TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH Nội dung Hoạt động của thầy và trò Họat động 1: Dẫn dắt vào bài hoạt - Hoạt động của thầy: động khởi động, 5 phút + Giao nhiệm vụ: Viết một đoạn văn [r]
Trang 1Tuần 2 – Tiết 5,6
TRONG LÒNG MẸ
( Nguyên Hồng)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1/ Kiến thức
* Tiết 1:
- Trình bày được khái niệm thể loại hồi kí
- Xác định được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ.
* Tiết 2:
- Phát hiện và phân tích ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng trong nhân vật
- Nêu được ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ,nhỏ nhen,độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng,thiêng liêng
2/ Kĩ năng
* Tiết 1:
- Bước đầu biết đọc-hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
* Tiết 2:
- Trình bày được suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
- Bước đầu xây dựng được văn bản có bố cục hợp lí
3/ Thái độ
- Trân trọng tình cảm gia đình, tình thân và sự thương yêu với trẻ bất hạnh
- Có ý thức xây dựng bố cục và đảm bảo tính mạch lạc, thống nhất về chủ đề khi tạo lập văn
bản
4/ Hình thành năng lực cho HS
- Năng lực tiếp nhận văn bản, gồm kĩ năng nghe, đọc
- Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng nói, viết
- Năng lực tiếp nhận văn học: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ và sáng tạo văn bản nghệ thuật
II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN
- GV: Sách Hướng dẫn học
- HS: Chuẩn bị bài (đọc bài, trả lời các câu hỏi phần đọc-hiểu)
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH
Nội dung Hoạt động của thầy và trò
* Tiết 1:
Họat động 1: Dẫn dắt vào bài (hoạt
động khởi động) - 10 phút
Mục tiêu: Dẫn dắt, tạo tâm thế học
tập (giúp HS ý thức được nhiệm vụ học
tập, hứng thú học bài mới)
Nhiệm vụ: Học sinh xây dựng đoạn
văn với nội dung: Kể về 1 kỉ niệm làm
em nhớ nhất.
- Hoạt động của thầy: (giao nhiệm vụ cho HS)
+ Xây dựng đoạn văn, bảo đảm nội dung và tính thống nhất về chủ đề
+ Tổ chức cho HS thảo luận nhóm (quan sát
từng nhóm, từng cá nhân HS để động viên, giúp đỡ khi cần thiết).
+ Tổ chức cho các nhóm báo cáo và đánh giá kết quả làm được
+ GV nhận xét và chỉ rõ tính liên kết và thống nhất về chủ đề của đoạn văn
+ Dẫn dắt vào bài
Trang 2- Hoạt động của trò:
+ Thảo luận, trao đổi, chia sẻ quan điểm cá nhân
+ Lựa chọn ý tưởng tốt để xây dựng đoạn văn + 2 nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung, nhận xét
Họat động 2: Hình thành kiến thức
I Tìm hiểu chung(5 phút)
Mục tiêu: Trình bày đôi nét về tác giả,
hoàn cảnh sáng tác và thể loại
1/ Tác giả - tác phẩm:
(SGK)
2/ Thể loại:
Hồi kí là một thể của kí , ở đó người
viết kể lại những câu chuyện, những
điều chính mình đã trải qua , đã chứng
kiến.
