giao an lich su 7 HKI

Sau cuộc kháng chiến chống quân xâm lượng Mông - Nguyên, tình hình kinh tế - xã hội thời Trần đạt nhiều thành tựu rực rỡ đóng góp cho sự phát triển đất nước.. Nhưng đến cuối thế kỉ XIV, [r]

Trang 1

PHẦN MỘT:

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

Tuần 1

Tiết 1 Ngày dạy: Ngày soạn:

I MỤC TIÊU YÊU CẦU

1 Kiến thức :

- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu

- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến” đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến

- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa kinh tếlãnh địa và nền kinh tế trong thành thị trung đại

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng xác định vị trí các quốc gia PK Châu Âu trên bản đồ Vận dụng

phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL đến XHPK

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp

IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG

1 Ổn định TC:

2 KT Bài cũ: (Kiểm tra điều kiện học tập)

3 Bài mới :

Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn từ XHCXNT

đến CHNL đến XHPK….Quá trình đi lên từ CHNL đến XHPK của loài người nói chung

và của Châu Âu nói riêng như thế nào ?

Hoạt động 1: (12 phút)

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình

- Kĩ thuật: Động não

? Người Giecman tiến vào các quốc gia cổ đại

phương Tây vào thời gian nào và nhằm mục đích

gì?

? Sau đó người Giec – man đã làm gì?

-> Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau

1 Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu:

- Cuối thế kỉ V, người Giecman tiêudiệt các quốc gia cổ đại …

- Lập nhiều vương quốc mới

Bài 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU

(Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại)

Trang 2

? Hãy kể tên và xác định vị trí của các vương quốc

mới trên bản đồ ?

GV: Mở rộng thêm cho hs về các vương quốc mới

sau này phân chia thành những quốc gia hiện đại

nào

? Những việc làm trên có ảnh hưởng như thế nào

đến xã hội phương Tây lúc bấy giờ ?

->

? Từ hai dấu hiệu vừa ghi thì ta có thể kết luận được

điều gì ?

H-> Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các

tầng lớp mới xuất hiện

? Đời sống trong lãnh địa như thế nào ?

? Đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa PK là gì?

? Phân biệt sự khác nhau giữa XH Cổ đại và

XHPK?

-> XH Cổ đại: Chủ nô – Nô lệ

XHPK: Lãnh chúa – Nông nô

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình

- Kĩ thuật: Động não

- HS: Đọc đoạn in nghiêng

? Nêu vai trò của lãnh địa?

? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào ?

- HS quan sát hình 2

? Trong thành thị trung đại diễn ra các hoạt động gì?

? Trong thành thị người ta xây dựng những gì ?

? Cư dân của thành thị gồm những tầng lớp nào, họ

làm gì để sống ?

? Thành thị xuất hiện có tác dụng như thế nào đến

XHPK phương Tây ?

- GV: Nhận xét kết luận:

+ Do sản xuất phát triển và nhu cầu mua bán tăng

đồng thời nhằm thoát khỏi sự kìm kẹp của các lãnh

- Xã hội : Chia ra hai giai cấp Nông

nô và lãnh chúa

=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.

2 Lãnh địa phong kiến:

- Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúalàm chủ Trong đó có lâu đài, thànhquách

- Đời sống trong lãnh địa:

+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực chống lãnh chúa

- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túckhông trao đổi với bên ngòai

3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:

- Cuối TK XI, sản xuất phát triển hàng hóa thừa  đưa ra bán  Thị trấn

ra đời  Thành thị trung đại xuấthiện

- Tổ chức: Thợ thủ công – Thươngnhân

- Vai trò: Thúc đẩy XHPK pháttriển

Trang 3

chúa

+ Kinh tế lãnh địa sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp

không trao đổi mua bán, còn thành thị trung đại hoạt

động kinh tế chủ yếu là mua bán

4 Củng cố: 4’

- XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? ýnghĩa sự ra đời của thành thị?

5 Hướng dẫn VN: 1’

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư

I MỤC TIÊU YÊU CẦU

1 Kiến thức:

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, như là một trong những nhân

tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng XH PK châu Âu

2 Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK

- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL sang XH PK

3 Thái độ:

- Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quátrình phát triển từ XH PK lên XH TBCN

II CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên: Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK

2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK

III PHƯƠNG PHÁP:

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, so sánh sự kiện lịch sử

IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :

2 KT Bài cũ: 5’

a Hãy nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?

b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?

Trang 4

? Các cuộc phát kiến được tiến hành trong điều

kiện khoa học kĩ thuật ra sao?

- Quan sát miêu tả hình 3 SGK

? Ở giai đoạn này có những cuộc phát kiến địa lí

lớn nào ?

GV: Treo lược đồ hành trình của các nhà phát

kiến địa lí lớn lên bảng

HS: Xác định trên lược đồ hành trình của các nhà

thám hiểm lớn này

? Những chuyến đị này đã thu được những kết quả

gì ?

GV: Nhận xét kết luận: Đây là cuộc cách mạng về

giao thông vân tải và tri thức nó thúc đẩy thương

- Cho HS đọc đọan in nghiêng /7 SGK

? Ý nghĩa của cuộc phát kiến địa lý đem lại những

gì cho các thương nhân châu Âu?

-> vốn + CN làm thuê

? Qúy tộc và TS châu Âu đã làm cách nào để có

được tiền, vốn và đội ngũ CN làm thuê?

-> cướp đọat, bóc lột bằng bạo lực

? Khi có tiền vốn thì các TS đã làm gì?

-> lập xưởng, đồn điền, công ty…

? GCTS và VS đã được hình thành từ những tầng

lớp nào trong XHPK châu Âu ?

? So sánh quan hệ sản xuất Pk với quan hệ sản

xuất tư bản chủ nghĩa ?

-> Hoạt động nhóm

GV: Kết luận:

- Quan hệ sản xuất PK không có sự phân công lao

động, chủ yếu mang tính tự cấp tự túc nên sản

lượng không cao

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa thì ngược lại

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa

+ Có nguồn nguyên liệu mới, quí.+ Mở rộng thi trường, tư sản Châu

Âu thu được món lời khổng lồ

Hãy điền thời gian của các cuộc phát kiến địa lí đã học vào bảng sau ?

Thời gian Các cuộc phát kiến lớn về đia lí

Trang 5

- Điaxơ đi vòng qua cực Nam của Châu Phi.

- Vacxcơđơ Gama cập bến Calicut ở Tây Nam Ấn Độ

- Côlômbô tìm ra Châu Mĩ

- Magienlan đi vòng quanh Trái Đất

? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?

- Chuẩn bị bài “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì

trung đại ở châu Âu”

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của Phong trào VHPH

- Nguyên nhân  PTCC Tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đếnCHPK châu Âu lúc bấy giờ

1.Giáo viên:

- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu)

- Tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng

- Một số tư liệu nói về những nhân vật LS và danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Phụchưng

2.Học sinh:

- Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, XYZ (413)

2 KT Bài cũ: 5’

? Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến XH châu Âu?

? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

3 Bài mới: Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã được hình thành Giai cấp Tư sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhiên họ lại kh”ng có địa vị XH thích hợp Do đó giai cấp Tư sản

Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ

TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

Trang 6

đã chống lại PK trên nhiền lĩnh vực PTRHPH là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp Tư sản chống PK.

Hoạt động 1:17’

Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,

vấn đáp; Kĩ thuật: động não,

? Vì sao có phong trào Văn hóa Phục hưng? Nơi xãy

ra đầu tiên của phong trào này ?

- HS đọc phần in nghiêng SGK/8

GV: Nêu nguyên nhân: Do PK kìm hãm sự phát triển

của kinh tế XH Họ phá hủy các di sản VH cổ đại trừ

nhà thờ và tu viện còn các trường học chỉ đào tạo giáo

sĩ Những hành động này đối lập với tư sản nhưng vì

tư sản chỉ có thế lực kinh tế không có địa vị XH nên

không ngăn cản được các hành động đó đấu tranh

chống PK giành địa vị xã hội

Phân tích kênh hình 6 SGK/8

? Văn hóa phục hưng là gì ?

