Tài liệu CEO Ở TRUNG QUỐC Chương 6 pptx

Jack Chang, Chuê tõch cuêaUÊy ban Baêo vïơ Nhaôn hiïơu Chíịt lûúơng QBPC cuêa Höơi Doanhnghiïơp Trung Quöịc vúâi Ăíìu tû Nûúâc ngoađi – göìm 1.200 thađnhviïn, coâ truơ súê úê Bùưc Kinh –

Díîn nhíơp

Chó cíìn möơt hai ngađy

Chó cíìn möơt hai ngađy lađ híìu nhû du khaâch nađo ăïịn Trung Quöịccuông coâ thïí tòm ặúơc nhûông bùìng chûâng vïì mûâc ăöơ xím phaơmquýìn súê hûôu trñ túơ xaêy ra úê ăíịt nûúâc nađy Ngay líìn ăi daơoăíìu tiïn, chó bûúâc ra ngoađi khaâch saơn quöịc tïị ăang úê vađibûúâc lađ du khaâch seô thíịy nhiïìu chöî cheđo keâo baân nhûông chiïịctuâi Gucci, aâo gioâ North Face, vađ giađy Nike giaê, hoùơc nhûôngngûúđi baân rong ăííy nhûông chiïịc xe ăííy ăíìy nhûông cuöịnphim Hollywood (vađ Bollywood vađ chíu Íu) múâi ra ăaô bõ saocheâp líơu Khoâ mađ ăaânh baơi boơn sao cheâp líơu nađy vïì phûúngdiïơn tuýín lûơa nhûông saên phíím chaơy nhíịt; möơt söị phim ăaôặúơc ăem bađy baân úê Trung Quöịc thöng qua nhûông ngûúđibaân rong ngoađi ặúđng trûúâc khi ặúơc chiïịu chñnh thûâc úê thõtrûúđng baên ắa (Boơn sao cheâp líơu thûúđng líịy nguöìn tûđ nhûôngbaên chiïịu duýơt trûúâc khi chñnh thûâc tung ra hoùơc duđng maâyquay phim cíìm tay quay leân laơi trong nhûông buöíi chiïịu thûê.)Boơn lađm hađng giaê nađy cuông lađ bíơc thíìy trong viïơc ặa saênphíím ăïịn tíơn tay khaâch hađng vúâi giaâ caê thíơt mïìm ÚÊ ThûúơngHaêi chùỉng haơn, thûúđng thò nhûông ngûúđi baân rong ra vađonhûông quaân rûúơu, ăïịn tíơn ghïị ngöìi múđi moơc khaâch mua möơtcuöịn phim hoùơc möơt chûúng trònh truýìn hònh híịp díîn –tíịt caê giaâ chûa túâi 1 ăöla Myô/ẵa DVD

Chuýơn phim, nhaơc, vađ phíìn mïìm bõ sao cheâp líơu úê TrungQuöịc thò ai cuông biïịt, nhûng tònh traơng xím phaơm quýìn

súê hûôu trñ túơ khöng chó giúâi haơn úê nhûông chiïịc ẵa DVD,mađ cođn lan sang nhûông lônh vûơc thíơt ăaâng baâo ăöơng nhûdûúơc phíím, thuöịc trûđ síu, vađ ö tö Trong 25 nùm qua, nùmnađo Trung Quöịc cuông bõ liïơt vađo nhoâm nhûông quöịc gia xímphaơm quýìn súê hûôu trñ túơ nghiïm troơng nhíịt thïị giúâi Bùưtăíìu tûđ 1989, nùm nađo chñnh phuê Hoa Kyđ cuông xïịp TrungQuöịc vađo danh saâch nhûông ăöịi taâc giao dõch vi phaơm nghiïmtroơng nhíịt trong caâc ăaânh giaâ thûúđng niïn cuêa vùn phođngĂaơi diïơn Thûúng maơi Hoa Kyđ Kïí tûđ nùm íịy, Trung Quöịchoùơc cûâ bõ xem lađ Quöịc gia Nûúâc ngoađi Cíìn Lûu yâ (PriorityForeign Country) hoùơc nùơng hún lađ bõ ặa vađo Danh saâchCaâc nûúâc Phaêi Theo doôi (Priority Watch List) – möơt phín haơngăođi hoêi phaêi ặúơc giaâm saât theo Luíơt Thûúng maơi Hoa Kyđ.Thaâng 5-2005, Trung Quöịc laơi “ặúơc níng cíịp” vađo Danhsaâch Caâc nûúâc Phaêi Theo doôi, cuđng vúâi ÍỊn Ăöơ vađ Brazil, do

“nhûông quan ngaơi nghiïm troơng” vïì tònh hònh tuín thuê Hiïơpắnh WTO vađ nhûông hiïơp ắnh quöịc tïị khaâc Caâc nguöìn baâocaâo chñnh phuê cuêa caê Hoa Kyđ líîn chíu Íu ăïìu ûúâc lûúơngrùìng 15-20% tíịt caê caâc mùơt hađng tiïu duđng úê Trung Quöịcăïìu lađ hađng giaê

Caâc chñnh phuê vađ cöng ty chíu Íu cuông ríịt quan ngaơi vïìthûơc traơng nađy Lûúơng saên phíím lađm giaê bõ caâc lûơc lûúơnghaêi quan tuíìn tra biïn giúâi cuêa caâc quöịc gia thađnh viïn toâmgiûô ăang ngađy cađng tùng nhanh Nùm 2002, ngûúđi ta ăaô bùưtgiûô 85 triïơu Euro hađng giaê; nùm 2003, chó sau saâu thaângăíìu nùm ăaô coâ 50 triïơu Euro hađng giaê bõ bùưt Trong söị nhûônghađng giaê nađy, 60% coâ xuíịt xûâ tûđ Trung Quöịc Quaê thíơt, kïítûđ 2001, cađng ngađy cađng coâ nhiïìu cöng ty ăa quöịc gia khùưp

thïị giúâi quan tím ăïịn sûơ gia tùng söị lûúơng hađng giaê tûđ TrungQuöịc – möơt ýịu töị cho thíịy caâc hoaơt ăöơng giaê maơo ngađy cađngtinh vi vađ lan röơng úê mûâc ăöơ toađn cíìu.

Chñnh xaâc thò mûâc ăöơ lađm hađng giaê vađ nhûông xím phaơmquýìn súê hûôu trñ túơ khaâc úê Trung Quöịc ăaô ăïịn ăíu? Möơtcon söị ûúâc lûúơng thûúđng ặúơc trñch díîn trong giúâi kinh doanhlađ 1/5 nïìn kinh tïị Trung Quöịc lïơ thuöơc vađo hađng giaê Nùưmăñch xaâc con söị nađy bao nhiïu lađ chuýơn khoâ, búêi ñt coâ cöng

ty nađo sùĩn lođng hoùơc coâ khaê nùng cung cíịp nhûông dûô liïơusaât thûơc tïị cho caâc höơi ăoađn ngađnh nghïì hoùơc chñnh quýìnvïì nhûông töín haơi mađ hoơ phaêi chõu Jack Chang, Chuê tõch cuêaUÊy ban Baêo vïơ Nhaôn hiïơu Chíịt lûúơng (QBPC) cuêa Höơi Doanhnghiïơp Trung Quöịc vúâi Ăíìu tû Nûúâc ngoađi – göìm 1.200 thađnhviïn, coâ truơ súê úê Bùưc Kinh – ăaô noâi rùìng do sûơ thiïịu nhiïơttònh vađ khöng coâ möơt cöng thûâc tñnh toaân ăaâng tin cíơy nađymađ thûơc tïị ríịt khoâ tñnh toaân cho ăuâng nhûông thiïơt haơi vïìtiïìn baơc, söị lûúơng cöng ùn viïơc lađm bõ míịt ăi, thíịt thu thúị

do tònh traơng lađm hađng giaê gíy ra

Trong hai mûúi cöng ty chuâng töinghiïn cûâu trong cuöịn saâch nađy,ngoaơi trûđ Airbus, cöng ty nađo cuôngtrûơc tiïịp chõu aênh hûúêng úê möơtmûâc ăöơ nađo ăoâ búêi tònh traơng xímphaơm quýìn súê hûôu trñ túơ úê TrungQuöịc Nhûng trong khi Guy McLeodcuêa Airbus China tuýn böị: “Quñ võcoâ thïí ýn tím rùìng tíịt caê caâc maâybay cuêa Airbus ăïìu lađ cuêa chñnh

“Trong hai mûúi cöng ty

chuâng töi nghiïn cûâu trong

cuöịn saâch nađy, ngoaơi trûđ

Airbus, cöng ty nađo cuông

trûơc tiïịp chõu aênh hûúêng úê

möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ búêi tònh

traơng xím phaơm quýìn súê

hûôu trñ túơ úê Trung Quöịc”

Caâc taâc giaê

Caâc taâc giaê,

CEO úê Trung Quöịc

haông chuâng töi lađm ra; khöng thïí coâ chuýơn maây bay bus saên xuíịt úê Hoa Nam hay úê ăíu khaâc ăíu” thò möơt ngûúđikhaâc ặúơc chuâng töi phoêng víịn giaêi thñch rùìng ngađnh chïịtaơo maây bay vïì ăaơi thïí cuông khöng hoađn toađn thoaât khoêichuýơn bõ “ăiïím mùơt” trong nhûông baâo caâo vïì tïơ sao cheâplíơu Möơt chuýn gia vïì Trung Quöịc kïí cho chuâng töi nghevïì möơt vuơ viïơc xaêy ra vađo giûôa thíơp niïn 1980 Khi ăùơt hađngmaây bay vađ ăöơng cú maây bay thò Trung Quöịc ăaô ăùơt muanhiïìu ăöơng cú hún söị lûúơng thín maây bay “Taơi sao hoơ laơimua nhiïìu ăöơng cú quaâ víơy?”, öng ăùơt díịu hoêi “Thûơc tïị hoơăaô cöị duđng caâch 'thi cöng ngûúơc’ maây bay Coâ ăiïìu, thay vòsûê duơng nhöm, hoơ laơi duđng theâp, do víơy saên phíím hoơ chïị

Air-ra khöng bay lïn khoêi mùơt ăíịt ặúơc” Trong 20 nùm phaâttriïín kinh tïị vûđa qua cuêa Trung Quöịc, ăiïìu cíìn phaêi thuöơcnùìm lođng lađ: bíịt cûâ thûâ gò coâ thïí sao cheâp thò ăaô ặúơc saocheâp, vađ bíịt cûâ thûâ gò khöng thïí sao cheâp thò cuông ăaô ặúơcthûê sao cheâp

Trong söị nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn, nhûôngngûúđi phaêi mïơt moêi nhíịt búêi naơn lađm giaê, ăiïìu nađy cuông chùỉnglíịy gò ăaâng ngaơc nhiïn, lađ nhûông nhađ saên xuíịt nhûông saênphíím ăùưt tiïìn, dïî sao cheâp nhû phíìn mïìm vađ nhûông mùơthađng xa xó Tuy nhiïn, nhûông cöng ty ặúơc chuâng töi nghiïncûâu ăaô gùơp phaêi tònh traơng sao cheâp líơu úê ăuê chuêng loaơi hađnghoâa, tûđ nûúâc ngoơt coâ ga ăïịn maây tñnh xaâch tay, tûđ myô phíímăïịn ö tö Nhû David Chang cuêa Philips China ăaô giaêi thñch:

“Quñ võ cađng thađnh cöng [úê Trung Quöịc] thò quñ võ seô cađngmïơt ngûúđi búêi caâc víịn ăïì quýìn súê hûôu trñ túơ”

Möơt ăiïím quan troơng cíìn nhíịn maơnh: ăöịi vúâi tíịt caê nhûông

ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn, xím phaơm quýìn súê hûôutrñ túơ lađ möơt trúê ngaơi, nhûng khöng phaêi lađ möơt möịi ăe doơaquaâ kinh khuêng, ăöịi vúâi thađnh cöng cuêa hoơ úê Trung Quöịc.Ngay caê Microsoft, lađ cöng ty ăaô ûúâc lûúơng rùìng 90% nhûôngsaên phíím coâ ăùng kyâ nhaôn hiïơu cuêa hoơ ặúơc baân úê TrungQuöịc lađ hađng giaê, víîn ăang tùng trûúêng ríịt maơnh úê TrungQuöịc vađ ăang laơc quan vïì nhûông triïín voơng vïì líu vïì dađi(xem bađi sau ăíy) Trong möơt khaêo saât nùm 2004 do QBPCthûơc hiïơn trïn 100 cöng ty hoaơt ăöơng úê Trung Quöịc thò chócoâ nùm cöng ty noâi rùìng nhûông míịt maât mađ hoơ ăang phaêigaânh chõu úê Trung Quöịc do tònh traơng xím phaơm quýìn súêhûôu trñ túơ thò nhiïìu hún söị tiïìn hoơ thu ặúơc Híìu hïịt nhûôngcöng ty ăa quöịc gia ặúơc khaêo saât ăïìu noâi rùìng hoơ míịt 5-15% doanh söị tiïìm nùng vađo tay boơn sao cheâp líơu vađ lađmgiaê – ăíy lađ möơt nguy cú nhûng cuông chûa phaêi lađ möơt thaêmhoơa Khöng coâ ngûúđi nađo trong söị nhûông ngûúđi ặúơc chuângtöi phoêng víịn noâi rùìng tònh traơng thiïịu sûơ baêo vïơ quýìn súêhûôu trñ túơ lađ möơt víịn ăïì ăuê lúân ăïí coâ thïí caên ngùn hoơ trongnhûông bûúâc chín ăíìu tû taâo baơo vađo Trung Quöịc Khaêo saâtMöi trûúđng Doanh thûúng 2005 do Phođng Thûúng maơi HoaKyđ úê Bùưc Kinh vađ Thûúơng Haêi tiïịn hađnh ăaô cho thíịy rùìng,trong khi 80% trong söị 450 cöng ty ặúơc khaêo saât noâi rùìngtònh hònh thûơc thi quýìn súê hûôu trñ túơ Trung Quöịc lađ “khönghiïơu quaê” hoùơc “hoađn toađn khöng hiïơu quaê” thò nhûông cöng

ty ặúơc khaêo saât íịy cuông nhíơn ắnh ríịt tñch cûơc vïì triïín voơngkinh doanh noâi chung Trođn 86% caâc cöng ty ặúơc khaêo saâtăaô coâ doanh thu tùng tûđ nùm 2004 ăïịn nùm 2005; trongkhi trong nùm 2005, 87% caâc cöng ty coâ mûâc ăöơ hoaơt ăöơng

kinh doanh cuêa hoơ úê Trung Quöịc tùng vađ 79% xem TrungQuöịc lađ “ăiïím ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi hađng ăíìu” cuêacöng ty Do víơy, trong khi nhûông quan ngaơi vïì quýìn súê hûôutrñ túơ quaê coâ nghiïm troơng trong möơt söị ngađnh nghïì thò nhûôngquan ngaơi íịy nïn ặúơc xem xeât trong böịi caênh möơt thõ trûúđngphaêi noâi lađ cûơc kyđ híịp díîn nïịu khöng tñnh ăïịn nhûông quanngaơi íịy.

Chûúng nađy bùưt ăíìu vúâi nhûông giaêi thñch ngùưn goơn vïì lõchsûê xím phaơm quýìn súê hûôu trñ túơ ăaô coâ tûđ líu úê Trung Quöịc;sau ăoâ chuâng töi seô quay sang noâi ăïịn nhûông kinh nghiïơmthûơc tïị vađ nhûông lúđi khuýn cuêa nhûông ngûúđi chuâng töi ăaôphoêng víịn vïì phûúng caâch chiïịn ăíịu chöịng naơn sao cheâplíơu, lađm hađng giaê, hađng nhaâi

Cíu chuýơn dađi vïì xím phaơm

quýìn súê hûôu trñ túơ úê Trung Quöịc

Caâc baơn haôy nghiïn cûâu

Caâc baơn haôy nghiïn cûâu nhíơn xeât nađy: “Ngûúđi Trung Quöịc

ríịt tađi tònh trong chuýơn bùưt chûúâc Hoơ ăaô bùưt chûúâc ăïịn mûâc ăöơ hoađn myô bíịt cûâ thûâ gò hoơ mang vïì tûđ chíu Íu ÚÊ tónh Quaêng Ăöng, hoơ lađm giaê míịy thûâ cûâ y nhû thíơt ăïịn nöîi hoơ baân ngay taơi chöî mađ cûâ baêo ăoâ lađ hađng ăem tûđ chíu

Íu vïì”.

Cíu ặúơc trñch díîn trïn mö taê ríịt saât nhûông caêm xuâc tríìmtröì ngaơc nhiïn líîn thíịt voơng cuêa nhiïìu ngûúđi trong söị nhûôngngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn khi noâi vïì naơn lađm giaê vađnhûông xím phaơm quýìn súê hûôu trñ túơ khaâc úê Trung Quöịc

Nhûông víịn ăïì cú baên vïì quýìn súê hûôu trñ túơ

Thíơt sûơ thò quýìn súê hûôu trñ túơ coâ nghôa lađ gò? Thuíơt ngûô nađy ngađycađng ặúơc sûê duơng röơng raôi sau thaâng 1-1995 khi Töí chûâc Thûúngmaơi Thïị giúâi (WTO) chíịp nhíơn thöng qua Vùn kiïơn Nhûông Khña caơnhvïì Quýìn Súê hûôu Trñ túơ Liïn quan ăïịn Thûúng maơi (cođn ặúơc goơilađ Hiïơp ắnh TRIPS) Theo trang web WTO, hiïơp ắnh nađy ặúơc thûúngthaêo úê Vođng ăađm phaân Uruguay 1986-1994 trong khuön khöí nhûôngăađm phaân WTO nhùìm ăaâp ûâng möơt nhu cíìu ngađy cađng tùng lađ phaêibaêo vïơ yâ tûúêng vađ kiïịn thûâc trong giao dõch thûúng maơi quöịc tïị.Hiïơp ắnh TRIPS liïơt kï chi tiïịt nùm loaơi baêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơmađ caâc nûúâc thađnh viïn WTO phaêi ăaêm baêo:

1 Nhûông nguýn tùưc cú baên cuêa hïơ thöịng thûúng maơi vađ nhûônghiïơp ắnh súê hûôu trñ túơ quöịc tïị khaâc phaêi ặúơc aâp duơng nhû thïịnađo

2 Lađm thïị nađo ăïí baêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơ cho ăíìy ăuê

3 Caâc nûúâc phaêi thûơc thi nhûông quýìn íịy möơt caâch ăíìy ăuê nhûthïị nađo trong phaơm vi laônh thöí hoơ

4 Lađm thïị nađo ăïí giaêi quýịt nhûông tranh chíịp vïì súê hûôu trñ túơgiûôa caâc thađnh viïn WTO

5 Nhûông dađn xïịp cho giai ăoaơn quaâ ăöơ, ăùơc biïơt trong thúđi gianaâp duơng hïơ thöịng múâi

Nöơi dung hiïơp ắnh bao quaât nhûông víịn ăïì töíng quaât vïì quýìn súêhûôu trñ túơ sau: taâc quýìn, thûúng hiïơu, díịu chó ắa lyâ, thiïịt kïị cöngnghiïơp, bùìng saâng chïị, thiïịt kïị böị cuơc cuêa maơch tñch húơp, vađ bñmíơt truy nguýn

Taâc quýìn vađ nhûông quýìn coâ liïn quan ăem laơi cho taâc giaê cuêanhûông taâc phíím vùn hoơc vađ nghïơ thuíơt (saâch vađ caâc trûúâc taâc khaâc,nhaơc, tranh veô, taâc phíím ăiïu khùưc, chûúng trònh maây tñnh, vađ phimaênh) möơt thúđi haơn baêo vïơ töịi thiïíu lađ 50 nùm sau khi taâc giaê quaăúđi Taâc quýìn cuông baêo vïơ caâc diïîn viïn, ca sô, nhaơc sô, vađ nhûôngngûúđi tham gia biïíu diïîn khaâc, kïí caê nhûông ngûúđi saên xuíịt caâcsaên phíím thu ím vađ caâc töí chûâc phaât thanh/hònh Muơc ăñch xaô höơichñnh cuêa viïơc baêo vïơ taâc quýìn vađ nhûông quýìn coâ liïn quan lađ ăïíkhuýịn khñch vađ tûúêng thûúêng cho nhûông cöng viïơc saâng taơo.Quýìn súê hûôu cöng nghiïơp bao göìm viïơc baêo vïơ nhûông kyâ hiïơu riïngbiïơt – cuơ thïí lađ tïn thûúng maơi (lađ ýịu töị phín biïơt hađng hoâa hoùơcdõch vuơ cuêa möơt doanh nghiïơp vúâi nhûông doanh nghiïơp khaâc) vađchó söị ắa lyâ (lađ ýịu töị xaâc ắnh möơt mùơt hađng xuíịt phaât tûđ möơt núimađ úê ăoâ möơt ăùơc ăiïím ăaô cho cuêa mùơt hađng vïì cú baên lađ do nguöìngöịc ắa lyâ cuêa noâ).

Ăïí ặúơc baêo vïơ thò bùìng saâng chïị, thiïịt kïị cöng nghiïơp, thiïịt kïị

vi maơch, chó söị ắa lyâ, vađ tïn thûúng maơi phaêi ặúơc ăùng kyâ chñnhthûâc Viïơc ăùng kyâ bao göìm möơt mö taê nhûông gò xin ặúơc baêo höơ –phaât minh, thiïịt kïị, tïn nhaôn hiïơu, hoùơc logo – vađ sûơ mö taê nađy lađthöng tin cöng khai Bñ míơt taâc quýìn vađ thûúng maơi ặúơc tûơ ăöơngbaêo vïơ theo nhûông ăiïìu kiïơn ghi roô Chuâng khöng cíìn phaêi ặúơcăùng kyâ

Nhûông ăiïìu khoaên khaâc cuông coâ thïí khaâc – vñ duơ, thúđi haơn hiïơu lûơccuêa möîi loaơi baêo vïơ

Vïì viïơc thûơc thi phaâp lyâ, nhû trang web cuêa WTO ăaô nïu roô: “Coâluíơt súê hûôu trñ túơ víîn chûa ăuê; luíơt íịy phaêi ặúơc thûơc thi” Hiïơpắnh TRIPS khùỉng ắnh rùìng caâc chñnh phuê thađnh viïn WTO phaêiăaêm baêo rùìng quýìn súê hûôu trñ túơ coâ thïí ặúơc thûơc thi trong khuönkhöí phaâp lyâ cuêa hoơ, vađ rùìng nhûông chïị tađi cho nhûông vi phaơm phaêiăuê nghiïm ăïí ngùn ngûđa nhûông vi phaơm

Nhûng coâ möơt khaâc biïơt lúân giûôa ngûúđi phaât biïíu nhíơn xeâttrïn – lađ Domingo Navarrete – vađ 28 nhađ quaên lyâ quöịc tïị vađchuýn gia tû víịn mađ chuâng töi ăaô phoêng víịn: íịy lađ saumöơt chuýịn viïịng thùm Trung Quöịc nùm 1659 mađ öngNavarrete ăaô ặa ra nhíơn ắnh trïn.

Ăiïìu chuâng töi muöịn noâi lađ: viïơc saên xuíịt hađng giaê ăaô coâmöơt lõch sûê ríịt líu dađi úê Trung Quöịc Ăoâ cuông lađ möơt thûơctïị trađn lan, ăíu ăíu cuông coâ vađ, vïì nhiïìu phûúng diïơn, xûanay cuông ñt nhiïìu ặúơc xem lađ ăaâng trín troơng YÂ niïơm vïìmöơt ngûúđi duy nhíịt hoùơc möơt cöng ty duy nhíịt nùưm giûô quýìnsúê hûôu trñ túơ ăöơc quýìn ăöịi vúâi möơt taâc phíím nghïơ thuíơtkhöng ặúơc phaât triïín tñch cûơc lùưm trong nïìn vùn hoâa vađxaô höơi Trung Quöịc Caâc baơn haôy lûu yâ möơt thûơc tïị rùìng nghïơthuíơt truýìn thöịng Trung Quöịc chuê ýịu dûơa trïn khaê nùngcuêa caâc hoơc trođ sao cheâp sao cho thíơt chñnh xaâc taâc phíímcuêa möơt bíơc thíìy

Thûâ hai, theo nghôa röơng, nïìn vùn hoâa Trung Quöịc vïì ăaơithïí ặúơc dûơa trïn quan niïơm uêng höơ tíơp thïí hún lađ tön troơng

möơt caâ nhín Ăùơc biïơt trong thúđiăaơi cöơng saên, quýìn caâ nhín vađ tûhûôu lađ vö cuđng haơn chïị, thíơm chñkhöng töìn taơi Do víơy, ngay caê bíygiúđ, khaâi niïơm quýìn súê hûôu trñ túơvíîn cođn bõ hiïíu líìm hoùơc khöngặúơc uêng höơ, trong nhiïìu trûúđnghúơp

Thûâ ba, khaâi niïơm qui ắnh phaâpluíơt víîn cođn khaâ múâi meê úê Trung

“Trong 20 nùm phaât triïín

kinh tïị vûđa qua cuêa Trung

Quöịc, ăiïìu cíìn phaêi thuöơc

nùìm lođng lađ: bíịt cûâ thûâ gò

coâ thïí sao cheâp thò ăaô ặúơc

sao cheâp, vađ bíịt cûâ thûâ gò

khöng thïí sao cheâp thò cuông

ăaô ặúơc thûê sao cheâp”

Caâc taâc giaê

Caâc taâc giaê,

CEO úê Trung Quöịc

Quöịc Theo truýìn thöịng, caâc xaô höơi Trung Quöịc ặúơc ăiïìukhiïín búêi chñnh saâch ặúđng löịi cuêa chñnh quýìn thay vò möơtthïí chïị luíơt phaâp “Ăíy lađ möơt ăíịt nûúâc mađ úê ăoâ, theo truýìnthöịng, caâc möịi quan hïơ caâ nhín vađ nhûông víịn ăïì quýìn hađnhthûúđng xuýn thöịng trõ kïịt quaê cuêa caâc cuöơc tranh chíịp”,Norman Givant, Ăöịi taâc ăiïìu hađnh vùn phođng Thûúơng Haêicho China Practice Group úê caâc vùn phođng luíơt sû FreshfieldsBruckhaus Deringer, nhíơn xeât.

