Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 ĐẠI HỌĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HỒ CHÍ MINH Tiểu luận: Lớp K10504 GVHD:Hồ Thị Hồng Minh Thực hiện:Lê Thị Thanh Thảo Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 MSSV:K105041643 MỤC LỤC: LỜI NÓI ĐẦU: Năm 2007, Việt Nam trở thành tâm điểm ý nhiều giới báo chí với tốc độ phát triển kinh tế cách chóng mặt Song song với tốc độ phát triển nóng Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 kinh tế lạm phát vấn đề công chúng quan tâm tác động đến “mâm cơm” người lao động nghèo, cơng nhân, sinh viên, trí thức… thành phần chiếm đại đa số dân cư Lạm phát khiến chất lượng sống ngày suy giảm, trở thành mối đe doạ cho mục tiêu thiên niên kỷ Việt Nam.Cùng với thị trường chứng khốn Việt Nam khơng ổn định với số VN- Index tụt dốc liên tục đem đến nhiều hệ lụy cho kinh tế nước nhà Đồng thời với kiện đó, vấn đề ba bất khả thi đưa xem xét, tranh luận động thái điều chỉnh sách tiền tệ, tỷ giá ngân hàng nhà nước Việt Nam Với mong muốn tìm hiểu sâu lý thuyết ba bất khả thi, sử dụng phương pháp chứng minh, phân tích, so sách để sâu vào nghiên cứu vần đề này, lí để chọn để tài: “Lý Thuyết Bộ Ba Bất Khả Thì” để thực I Khái quát chung: Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Giáo sư Robert Mundell xem cha đẻ lý thuyết ba bất khả thi Dựa ý tưởng ơng tác phẩm tiếng “ Chính sách tài khoá tiền tệ chế độ tỷ giá” (1963), Krugman (1979) Frankel (1999) phát triển thành “ mơ hình bất khả thi” Theo lý thuyết này, quốc gia đồng thời đạt ba mục tiêu: sách tiền tệ độc lập, tỷ giá cố định tự hố dịng vốn Mơ hình Mundell-Fleming (The Mundell-Fleming model) : Giả thiết Mơ hình Mundell-Fleming mơ hình phân tích ngắn hạn nên giả thiết giá (P) biến ngoại sinh cố định Điều có nghĩa tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e) tỷ giá hối đoái thực (ε) biến thiên theo tỷ lệ cố định Mơ hình giả thiết phân tích cho kinh tế mở nhỏ; vốn tự lưu chuyển nước với chi phí giao dịch (khơng có rủi ro nào) Lúc lãi suất nước (r) lãi suất giới (r*) Mơ hình giả thiết thêm cung tiền (Ms) biến ngoại sinh kiểm sốt hồn tồn Ngân Hàng Trung Ương mơ hình kinh tế học vĩ mơ sử dụng đường IS LM để phân tích tác động sách kinh tế vĩ mơ thực kinh tế mở cửa Mô hình mang tên nhà kinh tế học Robert Mundell John Marcus Fleming Đây mơ hình lý thuyết Robert Mundell Marcus Fleming phát triển cách độc lập năm 1960 Mơ hình cho thấy mối quan hệ sản lượng với tỷ giá hối đoái danh nghĩa ngắn hạn Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Lý thuyết ba bất khả thi (The Impossible Trinity (hay Inconsistent Trinity hay Triangle of Impossibility)): Là sách kinh tế quốc tế Lý thuyết phát biểu rằng: quốc gia đồng thời thực lúc mục tiêu sách vĩ mơ: • Ổn định tỷ giá • Tự hóa dịng vốn • Chính sách tiền tệ độc lập “Bạn khơng thể có đồng thời tất cả: quốc gia chọn tối đa Nó chọn sách ổn định tỷ giá phải hi sinh tự hóa dịng vốn tức tiếp tục kiếm sốt vốn (giống Trung Quốc ngày nay), chọn sách tự hóa dịng vốn tự chủ tiền tệ, song phải để tỷ giá thả (giống Anh Canada), chọn kiểm sốt vốn ổn định sách tiền tệ , phải thả lãi suất để chống lạm phát suy thoái (giống Achentina hầu hết Châu Âu)" trích lời đề tặng Robert Mundell Paul Krugman, 1999 Đây mơ hình lý thuyết phổ biến, gọi mơ hình Mundell- Fleming Robert Mundell Marcus Fleming phát triển năm 1960 Và vào năm 1980 vấn đề kiểm soát vốn bị thất bại nhiều quốc gia với mâu thuẫn việc neo giữ tỷ giá sách tiền tệ độc lập ngày rõ ràng Lý thuyết ba bất khả thi trở thành tảng cho kinh tế học vĩ mô kinh tế mở Một kiểu khác lý thuyết ba bất khả thi ý - với sách ổn định tỷ giá hồn hảo, với tài khoản vốn mở (khơng bị kiểm sốt) hồn hảo, quốc gia hồn tồn khơng thể tự chủ sách tiền tệ Những ví dụ lặp lại giới cho thấy nơi thời điểm mà tài khoản vốn bắt đầu tự , lúc xuất sách tỷ giá cứng nhắc tự chủ sách tiền tệ giảm Song song với phát triển thương mại dịch vụ giới đại, kiểm soát vốn dễ bị lãng qn Thêm nữa, vấn đề kiểm sốt vốn cịn thể thay đổi quốc gia không thực tế Do khó để quốc gia có hệ thống kiểm sốt vốn thật hiệu Lý thuyết ba bất khả thi khẳng định rằng: điều kiện ngày nay, quốc gia phải lựa chọn việc giảm thiểu thay Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 đổi tỷ giá điều hành sách tiền tệ độc lập ổn định Nó khơng thể có đồng thời hai Tại lại có " ba bất khả thi"? Nếu nguồn vốn tự lưu chuyển có trường hợp xảy ra: vốn đổ vào nhiều Ta xét trường hợp dịng vốn chảy vào nước nhiều, đó, đồng nội tệ có sức ép lên giá Để cố định tỷ giá, NHTW buộc phải mua ngoại tệ vào, bơm nội tệ Động thái làm cho lạm phát nước tăng Khi đó, sách tiền tệ độc lập, để kiềm chế lạm phát, NHTW lại phải hút bớt tiền lưu thông Như vậy, hành động ban đầu NHTW hành động sau mâu thuẫn Do vậy, ba bất khả thi xuất hiện: NHTW đồng thời cố định tỷ giá, thực sách tiền tệ độc lập tự hóa dịng vố Ba nhân tố lý thuyết thước đo ba bất khả thi: 4.1 Ổn định tỷ giá Ổn định tỷ giá giúp tạo neo danh nghĩa để phủ tiến hành biện pháp ổn định giá Cái neo làm cho nhận thức nhà đầu tư rủi ro kinh tế giảm đi, làm tăng thêm niềm tin công chúng vào đồng nội tệ Tất giúp làm cho môi trường đầu tư tốt lên Tuy nhiên tỷ giá cố định hay ổn định mức có mặt trái nó.Tỷ giá q ổn định làm cho phủ công cụ để hấp thụ cú sốc bên bên truyền dẫn vào kinh tế Nhìn chung tỷ giá cứng nhắc có khả dẫn đến bất ổn tăng trưởng, rủi ro lạm phát cao mà dẫn đến phân bổ sai nguồn lực tăng trưởng không bền vững 4.2 Tự hóa dịng vốn Là việc cho chủ thể tự chuyển đổi tài sản tài nước thành tài sản tài nước ngồi ngược lại theo tỷ giá hối đối thị trường qui định Ta thấy tự hóa dòng vốn ảnh hưởng đến kinh tế nhiều góc độ:     Hiệu phân phối nguồn lực Tạo hội cho việc tiếp cận dịng vốn Chi phí vốn thấp ảnh hưởng tích cực đến đầu tư sản lượng Gíup cho q trình cơng nghiệp hóa nhanh 4.3 Chính sách tiền tệ độc lập Chính sách tiền tệ độc lập giúp cho phủ chủ động sử dụng cơng cụ sách tiền tệ để thực sách phản chu kỳ kinh tế Chẳng hạn kinh tế có dấu hiệu phát triển nóng, phủ tăng lãi xuất thắt chặt cung tiền Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 ngược lại.Trong trường hợp phủ khơng quan tâm đến tỷ giá tăng hay giảm biến số kinh tế vĩ mô khác Chính độc lập tiền tệ mà nhiều nhà kinh tế tin chúng giúp kinh tế tăng trưởng ổn định Tuy nhiên vấn đề giới mà giá tiền lương tương đối cứng nhắc, sách tiền tệ độc lập mức cớ để phủ lạm dụng thực chiến lược tăng trưởng méo mó ngắn hạn Độc lập tiền tệ nhiều dễ dẫn đến bất ổn định tăng trưởng tiềm ẩn nguy lạm phát cao Thước đo ba bất khả thi:  Đo lường mức độ hội nhập tài chính: -De jure -De facto  Đo lường mức độc lập tiền tệ: -Đo lường dựa lãi suất ngắn hạn -Đo lường theo quan điểm Aizenman, Chinn,Ito  Đo lường mức độ ổn định tỷ giá 5.1 Hội nhập tài (KAOPEN): Trong số đo lường ba bất khả thi,khó đo lường mức độ hội nhập tài chính.Muốn đánh giá mức độ hội nhập tài chính, phải đo lường mức độ mà quốc gia tiến hành kiểm soát vốn Tuy nhiên việc đo lường mức độ kiểm soát vốn phức tạp khó để phản ánh hết phức tạp thực tế Chẳng hạn có quốc gia tuyên bố mở cửa thị trường vốn sách thơng thống thực tế lại kiểm sốt vốn biện pháp hành quan chức Chinn Ito (2006 , 2008) đưa đề xuất sử dụng độ mở tài khoản vốn KAOPEN để đo lường mức độ hội nhập tài KAOPEN dựa thông tin báo cáo năm chế tỷ giá hạn chế ngoại hối IMF phát hành (Annual Report on Exchange Arrangements and Exchange Restrictions) Nhìn vào KAOPEN ta thấy quốc gia thực tế có tiến hành sách đa tỷ giá hay không Đây dạng chế mà loại tỷ giá áp dụng cho giao dịch tài khoản vãng lai loại tỷ giá áp dụng cho tài khoản vốn Cơ chế đa tỷ giá dấu hiệu nhận biết quốc gia tiến hành kiểm sốt vốn Vào thời điểm tình trạng lạm phát tăng tốc Việt Nam năm 2008, có đề xuất từ số nhà làm sách cho nên áp dụng chế đa tỷ giá, tỷ giá áp dụng cho doanh nghiệp xuất phải khác với doanh nghiệp nhập ( phủ Việt Nam sau khơng đồng ý với biện pháp này) KAOPEN cho Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 thấy hạn chế giao dịch tài khoản vãng lai Tài khoản vốn kết hối ngoại tệ Mặc dù vậy, KAOPEN có nhược điểm khơng phản ánh mức diễn thực tế, việc khu vực tư nhân tìm cách tránh né biện pháp kiểm sốt vốn phủ Ví dụ thấy Việt Nam chẳng hạn, sai số thống kê năm cán cân toán quốc tế nhiều lên đến hàng tỷ USD Các sai số quy cho khu vựa doanh nghiệp tìm cách chuyển tiền xuyên biên giới nhiều mục đích khác nhau.Tuy có số nhược điểm số KAOPEN nhiều nhà kinh tế đánh giá phản ánh mục tiêu sách quan trọng mà quốc gia theo đuổi tiến trình hội nhập tài Chỉ số Chinn-Ito (KAOPEN) biến thiên 1.Giá trị cao số cho thấy quốc gia mở cửa với giao dịch vốn xuyên quốc gia Lưu ý số KAOPEN cho ta thấy độ mở tài khoản vốn theo pháp lý dựa báo cáo phủ cho IMF, WB số kinh tế vĩ mơ liên quan đến kiểm sốt vốn ngoại hối Lane Milesi-Ferretti (2006) có đề xuất sử dụng số độ mở tài khoản vốn thực tế Chỉ số Lane Milesi-Ferretti đo lường khối lượng nợ tài sản nước cán cân toán Khi đo lường tổng lượng nợ tài sản nước ngồi cán cân tốn, ta thấy mức độ kiểm soát vốn thực tế mà quốc gia theo đuổi Ngồi cịn phương pháp thứ hai để đo lường độ mở tài khoản vốn thực tế, tính tốn tỷ số dịng tài xun biên giới cán cân toán quốc tế so với GDP Thường phân tích số ba bất khả thi nhà kinh tế có xu hướng sử dụng đồng thời hai số độ mở tài khoản vốn theo pháp lý thực tế lúc 5.2 Độc lập tiền tệ MI: Mức độ độc lập tiền tệ đo lường hàm đảo nghịch mức tương quan năm lãi suất hàng tháng quốc gia sở quốc gia sở Chỉ số mức độ độc lập tiền tệ xác định bằng: Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 MI = - corr ( ii ,i j)−(−1) 1−(−1) Trong đó: i: quốc gia sở tại, j: quốc gia sở Với công thức trên, giá trị tối đa, tối thiểu tương ứng Gía trị tiến có nghĩa sách tiền tệ độc lập VÍ dụ muốn đo lường mức độ độc lập tiền tệ Việt Nam, quốc gia sở Việt Nam quốc gia sở Mỹ ( muốn xem xét thay đổi lãi suất VNĐ với lãi suất USD) 5.3 Ổn định tỷ giá (ERS): Độ ổn định tỷ giá độ lệch chuẩn tỷ giá, tính theo năm dựa liệu tỷ giá tháng quốc gia sở quốc gia sở.Độ ổn định tỷ giá nằm giá trị 0, tiến tỷ giá ổn định ERS = exchrate ∆ log ( ¿ ) 0,01+ stdev ¿ 0,01 ¿ Cách thức đo lường độ ổn định tỷ có ưu điểm giúp xác định sách tỷ giá thực tế mà quốc gia áp dụng dựa mà quốc gia tun bố Chứng minh lý thuyết ba bất khả thi: Thị trường vốn đóng Độc lập tiền tệ Ổn định tỷ giá Tỷ giá thả nỗi Tỷ giá cố định Hội nhập tài Hình 6.3 Bộ ba bất khả thi 6.1 Ổn định tỷ giá độc lập tiền tệ Y0 Y1 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 A B LM LM1 BP IS r r1 Hình 6.1 Thị trường vốn đóng Xuất phát từ A thực sách tiền tệ mở rộng làm dịch chuyển LM đến LM1 LM1 cắt IS B có R thấp hơn, có Y1 >Yo làm cho NX giảm làm cân tỷ giá Nếu nhà nước cho hội nhập tài làm cho áp lực lớn cố định tỷ giá > hội nhập tài không tồn 6.2 Độc lập tiền tệ hội nhập tài A BP Y r Y0 Y1 B 10 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 LM LM1 BP IS r r1 Hình 6.3 Tỷ giá cố định II Tìm hiểu ba bất khả thi nước: Nước Mỹ: Nước Mỹ chọn hai mục tiêu sử dụng sách tiền tệ lưu chuyển dòng vốn tự vào kinh tế.Mọi người Mỹ dễ dàng đầu tư nước ngoài, đơn giản gửi tiền cho quỹ đầu tư tương hỗ quốc tế người nước ngồi dễ dàng mua chứng khốn, trái phiếu Mỹ Mặt khác, Cục dự trữ liên bang Fed sử dụng sách tiền tệ để góp phần tạo việc làm ổn định giá Tuy nhiên, kết định bất ổn giá trị đồng đôla thị trường ngoại hối Trung Quốc: Ngược lại, Trung Quốc lại có cách lựa chọn khác.Ngân hàng trung ương nước thực sách tiền tệ trì kiểm sốt chặt chẽ giá trị trao đổi đồng nhân dân tệ Nhưng để hoàn thành mục tiêu này, Trung Quốc phải hạn chế dòng vốn quốc tế, bao gồm việc hạn chế công dân Trung Quốc chuyển tài sản 12 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 nước ngồi Nếu khơng có hạn chế đó, tiền chu chuyển vào đất nước, khiến lãi suất nước với mức lãi suất ngân hàng trung ương nước thiết lập Phần lớn nước châu Âu chọn cách thứ 3.Bằng cách sử dụng đồng euro để thay cho đồng franc Pháp, mác Đức, lira Italia nước loại bỏ biến động tỷ giá hối đoái khu vực họ.Thêm vào đó, dịng vốn tự di chuyển quốc gia này.Nhưng giá lựa chọn việc từ bỏ khả sử dụng sách tiền tệ 2.1 Kinh nghiệm áp dụng ba bất khả thi Trung Quốc: Trung Quốc quốc gia áp dụng thành công ba bất khả thi chưa tự hóa dịng vốn Trong năm gần đây, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ nhanh, thặng dư thương mại với Mỹ trở thành vấn đề làm cho Mỹ lo ngại, gây sức ép để buộc Trung Quốc tăng giá đồng Nhân dân tệ Vấn đề làm đau đầu người Trung Quốc giải cách chấm dứt hành động can thiệp tỷ giá (sterilization) ngân hàng trung ương nước (là việc nhằm vơ hiệu hóa ảnh hưởng can thiệp tỷ giá cách tung loại trái phiếu phủ để ngăn cung tiền tăng nhanh Người dân Trung Quốc trở nên giàu có lập kỷ gửi tiết kiệm, bối cảnh tài sản tiết kiệm khơng dễ dàng đầu tư nước (do tài khoản vốn Trung Quốc bị kiểm soát chặt) Bởi vậy, hậu tất yếu, lượng vốn nội địa khổng lồ biến thành khoản đầu tư làm tăng lực sản xuất nước đến mức lớn so với cầu nội địa Trong đó, phần lớn khối lượng dự trữ ngoại hối tăng lên từ FDI từ thặng dư thương mại Bởi vậy, đồng nhân dân tệ bị đặt áp lực tăng giá q trình có tính tự trì, đặc biệt kể từ chế cố định tỷ giá NDT/USD chuyển sang chế cho phép tăng giá đồng nhân dân tệ từ từ so với đồng đôla từ năm 2005 Nắm giữ đồng nhân dân tệ có chiều hướng lên giá cách đầu tư sinh lãi hiệu dân chúng Nói cách khác, nhìn nhận đồng nhân dân tệ hàng hóa, thặng dư cán cân toán Trung Quốc phản ánh cầu lớn cung: “Nếu anh tạo tiền trạng thái cân lượng tiền tạo thêm phá vỡ cân đó, dân chúng chi tiêu nhiều hơn, dẫn đến nhập nhiều hơn, khả lạm phát tăng lên Nhưng anh in thêm tiền để thỏa mãn nhu cầu tăng lên tiền dân chúng khơng có lạm phát nảy sinh từ việc này”, giáo sư Mundell lập luận 13 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Với hành động sterilization, Ngân hàng trung ương ngăn không cho cung tiền tăng lên mạnh để thỏa mãn nhu cầu tiền dân chúng, làm tiếp diễn tình trạng bất cân Trong trạng thái cân bằng, kết bão hòa cầu đồng nhân dân tệ nhu cầu hàng hóa nước nhập tăng lên, làm giảm thặng dư thương mại Trung Quốc với giới, với Mỹ Tuy nhiên, trái với thơng thường, giá nhiều loại hàng hóa giảm Trung Quốc doanh nghiệp tăng quy mơ sản xuất đón đầu lượng cầu hàng hóa tăng lên mà khơng phải tăng giá bán hạ giá thành sản xuất nhờ đạt kinh tế quy mô (economy of scale), nhờ giữ biên độ lợi nhuận phù hợp Vì thặng dư thương mại Trung Quốc với Mỹ giảm nên áp lực chiến tranh thương mại với Mỹ mà giảm Thực tế ngân hàng trung ương Trung Quốc thực sterilization lượng cung tiền (M2) tăng 17% so với mức tăng GDP 11% Dù vậy, lạm phát Trung Quốc mức thấp Hơn nữa, thời điểm suy thoái nhẹ, áp lực giảm phát tăng lên Trung Quốc Thêm khác biệt tình trạng q “nóng” kinh tế Trung Quốc không dẫn đến cầu tăng mạnh với trường hợp kinh tế khác Nói xác kinh tế Trung Quốc phải đối mặt với vấn đề nhu cầu nước mức yếu Bởi vậy, cầu nội địa tăng lên họ dư sức tăng mạnh sản lượng tức tăng cung để làm bão hòa tồn lượng cầu tăng lên Tóm lại, gọi “bộ ba bất khả thi” hoàn toàn “bộ ba khả thi” số trường hợp Nền kinh tế Trung Quốc minh họa rõ nét cho tượng Điều hành ba bất khả thi Việt Nam? 14 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Chính phủ kinh tế có triết lý rõ ràng việc lựa chọn mục tiêu sách ba bất khả thi: bước mở cửa tài khơng qn kiểm sốt vốn, linh hoạt thay cố định tỷ giá sử dụng cơng cụ sách tiền tệ bơm thắt nhịp nhàng làm đầy kho dự trữ ngoại hối Còn Việt Nam điều hành sao? Bộ ba bất khả thi dự trữ ngoại hối Bộ ba bất khả thi lý thuyết phổ biến tài quốc tế Theo đó, quốc gia khơng thể đồng thời lúc đạt ba mục tiêu ổn định tỷ giá, dòng vốn di chuyển tự độc lập tiền tệ Phiên nguyên thủy ba bất khả thi không đề cập đến vai trò dự trữ ngoại hối Nhưng số nghiên cứu gần lại cho thấy phiên ba bất khả thi có tương quan với dự trữ ngoại hối, kinh tế Dự trữ ngoại hối vừa hậu việc điều chỉnh ba bất khả thi cho phù hợp với cấu trúc hệ thống tài quốc tế vừa mục tiêu kinh tế Vì gọi phiên ba bất khả thi Trong tỷ lệ dự trữ ngoại hối (tính GDP) nước công nghiệp ổn định xấp xỉ 