(Hoạt động nhóm).

-> Là khôi phục những giá trị văn hóa Hy Lạp và

Rôma; sáng tạo văn hóa mới của GCTS

? Tại sao tư sản lại chọn văn hóa làm cuộc mở đường

cho đấu tranh chống PK ?

-> Do TS không có địa vị XH và VH là lĩnh vực tác

động sâu sắc vào tư tưởng nhân dân trong việc khôi

phục lại những giá trị VH cổ đại là tinh hoa của nhân

loại Vì thế sẽ tập hợp được đông đảo dân chúng để

chống lại phong kiến

? Ở giai đoạn này xuất hiện những nhà văn hóa phục

hưng tiêu biểu nào ?

-> Các nhà văn hóa khoa học tiêu biểu có tư tưởng

chống PK: Rabơle, Đêcactơ, Lêônađơvanxi,

Côpecnich, Sêchxpia…

? Qua những tác phẩm của mình, họ muốn nói lên

điều gì ? (Nội dung)

? Nêu tác dụng của phong trào văn hóa phục hưng ?

-> Dựa SGK

- GV nêu một số nhà khoa học và những tác phẩm nổi

tiếng thời bấy giờ ( Tư liệu SGV/24)

- HS thảo luận : nội dung Cải cách của Luthơ ?

1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :

- Nguyên nhân: Giai cấp TS cóthế lực kinh tế nhưng không có

địa vị XH  họ đấu tranh giành

địa vị XH, mở đầu là cuộc đấutranh trên lĩnh vực văn hóa

- Nội dung phong trào Văn hóaPhục hưng :

+ Lên án XH PK, Giáo hội Kitô.+ Đề cao giá trị con người

 Phong trào Văn hóa Phục

hưng là cuộc CM tiến bộ vĩ đại

mở đường cho sự phát triển củaVăn hóa châu Âu và nhân loại

2 Phong trào Cải cách tôn giáo:

- Nguyên nhân:

+ Giáo hội bóc lột nhân dân

+ Giáo hội cản trở sự phát triểncủa tư sản

- Nội dung Cải cách tôn giáo củaLuthơ :

Trang 7

- Tác động của tư tưởng Cải cách Luthơ như thế nào ?

? Ngoài Lu-thơ ra còn có cải cách tôn giáo của ai ?

? Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối với văn hóa

châu Âu và nhân loại ?

+ Phủ nhận vai trò thống trị củaGiáo hội, đòi bãi bỏ những lễ nghiphiền toái

+ Đòi quay về với giáo lí Kitônguyên thuỷ

1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?

2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?

- Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến”

2 KT Bài cũ:

? Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng? Nội dung phong trào?

? Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ? Tác động của nó?

Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

Trang 8

Kĩ thuật: động não, bảng biểu.

? Trình bày những nét chính trong chính sách đối

nội của nhà Tần?

? Kể tên một số công trình mà Tần Thủy Hòang

bắt nông dân xây dựng?

-> Vạn Lí Trường Thành, Cung A Phòng, lăng Li

Sơn

? Em có nhận xét gì về những tượng gốm ở hình

8 Hình này thể hiện điều gì ở Tần Thủy Hoàng?

GV: Tượng gồm phản ánh trình độ thủ công của

người TQ lúc này rất cao Đồng thời cũng cho

thấy được sự xa hoa của vua Tần

GV Nhận xét kết luận: Nêu nguồn gốc và biểu

hiện của chính sách bành trướng ở thời Tần

- Kinh tế thời Tần phát triển mạnh, có biện

pháp thôn tín các nước xung quanh

- Đây là chế độ PK chuyên chế tồn tại trong

-> Nhà Hán tồn tại lâu hơn vì có nhiều chính sách

tiến bộ phù hợp với lòng dân

GV: Sau khi nhà Tần-Hán sụp đổ thì trải qua một

thời gian dài mới xuất hiện được một nhà nước

tiến bộ và thịnh vượng đó là nhà Đường

? Bộ máy nhà nước thời Đường có gì tiến bộ so

với các triều đại trước?

1 Sự hình thành xã hội phong kiến

ở Trung Quốc : 2.

Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:

- Kinh tế: Giảm thuế và sưu dịch

- Đối ngoại: Mở rộng xâm lược

3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường:

Trang 9

? Về kinh tế nhà Đường đã có những chính sách

gì?

? Với các chính sách đối nội như trên thì có tác

động như thế nào đến kinh tế nhà Đường?

? Về đối ngoại nhà Đường có những chính sách

a Cử người thân đi cai quả các địa phương

b Mở khoa thi chọn người tài

c Giảm tô thuế

d Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước

- Tổ chức bộ máy chính quyền PK: Thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh

- Những đặc điểm văn hóa khoa học – kĩ thuật của XH PK Trung Quốc

Trang 10

1 Giáo viên: Bản đồ treo tường TQ thời PK, một số tranh ảnh về các triều đại PKTQ, các

tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTQ nếu có

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, lập bảng biểu

Hoạt động 1.

Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết

trình, vấn đáp, XYZ (413)

Kĩ thuật: động não, bảng biểu.

GV: Tóm tắt nội dung của giai đoạn này

Đường Nhà Tống tồn tại từ 960-1279 và được

thay thế bởi nhà Nguyên

? Nhà Nguyên ở TQ được thành lập ntn?

-> Vua Mông Cổ là Hốt Tất Liệt tiêu diệt nhà

Tống, lập nên nhà nguyên ở TQ

? Nhà Nguyên cai trị nhân dân Trung Quốc ra

sao và dẫn đến hậu quả gì?

Hoạt động 2.

? Trình bày những thay đổi về chính trị của TQ

từ sau thời Nguyên đến cuối thời nhà Thanh?

- Đọc đoạn in nghiêng (SGK trang 13)

? Xã hội TQ cuối thời Minh - Thanh có gì thay

-> Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn…với chuyên

4 Trung Quốc thời Tông -Nguyên :11’

* Nhà Tông:

- Miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mạng thủy lợi

- Phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh: La bàn, thuốc súng,

+ Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh (1644).+ 1644 nhà Thanh được thành lập

- Xã hội :+ Vua quan sa đọa

+ Nông dân đói khổ

- Kinh tế: Mầm mống kinh tế tư bản chủnghĩa xuất hiện

Trang 11

môn hóa cao “chủ xuất vốn”, “thợ xuất sức”…

Buôn bán với nước ngòai mở rộng

GV: Giới thiệu tác giả lý Bạch, tác phẩm Tây

Du Kí của Ngô Thừa Ân Còn sử học có Tam

quốc diễn nghĩa…

? Quan sát hình 9, 10 và cho biêt em có nhận

xét gì về nghệ thuật kiến trúc, hội họa, điêu

=> Có nhiều phát minh lớn đóng góp cho

sự phát triên của lịch sử nhân loại

- Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”.

Trang 12

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của Ấn Độ thời PK.

- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ, trung đại

1.Giáo viên: BĐ Ấn Độ thời cổ đại và PK; Tư liệu về các TĐ Ấn Độ; Một số tranh ảnh về

các công trình văn hóa của Ân Độ

2.Học sinh: Sưu tầm tư liệu.

? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra

như thế nào và được thay thế bằng triều đại

1 Những trang sử đầu tiên

2 Ấn Độ thời phong kiến: 17’

- Vương triều Gupta (thế kỉ IV-VI):

+ Luyện kim rất phát triển

+ Nghề thủ công, dệt, chế tạo kim hòan,khắc trên ngà voi

- Vương quốc Hồi giáo Đêli (thế kỉ XVI):

Trang 13

GV: Giới thiệu thêm về Acơba.

? Được xem là trung tâm của văn minh nhân

loại, vậy văn hóa Ấn Độ đã đạt được những

thành tựu lớn gì?

-> (Tư liệu SGV/32)

? Chữ viết đầu tiên người Ấn Độ sáng tạo là

lọai chữ gì? Dùng để làm gì?

-> Chữ Phạn => sáng tác văn học, thơ ca, sử

thi, các bộ kinh và là nguồn gốc của chữ

Hinđu

GV giảng cho HS hiểu Kinh Vêđa là bộ kinh

cầu nguyện cổ nhất (Vêđa->hiểu biết), gồm 4

-> KT Phật giáo: chùa xây hoặc khóet sâu

vào vách núi, tháp có mái tròn như bát úp…

GV giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ

như lăng TadjMahall, chùa hang Ajanta…

+ Phát triển văn hóa

- Giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa củaAnh

3 Văn hóa Ấn Độ: 17’

- Chữ viêt: Chữ Phạn

- Kinh: Vê Da

- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch, thơ ca…

- Kiến trúc: Hinđu và phật giáo

4 Củng cố: 4’

1 Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các ý sau ?

Các tiểu quốc ở Ấn Độ ra đời khoảng 2500 đến 1500 TCN

Magađa ra đời vào thế kỉ III TCN và hùng mạnh dưới triều đại Asôca

Lịch sử PK Ấn Độ trải qua các triều đại Gupta, Đêli…

Văn hóa Ấn Độ chỉ có vai trò quan trọng đối với văn hóa Châu Á

2 Ấn Độ là một quốc gia có nhiều tôn giáo Trong các tôn giáo dưới đây tôn giáonào ra đời ở Ấn Độ ?

Giới thiệu

ACƠBA HÒANG ĐẾ HÙNG CƯỜNG NHẤT CỦA TRIỀU ĐẠI MÔGÔN Acơba lên ngôi hòang đế ở Đêli năm 14 tuổi Acơba một mặt thiết lập chính quyềnchuyên chế tập trung, chinh phục và đàn áp các vùng lân cận không chịu quy thuận, mặtkhác lại thi hành chính sách khoan dung đối với mọi tôn giáo Ông ra lệnh bãi bỏ “thuế đầungười” hay “thuế ngọai đạo”, một thứ thuế đánh vào bất cứ người dân nào kh”ng theo Đạohồi Ông khuyến khích quý tộc Mông Cổ kết thân với quý tộc Ấn Độ Acơba thực hiệnchính sách trọng đãi người tài, trí thức và văn nghệ sỹ mặc dù bản thân “ng không biếtchữ…

(Trích:” Nhân vật LS và danh nhân văn hóa thế giới”)

5 Hướng dẫn VN:1’

Trang 14

- Học bài theo câu hỏi SGK.

- Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông nam Á”.

- Các giai đọan phát triển LS lớn của khu vực

- Nhận rõ vị trí địa lý của Cam - pu - chia và Lào các giai đọan phát triển của hainước

- Giúp HS nhận thức được quá trình phát triển LS, tính chất tương đồng và sự gắn

bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á, truyền thống đòan kết giữa Việt Nam và hainước Cam-pu-chia, Lào

1.Giáo viên:

2.Học sinh:

Trang 15

? Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn độ đã đạt được thời trung đại?

GV giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 10 quốc

gia hiện nay ở Đông Nam Á Từ tháng 5/2002 có

thêm nước Đông - Ti - mo

? Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về tự nhiên của

các nước đó?

-> Ảnh hưởng gió mùa

? Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế nào đến

phát triển nông nghiệp?

-> + Thuận lợi: cung cấp đủ nước tưới, khí hậu

nóng ẩm => thích hợp cho cây cối sinh trưởng và

GV: Giải thích vì sao lại nói trừ Việt Nam: Vì

nước ta xuất hiện đầu tiên khoảng thế kỉ III trước

công nguyên (sự kiện Âu Cơ và Lạc Long Quân)

Hoạt động 2:

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, bảng

biểu

- Kỹ thuật: Động não, XYZ

? Hãy kể tên 1 số quốc gia cổ và xác định vị trí

trên lược đồ?

-> Champa, Phù Nam và hàng lọat quốc gia nhỏ

khác

GV: Phát phiếu HT cho HS thảo luận theo nhóm

(5 phút.) Nhóm cử đại diện trả lời

Lập niên biểu các giai đọan phát triển LS lớn của

khu vực ĐNA đến giữa TK XIX

GV: Sau thời kì phát triển thịnh vượng thì từ nửa

sau thế kỉ XVIII, các quốc gia PK ĐNA bước vào

thời kì suy yếu đến giữa thế kỉ XIX trở thành

thuộc địa của chủ nghĩa tư bản thực dân trừ Thái

1 Sự hình thành các vương quốc

cổ ở Đông Nam Á: 16’

- Khu vực ĐNA gồm 11 nước

- ĐKTN: Chịu ảnh hưởng chủ yếucủa gió mùa: mùa mưa và mùa khô

+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển.+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai

- Sự hình thành các vương quốc cổ:

10 TK sau CN các vương quốc đượcthành lập trừ Việt Nam

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á: 18’

Thời gian Các giai đọan pháttriểnNửa sau TK

X - đầu TKXVIII:

Thời kỳ thịnh vượng

mạnh lên, thống nhấtInđônêxia

thời Ăngco

mạnh lên -> vươngquốc Pa-gan (Mi-an-ma)

quốc Su-khô-thay(Thái Lan)

Giữa TKXIV

Thành lập vươngquốc Lào

Sau TKXVIII Các quốc gia PKĐNA suy yếu

Trang 16

4 Củng cố: 4’

a Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của khí hậu như thế nào, hệ thực vật ở đây ra sao?Học sinh hãy điền chữ Đ hoặc S vào các ý đưới đây:

Chịu ảnh hưởng của gió mùa

Có hai mùa rõ rệt: Khô, mưa

Trồng lúa và nhiều loại cây ăn quả

Tất cả đều sai

b Kể tên một số vương quốc phong kiến ĐNA ?

- Chuẩn bị mục “Campuchia và Lào”.

Tuần 4

Tiết 8

Ngày soạn: Ngày dạy:

1.Giáo viên: Lược đồ các nước ĐNA, bản đồ ĐNA, TLLS.

2.Học sinh: Đọc bài trước theo câu hỏi SGK.

2 KT Bài cũ:

? Trình bày sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA ?

? Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNA ?

3 Bài mới: Campuchia và Lào là 2 nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với

VN Hiểu được LS của 2 nước bạn cũng góp phần hiểu thêm LS nước mình

- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình

- Kỹ thuật: Động não, XYZ (413)

3 Vương quốc Campuchia: 17’

Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN

ĐÔNG NAM Á (TT)

Trang 17

? Tộc người Khơme hình thành như thế nào? Họ

giỏi về việc gì?

-> SGK

GV: Thời tiền sử trên đất Campuchia ngày nay có

một bộ phận dân cư cổ ĐNA (gọi là người Mông

Cổ) sinh sống Cư dân này đã xây dựng nên nhà

nước Phù Nam Trong qua trình xuất hiện nhà

nước thì tộc người Khơme hình thành Đến khi

nước Phù Nam suy yếu và tan rã thì người Khơme

đã xây dựng một vương quốc riêng cho mình

? Vương quốc mới có tên là gì? Được xây dựng

vào thời gian nào? Tồn tại bao lâu?

? Thời kì phát triển nhất của PK Campuchia là thời

kì nào?

? Tại sao thời kì phát triển của Campuchia được

gọi là thời kì Ăngco?

HS: Hoạt động nhóm (3 phút)

GV: Nhận xét kết luận: Có công trình kiến trúc

Ăngco

? Những chi tiết nào cho thấy sự phát triển của

Campuchia thời kì Ăngco?

-> NN phát triển, có nhiều công trình KT độc đáo,

QĐ hùng mạnh

GV: Dùng hình 14 để chứng minh sự phát triển

của Campuchia thời kì Ăngco

? Sau thời kì Ăngco tình hình nước Campuchia lúc

này ra sao?

- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình

? Chủ nhân của nước Lào bấy giờ là ai, họ sống

như thế nào?

