mà đổ xuống đồng Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương.

(Ca dao)

Mồ hôi  chỉ sự lao động nặng nhọc, vất vả Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật