1.2:Kó naêng: - HS thực hiện được: Kết hợp kể chuyện vớùi miêu tả khi làm bài văn tự sự một cách nhuần nhuyễn, mạch lạc - HS thực hiện thành thạo: Rèn kĩ năng, phát hiện, phân tích và bi[r]
Trang 1Tiết:31
Ngày dạy:10/10/2016
ƠN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT
1 Mục tiêu:
1.1:Kiến thức :
Hoạt động 1:
- HS biết: Hệ thống hóa kiến thức về các phương châm hội thoại, sự phát triển từ vựng, cách dẫn trực tiếp, gián tiếp đã học
Hoạt động 2:
- - HS biết: Làm các bài tập thực hành về phương châm hội thoại, sự phát triển từ vựng, cách dẫn trực tiếp, gián tiếp
1.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: Vận dụng kiến thức đã học khi giao tiếp, đọc hiểu và tạo lập văn bản
- HS thực hiện thành thạo: Sử dụng tốt các phương châm hội thoại đã học Biết dẫn lời nĩi theo hai cách trực tiếp và gián tiếp
1.3:Thái độ:
- HS có thói quen: Sử dụng phù hợp các phương châm hội thoại đã học trong giao tiếp
- HS có tính cách: Giáo dục học sinh ý thức dùng từ đúng, chính xác, linh hoạt, hiệu quả
- Nội dung 1: Ơn tập lý thuyết về các phương châm hội thoại, sự phát triển từ vựng, cách dẫn
trực tiếp, gián tiếp
- Nội dung 2: Làm bài tập thực hành.
3 Chuẩn bị:
3.1: Giáo viên:Bảng phụ ghi ví dụ, hệ thống hóa kiến thức.
3.2: Học sinh: Ôn lại các kiến thức đã học.
4 Tổ chức các hoạt động học tập:
4.1:Ổn định tổ chức và kiểm diện: ( 1 phút)
9A1 : 9A2:
4.2:Kiểm tra miệng: ( 5 phút)
Câu hỏi kiểm tra bài cũ:
Thuật ngữ là gì? Thuật ngữ cĩ đặc điểm như thế nào? (5đ)
Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, cơng nghệ, thường được dùng trong các văn bản khoa học, cơng nghệ
Một thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm và ngược lại.Thuật ngữ khơng cĩ tính biểu cảm
Nêu một số thuật ngữ mà em biết?(5đ)
Trường từ vựng, ẩn dụ, hoán dụ…
Câu hỏi kiểm tra nội dung tự học:
Em đã chuẩn bị những gì cho bài học hôm nay?
Ôn lại các kiến thức về các phương châm hội thoại, sự phát triển từ vựng, cách dẫn trực tiếp, gián tiếp
Nhận xét, chấm điểm
Trang 24.3:Tiến trình bài học :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Vào bài: Để củng cố và khắc sâu các kiến thức
đã học về phương châm hội thoại, tiết này chúng
ta sẽ ơn tập lại các nội dung đã học
( 1 phút)
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh ơn tập.
( 10 phút)
Hãy nêu các phương châm hội thoại đã học?
Em hãy cho biết thế nào là phương châm về
lượng, phương châm về chất, phương châm
quan hệ, phương châm cách thức, phương châm
lịch sự ?
Khi giao tiếp cần chú ý điều gì?
Giáo dục học sinh ý thức sử dụng các phương
châm hội thoại đã học phù hợp trong giao tiếp
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh luyện tập.
( 20 phút)
Gọi học sinh lên bảng làm BT
“Năm giặc đốt làng cháy tàn, cháy rụi
Hàng xĩm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lịng bà dặn cháu đinh ninh:
“ Bố ở chiến khu, bố cịn việc bố
Mày cĩ viết thư chớ kể này, kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên ”
(Bếp lửa, Bằng Việt)
So sánh sự việc xảy ra với lời bà dặn cháu
trong đoạn thơ, ta thấy một phương châm hội
thoại đã bị vi phạm Đĩ là phương châm nào?
Sự khơng tuân thủ phương châm hội thoại như
vậy cĩ ý nghĩa gì?