? Ai thống nhất các bộ tộc của người Lào Thơng và

Lào Lùm Sự thống nhất trên dẫn đên sự xuất hiện

của quốc gia nào?

? Sau khi được thành lập nước Lạn Xạng phát triển

ra sao?

? Nêu các chi tiết thể hiện sự phát triển thịnh

vượng của vương quốc Lạn Xạng?

GV: Một trong những thành tựu của sự thịnh

vượng ở Lào đó là Thạt Luổng được xây dựng

1566 dưới triều Xệt Tha Thi Lạt Đây là công trình

kiến trúc đồ sộ gồm một tháp lớn hình nậm rượu,

đặt trên đế hoa sen, phô ra 12 cánh hoa Bên dưới

là một bệ khổng lồ hình bán cầu, nhưng lại tạo

thành 4 múi có đáy vuông, mỗi cạnh dài 68m, được

ốp bằng 323 phiến đá và có 4 cổng dưới dạng miếu

thờ Xung quanh tháp chính là 30 ngọn tháp nhỏ,

- Từ thế kỉ VI đến IX là vươngquốc Chân Lạp

- Từ thế kỉ IX đến XV là thời kìĂngco huy hoàn

- 1863 là thuộc địa của Pháp

4 Vương quốc Lào: 17’

- Các bộ tộc của người Lào Thơng

và Lào Lùm thống nhất thành nướcLan Xang

- Ở các thế kỉ XV-XVII là thời kìthịnh vượng của vương quốc LanXang

Trang 18

mỗi cái khắc một lời dạy của phật Tháp chính cao

45m

? Sự thịnh vượng này kéo dài bao lâu?

? Nguyên nhân nào đẫn đến sự suy yếu vủa vương

quốc Lạn Xạng?

-> Do có sự tranh chấp quyền lực trong hòang tộc,

đất nước suy yếu, vương quốc Xiêm xâm chiếm

- Thế kỉ XVII bị Xiêm xâm lược,cuối thế kỉ XIX là thuộc địa củaPháp

- Có một bộ phận cư dân cổ sinh sống

- Vương quốc người Khơme hình thành (Chân Lạp)

- Giai đoạn nhà nước Ăng-Co phát triển

- Thực dân Pháp xâm lược cai trị

- Chủ nhân là người Lào Thơng

- Người Thái di cư đến  người Lào Lùm

- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc  thành lập nước LạnXạng

- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia LạnXạng

- Lạn Xạng suy yếu

- Trở thành thuộc địa của Pháp

- Chuẩn bị bài “Chế độ phong kiến”.

Trang 19

1.Giáo viên: Bản đồ châu Âu, châu Á

2.Học sinh: Sưu tầm các tranh ảnh LS.

2 KT Bài cũ: 5’

3 Bài mới:

Qua các tiết học trước chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ PK

ở cả phương Đông và Tây Vậy hai hình thức xã hội PK của hai khu vực này có gì chung?

? Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và châu

Âu còn khác nhau ở điểm nào?

->Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại 

thương nghiệp, công nghiệp phát triển

GV: Ngoài ra ở phương Tây còn có thành thị đó

chính là cở sở của nền KTTBCN nảy sinh và phát

triển về sau

- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình

- Kỹ thuật: Động não,

? Chế độ quân chủ ở phương Đông và phương

Tây có gì giống và khác nhau?

? Như vây với hai hình thức tổ chức nhà nước như

trên của PK phương Đông và phương Tây được

gọi là gì ?

GV: Chế độ quân chủ là: Thể chế Nhà nước do

Vua đứng đầu

* Lưu ý chế độ phân quyền ở phương Tây chỉ tồn

tại trong giai đoạn đầu của XHPK về sau cũng

giống như phương Đông

1 Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến :

2 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến: 17’

Phương Đông

Phương Tây

Kinh tế

Chăn nuôi,

thủ công đóng kín trong công

xã nông thôn

Đóng kín trong công

xã nông thôn

Xã hội

- Địa chủ

- Nông dân lĩnh canh

- Lãnh chúa

- Nông nô

3 Nhà nước phong kiến: 17’

- Phương Đông: Quân chủ chuyênchế tập quyền

- Phương Tây: Quân chủ chuyên chếphân quyền

4 Củng cố: 4’

Trang 20

- Sự hình thành và phát triển của XHPK phương Đông và Tây như thế nào ?

- Cơ sở kinh tế xã hội của XHPK phương Đông và Tây ra sao ?

- Nhà nước PK phương Đông và Tây được tổ chức dưới hình thức nào? giải thích ?

- Cơ sở kinh tế - xã hội

- Thấy được nền văn hóa phong phú của phương Đông

- Sự phát triển nhanh chóng của xã hội PK phương Tây cùng với sự suy tàn của chế

độ PK phương Đông và Tây

1.Giáo viên: Chuẩn bị bài tập, có gợi ý.

2.Học sinh: Chuẩn bị các câu hỏi SGK

GV: giao bài tập cho HS suy nghĩ -> lên trình bày trên bảng, cho điểm.

Bài tập 1: Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có gì khác

với nền kinh tế lãnh địa?

Hướng dẫn trả lời:

- Sự xuất hiện thành thị:

Cuối thế kỉ XI, do hàng thủ công sản xuất ra ngày càng nhiều, sản phẩm của thợ thủcông không những phục vụ cho bọn chủ phong kiến mà còn trao đổi với nông dân quanhvùng Những thợ thủ công tìm cách thoát khỏi lãnh địa phong kiến Một số thợ thủ công đãđưa hàng hóa của mình đến những nơi đông người qua lại để bán và họ đã lập ra xưởng sảnxuất Từ đó họ lập ra các thị trấn, sau đó thành các thành phố lớn, gọi là thành thị trung đại

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

Trang 21

Trong thành thị dân cư chủ yếu là những thợ thủ công và thương nhân Họ lập ra cácphường hội, các thương hội để cùng nhau sản xuất và buôn bán.

- Sự khác nhau:

- SX chủ yếu là nông nghiệp

- SX ra SP chỉ để tiêu dùng trong lanh địa,

không trao đổi, mua bán ra bên ngoài => KT

- Tạo điều kiện cho XH PK phát triển

Bài tập 2: Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

Hướng dẫn trả lời:

Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu được hình thành dựa trên 2 yếu tố:

- Vốn: Nhờ cuộc phát kiến địa lí, quý tộc thương nhân châu Âu trở nên giàu có Họlập ra các xưởng thủ công, các đồn điền và đần dần họ trở thành giai cấp TS

- Đội ngũ công nhân làm thuê: Những người nông nô bị mất ruộng đất, phải đi làmthuê trong các xí nghiệp của TS Ngoài ra còn có nô lệ mua từ châu Phi sang

Bài tập 3: Mầm mống KT TBCN đã xuất hiện ở triều đại nào của Trung Quốc Đó là

+ Thương nghiệp, thành thị phát triển và phồn thịnh như ở Bắc Kinh, Nam Kinh

+ Quảng Châu là thương cảng lớn nhất, từ đây các thương nhân TQ buôn bán với nhiềunước ĐNA, Ấn Độ, Ba Tư, Ả Rập

Bài tập 4: Vì sao thời kì phát triển của Cam-pu-chia (từ thế kỉ IX đến hết TK XV), còn gọi

Bài tập 5: Hãy nêu những nét đặc sắc trong kiến trúc của các quốc gia PK ở ĐNA?

Trang 22

- Hoàn thành các bài tập vào vở

- Chuẩn bị bài “Nước ta buổi đầu độc lập”, theo hệ thống câu hỏi SGK

*** _

PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM

(Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX)

CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ (Thế kỉ X)

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ,thống nhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta

1 Giáo viên: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước, bản đồ 12 sứ quân, các hình trong SGK.

2 Học sinh: đọc bài trả lời theo câu hỏi SGK

1 Ổn định TC: (1 phút)

2 KT Bài cũ: (5 phút)

? Trình bày đặc điểm KT - XH của PK Phương Dông và châu Âu?

