Về kiến thức Giúp HS nắm đợc những ý cơ bản sau: - Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu; Cơ cấu xã hội 2 giai cấp cơ bản: Lãnh chúa và nông nô - Hiểu đợc khái niệm lãnh địa p
Trang 1Ngày soạn: 17/08/2008
Ngày dạy: … ………
Tiết 1:
Bài 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến
ở Châu Âu (Thời sơ - trung kì trung đại)
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức
Giúp HS nắm đợc những ý cơ bản sau:
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu; Cơ cấu xã hội (2 giai cấp cơ bản: Lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu đợc khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu đợc thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào, kinh tế trong thành thị khác nền kinh tế trong lãnh địa ra sao
2 Về t t ởng .
Bồi dỡng cho HS nhận thức đợc sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời từ XHCHNL sang XHPK
3 Về kĩ năng
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí của các quốc gia phong kiến
- Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL sang XHPK
II chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo án, SGK, bản đồ Châu Âu thời phong kiến.
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những t liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa
2 Học sinh: Bài soạn, SGK
III hoạt động dạy học
Trang 2GV treo biểu đồ các quốc gia Cổ đại (ở lớp 6) cho HS xác định lại các quốc gia cổ đại phơng Đông và phơng Tây
Vào bài mới
1 Hoạt động 1: Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
* Mục tiêu: Phần này HS cần nắm đợc các ý cơ bản sau:
- Ngời Giéc man xâm chiếm và tiêu diệt đế quốc Rôma (Cổ đại) lập các
v-ơng quốc mới
- Các giai cấp mới xuất hiện: Lãnh chúa và Nông nô dẫn đến xuất hiện XHPK Châu Âu hình thành
(Các quốc gia Ănglơxắc xông, Đông Gốt, Tây Gốt… về sau là Anh, Pháp, Tây Ban Nha… đợc hình thành từ đế quốc Rô ma do sự xâm nhập của ngời Giéc man)
Hoạt động dạy- học
? Khi tràn vào lãnh địa Rô ma ngời
Giecma đã làm gì
? Những việc làm đó có tác dụng nh thế
nào đến sự hình thành XHPK Châu Âu?
Viết bảng
- Cuối thế kỷ V đế quốc Rôma bị tiêu diệt
? Nhìn vào sơ đồ trên em thấy XHPK
Châu Âu gồm những giai cấp cơ bản
nào?
- XHPK Châu Âu: 2 giai cấp cơ bản:
- Lãnh chúa
- Nông nô
? Lãnh chúa phong kiến và nông nô đợc hình thành từ những tâng lớp nào trong xã hội Cổ đại ?
Tướng lĩnh
Quý tộc (có nhiều ruộng)
đát đất)
Công tước Hầu tước Bá tước Nam tước
(Tước vị)
Lãnh chúa (Giàu có quyền thế)
Nông dân
lãnh chúa)
Trang 3Nh vậy là xã hội phong kiến đợc hình thành ngay trong làng XHCHNL Một xã hội mới đợc hình thành Nó không xoá bỏ đợc sự bóc lột mà nó chỉ thay thế hình thức bóc lột này bằng hìh thức bóc lột khác
GV nói rõ cho HS hiểu đợc sự phát triển của xã hội loài ngời là hợp quy luật Xã hội Nguyên thuỷ -> XHCHNL -> XHPK -> …
2 Hoạt động 2: Lãnh địa phong kiến.
* Mục tiêu: HS cần nắm đợc
- Lãnh địa là vùng đất đai rộng lớn của lãnh chúa
- Nền kinh tế trong lãnh địa: Tự cung tự cấp (khép kín)
? Lãnh địa phong kiến là gì - Lãnh địa phong kiến: Là vùng đất đai
rộng lớn của lãnh chúa
- Mỗi lãnh chúa phong kiến đều có 1 lãnh địa riêng
? Nhìn vào H1 SGK hãy miêu tả lãnh
địa phong kiến và cuộc sống của lãnh
chúa trong lãnh địa ?
- Cuộc sống:
+ Lãnh chúa: Sung sớng
+ Nông nô: Khổ cực
? Nh vậy, trong lãnh địa nông nô có thể
tự tạo ra mọi sản phẩm phục vụ cho
mình mà không cần giao lu, trao đổi với
bên ngoài
Vậy đó gọi là nền kinh tế gì?
(khép kín, tự cung tự cấp độc lập)
- Nền kinh tế trong lãnh địa: Khép kín,
tự cung, tự cấp (độc lập)
3 Hoạt động 3: Sự xuất hiện các thành thị trung đại
* Mục tiêu: HS nắm đợc
- Thành thị trung đại xuất hiện là do sản xuất phát triển xuất hiện hàng hoá ngày càng nhiều dẫn đến nhu cầu cần trao đổi buôn bán
- Sống trong thành thị chủ yếu là thơng nhân và thợ thủ công
- Nền kinh tế trong thành thị: Mở rộng, giao lu buôn bán
GV cần cho học sinh nắm đợc lãnh địa là địa vị kinh tế và chính trị cơ bản trong thời kì phong iến phân quyền ở Châu Âu
? Em hiểu thế nào là phân quyền ?
Trang 4? Thành thị trung đại đã xuất hiện nh thế nào ?
? Nh vậy trong thành thị c dân chủ yếu
là ai ? Họ làm nghề gì ?
? Nền kinh tế trong thành thị có điểm gì
khác với nền kinh tế trong lãnh địa ?
? Thành thị xuất hiện có ý nghĩa gì đối
với nền kinh tế Châu Âu thời phong
kiến ?
( Góp phần thúc đẩy sản xuất hàng hoá
phát triển)
- Cuối thế kỷ XI hàng hoá sản xuất ngày càng nhiều -> cần thị trờng, nguyên liệu -> Trao đổi buôn bán -> Xuất hiện thành thị
- Nền kinh tế: Mở rộng giao lu buôn bán
* GV sơ kết bài: Học sinh nắm đợc các ý cơ bản:
- Sự hình thành XHPK Châu Âu là hoàn toàn hợp lý với quy luật của xã hội loài ngời
- Đặc trng cơ bản của lãnh địa phong kiến là địa vị kinh tế, chính trị độc lập
- Thành thị xuất hiện thúc đẩy hàng hoá phát triển Đồng thời là nguyên nhân -> suy vong XHPK
* Một số khái niệm cần nhớ:
- Lãnh chúa phong kiến: Là ngời giàu có, có nhiều ruộng đất, quyền thế trong xã hội phong kiến
- Lãnh địa phong kiến: Là vùng đất rộng lớn của lãnh chúa Là địa vị kinh
tế và chính trị độc lập trong xã hội phong kiến phân quyền
- Nông nô: Là ngời làm thuê cho lãnh chúa (lệ thuộc vào lãnh chúa)
IV h ớng dẫn làm bài tập và soạn bài mới
Bài tập:
Em hãy nêu rõ sự khác nhau giữa nền kinh tế trong lãnh địa và nền kinh tế trong thành thị
Soạn bài 2:
Trang 5- Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí.
- Các cuộc phát kiến đã tác động nh thế nào đến xã hội Châu Âu
- Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa ở Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
Ngày soạn: 18/08/2008
Ngày dạy: … ………
Tiết 2:
Bài 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến
Trang 6I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Giúp học sinh hiểu rõ:
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, nh là trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu
2 T t ởng.
Qua các SKLS, giúp học sinh thấy đợc tính tất yêu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội t bản chủ nghĩa
3 Kỹ năng
- Biết dùng biểu đồ Thế giới (hoặc quả địa cầu) để đánh dấu (hoặc xác định
đờng đi của 3 nhà phát kiến địa lí đã đợc nói tới trong bài
- Biết sử dụng khai thác tranh ảnh, lịch sử
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Bản đồ Thế giới hoặc quả địa cầu
- Những t liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát triển địa lí
- Tranh ảnh về những con tàu và những đoàn thuỷ thủ tham gia các cuộc phát kiến
2 Học sinh
Chuẩn bị những tranh ảnh … đã giao (nếu có)
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ:
? Lãnh địa là gì? Em hãy nêu đặc điểm kinh tế cơ bản trong lãnh địa ? Nền kinh tế trong lãnh địa khác gì so với nền kinh tế trong thành thị ?
? Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu diễn ra nh thế nào ?
