Lec 8 mô học hệ tim mạch

Giải thích được đặc điểm cấu tạo và vị trí trong cơ thể của 3 loại mao mạch máu.. Giải thích được cấu tạo của thành động mạch.. So sánh được sự giống nhau và khác nhau về cấu tạo của đ

HỆ TUẦN HOÀN

ThS Lê Ngọc Dung

Bộ môn Mô phôi

1 Mô tả được cấu tạo chung của mao mạch máu.

2 Giải thích được đặc điểm cấu tạo và vị trí trong cơ thể

của 3 loại mao mạch máu.

3 Giải thích được cấu tạo của thành động mạch.

4 So sánh được sự giống nhau và khác nhau về cấu tạo

của động mạch và tĩnh mạch.

TUẦN HOÀN HỆ THỐNG TUẦN HOÀN PHỔI

TUẦN HOÀN MÁU

• Đường kính: 9-12µm.

• Phân bố lưới mao mạch:

+ Dầy đặc: phổi, gan, thận, các niêm mạc…

+ Thưa: gân, thanh mạc, dây thần kinh, mô cơ trơn

Cơ thắt tiền mao mạch (3) 1

Động mạch

3

2 Mao

mạch Tĩnh mạch

• Thành mỏng, gồm: lớp nội mô,

màng đáy, tế bào quanh mạch

1.1.1 Lớp nội mô

• Là 1 hàng tế bào đa giác dẹt

• Các tế bào nội mô liên kết với

nhau bởi dải bịt, liên kết khe,

chờm lên nhau

1.1.1 Lớp nội mô

• HVĐT:

+ Cửa sổ (lỗ nội mô), vết

lõm siêu vi, không bào vi

ẩm

+ Bào quan: LNB, ti thể,

ribosom tập trung nhiều

quanh nhân, bộ golgi

nhỏ nằm sát nhân

1.1.2 Màng đáy

• Độ dày: 50nm

không

• Mặt ngoài: có sợi võng hoặc

nhánh của một số loại tế bào

1.1.3 Tế bào quanh mạch

• Có nhánh bào tương dài bao

quanh thành mạch

• Được màng đáy bao cả phía

trong và phía ngoài

• Bào tương ngoại vi: ống siêu

vi, xơ cơ

• Có khả năng co rút, kiểm soát

dòng máu lưu thông

Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo, gồm:

mao mạch kín, mao mạch có cửa sổ,

mao mạch kiểu xoang

1.2.2 Mao mạch có cửa sổ

• Tế bào nội mô có cửa sổ, 60-70 nm

• Vị trí: niêm mạc ruột, tuyến nội tiết,

tiểu cầu thận

• Đường đi ngoằn ngoèo, lòng

rộng 30 - 40µm

bào nội mô rộng

không liên tục

• Nhiều tế bào có khả năng

thực bào ở quanh thành mao

mạch

• Vị trí: gan, cơ quan tạo huyết

1.3 Mô sinh lý học

• Sự điều hoà dòng máu:

+ Tiểu động mạch tiền mao mạch

Thành ĐM có 3 lớp áo đồng tâm

1 Áo trong

• Lớp nội mô

• Lớp dưới nội mô

• Màng ngăn chun trong: có

cửa sổ Áo trong

Áo ngoài

Áo giữa

Lớp nội mô

Màng ngăn chun trong

TB cơ trơn

MLK

2.1.2 Áo giữa

• Dày nhất

• Nhiều lớp sợi cơ trơn hướng

vòng, xen kẽ có lá chun, sợi

chun, sợi collagen và chất gian

bào

• ĐM lớn có mạch của mạch,

màng ngăn chun ngoài

2.1.3 Áo ngoài

sợi chun chạy dọc

Lớp nội mô

Màng ngăn chun trong

TB cơ trơn

MLK

Áo giữa • TP cơ trơn chiếm ưu thế

• Giàu chondroitin sulfat

• Dễ nhận thấy màng ngăn chun ngoài

• TP chun chiếm ưu thế

2.3 Mô sinh lý học

• Ý nghĩa chức năng cấu trúc động mạch

• Sự thay đổi động mạch theo tuổi

1 Cấu tạo chung

• Lớp dưới nội mô kém phát triển

• Không có màng ngăn chun trong

• TM cỡ trung bình có van tĩnh mạch

Màng ngăn chun trong

1 Lớp nội mô 2

2: Áo giữa

Động mạch

Thần kinh Tĩnh mạch

• Tĩnh mạch xơ – chun: TM phía trên tim

• Tĩnh mạch xơ – cơ: TM sâu cánh tay

• Tĩnh mạch cơ – chun: TM chi dưới

Căn cứ vào đường kính tĩnh mạch chia thành 3 loại:

•

3.3 Mô sinh lý học

• Chứa 64% thể tích máu của cơ thể

• Cơ chế lưu chuyển máu trong tĩnh mạch

• Một tĩnh mạch nằm xen giữa hai lưới mao mạch

• Ở gan: lưới mao mạch ở ruột non tĩnh mạch cửa

mao mạch nan hoa

• Vùng dưới đồi–yên: lưới mao mạch ở phần phễu tiểu

lưới mao mạch thuỳ

tĩnh mạch dọc cuống tuyến yên

trước tuyến yên

4.2 Hệ thống cửa động mạch

• Một động mạch nằm xen giữa hai lưới mao mạch

• Ở thận: chùm mao mạch Malpighi tiểu động mạch đi

lưới mao mạch quanh các đoạn ống sinh niệu

5.1 Màng trong tim

• Giống lớp áo trong của mạch máu: lớp nội mô, lớp dưới nội mô

• Lớp dưới nội tâm mạc: mô liên kết

• Van tim là nếp gấp của màng trong tim, không có mạch

TUẦN HOÀN

BẠCH HUYẾT

• Mạch bạch huyết có ở hầu

hết các cơ quan, trừ: thần

kinh trung ương, mô sụn, mô

xương, tuỷ xương, tuyến ức,

răng, rau

1.Cấu tạo chung

• Thành mỏng, khó phân biệt 3 lớp áo

• Mật độ van nhiều hơn tĩnh mạch

1.3 Ống bạch huyết