Bài 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

Trang 23

- Phương Đông: Chăn nuôi, thủ công đóng kín trong công xã nông thôn - Địa chủ;

Nông dân lĩnh canh

- Phương Tây: Đóng kín trong lãnh địa PK - Lãnh chúa; Nông nô.

? Vì sao PK châu Âu lại sớm suy vong so với phương Đông?

-> Do quá trình hình thành của chủ nghĩa TB ở Châu Âu

3 Bài mới:

Năm 938 với lối đánh sáng tạo Ngô Quyền đã làm nên chiến thắng lịch sử trên sôngBạch Đằng đem lại tự chủ cho nước nhà, chấm dứt 30 năm Bắc thuộc Trong buổi đầu độclập tình hình nước ta diễn tiến ra ta cùng nhau tìm hiểu qua bài 8

-> Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán,

chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống trị của triều đại phong

kiến phương Bắc

? Sau chiến thắng Bạch Đằng việc làm đầu tiên

của Ngô Quyền đó là gì?

? Lên ngôi xong Ngô Quyền tiếp tục làm gì nữa?

? Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ

Khúc để thiết lập triều đình mới?

-> Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên

danh nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán Ngô Quyền

quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập

? Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

GV: Ngô Quyền không xưng tiết độ sứ mà lại xưng

vương, không muốn lệ thuộc

? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

-> Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc

chính trị, ngoại giao, quân sự

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?

-> Còn đơn giản, sơ sài nhưng đã bước đầu thể hiện

ý thức độc lập tự chủ

- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, trực quan

? Ngô Quyền mất năm bao nhiêu ?

GV: Ngô Quyền mất năm Giáp Thìn thọ 47 tuổi tại

vị 6 năm (VN sử lược)

? Sau khi Ngô Quyền mất thì ngôi vua thuộc về tay

ai?

? Đất nước dưới thời Dương Ta Kha ra sao ?

GV: Dương Tam Kha cướp ngôi, Ngô Xương Văn

- 944 Ngô Quyền mất

- Dương Tam Kha cướp ngôi

Trang 24

trốn sang Nam Sách (Hải Dương) ở với Phạm Lịnh

Công (Trà Hương) còn Ngô Xương Ngập được

Dương Tam Kha nhận làm con nuôi, đất nước không

ổn định

? Tại sao dưới thời Dương Tam Kha đất nước không

ổn định?

-> Cướp ngôi

? Dương Tam Kha bị lật đổ vào năm nào, bởi ai?

GV: Năm 950 nhân dịp đi dẹp loạn ở Thái Bình

cùng với Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đến từ

Liêm thì Ngô Xương Văn cùng 2 tướng trở lại lật đỗ

Dương Tam Kha giáng xuống làm chức Trương

Dương Công

? Tình hình đất nước đưới thời Ngô Xương Văn như

thế nào? giải thích?

-> Không mấy ổn định, do Ngô Xương Văn không

được tín nhiệm của người dân bằng cha của mình

GV: Ngô Xương Văn tại vị được 15 năm thì mất.

? Ngô Xương Văn mất năm nào, lúc này tình hình

? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng

như thế nào tới đất nước?

-> Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng

trên khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau -> đất

nước loạn lạc -> là điều kiện thuận lợi cho giặc

ngoại xâm tấn công đất nước

GV: Treo lược đồ loạn 12 sứ quân lên bảng

Xác định tên và vùng chiếm đóng của các sứ quân

trên lược đồ ?

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, đánh giá

nhân vật LS

GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nhân

dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu xâm

lược nước ta Do vậy, việc thống nhất đất nước trở

nên cấp bách hơn bao giờ hết

? Đinh Bộ Lĩnh là ai?

-> Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh

Bình, có tài thống lĩnh quân đội.

? Ông đã làm gì để dẹp yên 12 sứ quân?

-> Tổ chức lực lượng, rèn luyện vũ khí, xây dựng

căn cứ ở Hoa Lư

- 950 Ngô Xương Văn giành lạingôi vua từ họ Dương

- 965 Ngô Xương Văn mất dẫn

đến “loạn 12 sứ quân”.

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm

- Được nhân dân ủng hộ

Trang 25

GV trình bày quá trình thống nhất đất nước của Đinh

Bộ Lĩnh trên lược đồ

-> Quan sát, lắng nghe

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ

quân?

-> Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng đó

=> các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại

? Việc Đinh Bộ Linh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa

gì?

-> Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả

nước => tạo điều kiện xây dựng đất nước vững

mạnh, chống lại âm mưu xâm lược của kẻ thù

? Vì sao người ta hay gọi Đinh Bộ Lĩnh là “Vạn

Thắng Vương” ?

-> Vì ông đánh thắng rất nhiều trận liên tiếp để đi

đến thống nhất đất nước

GV: Dùng hình 18 để giới thiệu việc tôn kính của

nhân dân ta đối với Đinh Bộ Lĩnh

- Học bài theo nội dung vở ghi, trả lời các câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Nước Đại cồ việt thời Đinh - Tiền Lê”, theo hệ thống câu hỏi

SGK

Tuần 6

Bài 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ - QUÂN SỰ

Trang 26

- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc.

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước

1 Giáo viên: “Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất” Tư liệu về nước Đại

Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê

2 Học sinh: Đọc bài trước trả lời theo câu hoi SGK.

GV: Tên nước: "Đại":lớn; "Cồ" cũng có nghĩa là

"lớn" Nước Việt to lớn có ý đặt ngang hàng với

Trung Hoa

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư?

-> GV: dùng hình 19 để giới thiệu địa thế của Hoa

Lư

Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều

đồi núi => thuận lợi cho việc phòng thủ

? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của phong

kiến Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?

-> Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập,

ngang hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc

vào TQ

- GV giải thích khái niệm "vương" và "đế".

+ "Vương": tước hiệu của vua (dùng cho nước nhỏ,

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:

- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôivua

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng

đô ở Hoa Lư

Trang 27

chư hầu).

+ "Đế": là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có

nhiều nước thần phục (chẳng hạn: Trung Quốc sau

khi thống nhất thì xưng Đế)

? Niên hiệu nước ta dưới thời Đinh là gì? Được đặt

vào thời gian nào? Quan hệ ngoại giao với Tống ra

sao?

-> Xuân 970, vua Đinh đặt niên hiệu là Thái Bình

và đặt quan hệ bình thường với Tống

? Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để

xây dựng đất nước?

Giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ

thể, vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện

răn đe kẻ phản loạn

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa

như thế nào?

-> Ổn định đời sống xã hội => cơ sở để xây dựng

và phát triển đất nước

- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, sơ đồ hóa

Yêu cầu: HS đọc SGK

? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh

nào?

? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?

-> Là người có tài, có chí lớn, mưu lược, lại đang

giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội

=> lòng người quy phục

? Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho

Lê Hoàn nói lên điều gì? (thảo luận)

-> Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích

quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vượt lên quan

niệm phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc

- GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" và "Hậu Lê"

- Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?

-> Vua đứng đầu, dưới vua là quan văn, quan võ và

tăng quan Cả nước chia thành 10 lộ, dưới lộ là phủ

và châu

- GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào?

- Phong vương cho con

Trang 28

-> Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận:

+ Cấm quân (quân của triều đình)

+ Quân địa phương

phương tổ chức theo phép “ngụ binh ư nông”

- GV tường thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến

theo lược đồ (Giảng thêm về chi tiết Lê Hoàn chon

Bạch Đằng để chặn giặc kế thừa tài quân sự của

Ngô Quyền trước đây)

Yêu cầu: HS tường thuật lại diễn biến

? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là gì?

-> Khẳng định quyền làm chủ đất nước, đánh bại

âm mưu xâm lược của quân Tống => củng cố nền

độc lập của nước nhà

- Quân đội+ Cấm quân

+ Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:

a Hoàn cảnh lịch sử:

- Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn

 quân Tống xâm lược

- Đánh bại âm mưu xâm lược của

Bài 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (TT)

II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ

Trang 29

- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài, trảlời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết

1 Giáo viên: Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình

2 Học sinh: Trả lời câu hỏi chuẩn bị trong SGK.

? Vẽ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích.

? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981?

3 Bài mới:

Cu c kháng chi n ch ng T ng th ng l i ã ánh b i âm m u xâm l ộ ế ố ố ắ ợ đ đ ạ ư ượ c

c a k thù, kh ng ủ ẻ ẳ đị nh quy n l m ch ề à ủ đấ t n ướ c cu nhân dân ta v c ng c ả à ủ ố

? Em có suy nghĩ gì về tình hình nông nghiệp thời

Đinh - Tiền Lê?

-> Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng

kinh tế của đất nước Nhà nứơc chú ý đến việc khai

khẩn đất hoang, đào vét kênh ngoi, nhân dân được

chia ruộng  tạo điều kiện sản xuất nông nghiệp

ổn định

? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm

gì?

-> Vua quan tâm đến sản xuất => khuyến khích

nhân dân làm nông nghiệp

? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở

những mặt nào?

-> Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn vũ khí,

may mặc, xây dựng được thành lập

+ Các nghề thủ công: dệt lụa, làm giấy, đồ gốm

* Thủ công nghiệp:

- Lập nhiều xưởng mới

- Nghề có truyền thống phát triển

Trang 30

- GV: Vì đất nước đã độc lập, các nghề được tự do

phát triển, không bị kìm hãm như trước đây Mặt

khác, các thợ khéo cũng không bị cống nạp sang

Trung Quốc

? Hãy miêu tả lại cung điện Hoa Lư để thấy được

sự phát triển của nước ta thời Tiền Lê?

-> HS dựa vào SGK để miêu tả: cột dát vàng, bạc,

có nhiều điện, đài tế, chùa chiền, kho vũ khí, kho

thóc thuế được xây dựng  quy mô cung điện

hoành tráng hơn

? Thương nghiệp có gì đáng chú ý?

-> Nhiều khu chợ được hình thành, buôn bán với

nước ngoài phát triển

? Việc thiết lập quan hệ bang giao với nhà Tống có

-> Vua, các quan văn, quan võ và một số nhà sư

? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị?

-> Nông dân, thợ thủ công, người buôn bán và địa

chủ, nô tì

? Về văn hóa, trên lĩnh vực giáo dục có sự xâm

nhập của tư tưởng gì, từ đâu ?

-> Xuất hiện Nho học

? Tôn giáo phổ biến nhất nước ta lúc này là gì?

-> Đạo phật được truyền bá rộng rãi

? Vì sao các nhà sư thời kì này lại được trọng

dụng?

-> Do đạo Phật được truyền bá rộng rãi, các nhà sư

có học, giỏi chữ Hán  nhà sư trực tiếp dạy học,

làm cố vấn trong ngoại giao => rất được trọng

dụng

- GV kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống

của nhà sư Đỗ Thuận (dựa theo sách giáo viên)

? Đời sống sinh hoạt của người dân diễn ra như thế

nào?

-> Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian

như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đánh đu, võ, vật

diễn ra trong các lễ hội

* Thương nghiệp:

- Đúc tiền đồng

- Trung tâm buôn bán, chợ hìnhthành

- Buôn bán với nước ngoài

2 Đời sông xã hội và văn hoá:

* Xã hội:

- 2 tầng lớp cơ bản: thống trị và bịtrị

* Văn hoá:

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo Phật được truyền bá rộng rãi

- Chùa chiền được xây dựng nhiều,nhà sư được coi trọng

- Các loại hình văn hoá dân giankhá phát triển

4 Củng cố: (5 phút)

Trang 31

? Từ chính sách nông nghiệp thời Đinh - Tiền Lê, em hãy liên hệ sự quan tâm củanước ta đối với nông nghiệp hiện nay? (làm thủy lợi, miên thuế nông nghiệp…)

? Việc vua Lê tham gia sinh hoạt văn hóa dân gian cho thấy quan hệ vua và dân rasao? (sự gần gũi giữa vua và dân)

5 Hướng dẫn VN: (2 phút)

- Học bài theo câu hỏi SGK, và nội dung vở ghi

- Chuẩn bị bài “Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước” Phần I

- Năm vững các sự kiện về thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long

- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp và quân đội

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng lập bảng thống kê, hệ thống các sự kiện trong khihọc bài

3 Thái độ:

- Tuyên truyền kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội

- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc

- Ý thức chấm hành luật pháp và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc

1 Giáo viên: Lược đồ Đại Việt thời Lý - Trần, một số tranh ảnh về các công trình kiến

trúc nếu có, sơ đồ chính quyền

2 Học sinh:

? Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh - Tiền Lê

? Tại sao thời Đinh - Tiền Lê các nhà sư được trọng dụng?

Trang 32

GV: Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể

ngồi được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ

Triều Long Đĩnh là ông vua rất tàn bạo, nhân dân

ai cũng căm ghét Việc làm của ông: cho người vào

cũi thả trôi sông, róc mía trên đầu sư, dùng dao cùn

xẻo thịt người

? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong triều tôn ai

làm vua?

- Gọi HS đọc phần in nghiêng về Lý Công Uẩn

? Tại sao Lý Công Uẩn được tôn làm vua?

-> Vì ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên

được triều thần nhà Lê quý trọng

? Sau khi lên ngôi vua lý Công Uẩn làm gì?

GV: Năm 1010, Lý Công Uẩn quyết định dời kinh

đô Hoa Lư về Đại La và đổi Đại La thành Thăng

Long

- Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa

Lư và Thăng Long trên bản đồ

? Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại

La và đổi tên là Thăng Long?

-> Địa thế thuận lợi và là nơi tụ họp của 4 phương

? Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên

ước nguyện gì của ông cha ta?

-> Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng

định ý chí tự cường của dân tộc

? Nước ta dưới thời Lý có tên là gì, được đặt vào

thời gian nào?

GV: Năm 1054, nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt,

xây dựng và củng cố chính quyền từ TW đến địa

- Ai là người đứng đầu Nhà nước?

- Quyền hành của vua như thế nào?

- Có ai giúp vua lo việc nước?

Bộ máy chính quyền ở địa phương được tổ chức

như thế nào?

GV: Lưu ý học sinh chế độ vua quan theo lệ “Ai là

con cháu quan lại mới được làm quan”

- Năm 1009, Lê Long Đĩnh chết.Triều Tiền Lê chấm dứt

- Lý Công Uẩn lên ngôi.

- Năm 1010, Lý Công Uẩn dời đô

về Đại La, lấy tên là Thăng Long

- Năm 1054, nhà Lý đổi tên nước là

Đại Việt

- Bộ máy nhà nước:

2 Luật pháp và quân đội:

Trang 33

? Thời nhà Lý có bộ luật thành văn đầu tiên ra đời

đó là luật gì? ra đời vào năm bao nhiêu?

? Vì sao vua Lý lại cho soạn luật Hình Thư ?

-> SGK

? Bộ Hình thư bảo vệ ai? Cái gì?

-> Bảo vệ vua, triều đình, bảo vệ trật tự xã hội và

sản xuất nông nghiệp

? Quân đội nhà Lý gồm máy bộ phận?

-> Gồm có cấm quân và quân địa phương

Yêu cầu học sinh đọc bảng phân chia giữa cấm

quận và quân địa phương trong SGK

GV: Quân đội nhà Lý bao gồm các binh chủng: bộ

binh, thuỷ binh

? Nhận xét gì về tổ chức quân đội của nhà Lý?

? Trình bày các chính sách đối ngoại của nhà Lý

đối với các nước láng giềng?

-> Giữ quan hệ với Trung Quốc và Champa, kiên

quyết bảo vệ chủ quyền dân tộc

? Nhận xét gì về các chủ trương của nhà Lý?

