giáo án ngữ văn 9 tuần 8

Mục tiêu: -Giúp học sinh hiểu đợc tấm lòng nhân đạo của ND : khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn ngời; đau đớn xót xa trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp bị trà đạp –Thấy đợc nghệ thu

Tuần 8

Ngày soạn : 02-10-10 Số tiết:36-37

Ngày dạy: Tiết số:

Văn bản: Mã Giám Sinh mua Kiều (Truyện Kiều Nguyễn Du )–

A Mục tiêu: -Giúp học sinh hiểu đợc tấm lòng nhân đạo của ND : khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn ngời; đau đớn xót xa trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp

bị trà đạp

–Thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả: khắc hoạ diện mạo cử chỉ B.Chuẩn bị:

_Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài

-Học sinh: Soạn bài tự học theo h– ớng dẫn của thầy

C.Tiến trình lên lớp

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

Đọc thuộc lòng đoạn trích:Kiều ở lầu Ngng Bích:

Khái quát tâm trạng của Thuý Kiều đợc thể hiện trong đọan trích

3 Bài mới:

4 Truyện Kiều là một tác phẩm dồ sộ ở tiết trớc chúng ta đã đợc cảm nhận bức tranh tâm trạng của nhân vật Thuý Kiều khi nàng bị giam lỏng ở lầu Ngng Bích qua bút phát nghệ thuật tả cảnh ngụ tình của tác giả Nguyễn Du Hôm nay chúng

ta tiếp tục tìm hiểu một đoạn trích nữa của tác phẩm này để hiểu hpn về tài năng nghệ thuật của ND trong việc khắc học chân dung nhân vật

Phơng pháp

? Đoạn trích thuộc phần nào của tác phẩm

-Phần 2: gia biến và lu lạc

? Có thể tóm tắt những sự việc chính dẫn

đến cảnh Mã Giám Sinh mua Kiều nh thế

nào?

-Gia đình bị tên bán tơ vu oan, Vơng Ông và

Vơng Quan bị bắt giữ ,bị đánh đập ,nhà cửa

bị sai nha lục soát vơ vét mọi của cải

-Thuý Kiều quyết định bán mình lấy tiền để

cứu cha và em ra khỏi tai hoạ

-Đợc mụ mối mách bảo MGS đến mua Kiều

Yêu cầu học sinh đọc

?Nhân vật chính trong đoạn trích là ai?

-MGS- Kiều

? Nêu nội dung của đoạn trích?

Nội dung

I Vị trí của đoạn trích -Thuộc phần 2 của truyện: Gia biến

và lu lạc

Là bức hoạ chân dung nhân vật MGS và

cuộc mua bán

? Xác định phơng thức biểu đạt chính trong

đoạn trích?

-Phơng thức tự sự kết hợp với miêu tả.

?đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nêu

nội dung của từng phần?

-Đoạn trích chia làm ba phần:

+Phần 1:từ đầu đến :ghế trên ngồi tót sỗ

sàng: Chân dung của nhân vật Mã Giám

Sinh

+Phần hai: sáu câu thơ tiếp: Tâm trạng của

nhân vật thuý Kiều trong cuộc mua bán

+Phần 3: Còn lại: Cuộc mua bán và bản

chất của nhân vật Mã giám Sinh

?Đọc đoạn đầu tiên trong đoạn trích?

H đọc

Lời thơ đầu tiên tác giả giới thiệu về nhân

vật MGS là lời của ai?

H: của tác giả.

? Tác giả giới thiệu nhân vật MGS là ngời

nh thế nào?

H: Là môt viễn khách đợc bà mối giới thiệu

đến nhà Kiều.

?Em hiểu thế nào là viễn khách?

H: Là khách từ nới xa đến

G: Đúng nh ở phần đầu ta đã nói, nghe tin

Kiều bán mình chuộc cha, MGS đã tìm đến

để mua Kiều qua lời gipí thiệu, dẫn dắt của

bà mối.

H: Theo dõi tiếp đoạn thơ sau.

? Hình ảnh nhân vật Mã giám Sinh đợc hịên

lên qua những chi tiết nào?

-Tên, tuổi, quê quán, hình dáng diện mạo,

lời nói, hành động…

G:Nh vậy, đén đây ta đã có sự hình dung rõ

nét về nhân vật MGS, không phải qua lời

giới thiệu của tác giả nữa mà qua những

II.Phân tích 1.Hình ảnh Mã Giám Sinh

a Bức chân dung :

-Lời giới thiệu của tác giả: Là khách từ nơi xa đến

biểu hiện cụ thể của nhân vật.

? Em có hình dung nh thế nào về nhân vật

MGS?

H: Đó là một ngời đã đến tuổi trung niên,

tên họ là MGS, có cách ăn mặc chải chuốt,

lịch lãm, nhng lại có cách ăn nói thô lỗ, có

phần xấc xợc

? Theo dõi phần chú giải SGK và cho biết

cách hiểu của em về tên của nhân vật?

H: Đọc phần chú giải, nh vậy tên của nhân

vật là một cái tên không rõ ràng, rất mập

mờ.

?Em có suy nghĩ gì về quê quán của nhân

vật MGS sau khi đọc xong lời giới thiệu của

tác giả và lời của hắn tự giới thiệu về mình?

H: Hai lời giới thiệu có sự mâu thuận

nhau.Tác giả nói quê của MGS là rất xa vậy

mà hân lại tự gíơi thiệu quê Lâm thanh

cũng gần Nh vậy lai lich của hắn có điều gì

đó mập mờ khó hiểu.

?Chú ý hai từ : nhẵn nhụi, bảnh bao.Đây là

hai từ đợc tác giả sử dụng để tả bức chân

dung ngoại hình của nhân vật MGS.Theo em

sử dụng hai từ này để miêu tả về MGS có

phù hợp không?

H: Không vì đây là những từ thờng đợc ding

để miêu tả về những đối tợng khác Nhẵn

nhụi thờng đơch dùng để tả về đồ vật, cong

bảnh bao thờng đợc dùng để tả về cách ăn

mặc của trẻ con

? Em cảm nhận gì về bức chân dung của

nhân vật qua hai từ láy đó?

H: đó là một con ngời có cách ăn mặc chải

chuốt lố lăng kệch cỡm, không phù hợp với

tuổi tác, địa vị của mình MGS muốn tỏ vẻ

trẻ trung ,thanh xuân khi đến nhà kiều thực

hiện cuộc mua bán.

G: Rất đúng Là ngời đã đến tuổi trung niên,

lẽ ra MGS phải có một phong thái chững

chạc, đoàng hoàng Hơn thế nữa hắn lại còn

là một học sinh- nghĩa là ngời có hiểu biết,

MGS tự giới thiệu:

+tên tuổ, quê quán :mập mờ, khó hiểu

+Diện mạo:chải chuốt,lố lăng, không phù hợp với tuổi tác và địa vị

=>thể hiện cái nhìn giễu cợt, mỉa mai của tác giả

có văn hoá trong xã hội.ở đây hắn lại có

phong cách ăn mặc hoàn toàn kệch cỡm nh

đêr khoe mẽ về bản thân

? theo em cách miêu tả của tác giả về chân

dung nhân vật MGS thể hiện cảm xúc thái

độ nào của tác giả?

H: đó là sự mỉa mai, giễu cợt, sự châm biếm

đả kích trớc lối sống lố lăng, kệch cớm của

nhân vật MGS.

Bức chân dung của MGS còn đợc tác giả

tiếp tục hoàn thiện bằng những nét vẽ về

hành động và lời nói.

Đọc lại những câu nói của MGS trong đoạn

trích?

H: Hỏi tên:

Hỏi quê.

? nhận xét gì về cách ăn nói của MGS?

H: Là cách ăn nói cộc lộc nhát gừng không

tha gửi

? Cách ăn nói đó thể hiện điều gì trong bản

chấ của con ngời NGS?

H: Là con ngời thiếu văn hoá, thô lỗ có

phần hỗn xợc

G:Đó là cách ăn nói của con ngời hợm của

cậy tiền, lậc cấc hỗn xợc

?Đến nhà Thuý Kiều MGS thể hiện những

hành động gì?

H: Đi đứng Ngồi

?đọc lại câu thơ miêu tả hành động của

MGS?

H: đọc

Tái hiện lại cách đi đứng và hành động ngồi

của MGS khi đến nhà Kiều?

H:MGS đến nhà Kiều với một bọn ngời rất

đông, có thầy, có tớ, có trớc có sau Nhng

đám ngời ấy đi không có trật tự, rất ồn ào,

nhốn nháo

đến nhà kiều MGS chọn cho mình chỗ cao

nhất leo tót lên ghế ngồi.