Noâi caâch khaâc, khöng coâ “truýìn thöịng luíơt phaâp lađ bíịtkhaê xím phaơm” úê Trung Quöịc Ăïí vñ duơ, möơt ngûúđi khaâctrong söị nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn ăaô chó ramöơt ăiïìu rùìng “caâc húơp ăöìng úê Trung Quöịc thûúđng xuýn

bõ vi phaơm mađ ngûúđi ta khöng líịy gò lađm quaâ bíơn tím” Hiïíuặúơc víịn ăïì nađy cuông lađ ăiïím khúêi ăíìu ăïí nhíơn thíịy ặúơcrùìng khaâi niïơm vïì möơt hïơ thöịng phaâp lyâ chñnh thûâc víîn cođntûúng ăöịi múâi meê vađ chó múâi beân rïî úê Trung Quöịc thöi Tònhhònh chung nađy coâ thïí toâm tùưt bùìng cíu noâi nađy: “ÚÊ TrungQuöịc, ngûúđi ta tuín thuê con ngûúđi, chûâ khöng tuín thuê phaâpluíơt” Noâi caâch khaâc, ăaô bao thïị kyê qua Trung Quöịc ăaô ặúơcvíơn hađnh theo quy luíơt cuêa möịi quan hïơ hún lađ theo caâcqui ắnh phaâp luíơt theo phong caâch cuêa phûúng Tíy

Qui ắnh phaâp luíơt beân rïî

Trong hai thíơp niïn 1940 vađ 1950 ăíìy biïịn ăöơng, TrungQuöịc khöng hïì coâ hïơ thöịng phaâp lyâ ăuâng nghôa; thay vađo ăoâ,tíịt caê caâc quýìn hađnh phaâp luíơt ăïìu tuđy thuöơc vađo caâc chñnh

saâch do chñnh quýìn nùưm giûô “Trong giai ăoaơn tûđ 1949 ăïịn

1979, Ăaêng Cöơng saên Trung Quöịc khöng quan tím míịy ăïịnluíơt phaâp vađ tođa aân”, öng Givant noâi “Ăiïìu mađ hoơ quan tímchñnh lađ viïơc thûơc thi chñnh saâch vađ quýìn lûơc cuêa chñnh quýìn”.Tònh traơng nađy bùưt ăíìu thay ăöíi vađo thíơp niïn 1980 dûúâithúđi Ăùơng Tiïíu Bònh, khi chñnh phuê bùưt ăíìu sûêa chûôa nhûôngquýịt ắnh phaâp lyâ voô ăoaân ăaô ặúơc ặa ra thúđi Caâch maơngVùn hoâa vađ bùưt ăíìu taơo ra möơt hïơ thöịng phaâp lyâ nhùìm thuhuât ăíìu tû Trong nhûông nùm gíìn ăíy, Quöịc höơi Trung Quöịcăaô thöng qua möơt múâ nhûông ăaơo luíơt ặúơc xíy dûơng híìucoâ thïí thu huât ăíìu tû vađ tuín thuê vúâi nhûông ýu cíìu gianhíơp WTO “Hoơ ăang traê laơi cho hïơ thöịng phaâp lyâ võ thïị cuêanoâ”, öng Givant noâi Quaê thíơt, öng noâi, Quöịc höơi Trung Quöịcăaô “chaơy húi nhanh” trong nhûông nöî lûơc vöơi vaô ăïí thiïịt líơpmöơt cíịu truâc luíơt phaâp ăíìy ăuê

Caâc chuýn gia vïì phaâp luíơt vađ nhûông nhađ ăiïìu hađnh caâccöng ty ăïìu ăöìng yâ rùìng, ngađy nay, tònh traơng ýịu keâm phaâp

lyâ khöng phaêi lađ úê chöî caâc qui ắnhphaâp luíơt liïn quan ăïịn kinh doanh(lađ maêng hiïơn nay – sau nhiïìu nùmcaêi caâch ăïí thu huât ăíìu tû vađ ăïí tuínthuê nhûông qui ắnh cuêa WTO – noâichung ăaô ngang tíìm hoùơc cao húnnhûông tiïu chuíín quöịc tïị) Thay vađoăoâ, víịn ăïì chuê ýịu nùìm úê chöî thûơcthi nhûông qui ắnh íịy nhû thïị nađo.Öng Givant ăaô toâm tùưt tònh hònhnhû thïị nađy: “Quñ võ ăaô coâ nhûông

“Trong giai ăoaơn tûđ 1949

ăïịn 1979, Ăaêng Cöơng saên

Trung Quöịc khöng quan

tím míịy ăïịn luíơt phaâp vađ

tođa aân Ăiïìu mađ hoơ quan

tím chñnh lađ viïơc thûơc thi

chñnh saâch vađ quýìn lûơc cuêa

chñnh quýìn”

Norman Givant

Norman Givant, Ăöịi taâc ăiïìu

hađnh vùn phođng Thûúơng Haêi,

China Practice Group,

Freshfields Bruckhaus Deringer

böơ luíơt ngađy cađng nhiïìu ăïí hûúâng díîn nhûông hađnh vi thûúngmaơi, nhûng víịn ăïì thíơt sûơ lađ: ngûúđi ta coâ xem nhûông quiắnh phaâp luíơt íịy coâ sûâc rađng buöơc ăöịi vúâi hoơ hay khöng?Vađ coâ nhûông cú chïị hiïơu quaê sùĩn coâ ăïí thûơc thi nhûông quýìnlúơi ăoâ hay khöng?” Öng líịy tònh hònh giao thöng úê ThûúơngHaêi lađm vñ duơ minh hoơa cho suy nghô cuêa nhiïìu cöng dínTrung Quöịc ăöịi vúâi phaâp luíơt ÚÊ möơt chöịt ăeđn xanh ăeđn ăoêgíìn khu vûơc öng söịng, buöíi saâng khi coâ caênh saât giao thöngặâng trûơc thò moơi ngûúđi ăïìu cûơc kyđ lûu tím tuín thuê tûđngqui ắnh ăïí khoêi phaêi bõ phaơt Nhûng khi khöng coâ anh caênhsaât, giao löơ íịy biïịn thađnh möơt baôi chiïịn trûúđng baât nhaâo –míịy anh laâi xe húi khöng ngíìn ngaơi quay ăíìu xe, ngûúđi ăi

xe gùưn maây thò “thoaêi maâi” ăi ngûúơc chiïìu, vađ ngûúđi ăi böơthò “vö tû” vûúơt qua caâc lùìn ặúđng giúâi haơn giao thöng

Thûơc thi quýìn súê hûôu trñ túơ

Vúâi trûúđng húơp quýìn súê hûôu trñ túơ, khoaêng caâch giûôanhûông qui ắnh luíơt phaâp cûâng nhùưc vađ tònh traơng thûơc thiloêng leêo ríịt lúân Jack Chang cuêa QBPC nhíịn maơnh rùìng TrungQuöịc ăaô taơo ra ăuê caâc luíơt vađ qui ắnh vïì quýìn súê hûôu trñtúơ cuông nhû nhûông phín xûê súê hûôu trñ túơ úê nhûông tođa dínsûơ ăïí phín xûê caâc vuơ kiïơn quýìn súê hûôu trñ túơ “Trung Quöịcăaô coâ nhûông ăöơng thaâi thiïơn chñ giaêi quýịt nhu cíìu cuêa caâcăöịi taâc thûúng maơi”, öng noâi Tuy nhiïn, híìu hïịt boơn lađmhađng giaê ăïìu töí chûâc caâc hoaơt ăöơng cuêa chuâng úê daơng leânluât Trong nhûông trûúđng húơp nhû víơy, phña chuê nhín nhaônhiïơu thöng thûúđng khöng thïí chó mùơt ặúơc keê lađm giaê, ặđng

noâi gò ăïịn chuýơn tòm vađ phong toêa tađi saên cöị ắnh cuêa chuâng– thöng thûúđng lađ bûúâc ăi cíìn thiïịt trûúâc khi khúêi kiïơn.Möơt víịn ăïì vúâi viïơc thûơc hiïơn sûơ baêo vïơ súê hûôu trñ túơ úêTrung Quöịc lađ hïơ thöịng tođa aân cuêa ăíịt nûúâc nađy coâ tiïịng lađcođn keâm phaât triïín vađ thûúđng bõ chi phöịi búêi tïơ tham nhuông.(Ăïí biïịt thïm vïì hïơ thöịng tođa aân cuêa Trung Quöịc, xin xemChûúng 8.) “Ăûúơc kiïơn ăaô lađ víịn ăïì; lađm cho ngûúđi ta thihađnh aân thò cođn phiïìn gíịp böơi”, chuýn gia phaâp luíơt NormanGivant noâi Möơt mùơt, nhûông quýịt ắnh cuêa chñnh phuê trungûúng khöng hoađn toađn ặúơc “ăaê thöng” xuöịng cho chñnhquýìn cíịp tónh thađnh Thïị röìi, laơi thïm möơt víịn ăïì nûôa, caâcviïn chûâc vađ nhûông ngûúđi thi hađnh phaâp luíơt úê ắa phûúngvïì mùơt ắa lyâ cuông nhû xaô höơi vađ vùn hoâa thò “gíìn guôi” húnvúâi nhûông keê vi phaơm vađ coâ thïí thöng caêm cho chuâng húnlađ vúâi phña nùưm quýìn súê hûôu trñ túơ húơp phaâp ngûúđi nûúâcngoađi vöịn cođn xa caâch ăöịi vúâi hoơ “Nïịu tröng chúđ úê chñnhquýìn ắa phûúng”, öng Givant noâi, “thò chñnh quýìn coâ ăuêmoơi lúơi ñch riïng tû ăïí díîm naât caâc quýìn súê hûôu trñ túơ”.Nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn giaêi thñch rùìng,

trong khi caâc nhađ lađm luíơt vađ chñnhquýìn trung ûúng cöị nhíịn maơnhăïịn nhu cíìu baêo vïơ quýìn súê hûôutrñ túơ thò nhiïìu quan chûâc thi hađnhluíơt úê cíịp ắa phûúng laơi chûa lađmặúơc nhû víơy “Chñnh quýìn leô racoâ thïí ăoâng cûêa nhûông cú súê saocheâp VCD [giaê] Nïịu ngûúđi nûúâcngoađi mađ cođn biïịt mua nhûông hađng

“Ăiïìu quan troơng lađ ngûúđi

thûơc thi nhûông quýịt ắnh

cuêa tođa aân Nhûông quan

chûâc thi hađnh luíơt vađ nhûông

keê vi phaơm víîn cođn nùìm

trong cuđng möơt maơng lûúâi;

hoơ dûơa lûng nhau”

David Chang

David Chang,

CEO Philips China

giaê íịy úê ăíu thò taơi lađm sao mađ caênh saât laơi khöng biïịt?”,Ekkehard Rathgeber úê Bertelsmann Direct Asia, ăùơt víịn ăïì.Víịn ăïì lađ nhûông keê xím phaơm quýìn súê hûôu trñ túơ thûúđngcoâ quan hïơ ríịt töịt vúâi chñnh quýìn vađ ặúơc baêo vïơ “Thamnhuông lađ möơt phíìn cuêa víịn ăïì Nhiïìu ngûúđi ặúơc hûúêng lúơitûđ tïơ sao cheâp líơu nađy”, öng Rathgeber noâi.

David Chang úê Philips China ăöìng yâ rùìng luíơt ăaô coâ, vađtođa aân thûúđng ra nhûông phaân quýịt baêo vïơ quýìn súê hûôutrñ túơ, nhûng qui trònh thûúđng bõ tùưc úê khíu thûơc thi caâcquýịt ắnh phaâp lyâ Öng Chang noâi: “Nhûông quan chûâc thihađnh luíơt vađ nhûông keê vi phaơm víîn cođn nùìm trong cuđngmöơt maơng lûúâi; hoơ dûơa lûng nhau” (Ăïí biïịt thïm vïì nhûôngthaâch thûâc thi hađnh phaâp luíơt, xin xem phíìn dûúâi ăíy.)

Baâo caâo tûđ mùơt tríơn chöịng vi phaơm

súê hûôu trñ túơ

Guy McLeod cuêa Airbus China

Guy McLeod cuêa Airbus China chia seê möơt cíu chuýơn giuâp tanhòn nhíơn roô hún vïì yâ thûâc cuêa nhûông keê lađm hađng giaê úêTrung Quöịc “Möơt trong nhûông ngûúđi baơn thín cuêa töi lađmviïơc cho Coca-Cola Anh ta kïí vúâi töi rùìng möơt líìn noơ ngûúđi

ta phaât hiïơn möơt tay lađm Coca-Cola giaê [úê Trung Quöịc] Hoơhoêi taơi sao hùưn laơi saên xuíịt ra Coca-Cola giaê nhû thïị Hùưn

ta traê lúđi: ‘Dô nhiïn phaêi lađ giaê röìi Míịy öng bïn Coca-Colaăíu coâ chõu cho töi cöng thûâc ăíu Nïịu hoơ cûâ giûô bñ míơtnhû víơy, lađm sao mađ lađm Coca-Cola thíơt ặúơc?’.” Thöng ăiïơpchñnh ýịu tûđ nhûông ngûúđi ặúơc chuâng töi phoêng víịn lađ chuýơn

tön troơng quýìn súê hûôu trñ túơ haôy cođn múâi meê vađ chûa phaâttriïín úê Trung Quöịc.

Coca-Cola China xaâc nhíơn rùìng cöng ty víîn ăang phaêi ăöịimùơt vúâi möơt víịn ăïì dai dùỉng lađ nhûông keê lađm hađng giaê “Caâcnhaôn hiïơu cuêa chuâng töi lađ nhûông nhaôn hiïơu nöíi tiïịng khùưpthïị giúâi, do víơy leô ặúng nhiïn lađ caâc tay lađm giaê ríịt thñchlađm giaê saên phíím cuêa chuâng töi”, Paul Etchells cuêa Coca-Cola China Beverages noâi Tuy nhiïn, víịn ăïì nađy chûa ăuêlúân ăïí coâ thïí lađm nguy haơi nghiïm troơng ăïịn cöng viïơc kinhdoanh – öng ûúâc lûúơng rùìng caâc saên phíím Coca-Cola giaêchiïịm dûúâi 10% töíng saên lûúơng cuêa cöng ty, röìi noâi thïmrùìng chñnh quýìn ắa phûúng ăaô toê ra thiïơn chñ giuâp ăúô trongviïơc “deơp loaơn” khi nhûông keê lađm giaê bõ phaât hiïơn Thaâchthûâc lúân nhíịt mađ öng Etchells ăang phaêi ăöịi ăíìu lađ nhûôngkeê lađm giaê ríịt dïî “khúêi nghiïơp” röìi laơi “taâi khúêi nghiïơp” Öngnoâi: “Chuâng töi hađnh ăöơng bíịt cûâ khi nađo chuâng töi biïịt ặúơc.Nhûng chùỉng bao líu sau ăoâ, moơi thûâ laơi trúê laơi nhû cuô”,öng noâi “Qui mö cuêa nhûông saên xuíịt íịy lađ ríịt nhoê, vađ ặúơcböị trñ úê ăuê moơi núi töịi tùm trïn ăíịt nûúâc khöíng löì nađy” Öngăaô xaâc ắnh lađ haôy coi tïơ lađm giaê nhû möơt “chi phñ lađm ùn”

úê Trung Quöịc

Nhûông lônh vûơc nguy cú cao: Phíìn mïìm

Nhûông lônh vûơc nguy cú cao: Phíìn mïìm, ím nhaơc ím nhaơc ím nhaơc, vađ phim aênh

Phíìn mïìm roô rađng lađ möơt trong nhûông ngađnh bõ aênh hûúêngnhiïìu nhíịt búêi naơn sao cheâp líơu Liïn minh Phíìn mïìm Thûúng

maơi coâ truơ súê úê Hoa Kyđ ûúâc lûúơng rùìng 90% tíịt caê caâc phíìnmïìm sûê duơng úê Trung Quöịc trong nùm 2005 lađ hađng giaê.Chùỉng gò ăaâng ngaơc nhiïn, Microsoft phaêi gaânh nhiïìu míịtmaât nhíịt trong söị hai mûúi cöng ty mađ chuâng töi nghiïn cûâu.Tin vui cho Microsoft lađ lûúơng ngûúđi sûê duơng maây tñnh úê TrungQuöịc ăaô tùng voơt lïn ăïịn 80 triïơu, trong ăoâ ăaơi ăa söị lađ ăangsûê duơng phíìn mïìm cuêa Microsoft Tin buöìn cho ăaơi gia phíìnmïìm nađy lađ, vò theo ûúâc lûúơng chó coâ 10% caâc saên phíím ặúơcbaân ra lađ húơp phaâp nïn lûúơng ngûúđi sûê duơng tùng khöng coânghôa lađ doanh söị tùng Jun Tang cuêa Microsoft China thûđanhíơn rùìng “víịn ăïì quýìn súê hûôu trñ túơ lađ trúê ngaơi lúân nhíịtcho sûơ tùng trûúêng cuêa chuâng töi”.