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: HS đọc phần chú thích (*), trình bày về tác giả, hoàn cảnh sáng tác và hể loại + Nhận xét
+ Hướng dẫn đọc phần chú thích
Bổ sung: Nhà văn sớm thấm thía nỗi cơ cực và gần
gũi những người lao động nghèo Thời thơ ấu trãi nhiều cay đắng đã trở thành nguồn cảm hứng cho
tác phẩm hồi kí cảm động Những ngày thơ ấu
- Hoạt động của trò:
+ Học sinh đọc phần chú thích có đánh dấu */ sgk /
18
+ Hoạt động các nhân
+ Trình bày kết quả, nhận xét
II/ Đọc – hiểu văn bản (20p)
Mục tiêu: Xác định được cốt
truyên , nhân vật , sự kiện trong đoạn
trích
- Hoạt động của thầy:
+ Đọc mẫu, mời 1-2 em đọc văn bản
+ Hướng dẫn HS nghe tích cực
+ Giao nhiệm vụ: HS nghe, đọc, xác định nhân vật, sự kiện, trình tự kể, đánh dấu những từ chưa rõ
+ Nhận xét, rút kinh nghiệm về việc đọc
+ Hướng dẫn đọc phần chú thích
+ Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Hoạt động của trò:
+ HS nghe và đọc tích cực (nghe, đọc, xác định nhân vật, sự kiện, trình tự kể, đánh dấu những từ chưa rõ)
+ Đọc chú thích, nêu những thắc mắc
II Tìm hiểu nội dung
Mục tiêu: Tìm hiểu về giá trị nội
dung và nghệ thuật của văn bản Trong
lòng mẹ.
1/ Tình cảnh của bé Hồng(10 phút)
Mục tiêu: Đọc văn bản, rèn luyện kĩ
năng phát hiện, phân tích tâm lí nhân
vật
- Bố mất, mẹ đang ở xa, tha hương cầu
thực
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Đọc lại đoạn chữ nhỏ, nêu tình cảnh của nhân vật chú bé Hồng
+ Tổ chức hoạt động cá nhân, cặp đôi và nhóm (quan sát, giúp đỡ)
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
Trang 3- Sống với gia đình họ nội, đại diện là
người cô cay nghiệt, nhẫn tâm
- Luôn chống chọi với những lời mỉa
mai, châm chọc của mọi người hướng
vào mẹ mình
- Cô đơn, khát khao được có mẹ bên
cạnh, được mẹ chăm sóc, nâng niu
+ Ghi bài
* Tiết 2:
2/ Tình cảm của chú bé Hồng đối với
mẹ (20p)
Mục tiêu: Đọc văn bản, rèn luyện kĩ
năng phát hiện, phân tích tâm lí nhân
vật
a) Khi đối thoại với bà cô
- Cúi đầu không đáp
- Lòng thắt lại, khoé mắt cay cay …
- Nước mắt ròng ròng … cười dài trong
tiếng khóc
- Cổ họng nghẹn ứ , khóc không ra
tiếng
- Giá những hủ tục … vồ lấy mà cắn ,
nhai ,nghiến …cho kì nát vụn …
Đau đớn, tủi cực và uất ức
Yêu thương mẹ mãnh liệt
b) Khi được ở trong lòng mẹ
- Òa lên khóc nức nở …
- Đùi áp đùi mẹ , đầu ngả vào cánh tay
mẹ … cảm giác ấm áp …
- Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ …êm
dịu vô cùng
Gặp gỡ mẹ là khoảnh khắc hạnh phúc
vô bờ
+ Cảm giác sung sướng tột cùng của
Hồng khi được ở trong lòng mẹ
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Đọc thầm văn bản và tìm các chi tiết thể hiện tình yêu thương của chú bé Hồng dành cho mẹ ( khi trò chuyện với bà cô và khi được gặp mẹ)
+ Tổ chức cho HS làm việc cá nhân, cặp đôi, nhóm
+ Quan sát, giúp đỡ
+ Chốt kiến thức
Bình: Trong lòng mẹ ,bé Hồng đã tận hưởng tòan
bộ những cảm giác sung sướng và hạnh phúc tột đỉnh bấy lâu nay mất đi nay lại trở về (KNS)
- Hoạt động của trò:
+ Làm việc cặp đôi, nhóm + Đối chiếu kết quả
+ Ghi bài
3/ Nội dung và nghệ thuật của truyện
(10p)
Mục tiêu: Rút ra được ý nghĩa và nghệ
thuật của văn bản
a) Nội dung:
(SGK)
b) Nghệ thuật:
- Tạo dựng được mạch truyện, mạch
cảm xúc trong đoạn trích tự nhiên, chân
thực
- Kết hộ lời văn kể chuyện với miêu tả,
biểu cảm tạo nên những rung động
trong lòng độc giả
- Hoạt động của thầy:
+ Tổ chức cho HS hoạt động cặp đôi, nhóm + Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cặp đôi
+ Trình bày kết quả
+ Ghi bài
Trang 4- Khắc họa hình tượng nhân vật bé
Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng
sinh động, chân thật
Hoạt động 3: Luyện tập (củng cố
kiến thức) (10 phút)
- Mục tiêu: Phân tích được đặc điểm
của nhân vật trong tác phẩm
- Cười hỏi , giọng nói và nét mặt khi
cười rất kịch
- Cặp mắt long lanh nhìn chằm chặp…
- …hai tiếng “em bé” ngân dài thật ngọt
…
- Tươi cười kể các chuyện
- Tỏ vẻ ngậm ngùi thương xót thầy tôi
Lạnh lùng , độc ác , thâm hiểm
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Nêu nhận xét về nhân vật người cô trong cuộ đối thoại giữa bà ta với chú bé Hồng
+ Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân
+ Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả + Nhận xét, chốt kiến thức Bình: Dưới sự lạnh lùng tàn nhẫn của người cô , Hồng rơi hòan tòan vào trạng thái đau đớn, tủi cực và uất ức Tuy nhiên với tình yêu thương mẹ mãnh liệt Hồng đã rất bản lĩnh chịu đựng - Hoạt động của trò: + Làm việc cá nhân + Trình bày kết quả Hoạt động 4: Vận dụng (2) - Hoạt động của thầy: + Giao nhiệm vụ: Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với người thân + Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân + Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả + Nhận xét, chốt kiến thức - Hoạt động của trò: + Làm việc cá nhân + Trình bày kết quả Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng – 3 phút - Hoạt động của thầy: + Giao nhiệm vụ: Tìm đọc 1 văn bản viết về thiếu nhi + Yêu cầu HS hoạt động cá nhân + Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả ở tiết học sau + Nhận xét, chốt kiến thức - Hoạt động của trò: + Làm việc cá nhân + Trình bày kết quả V/ RÚT KINH NGHIỆM :
Trang 5
ðððððððððððððððð ð ððððð
Tuần 2 – Tiết 7
TRƯỜNG TỪ VỰNG
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1/ Kiến thức
- Nêu được khái niệm trường từ vựng
- Viết được đoạn văn có sử dụng trường từ vựng
2/ Kĩ năng
- Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng
- Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc – hiểu và tạo văn bản
4/ Hình thành năng lực cho HS
- Nhận ra và biết sử dụng trường nghĩa theo mục đích giao tiếp cụ thể
- Năng lực sử dụng từ ngữ khi tạo lập văn bản
II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN
- GV: Sách Hướng dẫn học
- HS: Chuẩn bị bài,
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH
Nội dung Hoạt động của thầy và trò Họat động 1: Dẫn dắt vào bài (hoạt
động khởi động), 6 phút (Bài cũ)
Mục tiêu: Kiểm tra lại kiến thức về từ
nghĩ rộng, từ nghĩa hẹp và dẫn dắt, tạo
tâm thế học tập (giúp HS ý thức được
nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài
mới)
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Tìm các từ ngữ thuộc cùng một phạm vi nghĩa trong một bài trong SGK Sinh học (hoặc Vật lí, Hóa học ) Lập sơ đồ
+ Yêu cầu HS hoạt động cá nhân + Tổ chức cho HS báo cáo và đánh giá kết quả làm được
+ GV nhận xét và ghi điểm + Dẫn dắt vào bài
- Hoạt động của trò:
+ HS hoạt động các nhân, trình bày kết quả ở tiết học trước
+ Trình bày kết quả
Họat động 2: Hình thành kiến thức
I Thế nào là trường từ vựng(15 phút)
Mục tiêu: Trình bày được thế nào là
trường từ vựng
1/ VD:
- Các từ: mặt, mắt, da, gò má, đùi, đầu,
cánh tay, miệng chỉ bộ phận con người
2/ Ghi nhớ (sgk)
- Hoạt động của thầy:
+ Giáo viên yêu cầu HS đọc dữ liệu sgk trang 21 + Giao nhiệm vụ: Hoàn thành câu hỏi (SGK) + Lấy ví dụ ngoài sgk
+ Nhận xét, kết luận + Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Hoạt động của trò:
+ Học sinh chú ý nhìn sơ đồ ở bảng phụ + Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
+ Ghi bài
Trang 63/ Lưu ý:
(SGK)
- Hoạt động của thầy:
+ Giáo viên yêu cầu HS đọc dữ liệu sgk mục 2 + Giao nhiệm vụ: Nêu các đặc điểm về trường từ vựng
+ Lấy ví dụ ngoài sgk + Nhận xét, kết luận + Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Hoạt động của trò:
+ Học sinh chú ý nhìn sơ đồ ở bảng phụ + Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
+ Ghi bài
Hoạt động 3: Luyện tập (củng cố
kiến thức) (20 phút)
II Luyện tập
- Mục tiêu: Xác định được trường từ
vựng
Bài tập 1 :Tìm các trường từ vựng : tôi ,
thầy tôi , mẹ , cô tôi , anh em tôi
Bài tập 2 :Đặt tên trường từ vựng
- Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản
- Dụng cụ để đựng
- Hoạt động của chân
- Trạng thái tâm lí
- Tính cách
- Dụng cụ để viết
Bài tập 3 : Trường từ vựng thái độ
Bài tập 4 :
- Khứu giác : mũi , thơ , điếc , thính
- Thính giác : tai , nghe , điếc , rõ ,
thính
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Đọc kĩ nội dung bài tập, hoàn thành bài tập - sgk
+ Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân + Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ HS đọc yêu cầu bài tập + Làm việc các nhân + Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi (bài tập 5)
+ Trình bày kết quả
Hoạt động 4: Vận dụng ( 4p) - Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Viết một đoạn văn sử dụng ít nhất 5 trường từ vựng nhất định
+ Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân (làm ở nhà) + Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả (Tiết học sau)
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ HS đọc yêu cầu bài tập + Làm việc các nhân (ở nhà) + Trình bày kết quả
Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng (nếu
có)
Trang 7V/ RÚT KINH NGHIỆM :
ðððððððððððððððð ð ððððð Tuần 2 – Tiết 8 BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN I.MỤC TIÊU BÀI HỌC 1/ Kiến thức - Biết cách sắp xếp các nội dung trong văn bản, đặc biệt là trong phần thân bài sao cho mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người học - Xác định được bố cục của văn bản , tác dụng của việc xây dựng bố cục 2/ Kĩ năng - Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định - Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản 3/ Thái độ Cẩn thận kỹ lưởng trong khi thực hành viết văn 4/ Hình thành năng lực cho HS - Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng nói, viết II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN - GV: Sách Hướng dẫn học - HS: Trả lời trước các câu hỏi ở phần tìm hiểu bài , SGK , vở bài tập III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH Nội dung Hoạt động của thầy và trò Họat động 1: Dẫn dắt vào bài (hoạt động khởi động), 5 phút Mục tiêu: Dẫn dắt, tạo tâm thế học tập (giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài mới) - Hoạt động của thầy: + Giao nhiệm vụ: Viết một đoạn văn bảo đảm tính thống nhất về chủ đề văn bản về chủ đề gia đình (Bài cũ) + Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân + Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả
+ Nhận xét, ghi điểm + Dẫn vào bài
- Hoạt động của trò:
+ HS đọc yêu cầu bài tập + Làm việc các nhân + Trình bày kết quả
Họat động 2: Hình thành kiến thức
(18 phút)
I/ Bố cục của văn bản:
Mục tiêu: Xác định bố cục và nêu
được nhiệm vụ của các phần trong bố
- Hoạt động của thầy
+ Yêu cầu HS đọc văn bản:Người thầy đạo cao đức trọng /sgk/24
+ Giao nhiệm vụ: Hoàn thành các câu hỏi (SGK)
Trang 8cục của văn bản
- Văn bản: Người thầy đạo cao đức
trọng.