G: Cách đi đứng của tên họ Mã muốn thể

hiện khoe mẽ về thân thế địa vị của mình

+lời nói: cộc lôc,nhát gong, không tha gửi- là cách nói hỗn xợc, lấc cấc, thiếu văn hoá của con ngời hợm của cậy tiền

.Hắn muốn cho mọi ngời biết và nể phục vì

hắn cũng là ngời có địa vị, có ngời hầu kẻ

hạ, có tiền của trong xã hội Nhng cũng

cách đi đứng đó đã giúp cho mọi ngờihiểu

hơn về con ngời của hắn Hình nh hắn

không phải là ngời có học thức Đám ngời

kia chẳng qua cũng chỉ là một bọn ngời ô

hợp mà hắn nhặt ở đấu đó về để thể hiện

thân thế của mình mà thôi.

Vào nhà Kiều hắn dờng nh không để ý đến

ai, khôngquan tâm đến gia cảnh của nàng,

cũng chẳng có một lời chào hỏi, hắn cho

rằng mình là ngời quan trọng, cầnđợc vì nẻ

nên đã chọn cho mình một vị trí ngồi cao

nhất Vị trí đó lẽ ra phải dành cho nhữhg

bậc cha chú, những ngời bề trên trong lễ

vấn danh của hắn Chẳng qua hắn cũng chỉ

là một ngời đi hỏi vợ.

? Qua tất cả những chi tiết thể hiện về chân

dung nhân vật MGS, em có cảm nhận nh

thế nào về nhân vật này?

H: Đó là một con ngời vô học, giả dối, c xử

thiếu văn hoá, thô lỗ, xấc xợc, hợm của cậy

tiền Bản chất của hắn cố tình đợc che đậy

trong một vỏ bộc hào nhoáng, bóng bẩy

nh-ng vẫn dần dần hiện ra qua hành độnh-ng,

cách c sử của hắn

***********************************

Là tên buôn ngời: hắn cân nhắc

tính toán, so đo: đắn đo quạt thơ ; lạnh“ ”

lùng vô cảm tớc hoang cảnh của Kiều; keo

kiệt, đê tiện, cò kè thêm bớt

? Đánh giá của em về nhân vật này

? Ngòi bút của ND khi miêu tả nhân vật

MGS có nét gì khác so với khi miêu tả Thuý

Vân, Thuý Kiều

+Hành động:nhốn nháo, lộc xộn, trơ trẽn, bất lịch sự

*Là nhân vật phản diện khái quát cho một loại ngời giả dối, hợm hĩnh , vô học

*****************************

*Phê phán thói hợm hĩnh, căm giận hành động bắt ngời vì tiền trà đspj lên nhân phẩm ngời phụ nữ

a Hình ảnh Thuý Kiều

-Ngôn ngữ miêu tả trực diện

-Nét bút hiện thực không có hình ảnh ớc lệ

tợng trng

? Thái độ của tác giả khi khắc hoạ bản chất

nhân vật

? Những câu thơ trực tiếp miêu tả hình ảnh

Thuý Kiều

-Ngại ngùng nh mai

? Kiều hiện lên với tâm trạng nh thế nào

? Kiều có tâm trạng đó vì sao? Vì biết–

mình trở thành một món hàng cho MGS cò

kè thêm bớt ,đặt giá

-Là ngời ý thức đợc nhân phẩm, Kiều đau

đớn nghĩ đến cảnh đời ngang trái ,nghĩ tới

nỗi mình, tình duyên còn giang dở, uất hận

bởi nỗi nhà bị vu oan giá hoạ

? Bút pháp nghệ thuật

-Hình ảnh ớc lệ tợng trng ( lấy thiên nhiên

để miêu tả )

? Đoạn thơ khẳng định tấm lòng của Thuý

Kiều nh thế nào ( vẻ đẹp tâm hồn )

-Kiều bán mình chuộc cha ,hy sinh vì hạnh

phúc gia đình

-Là ngời con hiếu thảo

? Tấm lòng của tác giả (Tấm lòng nhân đạo

)

Học sinh đọc ghi nhớ sgk

-Bị coi là một món hàng đem bán tội nghiệp

-Nàng buồn rầu tủi hổ ê chề đau

đớn

-Kiều hy sinh vì cha và em- là ngời con hiếu thảo

-Nguyễn Du thơng cảm sâu sắc trớc hiện thực con ngời bị hạ thấp trà

đạp Nhà thơ nh hoá thân vào nhân vật để bộc lộ tâm trạng nhân vật

5 Tổng kết

–Nghệ thuật

-Nội dung

Giáo viên kết luận chung về đoạn trích

-Đoạn trích là một bức tranh hiện thực về

xã hội đồng tiền, đồng thời thể hiện tấm

lòng nhân đạo của ND Tác giả phơi bày và

lên án thực trạng xã hội xấu xa con ngời bị

biến thành hàng hoá Đồng tiền và những

thế lực tàn bạo chà đạp lên tất cả Nhà thơ

thơng cảm xót xa trớc thực trạng con ngời

bị hạ thấp bị trà đạp qua nét bút hiện thực

đầy tài năng của ND

D.rút kinh nghiệm

Ngày soạn: 02-10-10 Tiết số: 38-39

Ngày dạy: Số tiết: 2

Văn bản:

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga ( Truỵên Lục Vân Tiên- Nguyễn Đình Chiểu)

A Mục tiêu:

Giúp học sinh nắm đợc cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả tác phẩm Qua đoạn trích hiểu đợc khát vọng cứu ngời giúp đời của tác giả và pohẩm châtý của ha nhân vật: Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga

Tìm hiểu đặc trng phơng thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện

B Chuẩn bị:

Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài

Học sinh: Học và soạn bài

C Tiến trình lên lớp

1, ổn định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ: đọc thuộc lòng đoạn trích Kiều báo ân báo oánvà phân tích cảnh Kiều báo oán

3 Bài Mới:

Học sinh đọc chú thích * sgk

I Giới thiệu tác giả tác

phẩm

1 Tác giả: Nguyễn Dình Chiểu

? Nêu hiểu biết về tác giả

H/S trả lời

G/V tóm tắt vài nét chính

G/V nhấn mạnh một vài điểm về cuộc đơì tác giả

-Nghị lực sống và cống hiến

NDC là chàng trai giàu nghị lực và khát vọng

1843 đỗ tú tài, 1849 chuẩn bị thi cao hơn đợc tin

mẹ mất, bỏ thi về chịu tang mẹ, khóc mù cả hai

mắt Bất hạnh ập đến thật khắc nghiệt, đờng

công danh nghẽn lối, đờng tình duyên trắc trở, về

quê lại gặp cảnh loạn li

-NĐC căm phẫn trớc tội các của giặc đau lòng

trớc cảnh khốn khó của ngời dân, ông không gục

ngã trớc số phận Ông can đảm gánh vác cả ba

trọng trách: Làm thầy giáo, thầy thuốc và nhà

thơ Là thâygiáo tiếng vang khắp miền lục tỉnh.

Khi ông mất cả cánh đồng ba tri rợp trắng khăn

tang của các thế hệ học trò 40 năm

-Là thầy thuốc ông không tiếc sức mình cứu nhân

độ thế Là nhà thơ ông để lại cho đời bao ang

thơ bất hủ

-Sống trong hoàn cảnh khó khăn ngay từ những

ngày đầu đụng độ với giặc ngoại xâm NĐC kiên

quyết giữ vững lập trờng kháng chiến tìm đến các

căn cứ chống giặc làm quân sự cho các lãnh tụ

nghĩa quân, viết thơ để khích lệ tinh thần chiến

đấu của các nghĩa sĩ

-Sống thanh cao thanh bạch giữa tình thơng của

đồng bào cho đến hơi thở cuối cùng

Học sinh đọc chú thích sgk/112

? TRuyện Lục Vân Tiên ra đời trong hoàn cảnh

nào

Học sinh đọc tóm tắt

? Kể tóm tắt lại truyện

? Đoạn trích này nằm ở phần nào của truỵện

? Kết cấu của truyện có gì đặc biệt

? Kết cấu của truyện có gì đặc biệt Giống truyện

nào?

-Theo từng chơng hồi xoay quanh diễn biến cuộc

đời nhân vật chính ( giống truyện Thạch Sanh )

-1822-1888 -Quê Phong Điền- Thừa Thiên Huế

–

-Đỗ tú tài năm 21 tuổi (1843 ) 6 năm sau bị mù

-Về quê mẹ làm nghề dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cho dân -Tích cực tham gia chống Pháp cùng các lãnh tụ bàn bạc việc

đánh giặc Suốt đời giữ trọn lòng trung thành với Tổ quốc

-Là nhà thơ lớn của dân tộc -Tác phẩm: Truyện Lục Vân Tiên ,Văn tế nghĩa sĩ Cần Giục, truyên thơ dài: Ng tiều y thuật vấn đáp