Các cách nĩi sau đây vi phạm phương châm
hội thoại nào? Vì sao? Hãy chữa lại cho đúng?
I Lý thuyết:
1.Phương châm về lượng: Cần nĩi cho cĩ nội
dung, phải đáp ứng yêu cầu giao tiếp, khơng thiếu, khơng thừa
2.Phương châm về chất: Đừng nĩi những điều
mà mình khơng tin là đúng, hay khơng cĩ bằng chứng xác thực
3.Phương châm quan hệ: Cần nĩi đúng vào đề
tài giao tiếp, tránh nĩi lạc đề
4.Phương châm cách thức: Cần nĩi ngắn gọn,
rành mạch, tránh cách nĩi mơ hồ
5 Phương châm lịch sự: Cần nĩi tế nhị và tơn
trọng người khác
6 Sử dụng các phương châm hội thoại :
- Cần sử dụng phù hợp với đặc điểm của tình huống giao tiếp
- Người nĩi cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm của tình huống giao tiếp để xưng hơ cho thích hợp
II Luyện tập:
Bài 1:
- Phương châm về chất:
- Sự khơng tuân thủ phương châm hội thoại như vậy là để thực hiện mục đích khác: Bà khơng muốn cháu thơng báo cho bố mẹ biết những khĩ khăn ở nhà để bố mẹ cháu yên tâm cơng tác Qua đĩ thấy được sự hi sinh của bà vì con cháu và tình cảm của bà đối với kháng chiến, đối với đất nước
Bài 2:
Trang 3a Đêm hơm qua cầu gãy.
b Học xong bạn nhớ đi ra cửa trước
c Người ta định đoạt lương của tơi anh ạ
Viết một đoạn văn hội thoại, trong đĩ nhân
vật thể hiện phương châm quan hệ và phương
châm cách thức.
Viết một đoạn văn kể chuyện, trong đĩ nhân vật
chính thay đổi cách xưng hố với người đối thoại
hai lần.
Chuyển các lời dẫn trực tiếp trong các
trường hợp sau sang lời dẫn gián tiếp
a.Sáng hơm qua Lan khoe với tơi: “ Mẹ mình
mới mua cho mình bộ sách giáo khoa lớp 9”
b.Nam đã hứa với tơi như đinh đĩng cột: “ Sáng
mai tơi sẽ đi học”
Giáo dục học sinh ý thức dùng từ đúng, chính
xác, linh hoạt, hiệu quả
- Các câu đều vi phạm phương châm cách thức
vì gây ra cách hiểu mơ hồ
- Cĩ thể thêm dấu phẩy, hoặc thêm từ thích hợp để câu được hiểu rõ ràng hơn
a Đêm hơm qua, cầu gãy
b.Học xong, bạn nhớ đi ra cửa ở phía trước
c Người ta định tước đoạt lương của tơi anh ạ Bài 3: Viết đoạn văn
Bài 4:
a Sáng hơm qua, Lan khoe với tơi là mẹ bạn ấy mới mua cho bạn một bộ sách giáo khoa rất đẹp
b Nam đã hứa chắc chắn với tơi rằng ngày mai bạn ấy sẽ đi học
4.4:Tôûng kết: ( 5 phút)
Nêu các phương châm hội thoại đã học ?
Phương châm về lượng, phương châm về chất, phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương châm lịch sự
Thế nào là cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp?
Dẫn trực tiếp: Nhắc lại nguyên văn lời nĩi hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật.
Dẫn gián tiếp:Thuật lại lời nĩi hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, cĩ điều chỉnh cho phù hợp 4.5:Hướng dẫn học tập: ( 3 phút)
- Chuẩn bị bài : Trau dồi vốn từ : tìm hiểu những định hướng chính để trau dồi vốn từ ;
giải nghĩa từ và sử dụng từ đúng nghĩa, phù hợp với ngữ cảnh
5 Phụ lục: Tài liệu: Thông tin phản hồi:
-Tài liệu:
+ SGK, SGV Ngữ văn 9
+ Sổ tay kiến thức Ngữ văn 9
+ Học và thực hành theo chuẩn kiến thức- kĩ năng Ngữ văn 9
+ Phân tích, bình giảng Ngữ văn 9
Tuần:7
Tiết: 32 - 33
Ngày dạy:10,11/10/2016
1 Mục tiêu:
MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 41.1:Kiến thức :
Hoạt động 1:
- HS biết: Vận dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc - hiểu văn bản
- HS hiểu: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự
Hoạt động 2:
- HS biết: Làm các bài tập thực hành về vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự
1.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: Kết hợp kể chuyện vớùi miêu tả khi làm bài văn tự sự một cách nhuần
nhuyễn, mạch lạc
- HS thực hiện thành thạo: Rèn kĩ năng, phát hiện, phân tích và biết sử dụng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự
1.3:Thái độ:
- HS có thói quen: Khi làm văn tự sự, cần kết hợp yếu tố miêu tả để bài văn tái hiện sinh động những hình ảnh , trạng thái, tính chất của sự vật, con người, cảnh vật trong bài viết
- HS có tính cách: Giáo dục HS ý thức sử dụng tốt yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự
2 Nội dung học tập:
- Nội dung 1: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự.
- Nội dung 2: Luyện tập.
3.Chuẩn bị:
3.1.Giáo viên: Bảng phụ ghi đoạn văn có sử dụng yếu tố miêu tả, ghi các ví dụ ở
SGK
3.2.Học sinh: Tìm hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự Tìm một số
đoạn văn tự sự cĩ yếu tố miêu tả qua các văn bản đã học
4 Tổ chức các hoạt động học tập:
4.1:Ổn định tổ chức và kiểm diện: ( 1 phút)
9A1 : 9A2:
4.2:Kiểm tra miệng: ( 5 phút)
Câu hỏi kiểm tra bài cũ:
Hãy nhắc lại thế nào là văn miêu tả? Thế nào là văn tự sự ? (8đ)
- Miêu tả là tái hiện lại sự vật , hiện tượng, con người
- Tự sự là kể lại diễn biến sự việc…
Câu hỏi kiểm tra nội dung tự học:
Em đã chuẩn bị những gì cho bài học hôm nay? (2đ)
Tìm hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự Tìm một số đoạn văn tự sự cĩ yếu tố miêu tả qua các văn bản đã học
4.3:Tiến trình bài học :
Vào bài : Để văn bản tự sự thêm sinh động hấp dẫn,
ta cần phải đan xen các phương thức biểu đạt khác:
miêu tả, biểu cảm, thuyết minh Đó cũng là nội dung
của bài học hôm nay.(1’)
Hđ1: Hướng dẫn tìm hiểu vai trò của yếu tố miêu tả
trong văn bản tự sự.( 30’)
GV Gọi HS đọc đoạn trích
I/ Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn tự sự.
*Đoạn văn : SGK
Trang 5 Đoạn văn được trích từ văn bản nào?
Hoàng Lê nhất thống chí
Đoạn văn kể về việc gì?
Vua Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi
Sự việc đó được một bạn nêu ra như thế nào?
Vua Quang Trung … đại bại (trang 91)
Theo em, bạn nêu lên những sự việc chính như
vậy đã đủ chưa?
Đã đầy đủ
Em thử nối các sự việc ấy thành một đoạn văn và
nhận xét?
Đoạn văn không hay, không sinh động vì
mới kể lại các sự việc (mới trả lời câu hỏi) chứ chưa
trả lời câu hỏi: việc đó diễn ra như thế nào
So sánh giữa đoạn văn nêu lên sự việc chính với
đoạn trích, em thấy yếu tố nào giúp cho trận đánh
được tái hiện một cách sinh động?
Yếu tố miêu tả
Sử dụng KT động não
- Khích lệ HS phát biểu và đóng góp ý kiến
- Kiệt kê tất cả các ý kiến lên bảng hoặc giấy to
- Phân loại ý kiến
- Làm sáng tỏ ý kiến chưa rõ.
- GV tổng hợp ý kiến rút ra kết luận
Hãy chỉ ra các câu văn miêu tả trong đoạn trích?
Bên ngoài … mươi bức.Nhân gió … hại
mình Quân Thanh … chết Quân Tây Sơn… đại bại
Qua tìm hiểu đoạn trích trên, em rút ra được kinh
nghiệm gì khi làm văn tự sự?
* Ghi nhớ: SGK trang 92
* Giáo dục HS ý thức sử dụng yếu tố miêu tả trong
bài văn tự sự.
Ti
ết 2:
Hđ 2: GV hướng dẫn HS luyện tập ( 30’)
Gọi HS đọc bài tập 1
Hãy xác định yếu tố miêu tả trong đoạn trích?
Cho HS thảo luận Thời gian : 4 phút Hai nhóm 1
đoạn
Gọi đại diện nhóm trình bày
Nhận xét, sửa chữa
- Đoạn văn kể chuyện vua Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi
- Kể các sự việc chính
* Ghi nhớ: SGK-92
II.Luy ện tập :
*Bài 1 :
- Đoạn 1: Chị em Thúy Kiều
Tả người: Dùng hình ảnh thiên nhiên miêu tả hai chị em Kiều ở nhiều nét đẹp + Thúy Vân: Hoa cười, ngọc thốt + Thúy Kiều: Làn thu thủy… xuân sơn
- Đoạn 2: Cảnh ngày xuân
Tả cảnh: Con én đưa thoi, cỏ non … bông hoa, nao nao … bắc ngang
Trang 6 GV Hướng dẫn HS làm bài tập 2.
Viết đoạn văn, lưu ý vận dụng những yếu tố miêu tả
phù hợp.
Cho HS làm bài vào vở bài tập
Gọi HS trình bày tự do theo ý kiến của mình
Nhận xét, chấm điểm
Giá trị của yếu tố miêu tả trong đoạn trích:
+ Đoạn 1: Khắc họa rõ chân dung của từng nhân vật
+Đoạn 2: Làm nổi bật cảnh sắc ngày xuân
* Bài 2: Viết đoạn văn
4.4:Tôûng kết : ( 5 phút)
Câu 1: Trong văn bản tự sự, khi muốn làm cho chi tiết, hành động, cảnh vật, con người và sự việc trở nên sinh động, cần sử dụng kết hợp các yếu tố nào?
A Miêu tả C Biểu cảm
Đáp án: A
Câu 2: Em hãy nêu một vài câu thơ miêu tả trong “Truyện Kiều” mà em cho là hay?
l Đáp án: “Cỏ non … một vài bông hoa “.
Giáo dục HS ý thức sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự.
4.5:Hướng dẫn học tập: ( 3 phút)
à Đối với bài học tiết này:
- Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK trang - 92
- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập
- Phân tích một đoạn văn tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả đã học
à Đối với bài học tiết sau:
- Chuẩn bị bài tiết sau: “Trau dồi vốn từ”
+ Tìm hiểu kĩ việc rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ và cách dùng từ; việc rèn luyện để làm tăng vốn từ
+ Tìm một số từ, giải nghĩa các từ đĩ
5 Phụ lục: Tài liệu: Thông tin phản hồi:
-Tài liệu:
+ SGK, SGV Ngữ văn 9
+ Sổ tay kiến thức Ngữ văn 9
+ Học và thực hành theo chuẩn kiến thức- kĩ năng Ngữ văn 9
Trang 7
Tiết:34-35
Ngày dạy:17/10/2016
1 Mục tiêu:
1.1:Kiến thức :
- HS biết: Kết hợp yếu tố miêu tả trong bài văn tự sự
- HS hiểu: Vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn tự sự
1.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: Sử dụng yếu tố miêu tả trong bài văn tự sự
- HS thực hiện thành thạo: Kĩ năng viết bài văn tự sự kết hợp viết thư, phát biểu cảm nghĩ
1.3:Thái độ:
- HS có thói quen: Sử dụng yếu tố miêu tả trong bài văn tự sự Cẩn thận khi làm bài
- HS có tính cách: Giáo dục HS ý thức nghiêm túc khi làm bài kiểm tra, thi cử
2 Ma trận đề:
3.Đề kiểm tra và đáp án:
3.1 Đề kiểm tra:
Đề bài:
Tưởng tượng hai mươi năm sau em về thăm lại trường lớp, thầy cô giáo cũ nhân ngày 20- 11 Hãy viết thư cho một người bạn học hồi ấy và kể lại buổi thăm trường đầy xúc động đó
3.2 Đáp án:
Đề 1: 1.Mở bài :(1.5đ)
- Giới thiệu hoàn cảnh
- Nêu được lí do về thăm trường cũ
2.Thân bài: (7đ)
Tưởng tượng và kể diễn biến chuyến thăm trường
- Tưởng tượng và miêu tả cảnh ngôi trường hình dung
về thầy cô và kể lại
- Không khí của ngày 20 -11 như thế nào?
- Hình ảnh thầy cô (cũ, mới)
-Trường lớp ra sao?
- Tâm trạng của mình trong buổi ấy như thế nào?
…
3.Kết bài(1,5đ)
Suy nghĩ về chuyến thăm trường đó
HƯỚNG DẪN CHẤM:
Biểu điểm:
- 10 đ: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của đề
- 8 - 9 đ: Đáp ứng tương đối đầy đủ các yêu cầu của đề, còn mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt
- 6 - 7 đ: Đáp ứng được 2/3 yêu cầu trên
- 5 đ: Đáp ứng được nửa các yêu cầu trên
1,5đ
2đ
2đ 1đ 1đ 1đ 1,5đ
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2
Trang 8- 3 - 4 đ: Đáp ứng được 1/3 yêu cầu trên.
- 1- 2 đ: Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu
- 0 đ: Hồn tồn lạc đề
4 Kết quả:
- Thống kê chất lượng:
-Đánh giá chất lượng bài làm của học sinh và đề kiểm tra:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: Kiểm tra việc nắm kiến thức của HS về văn tự sự (kể chuyện tưởng tượng) kết hợp miêu tả, viết thư, phát biểu cảm nghĩ
1.2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng viết bài văn tự sự kết hợp viết thư, phát biểu cảm nghĩ
1.3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức nghiêm túc khi làm bài kiểm tra, thi cử
2.Bảng mơ tả các mức độ đánh giá theo định hướng năng lực
Văn bản Viết
thư tự sự kết
hợp miêu tả
biều cảm
-Nhớ được đặc điểm của văn Viết thư
tự sự
- Nhớ đặc điểm về bố cục,cách thức xây dựng một bài
- Chỉ ra được đặc điểm, yêu cầu của thể loại viết thư tự sự
- Chỉ ra được đặc điểm về bố cục cách thức xây dựng đoạn văn trong trong một văn bản viết thư tự
- Biết viết đoạn văn viết thư tự sự
- Biết kết hợp các yếu
tố miêu tả biểu cảm trong văn viết thư tự sự
- Biết phân tích lí giải
so sánh về các yếu tố miêu tả biểu cảm
- Biết viết bài văn viết thư tự sự
- Biết trình bày vấn đề, sự việc , con người cĩ thật trong đời sống cĩ bố cục mạch lạc và lien kết chặt chẽ
9A 1
9A 2
K9
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2
Trang 9văn viết thư
tự sự
sự cụ thể trong văn viết thư tự
sự
3 Đề bài và đáp án
3.1.Đề bài: Tưởng tượng hai mươi năm sau em về thăm lại trường lớp, thầy cô giáo cũ
nhân ngày 20- 11 Hãy viết thư cho một người bạn học hồi ấy và kể lại buổi thăm trường đầy xúc động đó
3.2 Hướng dẫn chấm:
A Mở bài: 1,5đ - Giới thiệu hoàn cảnh
- Nêu được lí do về thăm trường cũ
1đ 0,5đ
B.Thân bài: 6đ Tưởng tượng và kể diễn biến chuyến thăm trường
- Tưởng tượng và miêu tả cảnh ngôi trường hình dung về thầy cô và kể lại
- Không khí của ngày 20 -11 như thế nào?
- Hình ảnh thầy cô (cũ, mới) -Trường lớp ra sao?
- Tâm trạng của mình trong buổi ấy như thế nào?
2đ
1đ 1đ 1đ 1đ
Trình bày đẹp, đúng thể thức một bức thư : 1đ
4 Kết quả:
- Thống kê chất lượng:
HS
9A1
9A2
Cộng
- Đánh giá chất lượng bài làm của học sinh và đề kiểm tra:
………
………
………
………
………
………
………