* Bố cục : 3 phần
MB : Giới thiệu khái quát về danh tính
của thầy Chu Văn An
TB : Thầy Chu Văn An tài cao , đạo
đức , được quý trọng
KB : Mọi người tiếc thương khi ông
mất
* Ghi nhớ: (SGK)
II/ Cách bố trí, sắp xếp nội dung
phần thân bài của văn bản
Mục tiêu: Xác định được cách xây
dựng văn bản mạch lạc theo một bố cục
nhất định ( 10 phút)
- Sắp xếp theo trình tự thời gian và
không gian
-Theo sự phát triển của sự việc, theo
mạch suy luận
+ Làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Nhận xét, kết luận + Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Hoạt động của trò:
+ Đọc văn bản : Người thầy đạo cao đức trọng /sgk/24
+ Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
+ Ghi bài
- Hoạt động của thầy
+ Giao nhiệm vụ: Hoàn thành các câu hỏi (SGK) + Làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Nhận xét, kết luận + Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Hoạt động của trò:
+ Đọc câu hỏi /sgk/25 + Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
+ Ghi bài
Hoạt động 3: Luyện tập (củng cố
kiến thức) (18 phút)
III Luyện tập
- Mục tiêu: Nhận biết những văn bản
bảo đảm về bố cục; phân tích cách sắp
xếp bố cục cho trước
III/ Luyện Tập
BT 1 /sgk /26
a) Về những đàn chim trong Đất rừng
Phương Nam
- Sắp xếp các ý theo trật tự không
gian : nhìn xa đến gần đến tận nơi
-đi xa dần
b) Về phong cảnh Ba Vì trong Vời vợi
Ba Vì
- Sắp xếp các ý theo trật tự thời gian :
về chiều - lúc hoàng hôn
-Sắp xếp các ý theo trật tự không gian :
+ Ba Vì : Bầu trời, sương mù , mây
vàng mịn …
+ Xung quanh Ba Vì : Đồng bằng , rừng
keo , hồ nước …
c) Sức sống của dân tộc Việt Nam
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Đọc kĩ nội dung bài tập, hoàn thành bài tập - sgk
+ Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân + Quan sát, giúp đỡ, gợi ý,
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ HS đọc yêu cầu bài tập + Làm việc các nhân + Làm việc nhóm trên cơ sở đã làm việc cá nhân, cặp đôi
+ Trình bày kết quả
Trang 9trong cổ tích
- Đoạn 1 : Luận điểm “ Lịch sử …cảnh
khốn đốn ’’
- Đoạn 2,3 : Luận cứ
* Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm
quan trọng của chúng đối với luận điểm
cần chứng minh
Hoạt động 4: Vận dụng – 4 phút
Mục tiêu: Viết được một đoạn văn có
tính thống nhất về chủ đề
- Hoạt động của thầy:
+ Giao nhiệm vụ: Viết bài văn kể về một kỉ niệm làm em nhớ nhất
+ Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân (làm ở nhà) + Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả (Tiết học sau)
+ Nhận xét, chốt kiến thức
- Hoạt động của trò:
+ HS đọc yêu cầu bài tập + Làm việc các nhân (ở nhà) + Trình bày kết quả
Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng (nếu
có)
V/ RÚT KINH NGHIỆM :
.Ký duyệt: