Roô rađng lađ, caâc cöng ty muöịn thuýn chuýínchuýn gia sang Trung Quöịc phaêi xem xeât ăïịn víịn ăïì thñchûâng ặúơc vúâi ăúđi söịng úê nûúâc ngoađi cuêa chuýn gia íịy; nhûng,thïm vađo ă
Trang 1Chûúng 9
Sinh söịng úê Trung Quöịc
“Caâc chuýn gia nûúâc ngoađi ăïịn lađm viïơc úê Trung Quöịc khöng muöịn rúđi khoêi ăíịt nûúâc nađy búêi vò ăíy lađ thõ trûúđng tiïìm nùng to lúân nhíịt hoađn vuô Bíy giúđ coâ ai cođn muöịn sang Myô nûôa? Ai muöịn
ăi chíu Íu? Ngay caê caâc nhađ quaên lyâ Trung Quöịc, úê thúđi ăiïím nađy, hoơ cuông khöng muöịn ăi ra nûúâc ngoađi nûôa lađ; hoơ muöịn úê Trung Quöịc”.
Helen Tantau
Helen Tantau, Ăöịi taâc thín chuê cao cíịp,
Korn/Ferry International China
“Ăöịi vúâi ngûúđi chöìng, cuöơc söịng khöng thay ăöíi gò nhiïìu sau khi chuýín ăïịn söịng úê Trung Quöịc Anh ta cuông víîn lađm viïơc vúâi nhûông con ngûúđi íịy, víîn lađm cöng viïơc xûa nay íịy, vađ tiïịp xuâc vúâi nhûông ngûúđi Trung Quöịc coâ trònh ăöơ hoơc víịn cao, noâi tiïịng Anh ặúơc Trong khi ăoâ, ngûúđi vúơ hađng ngađy coâ thïí phaêi tiïịp xuâc vúâi nhûông ăöịi tûúơng ríịt khaâc biïơt – ăaâm ăöng xö böì úê chúơ, ngûúđi giuâp viïơc vađ anh tađi xïị chûa ặúơc hoơc hađnh tûê tïị, nhûông ngûúđi xa laơ khöng noâi ặúơc tiïịng Anh vađ coâ thïí cođn chûa quen tiïịp xuâc vúâi ngûúđi nûúâc ngoađi”.
Victoria Hine
Victoria Hine, Giaâm ăöịc saâng líơp, ặúđng díy noâng LifeLine
tû víịn höî trúơ cho nhûông ngûúđi nûúâc ngoađi úê Thûúơng Haêi
Trang 3Díîn nhíơp
Sûơ khaâc biïơt giûôa hai cíu trñch trïn
Sûơ khaâc biïơt giûôa hai cíu trñch trïn lađ chuê ăïì cuêa chûúng nađy:noâi ăïịn cuöơc söịng ngoađi cöng viïơc, möi trûúđng söịng úê TrungQuöịc coâ thïí ăem ăïịn nhûông khña caơnh tuýơt vúđi nhíịt hoùơctöìi tïơ nhíịt Ăiïìu quan troơng lađ, ngûúđi ta seô thñch hay gheâtcuöơc söịng úê Trung Quöịc, ăiïìu nađy tuđy thuöơc chuê ýịu úê tñnhcaâch, thaâi ăöơ, vađ quan niïơm cuêa chñnh caâc chuýn gia quaênlyâ vađ gia ằnh cuêa hoơ, nhû chuâng ta seô thíịy ặúơc qua chûúngnađy
Coâ míịy víịn ăïì thûúđng xaêy ra khi caâc chuýn gia lađm quenvúâi ăúđi söịng úê Trung Quöịc Nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêngvíịn ăaô nhíịn maơnh ăïịn möơt thûơc tïị lađ möơt söị nhûông nhađquaên lyâ mùơc duđ ríịt xuíịt sùưc trong cöng viïơc cuêa mònh laơi coâthïí khöng thñch ûâng ặúơc vúâi nhûông chuýịn cöng taâc dađilíu úê haêi ngoaơi ặúơc Quaê thíơt, thñch nghi ăïí söịng vui veê úêTrung Quöịc coâ thïí ăođi hoêi nhûông phíím chíịt úê möơt ngûúđinhiïìu khi coâ thïí khaâc biïơt hoùơc thíơm chñ míu thuíîn vúâi nhûôngphíím chíịt ăaô giuâp hoơ thađnh cöng xuíịt sùưc trong cöng viïơc,
vñ duơ nhû linh hoaơt uýín chuýín, sùĩn sađng thñch nghi, khiïmtöịn nhu thuíơn
Möơt víịn ăïì thûúđng gùơp cho nhûông nhađ quaên lyâ khi phaêithay ăöíi möi trûúđng söịng lađ trong gia ằnh coâ ngûúđi thñch
Trang 4nghi ríịt töịt vúâi Trung Quöịc trong khi coâ ngûúđi laơi khöng.Möơt con söị thöịng kï nghiïm tuâc ăïí caâc cöng ty cíìn phaêi lûutím khi thuýn chuýín nhín viïn ăïịn lađm viïơc úê Trung Quöịc:15-20% caâc vuơ thuýn chuýín bõ caâc chuýn gia boê ngang,vađ tyê lïơ thíịt baơi nađy coâ thïí lïn ăïịn 70% úê caâc nûúâc ăangphaât triïín Theo möơt nghiïn cûâu trïn möơt qui mö röơng lúân úê
270 cöng ty coâ 65.000 chuýn gia nûúâc ngoađi ặúơc tiïịn hađnhnùm 1999 do PricewaterhouseCooper (PWC) thûơc hiïơn thò coâtrïn 80% caâc cöng ty ặúơc khaêo saât coâ noâi rùìng nhín viïnhoơ ăaô tûđ chöịi phín cöng ăi lađm úê nûúâc ngoađi “chuê ýịu lađ vònhûông víịn ăïì nghïì nghiïơp hoùơc nhûông víịn ăïì gia ằnh”.Ngoađi ra, möơt nûêa trong nhûông cöng ty ặúơc thùm dođ ăaônoâi rùìng khi khöng tòm ặúơc ngûúđi chõu ăi ra nûúâc ngoađi lađmviïơc thò möơt “ýịu töị chñnh” cuêa thíịt baơi íịy chñnh lađ vúơ/chöìngcuêa ặúng sûơ Roô rađng lađ, caâc cöng ty muöịn thuýn chuýínchuýn gia sang Trung Quöịc phaêi xem xeât ăïịn víịn ăïì thñchûâng ặúơc vúâi ăúđi söịng úê nûúâc ngoađi cuêa chuýn gia íịy; nhûng,thïm vađo ăoâ, hoơ cuông cođn phaêi tñnh ăïịn khaê nùng thñch ûângcuêa gia ằnh ngûúđi chuýn gia trong viïơc thuýn chuýín.Chûúng nađy seô trònh bađy nhûông lúđi khuýn cuêa trïn haimûúi nhađ quaên lyâ vöịn lađ ngûúđi nûúâc ngoađi vađ taâm chuýngia tû víịn vïì víịn ăïì lađm thïị nađo ăïí coâ möơt cuöơc söịng vuiveê úê Trung Quöịc Sau ăoâ chuâng töi seô noâi ăïịn nhûông víịnăïì thûúđng gùơp nhíịt cuêa gia ằnh caâc nhađ quaên lyâ quöịc tïị.Kïịt thuâc chûúng seô lađ nhûông ăïì nghõ vïì nhûông caâch lađm húơplyâ nhíịt cho caâc cöng ty ăang sùưp sûêa gûêi chuýn gia – vađgia ằnh cuêa hoơ – sang Trung Quöịc lađm viïơc