4% nước phát triển tăng từ khoảng 5-27% Gần nước phát triển nắm giữ đến ba phần tư dự trữ ngoại hối toàn cầu, phần lớn tập trung châu Á Trung Quốc quốc gia có dự trữ ngoại hối gia tăng ấn tượng nhất, từ khoảng 1% vào năm 1980 lên 50% vào đầu năm 2010 15 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 So với trước đây, dự trữ ngoại hối tăng lên chủ yếu nhờ vào yếu tố thương mại, tức thặng dư xuất khẩu, yếu tố tài ngày đóng vai trị lớn Điều cho thấy phủ kinh tế có triết lý rõ ràng việc lựa chọn mục tiêu sách ba bất khả thi: bước mở cửa tài khơng qn kiểm sốt vốn, linh hoạt thay cố định tỷ giá sử dụng cơng cụ sách tiền tệ bơm thắt nhịp nhàng làm đầy kho dự trữ ngoại hối Dự trữ ngoại hối gia tăng phần phủ kinh tế phải đối phó với xu hướng dịng vốn mang tính đầu Tích lũy dự trữ ngoại hối, vậy, phương thức mà phủ hướng đến đệm can thiệp phòng ngừa rủi ro dịng vốn đảo chiều Ứng xử khơng với ba bất khả thi dẫn đến hỗn loạn  Hỗn loạn thị trường tiền tệ, ngoại hối vàng Các kinh tế Đông Á Việt Nam đối phó với ba bất khả thi? Một số nghiên cứu cho khuôn khổ sách tiền tệ nước Đơng Á chưa định hình rõ ràng Tuy nhiên, Việt Nam lại thái cực khác ba bất khả thi điều hành cách cảm kích Trước hết nói mức độ mở cửa tài khoản vốn Nếu xét theo pháp lý theo thực tế, việc kiểm sốt dịng vốn vào ta tương đối thống Dịng vốn chảy vào quan trọng dòng vốn gián tiếp - bao nhiêu? Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch Đầu tư cho số khác xa Nếu lấy chế giám sát làm thước đo tính sẵn sàng nói lên mức độ kiểm sốt vốn mức độ mở cửa tài Việt Nam thiếu tự chủ Chẳng hạn ngành dầu khí đầu tư 3,2 tỉ la sang Venezuela lấy từ đâu tuân thủ theo quy tắc kiểm sốt vốn? Bong bóng chứng khốn, bất động sản lạm phát phi mã năm qua điển hình tình trạng dịng vốn đầu vào mà Chính phủ kiểm sốt thiếu hiệu Kiểm sốt vốn thiếu tự chủ, Chính phủ lựa chọn mục tiêu hai mục tiêu ổn định tỷ giá độc lập tiền tệ? Không mục tiêu hai mục tiêu đạt Tỷ giá liên tục bất ổn nhiều năm qua, lãi suất bị bóp méo mệnh lệnh hành chính, theo cách thức mà thị trường khơng thể tiên đốn xu hướng  Bộ ba bất khả thi với sách tài khóa, lạm phát tập đồn kinh tế Do ứng xử tốt với đánh đổi ba bất khả thi, dự trữ ngoại hối kinh tế gia tăng đáng kể Trong đó, Việt Nam lại để lỡ hội ngàn vàng Chỉ vài tháng năm 2008, Chính phủ tung khoảng 160.000 tỉ đồng mua vào 10 tỉ đô la Tiền giấy tràn ngập thị trường làm cho lạm phát lên gần 28% vào lúc - hậu sách tài khóa mở rộng mức trước Một điều nghịch lý nước phát triển thắt chặt kiểm sốt vốn để tránh dịng vốn nóng từ nước ngồi dịng vốn lạnh nhạt với Việt Nam rủi ro tỷ giá lạm phát q lớn Thậm chí dịng vốn có chuyển 16 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 hướng sang Việt Nam vào năm 2011 Chính phủ khơng cịn khơng gian sách bơm tiền mua la năm 2008 nguy q cao lạm phát dòng vốn đảo chiều thiếu dự trữ ngoại hối can thiệp Biện pháp can thiệp trung hòa dòng vốn ngoại cách phát hành trái phiếu thu hồi tiền đồng khó thành cơng mức lãi suất mà Chính phủ phải trả cao Chi phí tài khóa trung hịa dịng vốn ngoại đắt đến mức thực Cuộc khủng hoảng nợ Ireland lại học cho Việt Nam mối quan hệ Chính phủ với tập đồn Trong bối cảnh độc lập tiền tệ thành viên khối sử dụng đồng euro, nói thẳng quyền in đồng tiền riêng mình, Ireland cịn sách tài khóa hữu hiệu để thúc đẩy tăng trưởng Nhưng người dân đảng đối lập lại tố cáo việc phủ định bảo lãnh nợ cho ngân hàng vào năm 2008 làm triển vọng tài khóa đảo quốc trở nên u ám hết Trường hợp Ireland không khác Việt Nam Chính phủ bơm tiền bảo lãnh nợ cho tập đoàn cách hay cách khác Độc lập tiền tệ khơng có, kỷ luật tài khóa kém, kiểm sốt vốn có vấn đề nên lạm phát cao hệ lụy phải đến Chế độ ba bất khả thi trung gian với lạm phát mục tiêu đích đến Mong muốn đạt hai mục tiêu: lạm phát thấp ổn định tỷ giá chuyện khơng thể thực Đây sách bất khả ba bất khả Để đạt hai mục tiêu cách đóng cửa thị trường vốn Nhưng kịch tưởng tượng 20 năm trước Hướng đến lạm phát mục tiêu bối cảnh không thu hút dịng vốn vào cho tăng trưởng Ngân hàng Nhà nước phải có quyền thực tế để thực thi sách tiền tệ thơng qua cơng cụ lãi suất, dự trữ bắt buộc mua bán trái phiếu phủ thị trường mở Tất nhiên với giá phải trả tỷ giá biến động mạnh Vấn đề mấu chốt chế trung gian nằm bí kiểm sốt vốn Các mục tiêu sách ba bất khả thi mở cửa tài (như nào, ưu tiên khu vực đến đâu), tỷ giá linh hoạt với dải băng rộng độc lập tiền tệ đến mức độ cần đặt mục tiêu tối thượng lạm phát mục tiêu Khơng có cơng thức pha chế sẵn để quản lý ba bất khả thi việc phải triển khai tồn diện lựa chọn sách phụ thuộc vào diễn biến kinh tế thị trường Trong bối cảnh dự trữ ngoại hối khó hiểu ta kiểm sốt nợ nước ngồi, hãm đầu tư cơng khơng để tái diễn tình trạng Chính phủ bảo lãnh nợ cho tập đoàn thiết lập chế giám sát hữu hiệu định chế tài tập đoàn giúp cho ba mục tiêu ba bất khả thi cân qua lại dễ dàng Cuối cùng, nhấn mạnh tỷ giá có sứ mạng hướng phục vụ mục tiêu xuất tuyên bố khơng khơn ngoan chút Tự bịt đường làm cho thị trường ln đặt giả thuyết tiền đồng tiếp tục giá gây khó cho sách tiền tệ Hãy mở ngỏ tất khả để quản lý ba bất khả thi với lạm phát mục tiêu đích đến cuối Lạm phát 17 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 thấp, môi trường đầu tư tốt lên, tăng trưởng bền vững đến sau Để thay cho quy trình ngược lâu là: tăng trưởng năm sau cao năm trước kết cục “đồng thuận chia sẻ” lạm phát hết năm đến năm khác Vấn đề tỷ giá biến động mạnh lại ảnh hưởng đến niềm tin thị trường Cách tiếp cận mềm dẻo chế độ trung gian ba bất khả thi từ thành công nhiều kinh tế giải pháp thích hợp cho trường hợp vào lúc Các mục tiêu sách ba bất khả thi mở cửa tài chính( nào, ưu tiên khu vực đến đâu), tỷ giá linh hoạt với dải băng rôn rộng độc lập tiề tệ đến mức cần đặt mục tiêu tối thượng vủa lạm phát mục tiêu Sự không tồn ba bất khả thi Việt Nam Tự luân chuyển vốn Ổn định tỷ giá CSTT đôc lập 4.1 Nếu có ổn định tỷ giá sách tiền tệ độclập khơng có tự ln chuyển vốn Điều dễ hiểu NHNN điều hành việc tăng/giảm cung tiền để hấp thu lượng ngoại tệ tương ứng đảm bảo mức tỷ giá mong muốn Thoạt đầu ta nhìn thấy việc điều hành hồn tồn mang tính chủ động từ NHTW, thực tế điều khó xảy dịng vồn tự luân chuyển -Thứ muốn đo lường tăng giảm cung tiền tương ứng, NHTW phải xác định số lượng ngoại tệ thị trường Nhưng thực tề, lượng ngoại tệ NĐT định, dẫn dắt yếu tố hấp dẫn thị trường dễ dàng bi thay đôi cú sốc kinh tế tâm lý đám đông.Nếu hận thấy thị trường Việt Nam tiềm năng, lượng vốn chạy vào thị trường Việt Nam tăng năm 2007 trường hợp ngược lại năm 2011 - Thứ hai, đo lường lượng cung tiền vào khỏi NHTW có đủ lượng ngoại tệ dự trữ để bình ổn có khả hấp thụ lượng ngoại tệ vào sản xuất hay không.Việc không khả thi ràng buộc kinh tế Lượng dự trữ ngoại tệ quốc gia có hạn, trình tích lũy tài sản qua nhiều năm quốc 18 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 gia.Lượng ngoại tệ phải tương ừng với trình độ sản xuất khả tạo lợi nhuận kinh tế Mặc khác đưa nhiều tiền VND vào lưu thông gây áp lực lạm phát Như lưa chọn hai yếu tố ổn đinh tỷ giá vá CSTT độc lập quốc gia phải hạn chế việc luân chuyển vốn 4.2 Nếu tỷ giá ổn định tự ln chuyển dịng vốn khơng có sách tiền tệ độc lập Ví dụ điển hình năm 2007 Việt Nam gia nhập vào WTO, dòng vốn đầu tư vào Viêt Nam tăng lên cách nhanh chóng, làm cho tỷ giá biến động lạm phát cao Năm 2007 2008 năm ghi nhận dự trữ ngoại tệ Việt Nam tăng đột biến tương ứng mức 23,75 24,18 tỷ đồng Tăng trưởng M2 hai năm cao.