B Bài mới
Trang 7Giới thiệu: ở thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển Đây là nguyên nhân thúc đẩy ngời phơng Tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lí (Làm cho giai cấp T sản ngày càng giàu có và thúc đẩy quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa nhanh chóng ra đời)
1 Hoạt động 1: Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm đợc những ý cơ bản sau:
- Nguyên nhân của các cuộc phát kiến: Sản xuất hàng hoá phát triển dẫn
đến nhu cầu thị trờng, nguyên liệu, vàng bạc
- Các cuộc phát kiến lớn: B.Điaxơ, Vaxcô Gama, Côlămbơ, Magienlăng…
- Kết quả của các cuộc phát kiến
Hoạt động dạy - học
? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc
phát kiến địa lí ?
Viết bảng
- Nguyên nhân: Sản xuất hàng hoá phát triển dẫn đến nhu cầu thị trờng, nguyên liệu, vàng bạc
? Điều kiện nào để thực hiện các cuộc
phát kiến lớn ?
(Khoa học kĩ thuật - đóng tàu, la bàn …)
? Nêu các cuộc phát kiến địa lí ?
GV treo biểu đồ Thế giới hoặc biểu đồ
H5 SGK cho học sinh lên bảng chỉ
- Các cuộc phát kiến: B.Điaxơ, Vaxcô Gama, Côlămbơ, Magienlăng…
GV treo biểu đồ thế giới (hoặc quả địa cầu) chỉ cho học sinh thấy con đờng
đi của các cuộc phát kiến địa lí, chỉ rõ vị trí xuất phát và điểm mà các nhà thám hiểu đã phát hiện ra nhờ những cuộc hành trình này
? Kết quả của các cuộc phát kiến địa lí ?
(Những cuộc phát kiến địa lí mang lại
cho các thơng nhân nguồn lợi gì ?)
GV giảng thêm về một số cuộc phát
kiến lớn: Côlămbơ, Magienlăng
- Kết quả: Tìm ra các Châu lục mới, những con đờng mới, những vùng đất mới, những tộc ngời mới
Mang lại cho giai cấp T sản những món lợi khổng lồ
Thúc đẩy thơng nghiệp Châu Âu phát triển
Trang 8* Mục tiêu: Học sinh cần nắm đợc:
- Các cuộc phát kiến địa lí có tác động lớn đến sự biến đổi xã hội ở Châu
Âu: Xã hội phong kiến -> Xã hội TBCN
- Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu hình thành
? Quý tộc và thơng nhân Châu Âu đã
làm gì để có đợc tiền vốn và đội ngũ
công nhân làm thuê ?
? Xã hội Châu Âu có mấy giai cấp?
? Giai cấp T sản và Vô sản đợc hình
thành từ những tầng lớp nào trong xã
hội phong kiến ?
(Thợ Thủ công, thơng nhân, nông nô)
? Quan hệ giữa 2 giai cấp T sản và Vô
sản nh thế nào ?
Mâu thuẫn giữa giai cấp T sản và quý
tộc phong kiến ?
GV: Nh vậy nền sản xuất mới TBCN ra
đời ngay trong lòng XHPK
(HS thảo luận) Trả lời
- Chủ nghĩa T bản Châu âu ra đời:
Giai cấp T sản:
- Tạo ra nguồn vốn
- Đội ngũ công nhân -> XHTB: - T sản
- Vô sản (HS thảo luận)
- Giai cấp T sản mẫu thuẫn với giai cấp Quý tộc -> Đấu tranh-> động lực thúc
đẩy quan hệ sản xuất TBCN phát triển
? Vậy quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu đợc hình thành nh thế nào ?
GV phân tích cho học sinh hiểu thêm về những biểu hiện của sự xuất hiện quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu
* Sơ kết bài:
Vào thế kỉ XV sản xuất hàng hoá phát triển dẫn đến nhu cầu thị trờng, vàng bạc, nguyên liệu -> các cuộc phát kiến địa lí -> kết quả của các cuộc phát kiến là cơ sở hình thành quan hệ sản xuất mới TBCN (ngay trong lòng XHPK)
IV h ớng dẫn học bài, làm bài tập
Trang 9Bài tập: Nêu các cuộc phát kiến địa lí ? Các cuộc phát kiến địa kí mang lại kết quả gì ? Kể tên một số cuộc phát kiến sớm nhất
Soạn bài 3:
? Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục Hng ?
Nội dung của phong trào văn hoá Phục Hng là gì ?
? Phong trào cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp nh thế nào đến xã hội Châu Âu thời kì bấy giờ ?