-> Các chủ trương chính sách của nhà Lý vừa mềm

dẻo vừa kiên quyết

- Luật pháp: 1042 luật Hình thư rađời

- Quân đội: Gồm cấm quân và quânđịa phương tổ chức theo phép ngụbinh ư nông

- Quan hệ bình đẳng với các nướcláng giềng

GV: Đọc nôi dung một số điều luật trong bộ Hình thư:

"Lính bảo vệ cung và sau này cả hoạn quan khôn gtự tiện vào cung cấm Nếu ai vào

sẽ bị tội chết Người canh giữ không cẩn thận để người khác vào bị tội chết Cấm dânkhông được bán con trai, quan lại không được giấu con trai Những người cầm cố rượngđất sau 20 năm được chuộc lại Trả lại ruộng cho những người đã bỏ không cày cấy.Những người trộm trâu bò bị xử nặng, những người biết mà không báo cũng bị xử nặng "

? Yêu cầu HS điền vào những ô trống trong sơ đồ tổ chức bộ máy hành chính nhà

Lý ở trung ương và địa phương

- Em nghĩ gì về chủ trương của nhà Lý đối với các dân tộc ít người miền núi và cácnước láng giềng ?

5 Hướng dẫn VN: (1 phút)

- Học thuộc bài cũ, xem trước bài mới

- Sưu tầm tư liệu cho tiết sau

_***

Tuần 8

Bài 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM

LƯỢC TỐNG (1075 - 1077)

Trang 34

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp.

? Nhà Lý được thành lập như thế nào?

? Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền ở trung ương và địa phương? (lên bảng)

? Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nước?

3 Bài mới:

Năm 981, mối quan hệ giữa hai nước được củng cố, nhưng từ giữa thế kỉ XI, quan

hệ ngoại giao giữa hai nước đã bị cắt đứt bởi nhà Tống có nhưũgn hành động khiêu khíchxâm lược Đại Việt

+ Ngân khố tài chính nguy ngập

+ Nội bộ mâu thuẫn

+ Nhân dân khắp nơi đấu tranh

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:

- Nhà Tống xâm lược nước ta đểgiải quyết tình hình khó khăn trongnước

Trang 35

+ Bộ tộc người Liêu Hạ quấy nhiễu phía Bắc.

? Nhà Tống xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?

-> Giải quyết tình trạng khủng hoảng trong nước

? Để chiếm được Đại Vịêt nhà Tống đã làm gì?

-> Xúi giục vua Champa đánh lên từ phía nam;

Phía Bắc nhà Tống ngăn cản buôn bán giữa hai

? Cho biết một vài nét về Lý Thường Kiệt?

-> Lý Thường Kiệt sinh năm 1019 tại phường Thái

Hoà, Thăng Long, là người có chí hướng, ham đọc

binh thư, luyện võ nghệ, có cốt cách tài năng phi

thường

+ 23 tuổi ông làm quan

+ Vua Lý Nhân Tông phong Thái uý và nhận làm

con nuôi

? Sau khi làm tổng chỉ huy LTK đã bắt tay vào

công cuộc chuẩn bị đối phó với nhà Tống như thế

nào?

-> Mời Lý Đạo Thành làm thái sư, quân đội luyện

tập canh phòng suốt ngày đêm

+ Lệnh các tù trưởng mộ thêm binh lính phá âm

mưu của Tống, đem quân đánh Champa

GV: Lý Thường Kiệt cùng quan sỹ ngày đêm

luyện tập, mộ thêm binh lính quyết làm thất bại âm

mưu xâm lược của nhà Tống.Lý Thường Kiệt đưa

Lý Đạo Thành, một đại thần có uy tín cùng làm

việc nước

+ Vua Lý Thánh Tông và Thái uý LKT chỉ huy đạo

quân khoảng 5 vạn quân đánh Champa Vua

Champa bị bắt làm tù binh, buộc Champa phải cắt

3 châu (thuộc vùng đất Quảng Bình, Quảng Trị

ngày nay) để chuộc vua về

? Trước tình hình quân Tống như vậy, Lý Thường

Kiệt chủ trương đánh giặc như thế nào?

-> “Tiến công trước để tự vệ”

GV: Câu nói của Lý Thường Kiệt "ngồi yên đợi

giặc chặn thế mạnh của giặc" thể hiện điều gì?

-> Thể hiện chủ trương táo bạo nhằm giành thế chủ

2 Nhà Lý chủ động tấn công để phòng vệ:

* Hoàn cảnh:

- Nhà Tống ráo riết chuẩn bị xâmlược Đại Việt

- Chủ trương của nhà Lý là tấncông trước để tự vệ

Trang 36

động tiêu hao sinh lực địch ngay từ lúc chúng chưa

tiến hành xâm lược

(Nhấn mạnh: Đây là cuộc tấn công để bảo vệ

thuộc địa chứ không phải xâm lược)

GV: Tháng 10- 1075, 10 vạn quân ta chia làm 2

đạo tấn công vào đất Tống:

+ Quân bộ do các tù trưởng là Tông Đản và Thân

Cảnh Phúc chỉ huy vượt biên giới đánh châu Ung

+ Quân thuỷ do LTK chỉ huy theo vùng ven biển

QN đổ bộ vào châu Khâm và châu Liêm LTK sau

khi phá huỷ các kho tàng của giặc, tiến về bao vây

thành Ung Châu Để cô lập và tranh thủ sự ủng hộ

của nhân dân TQ, LTK đã cho yết bảng noi rõ mục

đích của cuộc tiến công của mình

? Mục đích làm việc đó là gì?

-> Để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trung

Quốc

GV: Cuộc tập kích diễn ra nhanh chong làm cho

các căn cứ quân sự của nhà Tống bị giáng nhiều

đòn nặng nề

? Tại sao nói đây là cuộc tấn công để tự vệ mà

không phải là cuộc tấn công xâm lược?

-> Vì:

+ Ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, kho lương

thảo đó là những nơi quân Tống tập chung lực

lượng, lương thực, vũ khí để xâm lược nước Đại

Việt

+ Khi hoàn thành mục đích, quân ta rút về nước

? Việc chủ động tấn công có ý nghĩ như thế nào?

-> Làm thay đổi kế hoạch và làm chậm lại cuộc tấn

công xâm lược của nhà Tống

* Kết quả: Sau 42 ngày đêm, quân

ta đã làm chủ thành Ung Châu,tướng giặc phải tự tử

* Ý nghĩa: Làm thay đổi kế hoạch

và làm chậm lại cuộc tấn cỗng xâmlược của nhà Tống vào nước ta

? Âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

? Nhà Lý đã dùng cách nào để đối phó với âm mưu của nhà Tống?

Trang 37

- HS nắm được diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn thứ hai

và thắng lợi to lớn của quân dân Đại Việt

1 Giáo viên: ƯDCNTT

2 Học sinh: đọc trước bài, trả lời các câu hỏi SGK.

2 KT Bài cũ: (3 phút) Trình bày trên bảng chiếu Hình thức trắc nghiệm

3 Bài mới:

Sau khi hoàn thành mục tiêu phá căn cứ vũ khí, lương thực, đẩy địch vào thế

bị động, LTK lệnh cho quân rút về nước Bị đánh bất ngờ và thua đau, liệu nhà Tống

có từ bỏ dã tâm xâm lược ĐV?

? Sau khi rút quân về nước, LTK đã làm gì?

? LTK đã tổ chức, bố trí lực lượng đối phó với cuộc

tiến công xâm lược ĐV của nhà Tống như thế nào?

-> Dự kiến quân Tống sẽ tiến vào nước ta theo 2

đường, LTK đã bố trí:

+ Một hệ thống phòng tuyến ngăn cản đường tiến

công của giặc ở những nơi hiểm yếu vùng biên giới

do các tù trưởng trực tiếp chỉ huy

+ Ở phòng tuyến hướng Đông Bắc, ta bố trí một đạo

quân mạnh do LTK chỉ huy chặn đường tiến theo

đường thủy của giặc

+ Đặc biệt, LTK tổ chức quân dân ĐV chuẩn bị

khẩn trương xây dựng một phòng tuyến kiên cố trên

sông Như Nguyệt, chọn nơi đây là điểm quyết chiến

chiến lược của quân dân ta

? Tại sao LTK chọn sông Như Nguyệt chặn ngang

tất cả ngả đường bộ từ Quảng Tây vào TL?