Điều giải thích áp lực cầu VND tăng nhanh làm cho NHTW phải tăng cung tiền để mua lại USD để trì ổn định tương đối tỷ giá Mặc khác việc tăng cung tiền nhanh dự báo thị trường thei6u1 chuẩn xác dẩn đến lạm phát năm 2008 đạt mức 22,97% cao nhấ 10 năm qua Do sau tăng mạnh cung tiền để bình ổn giá,lạm phát tiếp tục tăng cao Chính sách tiền tệ phải đối mặt với áp lực giảm cung tiền để chống lạm phát Bước xóa hết thành sách tiền tệ trước Như Việt Nam khơng có đồng thời đầu vĩ mô Như để tự luân chuyển vốn muốn giữ tỷ giá ổn định Chính Phủ khơng thể có CSTT độc lập 4.3 Nếu có sách tiền tệ độc lập tự ln chuyển vốn khơng có ổn định tỷ giá 19 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Trong trường hợp thể rõ nét vào đầu năm 2011, NHNN đột ngột phá giá VND(-9.32%) vào tháng trước tuyên bố giữ ổn định tỷ giá Năm 2009-2010 thị trường giới có nhiều biến động, dòng vốn rút khỏi thị trường rủi ro cao Việt Nam Thâm hụt cán cân thương mại cán cân toán Việt Nam giai đoạn cao, cán cân toán trạng thái âm sau nhiều năm thặng dư Trong thu hút vốn FDI lại giảm Chính nhu cầu rút vốn NĐT gây áp lực lên tỷ giá Để ổn định tỷ giá NHNN bán USD dự trữ để điều tiết thị trường Nếu năm 2010 tỷ giá biến đông lần, tương ứng mức giảm giá VND vào tháng năm 2010 -3,61% tháng 8/2010 -2,092% riêng lần biến động vào tháng năm 2011 VND giá 9,32% Có thể thấy cố gắng bình ổn giá NHNN khiến lượng dự trữ ngoại tệ giảm mạnh Tuy nhiên việc dự trữ ngoại tệ có hạn nên việc điều tiết tỷ giá dừng mức độ chống sốc thị trường, không đảm bảo ổn định giá trị đồng nội tệ Áp lực tăng cung USD giảm cung VND để bình ổn tỷ giá nguyên nhân xuất chạy đua lãi suất NHTM Áp lực khan tiền đẩy lãi suất huy động cho vay NHTM tăng lên, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất khinh doanh doanh nghiệp Đặc biệt bối cảnh kinh tế năm 20102011, mục tiêu trọng tâm sách kiềm chế lạm phát Việc khơng kiểm sốt lãi suất thất bại việc điều hành CSTT Như việc phải giữ ổn định tỷ giá khiến cho sách tiền tệ tính độc lập Tức có tự luân chuyển vốn ổn định tỷ giá khơng thể có CSTT độc lập 20 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Tác động ba bất khả thi Việt Nam: 5.1 Sự gia tăng lạm pháp Trong bối cảnh thị trường mở yếu số tiền mà NHNN thu thơng qua việc mua bán chứng khoán gần không đáng kể so với khối lượng cung tiền tung ra, điều dẫn đến gia tăng lạm phát Thể qua số liệu năm từ 2006 đến 2010 ( % tăng , giảm so với năm trước) Bảng 2.4: Tỷ lệ lạm phát Việt Nam từ 2006 - 2009 Năm Lạm phát % 2006 7,70% 2007 12,63% 2008 19.89 2009 8.9 Nguồn : NHNNVN 5.2 Căng thẳng vấn đề lãi suất Từ sau tết nguyên đán (tháng 02/2008), lãi suất trở thành vấn đề thời Lãi suất thịtrường liên ngân hàng liên tục nóng sốt tăng cao chưa có lịch sử Lãi suất thị trường liên ngân hàng có lúc lên đến 40%/năm phổ biến mức 15%-17%/năm Lãi suất cho vay tiêu dùng 24%/năm, cho vay mua nguyên vật liệu lên đến 16,2%/năm Sự khan VNĐ khiến cho nhiều ngân hàng tham gia vào đua huy động lãi suất, buộc NHNN phải đưa trần lãi suất 12% Nguyên nhân tượng tác động dòng vốn ngoại Thứ nhất, giatăng dòng vốn ngoại làm tăng nhu cầu chuyển đổi từ ngoại tệ sang nội tệ để đầu tư vào TTCK bất động sản Thứ hai, việc TTCK trở thành kênh đầu tư có mức sinh lợi cao năm 2006, khiến cho ngân hàng mở rộng hoạt động cho vay cầm cố chứng khoán Khi thị 03 ban hành nhằm kiềm chế hoạt động này, ngân hàng lách luật cách tăng dư nợ tín dụng để đạt mục tiêu dư nợ cho vay cầm cố chứng khốn khơng vượt 3% tổng dư nợ Sự gia tăng hoạt động tín dụng khiến cho ngân hàng nhanh chóng rơi vào tình trạng khan VNĐ Và buộc phải vay thị trường liên ngân hàng với lãisuất cao tăng lãi suất huy động 5.3 Thị trường chứng khoán tụt dốc 21 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Năm 2009,Đã có thời điểm số Vn - Index leo mạch từ 200 điểm lên ngưỡng 600 điểm sau lại bất ngờ tuột dốc tháng cuối năm Dù tháng cuối năm, thị trường điều chỉnh giảm tác động sách thắt chặt tiền tệ Chính phủ với chu kỳ tăng điểm kéo dài tháng trước năm 2009 đánh giá năm tăng trưởng ấn tượng thị trường chứng khoán Việt Nam So với kênh đầu tư khác vàng, USD, bất động sản hay tiết kiệm kênh đầu tư chứng khốn hấp dẫn coi mang lại lợi nhuận năm 2009 Nếu tính từ đáy thấp Vn - Index năm 2009 234,66 điểm phiên giao dịch ngày 24/2 đỉnh cao 633,21 điểm (ngày 23/12) số tăng gần 2,7 lần Tương tự, HNX - Index tăng 2,8 lần năm so với mức đáy 78,06 điểm mức đỉnh 218,38 điểm Năm 2010Thị trường chứng khốn Việt Nam năm 2010 gặp nhiều khó khăn sụp giảm so với năm 2009 Đóng cửa phiên giao dịch ngày cuối năm 2010, vào hôm thứ sáu (31.12), VN-Index tăng 3,26 điểm lên 484,66 điểm (+0,68%), giảm 10,14 22 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 điểm so với năm 2009, tương đương giảm 2% HNX-Index tăng 1,6 điểm lên 114,24 điểm (+1,42%); giảm 32% so với mức đóng cửa năm 2009 168,17 điểm Giải pháp để thực hai mục tiêu :Kiềm chế lạm phát , ổn định thị trường chứng khoán: 6.1 Mục tiêu lạm phát: - Chính sách tiền tệThực sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng, phối hợp hài hịa sách tiền tệ sách tài khóa để kiềm chế lạm phát; điều hành kiểm sốt để bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2011 20%, tổng phương tiện toán khoảng 15 - 16%; tập trung ưu tiên vốn tín dụng phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh, nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ vừa; giảm tốc độ tỷ trọng vay vốn tín dụng khu vực phi sản xuất, lĩnh vực bất động sản, chứng khoán - Điều hành chủ động, linh hoạt, hiệu công cụ sách tiền tệ, loại lãi suất lượng tiền cung ứng để bảo đảm kiềm chế lạm phát - Điều hành tỷ giá thị trường ngoại hối linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường Tăng cường quản lý ngoại hối, thực biện pháp cần thiết để tổ chức, cá nhân trước hết tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước bán ngoại tệ cho ngân hàng có nguồn thu mua có nhu cầu hợp lý, bảo đảm khoản ngoại tệ, bình ổn tỷ giá, đáp ứng yêu cầu ổn định, phát triển sản xuất kinh doanh tăng dự trữ ngoại hối 6.2 Mục tiêu thị trường chứng khoán : Chính sách kiểm sốt đầu tư Nhà nước áp dụng biện pháp hành cấp phép, hạn chế hay cấm FPI số lĩnh vực, ngành hay số loại cổ phiếu trái phiếu định.Chính sách tỷ giá hối đoái Nới rộng biên độ dao động tỷ giá khiến cho tỷ giá trở nên linh hoạt hơn, gần sát với tỷ giá thực tế phải phản ánh quan hệ cung cầu thị trường ngoại hối Chính sách tài Có thể sử dụng biện pháp thắt chặt tài chính, giảm chi tiêu 23 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 Chính phủ để đối phó với di chuyển mạnh mẽ dịng vốn vào.Giải pháp có tác dụng làm giảm tổng cầu lạm phát, hạn chế tăng giá đồng tiền nội tệ KẾT LUẬN: Tóm lại, thơng qua việc nghiên cứu ba bất khả thi rút vài vần đề sau: -Khơng thể có sách tiền tệ độc lập điều kiện cố định hay coi cố định tỷ giá hối đoái tài khoản vốn tự Hay nói cách khác khơng thể giữ ba góc khăn khỏi bụng lên chiều lộng gió hai hịn đá -Để tránh ba bất khả thi, sách tiền tệ Việt Nam nên theo hướng : sách lạm phát thực tế cho thấy đường phù hợp mang lại kết tốt, nhiên cần phải xem xét cẩn thận cân nhắc lựa chọn thời điểm thích hợp Đây tiểu luận nhóm chúng tơi vấn đề khơng tránh khỏi thiếu sót, mong bạn đóng góp ý kiến cho viết hoàn thiện Chân thành cảm ơn! TÀI LIỆU THAM KHẢO: 24 Lý thuyết ba bất khả thi-K10504 PGS.TS Nguyễn Hữu Tài, (2007) : Giáo trình lý thuyết tài tiền tệ- NXB kinh tế Quốc Dân, Hà Nội PGS TS Nguyễn Văn Tiến, (2008), Giáo trình tài tiền tệ ngân hàng, NXB Thống kê, Hà Nội Nguyễn Ái Đoàn “Lạm phát - vấn đề kinh tế vĩ mô hàng đầu Việt Nam” Tạp chí nghiên cứu kinh tế số 317 tháng 10/2004 TS.Phan Minh Ngọc, (2007), Bộ ba bất khả thi” “bộ ba khả thi”?, Tạp chí Người đại biểu nhân dân, tháng 6/2007 Huỳnh Thế Du, (2007), Thị trường tiền tệ “bộ ba bất khả thi”, Thời báo kinh tế Sài gòn số tháng 6/2007 6.Một số trang web đáng tin cậy: -http://www.slideshare.net -http://phuthien.forumotion.net/ -http://www.docstoc.com -http://tintuc.xalo.vn 25 ... Tóm lại, gọi ? ?bộ ba bất khả thi? ?? hồn tồn ? ?bộ ba khả thi? ?? số trường hợp Nền kinh tế Trung Quốc minh họa rõ nét cho tượng Điều hành ba bất khả thi Việt Nam? 14 Lý thuyết ba bất khả thi- K10504 Chính... lí để tơi chọn để tài: ? ?Lý Thuyết Bộ Ba Bất Khả Thì” để thực I Khái quát chung: Lý thuyết ba bất khả thi- K10504 Giáo sư Robert Mundell xem cha đẻ lý thuyết ba bất khả thi Dựa ý tưởng ơng tác... TS.Phan Minh Ngọc, (2007), Bộ ba bất khả thi? ?? ? ?bộ ba khả thi? ???, Tạp chí Người đại biểu nhân dân, tháng 6/2007 Huỳnh Thế Du, (2007), Thị trường tiền tệ ? ?bộ ba bất khả thi? ??, Thời báo kinh tế Sài