Trang 5Cuöơc söịng úê Trung Quöịc ăöịi vúâi nhađ quaên lyâ nûúâc ngoađi
Ăiïím ăíìu tiïn phaêi noâi ăïịn
Ăiïím ăíìu tiïn phaêi noâi ăïịn vïì chíịt lûúơng cuêa cuöơc söịng úêTrung Quöịc mađ hai mûúi nhađ quaên lyâ quöịc tïị chuâng töiphoêng víịn ăaô noâi ăïịn lađ ăaơi ăa söị ai cuông coâ nhûông nhíơnxeât tñch cûơc Híìu nhû tíịt caê nhûông ngûúđi ặúơc phoêng víịnăïìu noâi hoơ thíịy Trung Quöịc lađ möơt ăíịt nûúâc kyđ thuâ vađ ăaângăïịn khöng chó ăïí lađm viïơc mađ cođn ăïí söịng Trong khi coânhiïìu ngûúđi noâi hoơ coâ nhûông tiïịc nhúâ möơt söị khña caơnh nađoăoâ cuêa cuöơc söịng úê qú nhađ nhûng khöng ai noâi hoơ hoađntoađn khöng vui veê gò, hoùơc thíơm chñ bíịt maôn, vúâi cuöơc söịngngoađi cöng viïơc úê Trung Quöịc
Quaê thíơt, möơt trong nhûông ăiïìu lađm chuâng töi ngaơc nhiïnnhíịt khi nghiïn cûâu ăïí viïịt cuöịn saâch nađy lađ nhûông cíu traêlúđi cho cíu hoêi caâc chuýn gia nûúâc ngoađi dûơ ắnh khi nađothò seô quay laơi baên quöịc Trong söị hai mûúi caâc nhađ quaênlyâ tíìm cúô giaâm ăöịc toađn quöịc úê Trung Quöịc ặúơc phoêng víịnthò khöng coâ ai – tûđ Töíng giaâm ăöịc GE China ăïịn Töíng giaâmăöịc Unilever vađ Töíng giaâm ăöịc Sony – noâi rùìng hoơ hi voơngseô rúđi Trung Quöịc trong möơt tûúng lai gíìn Thíơt ra, nhiïìu ngûúđicođn khùỉng ắnh lađ hoơ muöịn úê laơi Trung Quöịc líu dađi, trongkhi coâ möơt ngûúđi ăaô noâi rùìng, nïịu ặúơc ýu cíìu thuýn chuýínăïịn möơt nûúâc khaâc, anh ta coâ leô seô boê cöng ty hiïơn taơi ăïí chuýínsang lađm úê möơt võ trñ khaâc ăïí ặúơc úê laơi Trung Quöịc
Nhiïìu ngûúđi trong söị nhûông nhađ quaên lyâ tíìm cúô giaâm ăöịctoađn quöịc gia Trung Quöịc coâ cíu traê lúđi cuđng möơt yâ vúâi Jean-Luc Chereau cuêa Carrefour China lađ ngûúđi ăaô gia haơn thïm
Trang 6thúđi gian cöng taâc cuêa mònh úê Trung
Quöịc “Töi chíịp nhíơn chuýịn cöng
taâc vúâi thúđi haơn khöng quaâ ba nùm
úê chíu AÂ Bíy giúđ töi ăaô úê ăíy ặúơc
13 nùm Vúơ töi vađ töi ăïìu haơnh
phuâc úê ăíịt nûúâc nađy Töi sùĩn sađng
úê ăíy líu dađi”
Vïì ăaơi thïí, hoơ mö taê Trung Quöịc
lađ möơt möi trûúđng söịng tñch cûơc ríịt
roô neât, caê cho chñnh hoơ líîn cho baơn beđ ăöìng nghiïơp cuông lađchuýn gia nûúâc ngoađi nhû hoơ Quan ăiïím cuêa Guy McLeod
úê Airbus China lađ phöí biïịn trong giúâi chuýn gia nûúâc ngoađi
úê Trung Quöịc Öng noâi nhiïìu doanh nhín mađ öng quen biïịtthíịy Trung Quöịc lađ möơt ăíịt nûúâc töịt ăeơp hún hoơ tûúêng “Ríịtnhiïìu nhûông ngûúđi ăaô hïịt lađm úê Trung Quöịc cuông ăaô quaylaơi hoùơc noâi rùìng hoơ muöịn trúê laơi Trung Quöịc”
Ăiïím laơi nhûông cíu traê lúđi cuêa nhûông ngûúđi ặúơc phoêngvíịn, chuâng töi thíịy roô möơt ăiïìu lađ coâ hai ýịu töị chñnh ýịugiaêi thñch cho sûơ hađi lođng cuêa hoơ ăöịi vúâi cuöơc söịng úê TrungQuöịc: cöng viïơc coâ tñnh thaâch ăöị vađ coâ nhûông buđ ăùưp xûângăaâng, vađ möơt cuöơc söịng noâi chung lađ thñch thuâ vïì híìu hïịtmoơi khña caơnh – mùơc duđ chûa hoađn haêo (Khöng ai trong nhûôngnhađ quaên lyâ tíìm cúô quöịc gia úê Trung Quöịc noâi rùìng gia ằnhhoơ ăang gùơp khoâ khùn trong viïơc thñch nghi, mùơc duđ nhûôngchuýn gia tû víịn chuâng töi phoêng víịn xem víịn ăïì thñchnghi cuêa gia ằnh lađ möơt víịn ăïì thûúđng gùơp – nhû seô giaêithñch úê phíìn “Cuöơc söịng cuêa gia ằnh caâc chuýn gia nûúâcngoađi úê Trung Quöịc”.)
“Töi chíịp nhíơn chuýịn cöngtaâc vúâi thúđi haơn khöng quaâ
ba nùm úê chíu AÂ Bíy giúđtöi ăaô úê ăíy ặúơc 13 nùm.Vúơ töi vađ töi ăïìu haơnh phuâc
úê ăíịt nûúâc nađy Töi sùĩnsađng úê ăíy líu dađi”
Jean-Luc Chereau
Jean-Luc Chereau, Chuê tõch, Carrefour China
Trang 7Ríịt hađi lođng vúâi cöng viïơc
Khi ặúơc döìn hoêi haôy cho biïịt hoơ thñch ăiïím nađo trongcuöơc söịng úê Trung Quöịc thò nhiïìu nhađ quaên lyâ quöịc tïị ăíìutiïn ăaô ăïì cíơp ăïịn nhûông buđ ăùưp tûúêng thûúêng tûđ cöng viïơc.Híìu hïịt ăïìu mö taê cöng viïơc laônh ăaơo nhûông hoaơt ăöơng úêTrung Quöịc lađ cûơc kyđ thuâ võ vađ ăem laơi nhiïìu ăiïìu hađi lođng.Christopher Shaw cuêa Eli Lilly China ăaô giaêi thñch nhûông híịpdíîn cuêa võ trñ lađm viïơc cuêa mònh: “Khi töi múâi töịt nghiïơp ăaơihoơc, töi nghô tûơ mònh ăiïìu hađnh cöng ty cuêa mònh lađ tuýơtvúđi nhíịt Ăiïìu hađnh möơt chi nhaânh cuêa möơt cöng ty ăa quöịcgia úê möơt nûúâc cuông giöịng nhû ăiïìu hađnh möơt cöng ty Töínggiaâm ăöịc ăiïìu hađnh lađ cöng viïơc tuýơt vúđi nhíịt trong cöng
ty Quñ võ ặúơc toađn quýìn quýịt ắnh, ặúơc chuê ăöơng tíơptrung vađo cöng viïơc cuêa mònh”
Öng Shaw noâi thïm rùìng cöng viïơc quaên lyâ nhûông hoaơtăöơng úê Trung Quöịc ríịt lađm öng ríịt hađi lođng: “Töi ríịt thñchcaâc maêng hoaơt ăöơng úê Trung Quöịc Ăiïìu töi thñch lađ nhõpăöơ mau leơ” Öng noâi rùìng trong khi nhûông nhađ ăiïìu hađnhlađm viïơc úê truơ súê bïn baên quöịc ra nhûông quýịt ắnh “coâ tíìmaênh hûúêng trïn toađn thïị giúâi” thò cöng viïơc cuêa öng thiïn vïìhûúâng tíơp trung chuýn vađo quaên lyâ caâc hoaơt ăöơng trongphaơm vi Trung Quöịc Qui mö nhoê, goơn hún úê Trung Quöịccho pheâp öng coâ ặúơc quýìn chuê ăöơng nhiïìu hún, tûđ ăoâ taơo
ra möơt cöng viïơc coâ nhõp ăöơ nhanh vađ hûâng thuâ hún.Noâi chung, caâc nhađ quaên lyâ quöịc tïị úê Trung Quöịc ăïìutin tûúêng rùìng cöng viïơc cuêa hoơ thuâ võ hún, hoơ ặúơc ăöơclíơp hún trong caâc möi trûúđng lađm viïơc khaâc Alan Brown
Trang 8cuêa Unilever China bònh luíơn: “Sau Trung Quöịc thò mònhseô lađm gò nhó? Töi cho rùìng töi ăaô coâ ặúơc möơt cöng viïơctöịt nhíịt úê Unilever” Khi ặúơc hoêi coâ yâ ắnh lađ seô thöi viïơc
úê Trung Quöịc khöng, öng noâi: “Phaên ûâng theo caêm tñnh cuêatöi lađ ăiïìu ăoâ seô ríịt khoâ xaêy ra Cöng viïơc úê Trung Quöịcăaô lađm töi mïơt nhoađi nhûng ăoâ lađ möơt quaông thúđi gian ríịtăaâng nhúâ Töi khöng nghô Trung Quöịc lađ möơt núi híịp díînăïí sinh söịng nhûng lađm viïơc úê ăoâ thò quaê lađ vö cuđng híịpdíîn Ăöịi vúâi öng Brown, chíịt lûúơng cöng viïơc buđ ăùưp chochíịt lûúơng cuöơc söịng chûa ặúơc lyâ tûúêng lùưm
Möơt quan ăiïím nhû thïị – rùìng Trung Quöịc lađ möơt núi tuýơtvúđi ăïí lađm viïơc mađ khoâ coâ núi nađo khaâc coâ thïí saânh ặúơc –lađ möơt suy nghô khaâ phöí biïịn trong giúâi caâc nhađ ăiïìu hađnhcíịp cao nhû Helen Tantau úê Korn/Ferry Shanghai “Bíịt cûâ
úê ăíu khaâc, quñ võ phaêi chõu tíìng tíìng lúâp lúâp nhûông laônhăaơo trïn mònh Nhûng úê Trung Quöịc, quñ võ ặúơc nùưm quýìn
ra quýịt ắnh – híìu nhû nhûông gò quñ võ muöịn lađm ăïìu nùìmtrong tíìm kiïím soaât cuêa mònh Caâc nhađ quaên lyâ ăaô trûúêngthađnh ríịt nhiïìu khi lađm viïơc úê ăíy, búêi hoơ phaêi giaêi quýịtmoơi thûâ, vúâi cöng viïơc kinh doanh, vúâi chñnh quýìn, vúâi nhûôngvíịn ăïì cođn múđ múđ toê toê, nhûông quy ắnh, luíơt lïơ – bíịt cûâthûâ gò mađ quñ võ coâ thïí nghô ăïịn “Kïịt quaê lađ traâch nhiïơmcöng viïơc nhiïìu hún vađ cuông phong phuâ hún, vađ trong khi
võ trñ cöng viïơc coâ thïí coâ nhiïìu thaâch thûâc hún thò chñnh noâcuông ăem laơi nhiïìu thñch thuâ hún Bađ Tantau noâi: “ÚÊ TrungQuöịc quñ võ coâ thïí taơo ặúơc nhiïìu aênh hûúêng, taâc ăöơng hún
úê bíịt kyđ nûúâc nađo khaâc Niïìm vui thuâ vađ thoêa maôn trongcöng viïơc thò vö cuđng”
Trang 9Bađ Tantau cuông ăïì cíơp ăïịn nhûông ýịu töị khaâc Thûâ nhíịt,caâc nhađ quaên lyâ quöịc tïị úê Trung Quöịc thûúđng coâ cú höơi ăiăoâ ăi ăíy nhiïìu hún caâc ăöìng nghiïơp úê nhûông nûúâc khaâc,búêi Trung Quöịc lađ möơt ăíịt nûúâc röơng lúân vúâi biïịt bao nhiïulađ thõ trûúđng Chuýơn phaêi ăi cöng taâc thûúđng xuýn coâ thïíặúơc xem lađ nöîi mïơt moêi hoùơc möơt niïìm vui thñch tuđy tûđngngûúđi nhûng quaê lađ noâ coâ lađm cho cöng viïơc thuâ võ hún Ngoađi
ra, sûơ phaât triïín kinh tïị noâi chung úê Trung Quöịc thûúđng coânhûông taâc ăöơng ăem laơi nhiïìu lúơi ñch cho caâc hoaơt ăöơng saênxuíịt kinh doanh, trong khi tònh hònh khöng ặúơc nhû víơy úêHoa Kyđ, chíu Íu, hoùơc Nhíơt Baên
Do víơy, möơt khi ăaô ăïịn Trung Quöịc, nhiïìu nhađ quaên lyâquöịc tïị muöịn úê laơi Trung Quöịc Bađ Tantau noâi: “Caâc chuýngia nûúâc ngoađi khöng muöịn rúđi Trung Quöịc búêi vò ăíy lađthõ trûúđng tiïìm nùng to lúân nhíịt hoađn vuô Bíy giúđ coâ ai muöịnsang Myô nûôa? Ai muöịn ăi chíu Íu? Ngay caê caâc nhađ quaênlyâ Trung Quöịc, úê thúđi ăiïím nađy, hoơ cuông khöng muöịn ăi ra
nûúâc ngoađi nûôa lađ; hoơ muöịn úê TrungQuöịc” Möơt ăaânh giaâ vö cuđng tñchcûơc nhû víơy vïì Trung Quöịc coânghôa lađ nhiïìu cöng ty ăang phaêigùơp khoâ khùn khi phaêi “triïơu höìi”caâc nhađ quaên lyâ cuêa mònh ăang úêTrung Quöịc vïì nûúâc lađm viïơc.Möơt quan ăiïím nûôa thûúđng ặúơccaâc nhađ quaên lyâ quöịc tïị noâi ăïịn ralađ hoơ ăaô ăíìu tû tiïìn baơc vađ cöngsûâc ăïí hoơc caâch thađnh cöng úê Trung
“Trong söị hai mûúi caâc nhađ
quaên lyâ tíìm cúô giaâm ăöịc
toađn quöịc úê Trung Quöịc
ặúơc phoêng víịn thò khöng
coâ ai – tûđ Töíng giaâm ăöịc
GE China ăïịn Töíng giaâm
ăöịc Unilever vađ Töíng giaâm
ăöịc Sony – noâi rùìng hoơ hi
voơng seô rúđi Trung Quöịc
trong möơt tûúng lai gíìn.”