-> Lợi dụng địa thế tự nhiên, hiểm yếu như một

chiến hào khiến địch không dễ vượt qua

? Phòng tuyến sông Như Nguyệt được xây dựng

-> Cho quân xâm lược Đại Việt

GV: Cánh chủ đạo của quân Tống với lực lượng lên

tới 30 vạn dân binh do Quách Quỳ, Triệu Tiết hung

1 Kháng chiến bùng nổ:

* Phía Đại Việt:

- Các địa phương ráo riết chuẩn bị

bố phòng

- Chọn sông Như Nguyệt làmphòng tuyến chống quân xâm lượcTống

* Phía nhà Tống:

- 1076, tiến hành xâm lược ĐV theo

2 đường:

+ Cánh chủ đạo là đường bộ doQuách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy

+ Đường biển tiếp ứng cho HòaMâu dẫn đầu

 Kế hoạch hợp quân thủy bộ không

Trang 38

hổ tiến vào nước ta Trên đường tiến quân, gặp thôn

làng nào chúng cũng cướp phá, giết người không

thương tiếc Song, chúng đã vấp phải sự chống trả

quyết liệt của quân dân ĐV vùng biên giới do các tù

trưởng chỉ huy Đặc biệt ở ải Quyết Lý, chúng khiếp

đảm và khó khăn đối phó với đội quân tượng binh

của Thân Cảnh Phúc

- Khi phải qua ải Chi Lăng, Quách Quỳ còn kinh

hãi với cái chết của Hầu Nhân Bảo cách đây gần

100 năm nên quyết định đi theo đường vòng tuy

phải tốn rất nhiều sức lực và gian khổ Nhờ đó,

chúng đã thoát khỏi mai phục

 18/1/1077, chúng đến bờ bắc sông Như Nguyệt, bị

chặn đứng ở đây nên đóng quân đợi cánh quân thủy

ứng cứu Trong khi đó, thủy binh địch bị đánh tan

tác, không thể tiến sâu vào tiếp ứng cho đồng bọn

GV: Chờ mãi không thấy quân thủy đến, Quách

Quỳ cho quân đóng bè vượt sông Quân Lý phản

công bất ngờ, mãnh liệt, đẩy chúng quay trở về bờ

bắc

- Mỏi mắt chờ đợi mà không thấy quân thủy trong

khi lương thảo ngày một vơi, bệnh dịch xuất hiện

quân Tống đóng bè lớn tấn công lần 2 LTK thấy rõ

được chỗ yếu của giặc: Bè lớn di chuyển chậm, liền

cho quân bắn tên, đá làm giặc không kịp trở tay,

chết hàng loạt Quân Tống rơi vào tình trạng vô

cùng khốn đốn => Quá thất vọng, Quách Quỳ lệnh

“Ai bàn đánh sẽ chém” và ra lệnh cho quân phòng

ngự Trong khi đó, để động viên tinh thần chiến đấu

của quân sĩ, LTK sai người giả tiếng thần nhân đọc

bài thơ bất hủ: “Nam quốc sơn hà”

? Bài thơ phản ánh nội dung gì? Tác dụng?

-> Bài thơ được nhắc lại nhiều lần mạnh mẽ vang xa

làm tăng sức mạnh quyết chiến, quyết thắng cho

quân ta Quân giặc sợ hãi chán nản khiến cho Quách

Quỳ phải hạ lệnh cho các tướng sĩ "Ai còn bàn đánh

sẽ chém"

GV: Nhân cơ hội giặc đang hoang mang, đang đêm,

LTK mở trận quyết chiến, đánh thẳng vào doanh

trại của chúng  giặc bị bất ngờ, hốt hoảng, thua to

=> LTK quyết định kết thúc chiến tranh bằng biện

pháp mềm dẻo “giảng hòa”

? Vì sao đang ở thế thắng mà LTK chủ trương giảng

hòa?

-> Không làm tổn hại danh dự nước lớn

+ Giữ mối quan hệ bang giao hòa hiếu vì mục đích

- Cuối 1077, ta tập kích bất ngờ banđêm, địch thua to

b Kết quả:

- Ta chủ động giảng hòa, quânTống rút về nước

Trang 39

của ta là hòa bình.

? Vì sao nhân dân ta giành thắng lợi?

? Nêu những nét độc đáo trong cách đánh của LTK?

-> Cách tiến công chủ động

+ Cách phòng thủ: Chọn điểm quyết chiến, kết hợp

đánh quân sự và tâm lý

+ Cách kết thúc chiến tranh bằng giảng hòa

- Tinh thần đoàn kết và anh dũngchiến đấu của nhân dân ĐV

- Sự chỉ huy tài tình, kiệt xuất củaLTK

- Trình bày diễn biến cuộc chiến trên sông Như Nguyệt

- Đánh giá vai trò của LTK?

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Dưới thời Lý nền KT nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có chuyển biến và đạt một

số thành tựu nhất định: diện tích đất đai được mở rộng, thuỷ lợi được chú ý, nhiều nghề thủcông mới xuất hiện

- Việc buôn bán với nước ngoài được phát triển

2 Kĩ năng:

- Làm quen với kĩ năng quan sát tranh ảnh, phương pháp phân tích , lập bảng sosánh, đối chiếu và vẽ sơ đồ

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng tự hào dân tộc, ý thức xây dựng và bảo vệ văn hoá dân tộc cho HS

- Bước đầu có ý thức vươn lên trong xây dựng đất nước độc lập, tự chủ

1 Giáo viên:

- Tranh ảnh trong SGK Sưu tầm thêm một số tranh ảnh tư liệu cần thiết khác

2 Học sinh: trả lời các câu hỏi trong SGK.

Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HOÁ

I ĐỜI SỐNG KINH TẾ

Trang 40

- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp.

? Trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt bằng lược đồ?

? Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi?

? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?

3 Bài mới :

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi, đất nước được thanh bình Đó là điều kiệnthuận lợi để nhân dân ta chứng minh Người Việt không chỉ giỏi trong chiến đấu chốngxâm lược mà còn rất sáng tạo, anh hùng trong lao động sản xuất, xây dựng và phát triểnkinh tế Nhân dân thời Lý đã đạt được những bước phát triển về KT như thế nào?

GV Khẳng định: Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ

yếu và quan trọng nhất dưới thời Lý

? Ruộng đất trong cả nước thuộc quyền sở hĩu của

ai?

-> Của nhà vua

Giảng: Thực tế, ruộng đất đều do nông dân canh

tác Hằng năm, nhân dân các địa phương theo tục lệ

chia ruộng đất để cày cấy và nộp thuế cho vua.Tuy

nhiên, trong xã hội thời Lý, sự phân hoá ruộng đất

diễn ra khá mạnh Vua Lý lấy một số đất công làm

nơi thờ phụng, tế lễ

- Gọi HS đọc phần in nghiêng trong SGK:

? Trong lễ Tịch điền nhà Vua tự cầy mấy đường thể

hiện điều gì?

-> Để khuyến khích nhân dân sản xuất

? Những biện pháp nhà Lý khuyến khích phát triển

nông nghiệp?

-> Khai hoang, đào kênh mương, đắp đê, phong lụt

-> Ban hành luật cấm giết hại trâu bò, bảo vệ sức

kéo cho nông nghiệp

Giảng: Do vậy, dưới thời nhà Lý nhiều năm mùa

màng bội thu

? Tại sao N2 thời Lý phát triển mạnh như vậy?

-> Nhà nước quan tâm đến sản xuất nông nghiệp

+ Nhân dân chăm lo sản xuất

Giảng: Nông nghiệp phát triển tạo điều kiện cho các

ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển

2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp:

Định dạng
Số trang	88
Dung lượng	239,99 KB