2 Tác phẩm -Là truyện thơ Nôm sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ XIX

-Đoạn trích thuộc phần đầu của truyện

G/V: Đó là kết cấu theo kiểu truyền thống của

loại truyện phơng đông:

Chuyện nàng sau hãy còn lâu

Chuyện chàng xin nối thứ đầu chép ra

Đoạn này đế thứ Nguyềt Nga

? Truyện đợc viết ra nhằm mục đích gì

-Truyền dạy đạo lí làm ngời

-Xem trọng tình nghĩa con ngời với con ngời

trong xã hội, tình cha con, mẹ con, nghĩa vợ

chồng ,tình bè bạn, tình yêu thơng cu mang

những ngời gặp cơn hoạn nạn

-Đề cao tinh thần nghĩa hiệp sẵn sàng cứu khốn

phò nguy

-Thể hiện khát vọng của nhân dân hớng tới lẽ

công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời

G/V: Về đặc điểm thể loại: Là truyện thơ nôm

mang tính chất là truyện để kể nhiều hơn là để

đọc

G/V nêu yêu cầu đọc

-Rõ ràng nhấn mạnh những từ ngữ miêu tả hành

động nghĩa hiệp

-Thể hiện rõ lời đối thoại

G/V đọc mẫu

Học sinh đọc

Nhận xét

Xem chú thích 6 7 22 24

Học sinh đọc từ đầu đến thân vong

? Từ giã thầy dạy LVT xuống núi hăm hở về kinh

đo dự thi Lộ trình đầy gian nan Giữa đờng, LVT

bất ngờ gặp cảnh nhân dân dắt díu nhau chạy

trốn, tiếng kêu khóc thảm thiết

Đều đem nhau chạy vào rừng lên non

Chàng quyết định:

Tôi xin ra sức anh hào

Cứu ngời cho khỏi lao đao buổi này

Sự quyết định cho thấy thái độ của LVT khi gặp

chuyện bất bình nh thế nào

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc hiểu chú thích

2.Phân tích

a Hình ảnh Lục Vân Tiên

-Ra tay cứu giúp không hề do dự tính toán

? Mặc cho mòi ngời can ngăn không nên tự

chuốc lấy nguy hiểm:

E khi hoạ đổ bất thành

Khi không mình lại xô mình xuống hang

LVT có hành động gì

-ghé lại bên đàng

-Bẻ cây làm gậy xông vào lũ giặc

? Tởng tợng cuộc chiến giữa LVT và lũ cớp

Phong lai diễn ra nh thế nào? (Thế lực diễn ra

có cân bằng không? Hình ảnh LVT hiện len nh

thế nào? lũ Phong Lai thất bại ra sao)

-Cuộc chiến không cân sức

-LVT chỉ có một mình trong tay khôn có vũ khí.

Giữa vòng vây của bọn cớp không một tấc sắt

trong tay với cành cây làm gậy LVT dũng cảm

đánh cứơp Chang đột kích bên tả, xung phong

bên hữu, chàng tung hoành giữa bọn cứop

-Lũ cớp rất đông và đáng sợ, gơm giáo sáng

ngời Tớng cớp Phong lai mặt đỏ phừng phừng

đầy sát khí Hắn dữ tợn và có sức khoẻ muôn

ng-ời khôn địch tuyên chiến với LVT

? Khi miêu tả Vân Tiên đánh cớp giọng thơ nhịp

thơ có gì đặc biệt

-Giọng thơ hùng tráng

-Nhịp thơ nhanh

T/D: Khắc hoạ những hành động lời lẽ, sự kiện

xuất hiện liên tiếp dồn dập trong cuộc chiến

? Ngoài ra NĐC còn sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì khắc hoạ lên hiện tợng này

-LVT đánh cớp so sánh với chiến công của Triệu

Tử Long phá vòng vây Đơng Dơng thời Tam

Quốc

? Cảm nhận về vẻ đẹp của LVT

? Giặc Phong Lai phải chuốc lấy hậu qủ nh thế

nào

-Lâu la bốn phía vỡ tan-khiếp đmả quăng gơm

giáo chạy tan tác

-Tớng cứop Phong Lai bị tiêu diệt

? Sự thảm bại của lũ giặc có ý nghĩa nh thế nào

trong việc tô đậm hình tợng nhân vật

-Giúp ngời bị nạn không hề do

dự tính toán