Caâc taâc giaê
Caâc taâc giaê,
CEO úê Trung Quöịc
Trang 10Quöịc – vađ ăoâ lađ nhûông kinh nghiïơm mađ hoơ khöng muöịn phaêiboê ăi nïịu quay laơi lađm viïơc úê qú nhađ Paolo Gasparrini cuêaL’Oreâal China ăaô chia seê suy nghô vïì trûúđng húơp phaêi quayvïì lađm viïơc úê chíu Íu “ÚÊ ăíy quñ võ lađ ngûúđi ăi tiïn phong,búêi vò quñ võ ăang hoaơt ăöơng úê möơt thõ trûúđng ăang phaât triïín.Möơt mùơt, khi quay vïì bïn íịy lađm viïơc quñ võ seô ặúơc möơt caâi
gò ăoâ vïì chíịt lûúơng ăúđi söịng, nhûng ăöìng thúđi cuông phaêichõu míịt möơt caâi gò ăoâ” Sau 10 nùm úê Trung Quöịc, öng noâiöng khöng cođn thíịy cuöơc söịng úê chíu Íu híịp díîn nûôa “Vïìchíu Íu, ăïịn ngađy thûâ tû lađ töi bùưt ăíìu muöịn quay laơi TrungQuöịc röìi”
Jean-Luc Chereau cuêa Carrefour China cuông bađy toê möơttònh caêm tûúng tûơ, nhûng giaêi thñch thaâi ăöơ íịy lađ do tuöíi taâc
“Quay vïì truơ súê úê Paris coâ thïí seô khoâ khùn cho nhûông ai ăaôtûđng lađm töíng giaâm ăöịc ăiïìu hađnh cuêa caê möơt khu vûơc Caâinađy tuđy thuöơc úê tuöíi taâc Töi thò töi seô khöng muöịn quaylaơi Paris – töi úê xa thïị nađy mađ thíịy thñch hún Khi cođn cúô35-40 tuöíi thò caâc baơn múâi phaêi bay qua bay laơi nhû thïị ÚÊlûâa tuöíi íịy thò coâ thïí caâc baơn cođn muöịn quay laơi bïn íịy”.Nhûng ngay caê nhađ quaên lyâ cíịp caê nûúâc treê tuöíi nhíịt trongcuöơc khaêo saât cuêa chuâng töi cuông noâi öng ríịt muöịn ặúơc úêlaơi Trung Quöịc Ekkehard Rathgeber úê Bertelsmann DirectGroup, sinh nùm 1965, giaêi thñch: “Ăöịi vúâi töi, seô ríịt khoâkhùn nïịu phaêi rúđi khoêi Trung Quöịc Sau 10 nùm úê ăíy, töigùưn boâ vađ coâ nhiïìu kyê niïơm úê ăíy Höìi múâi ăïịn ăíy töi lađgiaâm ăöịc quaên lyâ dûơ aân, röìi ăaô thùng tiïịn nghïì nghiïơp mònhchñnh úê maênh ăíịt nađy, vađ ăaô thađnh cöng ríịt töịt Do víơy,ăöịi vúâi töi, phaêi quay vïì seô lađ möơt víịn ăïì thíơt sûơ khoâ khùn,
Trang 11khoâ khùn vïì mùơt tím lyâ, tònh caêm Töi seô phaêi chõu möơt cuâsöịc vùn hoâa lúân lùưm ăíịy” Quaê thíơt, öng Rathgeber noâi, öngkhöng muöịn quay vïì chíu Íu, vađ nghô seô chó lađm úê võ trñquöịc tïị khaâc nïịu phaêi rúđi khoêi Trung Quöịc – vađ chó vúâi ăiïìukiïơn lađ cöng viïơc íịy cuông “thuâ võ” nhû cöng viïơc hiïơn taơi.
Cuöơc söịng (noâi chung lađ) thuâ võ
Híìu hïịt nhûông nhađ quaên lyâ ặúơc chuâng töi phoêng víịnăïìu mö taê cuöơc söịng ngoađi cöng viïơc cuêa hoơ cuông thuâ võkhöng keâm, mùơc duđ cođn chûa ặúơc hoađn haêo vađ nhiïìu khivíîn cođn nhiïìu víịn ăïì Hoơ ặa ra möơt ăaânh giaâ nhû víơy coâleô lađ vò tíịt caê hai mûúi nhađ quaên lyâ úê qui mö quöịc gia íịyăïìu söịng úê Thûúơng Haêi hoùơc Bùưc Kinh – lađ nhûông thađnhphöị hiïơn ăaơi vađ quöịc tïị xeât vïì bíịt cûâ tiïu chuíín gò (Caêhai thađnh phöị ăïìu coâ nhûông núi mua sùưm tíìm cúô quöịc tïị,nhađ hađng nùm sao, phûúng tiïơn viïîn thöng hiïơn ăaơi, vađphûúng tiïơn giao thöng thuíơn tiïơn bùìng xe cöơ hoùơc tađu ăiïơnngíìm ÚÊ Thûúơng Haêi, nhûông cú súê víơt chíịt phuơc vuơ chocaâc chuýn gia nûúâc ngoađi bao göìm míịy chuơc trûúđng tiïíuhoơc quöịc tïị, bïơnh viïơn vađ phođng khaâm theo tiïu chuíín quöịctïị, nhađ thúđ Cöng giaâo vađ Tin Lađnh, sín baôi thïí thao vađ phođngtíơp thïí duơc do ngûúđi phûúng Tíy lađm súê hûôu chuê, vađ coâcaê möơt söị lûúơng lúân nhûông chûúng trònh ăađo taơo thaơc sôquaên trõ kinh doanh daơy bùìng tiïịng Anh.)
Christopher Shaw úê Eli Lilly China giaêi thñch vò sao öngvađ vúơ thñch cuöơc söịng úê Trung Quöịc “Vúơ töi thñch nghi ríịttöịt vúâi cuöơc söịng úê ăíy Cuông dïî dađng thöi”, öng noâi Öng
Trang 12Shaw khen Thûúơng Haêi lađ thađnh phöị coâ nhađ cûêa vađ nhađ hađngtheo tiïu chuíín quöịc tïị, hađng hoâa thò ăa daơng, úê ăíu muacuông coâ Öng cuông noâi ăïịn möơt ăiïím tñch cûơc lađ, tûđ ThûúơngHaêi ăi nhûông thađnh phöị quan troơng khaâc úê Trung Quöịc chócaâch coâ míịy giúđ bay “Hai vúơ chöìng töi ăaô ăi tham quan möơtsöị núi úê Trung Quöịc, nhûng víîn cođn nhiïìu chöî ăïí ăi lùưm”,öng noâi “Cho díîu trònh ăöơ tiïịng Hoa khöng ặúơc gioêi thòquñ võ víîn coâ thïí ăi ăoâ ăi ăíy ríịt dïî dađng”.
Quaê thíơt, caâc cöng ty chuýn vïì nhín lûơc nhû Korn/Kerryvađ Hewitt Associates ăaô nhíịn maơnh rùìng nhûông thađnh phöịchñnh cuêa Trung Quöịc noâi chung khöng cođn bõ caâc cöng ty
ăa quöịc gia xem lađ chöịn “lûu ăađy” nûôa
Seiichi Kawasaki cuêa Sony China giaêi thñch: “Ngađy trûúâc,söịng úê Trung Quöịc khöng ặúơc thoaêi maâi tiïơn nghi lùưm chongûúđi nûúâc ngoađi, ngay caê úê Thûúơng Haêi Nhûng ngađy nay,töi khöng nghô lađ cođn coâ khoâ khùn gò nûôa So vúâi höìi trûúâc,cuöơc söịng úê Trung Quöịc ăaô thay ăöíi ríịt nhiïìu röìi” ÖngKawasaki noâi rùìng tònh hònh tûúng ăöịi dïî dađng khi öng vađvúơ lađm quen vúâi cuöơc söịng úê Thûúơng Haêi, nïịu so vúâi nhûôngchöî öng ăaô tûđng lađm viïơc trûúâc ăíy Höìi úê AÊ Ríơp Saudi, töikhöng thïí uöịng rûúơu vađ ùn thõt lúơn Vúơ töi phaêi mùơc aâo choađngăen Ăöịi vúâi vúơ töi, úê Trung Quöịc thoaêi maâi hún nhiïìu ÚÊ TrungQuöịc, töi khöng gùơp víịn ăïì nađo caê;
bađ nhađ töi ríịt thñch cuöơc söịng úê ăíy”
Coâ ngûúđi trong nhûông ngûúđi
ặúơc chuâng töi phoêng víịn cođn noâi
hoơ víîn cođn nhúâ maôi nhûông “ngađy
xûa thín aâi” lađ thúđi mađ möîi ngađy
“Vïì chíu Íu, ăïịn ngađy thûâ
tû lađ töi bùưt ăíìu muöịn quaylaơi Trung Quöịc röìi.”
Paolo Gasparrini
Chuê tõch, L’Oreâal China
Trang 13úê Trung Quöịc cuêa hoơ lađ möơt cuöơc phiïu lûu Guy McLeodcuêa Airbus China kïí: “Khi töi ăïịn vađo nùm 1995, tòm choặúơc möơt chöî úê cho ăađng hoađng lađ möơt chuýơn híìu nhû khöngthïí, nhûng höm nay thò tòm ăíu mađ chùỉng coâ Höìi töi múâiăïịn líìn ăíìu, coâ ặúơc nùm quaân bar, mađ ăíu phaêi sùĩn coâtrong khaâch saơn ăíu, nhûng bíy giúđ thò nhiïìu hún ríịt nhiïìuröìi Höìi íịy, quñ võ coâ ặúơc caâi caêm giaâc höìi höơp vò ăang lađmmöơt caâi gò ăoâ múi múâi, quñ võ hûúêng ặúơc caâi thuâ cuêa nhûôngngûúđi ăi tiïn phong”.
Duđ trong duđ ăuơc ao nhađ víîn hún
Mùơc duđ ăaô coâ nhûông ăaânh giaâ tñch cûơc vïì cuöơc söịng úêcaâc trung tím ăö thõ úê Trung Quöịc nhûng nhûông ngûúđi ặúơcchuâng töi phoêng víịn quaê coâ noâi ăïịn möơt söị ăiïìu úê baên quöịcmađ hoơ khöng coâ ặúơc úê Trung Quöịc Hađng rađo ngön ngûô lađmöơt trong nhûông khoâ khùn thûúđng ặúơc noâi ăïịn nhíịt PaoloGasparrini cuêa L’Oreâal China giaêi thñch: “Ăíịy lađ möơt thaâchthûâc lúân – söịng úê möơt ăíịt nûúâc mađ quñ võ khöng hiïíu hoơ noâihay viïịt caâi gò” Öng noâi rùìng sûơ caâch biïơt vïì ngön ngûô ăaôaênh hûúêng ăïịn cuöơc söịng thûúđng nhíơt cuêa öng “Töi coâ möơtthoâi quen lađ trođ chuýơn tíìm phađo thín tònh vúâi hađng xoâm,nhûông ngûúđi ăi chúơ gíìn chöî töi úê, hoùơc vúâi míịy anh laâi taxi.Nhûng úê ăíy thò chuýơn íịy khöng phaêi ăún giaên” Tuy nhiïn,noâi chung thò öng Gasparrini cuông nhíịn maơnh rùìng nhûôngkhoâ khùn nađy chó taâc ăöơng nhoê ăïịn ăúđi söịng thûúđng nhíơtmađ thöi “Töi víîn nhúâ nhung nhûông ăiïìu nho nhoê, chûâ khöngphaêi nhûông chuýơn gò to taât”, öng noâi “Töi muöịn ặúơc ăi
Trang 14xem phim vađ hiïíu 100% böơ phim, hoùơc ra quaân cađ phï lađmmöơt cöịc cappuccino”.
Möơt ăiïìu mađ ngûúđi ta cuông hay phađn nađn lađ nhûông ăaâmăöng xö böì úê Trung Quöịc vađ tònh traơng ríịt khoâ ăïí leên ăitòm ặúơc möơt chöî ýn tônh vađ khöng bõ ai quíịy ríìy “Nïịu úêăíy mađ quñ võ muöịn coâ möơt ngađy cuöịi tuíìn nhû úê chíu Íu– ăi ra höì hoùơc lïn nuâi chúi – thò quñ võ khöng coâ ặúơc ăíu”,öng Gasparrini noâi “Töi thñch laâi xe, nhûng úê ăíy töi khöngthïí laâi xe Mađ cho díîu töi coâ laâi ặúơc thò töi biïịt ăi ăíu bíygiúđ? Thûúơng Haêi khöng ặúơc qui hoaơch ăïí coâ nhûông núi nhûvíơy mađ ăi” Vò nhûông khoâ khùn khi laâi xe trïn nhûông conặúđng ăöng ăuâc úê Trung Quöịc vađ tònh traơng thiïịu chöî ăinghó ngúi nïn öng Gasparrini noâi cuöịi cuđng öng phaêi chõu úêlaơi Thûúơng Haêi nhiïìu hún mûâc mònh muöịn “Töi ăaô míịt caâicaêm giaâc vïì thiïn nhiïn röìi Töi thñch ặúơc úê möơt núi coâ cíyxanh nhûng úê ăíy thò quanh quñ võ coâ khöng biïịt cú mannađo lađ ngûúđi Ríịt khoâ tòm ặúơc möơt chöî ăïí ngöìi ngoađi thiïnnhiïn mađ ăoơc möơt cuöịn saâch”
Phaêi chen líịn trong ăaâm ăöng, ăùơc biïơt vađo nhûông ngađycuöịi tuíìn hoùơc ngađy lïî lađ ăiïìu mađ Charles Browne cuêa DuPont China phađn nađn nhiïìu nhíịt: “Nïịu ăi nghó lïî úê möơt núinöíi tiïịng thò quñ võ phaêi chuíín bõ tím lyâ ăïí ăöịi diïơn vúâi caêmöơt biïín ngûúđi Möơt söị ngûúđi muöịn coâ ặúơc möơt chuât thanhbònh vađ ýn tônh nhûng úê Trung Quöịc thò trong nhûông dõpnghó lïî quñ võ khöng thïí tòm ặúơc ăiïìu íịy úê nhiïìu núi”.Cín ăong ăo ăïịm laơi, nhûông nhađ quaên lyâ quöịc tïị ăïìu noâirùìng mùơc duđ hoơ phaêi hy sinh möơt söị ăiïìu trong thoâi quensinh hoaơt coâ thïí thoêa maôn ặúơc úê qú nhađ nhûng nhûông hy
Trang 15sinh íịy noâi chung lađ khöng ăaâng kïí
so vúâi nhûông ăiïìu buđ ăùưp khaâc mađhoơ coâ ặúơc khi úê Trung Quöịc Jean-Luc Chereau cuêa Carrefour China giaêithñch nhû thïị nađy: “Trung Quöịc lađ möơtăíịt nûúâc kyđ thuâ Vïì chíịt lûúơng söịngthò khöng phaêi lađ nhíịt – nïịu töi phaêichoơn töi seô noâi rùìng Tíy Ban Nha lađsöị möơt, Phaâp lađ söị hai – nhûng TrungQuöịc lađ möơt núi ăùơc biïơt Töi ăaô coâ
10 nùm úê chíu AÂ, nhûng ngađy nađotöi cuông hoơc ặúơc nhûông ăiïìu múâi laơ, nhûông thaâch ăöị múâi.Ăíịt nûúâc nađy ríịt kyđ thuâ”
Alan Brown cuêa Unilever China toâm tùưt cuöơc söịng cuêamònh úê Trung Quöịc bùìng möơt nhíơn xeât hađi hûúâc vïì tònhtraơng giao thöng kinh khuêng úê Thûúơng Haêi: “Theo töi, ThûúơngHaêi hùỉn lađ thađnh phöị hađo hûâng nhíịt trïn thïị giúâi Chó riïngchuýơn phaêi qua ặúđng cuông ăaô coâ thïí thíịy hađo hûâng nhûthïị nađo röìi”
Trung Quöịc lađ möơt ăíịt nûúâc thuâ võ, ăïịn söịng úê ăíịy seô lađmbaơn ríịt thoêa maôn, ăiïìu nađy ăaô ặúơc ăöìn ăaôi khùưp thïị giúâi,nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn noâi Coâ míịy ngûúđiăaô noâi rùìng úê cöng ty öng cađng ngađy cađng coâ nhiïìu ngûúđixin ặúơc ăiïìu sang Trung Quöịc lađm viïơc Gary Dirks cuêa BritishPetroleum noâi: “Coâ quaâ nhiïìu ngûúđi muöịn ăïịn Trung Quöịcăïịn ăöơ thûúđng thò quñ võ seô khöng gùơp khoâ khùn gò míịy trongviïơc duơng nhûông chuýn gia nûúâc ngoađi Töi coâ thïí tòm ặúơctíịt caê nhûông nhín sûơ töi cíìn”
“Coâ quaâ nhiïìu ngûúđi muöịn
ăïịn Trung Quöịc ăïịn ăöơ
thûúđng thò quñ võ seô khöng
gùơp khoâ khùn gò míịy trong
viïơc tuýín duơng nhûông
chuýn gia nûúâc ngoađi Töi
coâ thïí tòm ặúơc tíịt caê
nhûông nhín sûơ töi cíìn”
Gary Dirks
Gary Dirks, Chuê tõch kiïm
Töíng giaâm ăöịc ăiïìu hađnh,
British Petroleum.
Trang 16Cođn khi khöng thñch ûâng ặúơc
Nhûng cuông coâ nhûông chuýn gia nûúâc ngoađi khöng thïíthñch ûâng töịt vúâi ăúđi söịng úê Trung Quöịc ặúơc, möơt thûơc tïịmađ nhûông nhađ quaên lyâ cao cíịp trong cuöơc khaêo saât cuêa chuângtöi ăaô ăïì cíơp ăïịn ngay caê khi nhíịn maơnh vïì sûơ thñch nghithađnh cöng cuêa riïng mònh Nhûông nhađ quaên lyâ vađ chuýngia tû víịn mađ chuâng töi phoêng víịn ăaô ặa ra nhûông lyâ giaêitaơi sao möơt söị chuýn gia nûúâc ngoađi laơi phaêi ríịt víịt vaê trongquaâ trònh thñch nghi vïì vùn hoâa vađ xaô höơi úê Trung Quöịc.Ăiïím thûâ nhíịt mađ hoơ nïu lïn lađ, trong khi cöng ty gûêi möơtnhađ quaên lyâ ăaâp ûâng nhûông ýu cíìu vïì trònh ăöơ chuýn möncho võ trñ ăang cíìn ngûúđi úê Trung Quöịc thò nhûông lyâ do chñnhýịu cho sûơ thíịt baơi thûúđng rúi vađo nhûông ýu cíìu “mïìm”nhû thiïịu kiïn nhíîn, thiïịu tñnh linh hoaơt, vađ thiïịu khaê nùngthñch ûâng Dominique de Boisseson cuêa Alcatel China giaêithñch rùìng nhûông phíím chíịt mađ öng phaêi tòm hiïíu trûúâc khiặa möơt nhađ quaên lyâ tûđ chíu Íu sang Trung Quöịc “Ngoađitrònh ăöơ chuýn mön, chuâng töi cuông quan tím ăïịn nhûôngphíím chíịt khaâc nhû thaâi ăöơ cúêi múê vađ kinh nghiïơm quöịctïị”, öng noâi Khöng phaêi ai coâ trònh ăöơ chuýn mön phuđ húơpcuông coâ thïí thađnh cöng úê Trung Quöịc Nhûông ngûúđi chûabao giúđ söịng úê nûúâc ngoađi hoùơc cûâ nhíịt nhíịt söịng theo kiïíusöịng xûa nay cuêa mònh thûúđng lađ nhûông ngûúđi ríịt keâm vïìkhaê nùng thñch nghi vúâi ăúđi söịng úê Trung Quöịc “Híìu hïịtnhûông ngûúđi treê ăïìu ăaô tûđng ăi ăoâ ăi ăíy nhiïìu núi vađ ăaôtiïịp xuâc vúâi nhiïìu nïìn vùn hoâa Tònh hònh khoâ khùn hún vúâingûúđi lúân tuöíi – lađ nhûông ngûúđi xûa nay cûâ söịng gíìn Parisvađ ăaô coâ möơt cùn nhađ vúâi möơt ngöi vûúđn tröìng ăíìy nhûông
Trang 17hoa höìng” Öng toâm tùưt lyâ luíơn cuêa mònh nhû sau: “Nhûôngngûúđi ăíìu oâc kheâp kñn baêo thuê vađ khöng coâ tham voơng gòlúân seô gùơp nhiïìu víịn ăïì khi sang Trung Quöịc”.
Seiichi Kawasaki cuêa Sony China ăöìng yâ rùìng chñnh nhûôngkyô nùng “mïìm” múâi lađ ýịu töị quýịt ắnh khaê nùng thñchnghi thađnh cöng hay thíịt baơi cuêa ặúng sûơ vúâi ăúđi söịng úêTrung Quöịc “ÚÊ Thûúơng Haêi chuâng töi cuông coâ nhûông cúsúê haơ tíìng nhû nhûông trûúđng hoơc Nhíơt Baên”, öng noâi “Ăíylađ möơt ýịu töị quan troơng nhûng khöng phaêi lađ tíịt caê Töicho rùìng thñch nghi nhû thïị nađo coâ liïn quan ríịt míơt thiïịtvúâi tím tñnh caâ nhín”
Philips Murtaugh cuêa General Motors China ăöìng yâ rùìngặúng sûơ coâ tím tñnh thuöơc tñp ngûúđi gò vađ líu nay cuöơc söịngcuêa hoơ vöịn dô ra sao lađ hai ýịu töị quan ýịu ăïí biïịt ặúơc hoơ
coâ thïí thñch nghi ặúơc vúâi ăúđi söịng
úê Trung Quöịc hay khöng “Trongsuöịt baêy nùm töi úê ăíy, chó coâ haichuýn gia nûúâc ngoađi khöng thïítruơ laơi úê General Motors China Möơttrong hai ngûúđi ăoâ lúân lïn úê thađnhphöị, gùơp vúơ mònh cuông úê thađnh phöịíịy, vađ tûđ trûúâc ăïịn nay chûa baogiúđ rúđi khoêi thađnh phöị íịy Chín trúđicuêa hoơ cođn haơn heơp, do víơy chuýơnăïịn söịng úê Trung Quöịc ăaô khöngdïî dađng gò vúâi hoơ”
Do khaê nùng thñch ûâng vúâi cuöơcsöịng úê Trung Quöịc tuđy thuöơc chuê
“Xeât úê phaơm vi toađn cíìu,
tyê lïơ thíịt baơi [cuêa ngûúđi
nhíơn nhiïơm súê úê nûúâc
ngoađi] so ra cao hún mûâc
mađ caâc cöng ty nghô Töi
nghô rùìng nay hoơ ăaô biïịt
chuâ yâ hún ăïịn nhûông kyô
nùng ‘mïìm’, chùỉng haơn
nhû tñnh kiïn nhíîn – chûâ
khöng phaêi cûâ ăöí löîi moơi
thûâ cho Trung Quöịc”
Simon Keeley
Simon Keeley, Giaâm ăöịc
Trung tím Laônh ăaơo Hewitt
chíu AÂ (HALC), Hewitt
Associates China
Trang 18ýịu vađo tñp tím tñnh vađ quaâ trònh kinh nghiïơm söịng tûđ trûúâcnïn nhûông nhađ quaên lyâ nûúâc ngoađi ăïịn söịng úê Trung Quöịcthûúđng hoùơc lađ thñch ûâng ríịt nhanh hoùơc lađ gùơp víịn ăïì ngaysau möơt thúđi gian ngùưn ăïịn ăíịt nûúâc nađy Jun Tang cuêaMicrosoft China mö taê hiïơn tûúơng nađy nhû sau: “Töi coâ quenbiïịt nhiïìu chuýn gia nûúâc ngoađi söịng úê Trung Quöịc Möơt söịríịt ýu thñch Trung Quöịc, hoơ baêo: 'Trung Quöịc lađ möơt ăíịt nûúâctuýơt vúđi Töi ríịt ýu thñch ăíịt nûúâc Trung Quöịc Töi muöịnặúơc söịng úê ăíy dađi dađi’ Nhoâm thûâ hai laơi cho rùìng TrungQuöịc chùỉng hay ho gò Tíịt caê lađ tuđy úê thaâi ăöơ” Öng Tang kïíchuýơn möơt giaâm ăöịc ăiïìu hađnh cuêa Microsoft tûđ Myô qua ăaôphaêi boê Trung Quöịc vïì súâm: “Öng ta gheât ăöì ùn Trung Quöịc.Öng ta gheât ăaâm ăöng öìn ađo xö böì Öng ta ăïịn, vađ sau bathaâng thò cuöịn goâi”.