Trong khi chó coâ möơt phíìn nhoê cuêa phíìn mïìm MS Officehoùơc nhûông saên phíím khaâc cuêa Microsoft ặúơc baân cho nhûôngngûúđi mua mađ hoơ cûâ tûúêng lađ hoơ ăang mua nhûông phíìn mïìmchñnh haông thò híìu nhû trong tíịt caê caâc trûúđng húơp saên phíímặúơc baân ra cho ngûúđi tiïu duđng ăaô biïịt roô lađ hoơ ăang muamöơt saên phíím lađm giaê chi phñ thíịp

“Trong híìu hïịt caâc trûúđng húơp,

ngoađi ặúđng, moơi ngûúđi ăïìu biïịt saên

phíím hoơ ăang mua lađ baên cheâp bíịt

húơp phaâp”, öng Tang noâi

Öng Tang khöng hi voơng míịy lađ

seô coâ nhûông caêi thiïơn ăaâng kïí trong

möơt súâm möơt chiïìu Trong khi

Microsoft ăaô thú nhín sûơ ăïí lo

chuýơn theo doôi vađ ngùn chùơn

nhûông keê xím phaơm quýìn súê hûôu

“Chuâng töi hađnh ăöơng bíịtcûâ khi nađo chuâng töi biïịtặúơc Nhûng chùỉng bao líusau ăoâ, moơi thûâ laơi trúê laơinhû cuô Qui mö cuêa nhûôngsaên xuíịt íịy lađ ríịt nhoê, vađặúơc böị trñ úê ăuê moơi núi töịitùm trïn ăíịt nûúâc khöínglöì nađy”

Paul Etchells

Paul Etchells, Coca-Cola

Beverages China

trñ túơ thò öng noâi caâch giaêi quýịt thíơt sûơ chó coâ ặúơc saukhi chñnh caâc cöng ty Trung Quöịc caêm thíịy ặúơc nhu cíìubaêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơ Öng noâi rùìng tònh hònh nađy ăaôdiïîn ra “Nhûông cöng ty phíìn mïìm nöơi ắa cuông ăang phaêiăöịi mùơt vúâi cuđng nhûông víịn ăïì vïì quýìn súê hûôu trñ túơ tûúngtûơ, vađ caâc quan chûâc chñnh quýìn cíịp cao coâ biïịt ăiïìu nađy”,öng Tang noâi “Microsoft lađ möơt naơn nhín, nhûng naơn nhínlúân hún chñnh lađ ngađnh cöng nghiïơp phíìn mïìm [cuêa chñnhTrung Quöịc]”.

Möơt lônh vûơc khaâc cuông lađ naơn nhín cuêa tïơ sao cheâp líơunađy lađ caâc ngađnh cöng nghïơ giaêi trñ – íịy lađ phim aênh vađ nhaơctrïn caâc ẵa CD vađ DVD Ăôa nhaơc CD lađ möơt mùơt hađng cuêaBertelsmann Direct Group Asia, vađ chñnh vò thïị cöng ty lađmöơt naơn nhín chñnh ýịu cuêa boơn sao cheâp líơu Chuê tõch cöng

ty lađ Ekkehard Rathgeber noâi rùìng ăöịi thuê caơnh tranh chñnhcuêa öng trong kinh doanh CD vađ DVD lađ “tïơ buön baân hađngbíịt húơp phaâp” Chñnh sûơ khaâc biïơt ríịt lúân vïì giaâ caê ăaô khiïịncho nhiïìu ngûúđi tiïu duđng tòm ăïịn vúâi nhûông ngûúđi baân rongăïí mua nhûông baên cheâp líơu Nhûông baên húơp phaâp cuêaBertelsmann baân ra ăïịn 80-100 nhín dín tïơ (10-12 ăöla Myô);hađng líơu baân chó 1/10 giaâ ăoâ – hoùơc thíịp hún Giaâ baân lïìặúđng cuêa nhûông ẵa phim DVD ăaô thíơt sûơ giaêm tûđ nùm

2003 ăïịn nùm 2005, tûđ 10 nhín dín tïơ xuöịng cođn 7 nhíndín tïơ ăöịi vúâi nhiïìu trûúđng húơp

Coâ möơt ăiïìu tïơ haơi nhíịt cho Bertelsmann lađ, vò nhûông baêncheâp líơu ặúơc saên xuíịt bùìng kyô thuíơt söị nïn chíịt lûúơng cuêanhûông chiïịc DVD líơu híìu nhû cuông möơt chñn möơt mûúđi vúâibaên thíơt “Sûơ khaâc biïơt vïì giaâ caê quaâ lúân; phaêi lađ thaânh múâi

khöng mua [nhûông baên cheâp líơu íịy]”, öng Rathgeber noâi.Möơt lúơi thïị nûôa cuêa boơn sao cheâp líơu vúâi nhûông ngûúđi baânhađng húơp phaâp lađ nguöìn hađng; tûđ líu chñnh quýìn ăaô haơnchïị nhíơp khííu caâc saên phíím nhaơc vađ phim aênh, trûúâc khigia nhíơp WTO chó cho pheâp mûúđi böơ phim quöịc tïị nhíơp vađotrong möơt nùm, vađ sau ăoâ lađ 20 böơ/nùm Ngûúơc laơi, nhûôngkeê baân líơu cûâ baân bíịt cûâ tûơa phim nađo coâ nhu cíìu, baân úêcaâc nhađ ga tađu ăiïơn ngíìm, úê nhûông ặúđng híìm qua ặúđngdađnh cho ngûúđi ăi böơ, vađ úê cöíng ra vađo caâc trûúđng tiïíu hoơc.

“Quñ võ thíịy ẵa DVD vađ VCD úê bíịt cûâ núi nađo, núi nađo cuôngcoâ Quñ võ coâ thïí mua caê trùm, caê ngađn ẵa cuông coâ”, öngRathgeber noâi Mùơc duđ coâ leô 1/3 nhûông ẵa CD nhaơc vađ phimgiaê ặúơc baân ra lađ hađng keâm chíịt lûúơng ăïịn nöîi khöng thïínghe hay xem ặúơc nhûng giaâ caê thíịp cuông ăuê híịp díîn ăïíngûúđi ta liïìu mua thûê xem sao

Ăöịi vúâi nhûông saên phíím lađ phíìn mïìm, ím nhaơc, vađ phimaênh, coâ möơt suy nghô nhû thïị nađy lan röơng trong nhíơn thûâcngûúđi tiïu duđng – vađ thíơm chñ trong giúâi chñnh quýìn: nhûôngngûúđi baân coâ baên quýìn húơp phaâp ăang ăùơt ra mûâc lúđi quaâcao, öng Rathgeber noâi Öng chó ra rùìng nïịu saên xuíịt möơtchiïịc DVD chó míịt 1 nhín dín tïơ

nhûng baân ra 80 nhín dín tïơ thò

79 nhín dín tïơ trong giaâ baân íịy

lađ ặúơc gûêi vïì möơt cöng ty ăa quöịc

gia úê ngoađi Trung Quöịc Trong möơt

trûúđng húơp nhû thïị, öng noâi, nhûông

ngûúđi thûơc thi phaâp luíơt “coâ leô cuông

khöng mùơn mađ gò lùưm” vúâi viïơc baêo

“Quñ võ thíịy ẵa DVD vađ VCD

úê bíịt cûâ núi nađo, núi nađocuông coâ Quñ võ coâ thïí muacaê trùm, caê ngađn ẵa cuôngcoâ”

Ekkehard Rathgeber Ekkehard Rathgeber,

Chuê tõch, Bertelsmann Direct Group Asia

vïơ nhûông ngûúđi nùưm giûô quýìn súê hûôu trñ túơ nûúâc ngoađivöịn ăaô giađu coâ vađ ăíìy sûâc maơnh.

Do víơy, nhiïìu cöng ty ăa quöịc gia baân nhûông taâc phíímặúơc baêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơ úê Trung Quöịc kiïịm ặúơcríịt ñt ăöìng lúđi Chùỉng haơn, Bertelsmann ăaô khöng thađnh cöng

gò míịy khi baân nhûông ẵa CD cuêa nghïơ sô keđn xùưc-xö nhaơcjazz Kenny G úê Trung Quöịc mùơc duđ tiïịng tùm cuêa nghïơ sônađy ríịt maơnh úê khùưp núi “Nhaơc cuêa Kenny G ặúơc nghe khùưpmoơi núi úê Trung Quöịc – trong tíịt caê caâc cûêa hiïơu, khaâch saơn”,öng Rathgeber noâi Trong khi Bertelsmann baân ặúơc chûđng50.000 ẵa nhûông taâc phíím cuêa nghïơ sô nađy thò tñnh ăïịnthúđi ăiïím 2003, cöng ty cho rùìng coâ ăïịn hađng triïơu baên bíịthúơp phaâp ăaô ặúơc baân ra

Möơt cöng ty vïì phíìn mïìm hoùơc ím nhaơc coâ söịng nöíi úêTrung Quöịc khöng? Cuông nhû Microsoft, Bertelsmann xaâcắnh chiïịn lûúơc cuêa hoơ lađ haôy ăúơi cho thõ trûúđng nöơi ắa trûúêngthađnh Öng Rathgeber noâi: “Chuâng ta khöng thïí ngùn chùơnkhöng cho ngûúđi ta cheâp líơu Thõ trûúđng cuêa chuâng ta lađ thõtrûúđng cađng ngađy cađng trûúêng thađnh vïì phaâp lyâ” Cöng tyăang nhùưm ăïịn möơt tûúng lai mađ khi íịy lûúơng cíìu ruât cuöơcseô ngađy cađng tùng ăöịi vúâi nhûông saên phíím húơp phaâp coâ chíịtlûúơng cao vađ nhûông tiïơn lúơi ăi keđm khi mua hađng trïn maơngvađ ýu cíìu giao hađng tíơn nhađ

“Xím phaơm baên quýìn lađ möơt víịn ăïì ríịt hïơ troơng”, SeiichiKawasaki cuêa Sony China noâi Vò cöng ty cuông gùơp phaêi tònhtraơng xím phaơm baên quýìn ăöịi vúâi caâc phíìn mïìm, trođ chúi,vađ saên phíím ím nhaơc cuêa mònh nïn cöng ty ăaô thađnh líơpnhûông böơ phíơn cuơ thïí úê Bùưc Kinh vađ Höìng Köng ăïí theo

doôi tònh hònh baêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơ úê Trung Quöịc, quanhûông húơp taâc vúâi chñnh quýìn ắa phûúng.

Öng Kawasaki khöng chõu ặa ra phíìn trùm ûúâc lûúơngsöị saên phíím cuêa Sony baân úê Trung Quöịc lađ hađng giaê, nhûngnoâi rùìng tíịt caê nhûông saên phíím cuêa cöng ty ăïìu chõu aênhhûúêng, ngay caê nhûông saên phíím reê tiïìn nhû pin Naơn lađmgiaê khöng chó lađm giaêm lúơi nhuíơn vađ lađm töín haơi ăïịn tïntuöíi cuêa Sony mađ möơt söị hađng giaê cođn gíy ra nguy cú sûâckhoêe ăöịi vúâi ngûúđi tiïu duđng, öng noâi

Chiïịn ăíịu chöịng tïơ lađm hađng giaê nguy hiïím:

hoâa chíịt vađ dûúơc phíím

Möơt lônh vûơc khaâc mađ naơn lađm giaê khöng chó gíy ra víịnăïì giaêm suât lúơi nhuíơn mađ cođn caê ăïịn nhûông nguy cú tiïìmíín vïì möi trûúđng hoùơc thíơm chñ vïì sûâc khoêe lađ ngađnh saênxuíịt caâc hoâa chíịt sûê duơng trong nöng nghiïơp Saên xuíịt nhûôngsaên phíím giaê hađng cuêa Du Pont, ăùơc biïơt lađ caâc hoâa chíịtnöng nghiïơp, khöng chó cho pheâp nhûông keê lađm giaê “kiïịmặúơc nhiïìu tiïìn trong möơt khoaêng thúđi gian ngùưn”, theo lúđicuêa võ Chuê tõch Du Pont China, mađ cođn ăe doơa ăïịn uy tñncuêa cöng ty ăöịi vúâi nhûông khaâch hađng khöng biïịt rùìng hoơăaô mua líìm hađng giaê “Chuâng töi phaêi baêo vïơ thûúng hiïơuvađ tïn tuöíi cuêa mònh bùìng bíịt cûâ giaâ nađo”, öng noâi “Nöngdín bûơc tûâc vúâi chuâng töi vò saên phíím [hoâa chíịt nöng nghiïơp

bõ lađm giaê] bõ löîi hađng, khöng thïí hiïơn ặúơc cöng duơng” Ăiïìuăaâng lo ngaơi nhíịt, theo öng Browne, lađ nhûông nguy cú vïì

sûâc khoêe ăöịi vúâi nhûông ngûúđi tiïu duđng khöng biïịt lađ mònhăang mua nhûông nöng phíím vöịn ặúơc chùm soâc bùìng nhûôngthuöịc trûđ síu, trûđ níịm, hoùơc diïơt coê khöng an toađn, khöngặúơc cíịp pheâp.

Möơt trong nhûông víịn ăïì quýìn súê hûôu trñ túơ nghiïm troơngnhíịt mađ Trung Quöịc ăang phaêi ăöịi mùơt hiïơn nay lađ tònh traơnglađm giaê caâc loaơi dûúơc phíím Phođng Thûúng maơi Liïn hiïơpchíu Íu úê Trung Quöịc (EUCCC) ûúâc tñnh rùìng 10-15% tíịtcaê caâc loaơi thuöịc tíy baân úê Trung Quöịc lađ hađng giaê Möơt lûúơngthuöịc tíy bõ lađm giaê nhû víơy ăùơt ra nhûông hïơ luơy ăíìy hiïímhoơa ăöịi vúâi sûâc khoêe cöơng ăöìng Nhûông ngûúđi trong ngađnhdûúơc phíím mađ chuâng töi phoêng víịn ăaô noâi rùìng chñnh quýìnTrung Quöịc thûđa nhíơn tíìm mûâc nghiïm troơng cuêa víịn ăïìvađ ăaô ríịt húơp taâc trong viïơc giaêi quýịt víịn ăïì nađy

Bïn caơnh nhûông nguy cú sûâc khoêe do naơn lađm giaê, caâccöng ty dûúơc phíím ăa quöịc gia cuông quan ngaơi vïì tònh traơngsaên xuíịt khöng coâ baên quýìn nhûông loaơi thuöịc ăaô ặúơc ăùngkyâ bùìng saâng chïị seô lađm giaêm doanh söị cuêa nhûông cöng tyăaô ăíìu tû tiïìn baơc ăïí phaât triïín nïn nhûông saên phíím íịy.Híơu quaê, nhiïơt tònh vađ ngín saâch dađnh cho nghiïn cûâu vađphaât triïín caâc loaơi thuöịc múâi bõ teo toâp Tiïịn sô Elmar Stachelscuêa Bayer China ăaô noâi rùìng nöîi thíịt voơng beô bađng nađy ríịtphöí biïịn trong ngađnh cuêa öng: “Nhûông ai ăaô tham gia ăíìu

tû vađo dûúơc phíím cuông mong muöịn coâ ặúơc ăöìng lúđi trïnsöị tiïìn ăíìu tû ăaô boê ra, nïịu khöng seô chùỉng coâ chuýơn nghiïncûâu phaât triïín gò caê Viïơc phaât minh ra möơt loaơi thuöịc míịtcaê bao nhiïu nùm rođng Vađ khi quñ võ ăaô lađm ặúơc loaơi thuöịcíịy röìi, saên xuíịt chó lađ möơt phíìn nhoê trong söị nhûông chi phñ

ăaô boê ra Nïịu coâ ai ăoâ sao cheâp cöng thûâc thò hoơ khöng phaêimíịt biïịt bao nhiïu tiïìn ăaô ăöí vađo cöng taâc nghiïn cûâu vađ phaâttriïín vađ nhúđ thïị hoơ coâ thïí baân saên phíím lađm ra vúâi giaâ haơ.AÂp lûơc giaâ caê thíơt sûơ ăeđ nùơng trïn vai nhûông cöng ty coâ ăíìu

tû nghiïn cûâu”

Trong lônh vûơc dûúơc phíím, Christopher Shaw úê Eli LillyChina ăaô nhíịn maơnh rùìng ăaô coâ nhûông tiïịn böơ, khöng chótrong viïơc thöng qua nhûông böơ luíơt bùìng saâng chïị múâi ăíymađ cođn caê trong thûơc tïị thûơc thi nhûông böơ luíơt íịy nûôa “Nhûôngchñnh saâch múâi ríịt tñch cûơc”, öng noâi, röìi giaêi thñch rùìng EliLilly hiïơn nay coâ thïí nhíơn ặúơc bùìng saâng chïị coâ thúđi hiïơu

20 nùm ăöịi vúâi caâc dûúơc phíím úê Trung Quöịc, möơt thúđi hiïơu

“coâ thïí so saânh ặúơc vúâi bíịt cûâ nûúâc nađo úê phûúng Tíy”.Nhûông qui ắnh múâi cuông cho pheâp ặúơc ăöơc quýìn dûô liïơutrong saâu nùm – möơt thúđi hiïơu coâ thïí so saânh ặúơc vúâi möơtsöị nûúâc úê chíu Íu Caơnh ăoâ, “luíơt liïn thöng thöng tin vïìbùìng saâng chïị” cuêa Trung Quöịc cuông qui ắnh rùìng caâc nhađthûơc thi phaâp luíơt khöng ặúơc cíịp pheâp duýơt möơt loaơi dûúơcphíím múâi trûđ phi coâ bùìng chûâng chûâng minh ặúơc rùìng khöngcoâ bùìng saâng chïị nađo ăaô ặúơc cíịp cho loaơi thuöịc íịy.Öng Shaw noâi: “Trong khi ăíy lađ nhûông bûúâc tiïịn ăaângkïí vađ chñnh phuê Trung Quöịc phaêi ặúơc chuâc mûđng vïì nhûôngthađnh quaê ăoâ thò víîn cođn nhûông khu vûơc cíìn phaêi ặúơc phaâttriïín hún” Ăùơc biïơt, öng noâi ăïịn möơt quaông thúđi gian tûúngăöịi dađi cíìn phaêi ăúơi ăïí saên phíím ặúơc chíịp thuíơn ặa rathõ trûúđng – möơt qui trònh mađ úê Trung Quöịc coâ thïí líu húnnhûông ba nùm so vúâi nhûông quöịc gia khaâc Möơt thúđi giandađi nhû víơy coâ thïí aênh hûúêng ăaâng kïí ăïịn vođng ăúđi cuêa

saên phíím Ruât ngùưn qui trònh cíịp duýơt lađ “möơt bûúâc kïị tiïịp”ăïí Trung Quöịc ặúơc trûúêng thađnh hún trong nhûông qui ắnhphaâp lyâ vïì dûúơc phíím.