Kenneth Yu cuêa 3M China cuông nhíơn thíịy caâc chuýn gianûúâc ngoađi ặúơc thuýn chuýín ăïịn lađm viïơc úê Trung Quöịcchia lađm hai nhoâm, chuê ýịu dûơa theo caâ tñnh vađ quan niïơmsöịng cuêa hoơ “Töi ăaô thíịy nhiïìu ngûúđi phûúng Tíy söịng ríịthaơnh phuâc úê Trung Quöịc; hoơ ăem lođng ýu mïịn ăíịt nûúâcnađy, ýu thađnh phöị hoơ ăang cûơ nguơ Nhûng töi cuông ăaô gùơpnhiïìu ngûúđi ăïịn ăíy, úê ăíy ặúơc möơt hai nùm, vađ möîi líìngùơp nhau töi ăïìu nghe hoơ hoêi: 'Chûđng nađo thò töi coâ thïí vïìặúơc?’ Coâ hai thaâi cûơc nhû thïị ăíịy”
Nhiïìu nhađ quaên lyâ nhíịn maơnh rùìng thíịt baơi khöng thñchûâng ặúơc nhû thïị coâ thïí xaêy ra cho bíịt cûâ vuơ thuýn chuýínngûúđi ra nûúâc ngoađi lađm viïơc úê bíịt cûâ nûúâc nađo, khöng cûâ
gò lađ Trung Quöịc Seiichi Kawasaki cuông ăaô noâi coâ nhûôngtrûúđng húơp caâc giaâm ăöịc ăiïìu hađnh ngûúđi Nhíơt khöng thñch
Trang 19ûâng ặúơc vúâi cuöơc söịng úê Hoa Kyđ vađ chíu Íu chùỉng haơn.Charles Browne cuêa Du Pont noâi thïm: “Töi cuông ăaô tûđngthíịy coâ ngûúđi khöng thñch ûâng ặúơc vúâi cuöơc söịng úê Chi Lï,hoùơc thíơm chñ caê Texas”.
Chuýn gia nhín sûơ Simon Keeley cuêa Hewitt Associatesnoâi rùìng caâc cöng ty ăa quöịc gia ngađy nay chuýín sang quantím nhiïìu hún ăïịn caâc kyô nùng “mïìm” khi böí nhiïơm ngûúđisang nûúâc ngoađi lađm viïơc “Xeât úê phaơm vi toađn cíìu, tyê lïơ thíịtbaơi so ra cao hún nhiïìu mûâc caâc cöng ty nghô”, öng noâi Nhûngöng cuông noâi thïm rùìng hiïơn nay caâc cöng ty cuông ăaô “ngöơ”
ra víịn ăïì “Töi nghô hoơ bíy giúđ ăaô biïịt chuâ yâ hún ăïịn nhûôngkyô nùng 'mïìm’, chùỉng haơn nhû tñnh kiïn nhíîn – chûâ khöngphaêi cûâ ăöí löîi moơi thûâ cho Trung Quöịc”
Cuöơc söịng úê Trung Quöịc ăöịi vúâi gia ằnh cuêa nhađ quaên lyâ nûúâc ngoađi
Trong söị hai mûúi giaâm ăöịc ăiïìu hađnh
Trong söị hai mûúi giaâm ăöịc ăiïìu hađnh cao cíịp quöịc tïị mađ chuângtöi phoêng víịn ăïí viïịt cuöịn saâch nađy thò híìu hïịt ai cuông ñtnhiïìu gùơp möơt vađi víịn ăïì khi öín ắnh cuöơc söịng cho gia ằnhmònh hoùơc caâc chuýn gia nûúâc ngoađi khaâc úê Trung Quöịc
Bñ quýịt ăíìu tiïn ăïí thñch ûâng ặúơc, theo nhû ăiïìu nhûôngngûúđi ặúơc phoêng víịn nhíịn maơnh, lađ “phíìn cûâng” cuêa giaằnh phaêi ặúơc öín ắnh ăíu vađo ăoâ – ñt nhíịt lađ úê nhûông thađnhphöị lúân úê Trung Quöịc Hiïơn nay úê Bùưc Kinh, Thûúơng Haêi, QuaêngChíu, vađ nhûông thađnh phöị lúân khaâc, caâc chuýn gia nûúâc ngoađi
Trang 20coâ thïí tòm ặúơc chöî hoơc hađnh ăùỉng cíịp quöịc tïị tuýơt vúđi, chöî
ùn chöî úê söị möơt, vađ dõch vuơ chùm soâc sûâc khoêe ăang ngađycađng caêi thiïơn nhanh choâng Nhûông trung tím ăö thõ lúân ăaôcoâ nhûông chöî mua sùưm, caâc nhađ hađng, cíu laơc böơ chùm soâcsûâc khoêe, höơp ăïm, vađ caâc loaơi hònh giaêi trñ ăùỉng cíịp thïị giúâi.Caơnh ăoâ, caâc gia ằnh coâ thïí dïî dađng tòm ặúơc nhûông thuíơnlúơi khöng dïî coâ ặúơc úê nûúâc mònh, chùỉng haơn nhû vuâ em, ngûúđigiuâp viïơc, ngûúđi níịu ùn chõu úê luön trong gia ằnh, tađi xïị, vađgia sû vúâi mûâc tiïìn cöng ríịt dïî chõu Ngoađi ra, caâc bađ vúơ/öngchöìng thñch lađm viïơc thiïơn nguýơn coâ thïí tòm ặúơc nhûông töíchûâc, nhađ thúđ, hoùơc trûúđng hoơc ăïí tham gia cöơng taâc
“Chíịt lûúơng söịng víîn töịt cho duđ quñ võ khöng noâi ặúơctiïịng Trung Quöịc”, Kenneth Yu cuêa 3M China ăaêm baêo Öng
Yu ăaô chûâng kiïịn nhiïìu ngûúđi phûúng Tíy díìn díìn trúê nïnthñch thuâ vúâi cuöơc söịng úê Trung Quöịc Chó coâ möơt thaâch thûâc,öng lûu yâ, lađ khi caâc chuýn gia nûúâc ngoađi coâ con ăang ăöơtuöíi ăi hoơc phaêi ăïịn lađm úê nhûông thađnh phöị khöng coâ trûúđngquöịc tïị Trong khi söị lûúơng caâc
trûúđng quöịc tïị ngađy cađng nhiïìu thò
víîn cođn coâ nhiïìu thađnh phöị khöng
coâ ặúơc nhûông trûúđng nhû víơy
Xin ặúơc noâi ăöi lúđi vïì viïơc hoơc
hađnh úê Trung Quöịc: mùơc duđ noâi
chung caâc trûúđng quöịc tïị ặúơc xem
lađ coâ chíịt lûúơng ríịt töịt úê nhûông thađnh
phöị lúân nhûng giaâ caê cuông thuöơc hađng
ăùưt ăoê nhíịt thïị giúâi Hoơc phñ trung
bònh úê möơt trûúđng quöịc tïị úê Thûúơng
“ÚÊ Thûúơng Haêi chuâng töicuông coâ nhûông cú súê haơtíìng nhû trûúđng hoơc NhíơtBaên Ăíy lađ möơt phíìn quantroơng nhûng khöng phaêi lađtíịt caê Töi cho rùìng thñchnghi nhû thïị nađo coâ liïnquan ríịt míơt thiïịt vúâi tímtñnh caâ nhín”
Seiichi Kawasaki
Seiichi Kawasaki, Giaâm ăöịc kiïm Chuê tõch, Sony China
Trang 21Haêi hoùơc Bùưc Kinh dao ăöơng quaông 20.000 ăöla Myô, vađ lïnăïịn 22.000 ăöla Myô cho hoơc sinh cíịp ba Mûâc giaâ nhû thïịthò noâi chung cao hún mûâc giaâ cuêa nhûông trûúđng quöịc tïị úêHöìng Köng, Tokyo, hoùơc Singapore Tònh hònh nađy lađm chophñ töín hoơc hađnh lađ möơt víịn ăïì ăïí cín nhùưc cho nhûông cöng
ty ăang tñnh ăïịn chuýơn böị trñ nhín sûơ coâ gia ằnh ăïịn lađmviïơc úê Trung Quöịc, vađ ăíy cuông lađ möơt khoâ khùn ăaâng kïícho nhûông ai phaêi tûơ chõu nhûông khoaên hoơc phñ nhû víơy
Tím tû
Tím tû, suy nghô khi “taâi ắnh cû” suy nghô khi “taâi ắnh cû”
Nhûng trong khi ýịu töị “phíìn cûâng” nađy ăöịi vúâi caâc giaằnh caâc chuýn gia nûúâc ngoađi noâi chung coâ thïí sùưp xïịpöín thoêa úê nhûông trung tím thûúng maơi lúân thò nhûông tiïơnnghi vađ cú súê víơt chíịt nhû víơy khöng ăuê ăïí ăaêm baêo rùìnggia ằnh cuêa ặúng sûơ seô thñch nghi töịt vúâi Trung Quöịc.Philips Murtaugh cuêa General Motors cho biïịt caâc thađnh viïntrong gia ằnh cuêa caâc chuýn gia nûúâc ngoađi úê GM xem racoâ hađi lođng vúâi ăúđi söịng úê Trung Quöịc “Híìu hïịt caâc gia ằnhcuêa nhûông chuýn gia trong cöng ty chuâng töi thíơt sûơ thñchthuâ vúâi cuöơc söịng úê ăíy Líu nay chuâng töi chûa phaêi gùơpvíịn ăïì nađo nghiïm troơng caê”, öng noâi Quaê thíơt, coâ 95% caâcchuýn gia nûúâc ngoađi “muöịn ặúơc gia haơn thïm nhiïơm kyđcuêa mònh úê ăíy”
Ăiïìu coâ veê nghõch lyâ lađ, möơt ýịu töị giuâp ăaêm baêo möơtthaâi ăöơ tñch cûơc vađ linh hoaơt cuêa gia ằnh ngûúđi phûúngTíy úê GM thñch nghi vúâi Trung Quöịc, theo nhû lúđi öng
Trang 22Murtaugh noâi, laơi lađ chuýơn Trung Quöịc ríịt bao la phongphuâ, vö cuđng khaâc biïơt vïì vùn hoâa so vúâi phûúng Tíy “Boênhađ boê cûêa ăïí ăïịn söịng möơt núi khaâc luâc nađo cuông lađ chuýơnchùỉng phaêi dïî dađng gò Nhûng vúâi chuýơn doơn sang TrungQuöịc, trong suy nghô cuêa mònh, ngûúđi phûúng Tíy chúđ ăúơiseô coâ nhûông khaâc biïơt ríịt lúân”, öng giaêi thñch Do víơy, nhûôngsuy nghô ăaô ắnh hònh sùĩn trong ăíìu nhû víơy vïì Trung Quöịccuêa nhûông gia ằnh sùưp ăïịn úê Trung Quöịc ăaô giuâp hoơ sùĩnsađng hún cho nhûông khaâc biïơt Quaê thíơt, nhiïìu gia ằnhquöịc tïị doơn ăïịn Thûúơng Haêi hoùơc Bùưc Kinh thûúđng nghôcuöơc söịng múâi seô coâ nhiïìu thaâch thûâc hún, ñt tñnh quöịc tïịhún thûơc tïị Khi ăùơt chín ăïịn núi vađ thíịy nhađ cûêa, trûúđnghoơc, vađ caâc cú súê víơt chíịt hiïơn ăaơi, nhiïìu ngûúđi ăaô “thíơtsûơ ríịt íịn tûúơng” vađ “thoêa maôn”, öng Murtaugh noâi.Öng Murtaugh bònh luíơn thïm cuâ söịc vùn hoâa thûúđng tïơhaơi hún khi caâc gia ằnh ăïịn úê möơt ăíịt nûúâc múâi mađ hoơ laơikhöng hònh dung ặúơc seô khaâc biïơt ăïịn víơy so vúâi ăíịt nûúâchoơ Khi ngûúđi Myô ăïịn söịng úê Anh, chùỉng haơn, thûúđng hoơ cûângúô lađ cuöơc söịng úê ăíịy cuông ríịt giöịng úê qú nhađ “Ngûúđi taăaô bõ söịc nùơng khi nhíơn ra rùìng Anh quöịc lađ möơt ăíịt nûúâchoađn toađn khaâc biïơt”, öng noâi.
Trong chñn nùm lađm Chuê tõch kiïm Giaâm ăöịc ăiïìu hađnhcuêa L’Oreâal China, Paolo Gasparrini noâi rùìng öng khöng gùơpphaêi víịn ăïì trong viïơc caâc gia ằnh öín ắnh cuöơc söịng múâi
úê Trung Quöịc Ngûúơc laơi, trong nhiïơm kyđ cöng taâc trûúâc ăíy
úê Brazil, öng ăaô phaêi víịt vaê hún vò nhûông quan ngaơi vïì anninh úê ăíịy ăíìy aâp lûơc hún
Möơt trong nhûông ýịu töị quýịt ắnh quan ýịu ăïí cho ngûúđi
Trang 23vúơ/chöìng coâ thïí thñch nghi töịt vúâi cuöơc söịng úê Trung Quöịclađ baên thín hoơ sùĩn sađng chuê ăöơng ăi tòm nhûông thuâ vui vađvai trođ cuêa mònh úê Trung Quöịc Cuông nhû trûúđng húơp cuêacaâc nhađ quaên lyâ, nhûông thađnh viïn trong gia ằnh hoơ coâ thïíthñch ûâng töịt vúâi cuöơc söịng múâi lađ nhûông ngûúđi ăïịn TrungQuöịc vúâi möơt ăíìu oâc cúêi múê vađ möơt tím traơng sùĩn sađng thñchûâng Charles Browne cuêa Du Pont China ăaô noâi rùìng vúơ öngríịt hađi lođng vúâi cuöơc söịng úê Trung Quöịc “Töi ăïịn ăíy vúâivúơ töi Caê hai chuâng töi thñch nghi ríịt töịt nhû nhau Cöngviïơc töi xûa nay phaêi söịng ngoađi nûúâc Myô, do víơy bađ íịy coâặúơc tñnh linh hoaơt, dïî thñch nghi, vađ cúêi múê vöịn cíìn thiïịtăïí thay ăöíi cuöơc söịng thađnh cöng Ăöịi vúâi chuâng töi, cuöơcsöịng úê Trung Quöịc thò quaâ thuâ võ, ăíy lađ cú höơi tuýơt vúđi ăïíhoơc hoêi Chuâng töi ríịt thñch cuöơc söịng úê ăíy”.
Khi Ekkehard Rathgeber cuêa Bertelsmann Direct Group Asialíìn ăíìu tiïn ăïịn Trung Quöịc thò triïín voơng vúơ öng thñch nghinhû thïị nađo ríịt mong manh “Ban ăíìu, caê hai chuâng töi ăïìuthíịy coâ möơt söị víịn ăïì naêy sinh Thúđi gian múâi ăïịn, töi thòphaêi lađm viïơc 12-14 giúđ/ngađy Cö íịy thò vûđa phaêi boê laơi ăùìngsau cöng viïơc vađ baơn beđ cuêa mònh, vađ luâc íịy chuâng töi laơi úêmöơt núi xa xöi, nhađ cûêa to ăuđng, laơnh leôo Luâc íịy, cuöơc söịngquaê thíơt cûâ nhû cún aâc möơng, coâ thïí noâi nhû víơy” ÖngRathgeber nhúâ laơi hai vúơ chöìng ngay sau ăoâ ăaô bađn luíơnvúâi nhau nhû thïị nađo “Chuâng töi nhíơn thíịy tònh thïị coâ thïígíy ra nhûông víịn ăïì cûơc kyđ nghiïm troơng Ăöịi vúâi töi cöngviïơc úê Trung Quöịc thò ríịt thñch thuâ; nhûng vúâi cö íịy thò söịng
úê Trung Quöịc nhû hiïơn tònh thò thíơt laông phñ thúđi gian quaâ”.Víịn ăïì ăaô coâ hûúâng giaêi quýịt, öng Rathgeber noâi, khi vúơ