Nhûông thaâch thûâc vïì quýìn súê hûôu trñ túơ

thûúđng gùơp nhíịt

Trong khi tònh hònh thay ăöíi tuđy ngađnh nghïì thò nhûônggiaâm ăöịc ăiïìu hađnh cuêa caâc cöng ty ăa quöịc gia mađ chuângtöi phoêng víịn ăaô xaâc ắnh möơt söị thaâch thûâc tím ăiïím, lađnhûông thaâch thûâc mađ híìu hïịt caâc cöng ty ăïìu ăaô gùơp phaêitrong quaâ trònh baêo vïơ quýìn súê hûôu trñ túơ cuêa mònh úêTrung Quöịc:

Thiïịu sûơ höî trúơ tûđ chñnh quýìn

Phaơt ñt, lúđi nhiïìu

Lađm giaê lađm nhaâi tinh vi

Vi phaơm úê phaơm vi quöịc tïị

Thaâch thûâc 1: Thiïịu sûơ höî trúơ tûđ chñnh quýìn Thiïịu sûơ höî trúơ tûđ chñnh quýìn

Nhûông nhađ quaên lyâ quöịc tïị úê Trung Quöịc giaêi thñch rùìngtrong quaâ trònh ăi tòm sûơ höî trúơ ăïí baêo vïơ quýìn súê hûôu trñtúơ cuêa mònh, hoơ thûúđng gùơp phaêi möơt thaâi ăöơ tuy khöng ramùơt nhûng ặúơc thïí hiïơn phöí biïịn lađ ngûúđi ta laơi chíịp nhíơnnhûông xím phaơm vïì súê hûôu trñ túơ nhû víơy Thaâi ăöơ thaêmùơc nađy ăùơc biïơt trađn lan úê caâc cíịp chñnh quýìn ắa phûúng– möơt hiïơn tûúơng mađ nhûông chuýn gia tû víịn mađ chuâng

töi phoêng víịn ăaô noâi lađ ăiïín hònh

ăöịi vúâi caâc nûúâc ăang phaât triïín

Suy cho cuđng, muơc tiïu troơng ýịu

cuêa chñnh quýìn Trung Quöịc lađ

thíịy ăíịt nûúâc ăi lïn vađ thõnh vûúơng

cađng nhanh cađng töịt Do víơy, nhíịt

lađ thúđi ăiïím caâch ăíy möơt thíơp kyê,

naơn “thi cöng ngûúơc” nhûông saên

phíím coâ giaâ trõ cao cuêa nûúâc ngoađi

xem ra lađ möơt phûúng caâch húơp lyâ

ăïí níng cíịp nïìn saên xuíịt “YÂ tûúêng

luâc íịy lađ: Mua möơt, cheâp möơt, vađ

xuíịt phaât tûđ saên phíím ăaô coâ sùĩn

ăïí lađm ra saên phíím múâi”, möơt trong nhûông ngûúđi chuâng töiphoêng víịn ăaô noâi “Vađ naôo traơng íịy víîn cođn phöí biïịn úê nhiïìutrûúđng húơp Nïịu Trung Quöịc coâ thïí sao cheâp möơt caâi gò ăoâ,thò hoơ coâ thïí tiïịt kiïơm ặúơc khöịi ngoaơi tïơ khi coâ thïí saên xuíịtặúơc saên phíím íịy ngay taơi nûúâc mònh”

Ekkehard Rathgeber giaêi thñch suy nghô cuêa nhiïìu quanchûâc Trung Quöịc, ăùơc biïơt lađ úê nhûông vuđng nöng thön lađ:

“Dín töi cođn ngheđo; ngûúđi dín úê tíy Trung Quöịc möîi thaângthu nhíơp chó coâ 200 nhín dín tïơ (24 ăöla Myô) Thïị mađ chó coâmöơt nhuâm ngûúđi nûúâc ngoađi ăïịn ăíy mađ baêo töi phaêi baêo vïơnhûông chiïịc tuâi xaâch Gucci cuêa hoơ ađ? Húi sûâc ăíu mađ töi phaêi

lo chuýơn íịy”

Tònh traơng thíịt nghiïơp nghiïm troơng úê Trung Quöịc cuônggoâp phíìn lađm cho ngûúđi ta ăöìng tònh vúâi naơn xím phaơmquýìn súê hûôu trñ túơ Trong khi mûâc thíịt nghiïơp theo chó

“Dín töi cođn ngheđo; ngûúđidín úê tíy Trung Quöịc möîithaâng thu nhíơp chó coâ 200nhín dín tïơ (24 ăöla Myô).Thïị mađ chó coâ möơt nhuâmngûúđi nûúâc ngoađi ăïịn ăíymađ baêo töi phaêi baêo vïơnhûông chiïịc tuâi xaâch Guccicuêa hoơ ađ? Húi sûâc ăíu mađtöi phaêi lo chuýơn íịy”

Ekkehard Rathgeber,

Bertelsmann Direct Group Asia

(giaêi thñch suy nghô cuêa nhiïìu quan chûâc úê nöng thön)

tiïu chñnh thûâc lađ khoaêng 4% thò con söị nađy chûa phaên aânhăuâng thûơc tïị Thûâ nhíịt, con söị ăoâ chûa tñnh ăïịn nhûông nöngdín thíịt nghiïơp hoùơc khöng coâ ăuê cöng ùn viïơc lađm – söị nađychiïịm trïn ½ dín söị Trung Quöịc Thûâ hai, con söị trïn chóbao göìm nhûông ngûúđi dín thađnh thõ ăaô coâ khai thíịt nghiïơpchñnh thûâc – mađ khöng tñnh ăïịn nhûông ngûúđi dín nhíơp cûăïịn caâc thađnh phöị lúân cuêa Trung Quöịc tûđ nhûông miïìn qúhoùơc nhûông cöng nhín bõ giaêm biïn chïị chó coâ möơt nguöìntrúơ cíịp cú baên Xem xeât ăïịn nhûông ýịu töị nađy, nhiïìu nhađphín tñch tònh hònh Trung Quöịc tñnh toaân con söị thûơc phaêilïn ăïịn 8-10% Nhòn thíịy ặúơc tònh traơng thiïịu cöng ùn viïơclađm nađy, nhiïìu quan chûâc vađ nhađ thi hađnh phaâp luíơt chorùìng nïìn kinh tïị ắa phûúng mònh seô khaâ hún nïịu cûâ ăïí chonaơn lađm líơu tiïịp diïîn hún lađ ngùn chùơn noâ.

Norman Givant ăöìng yâ rùìng khuýịn khñch baêo vïơ quýìnsúê hûôu trñ túơ lađ möơt chuýơn ríịt chua “Nhiïìu núi ngûúđi tacûâ nhíịt nhíịt baêo vïơ vađ bao che cho nhûông ngûúđi lađm hađnggiaê, viïơc nađy xuíịt phaât tûđ nhiïìu lyâ do – ăïí giaêi quýịt búâtmúâ cöng nhín bõ döi ra, ăem laơi lúơi nhuíơn vađ thu ặúơc thúị,vađ thíơm chñ ăïí phaât triïín thõ trûúđng xuíịt khííu”

Öng ặa ra möơt vñ duơ: “Quñ võ coâ möơt nhađ maây úê möơt tónhmiïìn trung Trung Quöịc ăang saên xuíịt ra nhûông saên phíímlöîi thúđi khöng coâ thõ trûúđng ăíìu ra; nhađ maây cuông cođn oùìnvai vò gaânh nùơng nhûông cöng nhín bõ döi thûđa nûôa Böîngnhiïn, ngûúđi ta thíịy rùìng noâ coâ thïí 'thuöíng’ nhûông nhaônhiïơu ăaô coâ tiïịng tùm vađ ăem saên xuíịt baân Thïị lađ giúđ ăíynhađ maây ăaô coâ saên phíím ăïí baân ra thõ trûúđng nöơi ắa hoùơcxuíịt khííu ăïịn nhûông nûúâc khöng quan tím ăïịn quýìn súê