Mục tiêu: - Kiến thức: Đời sống cơ cực của nhân dân các dân tộc dới triều Nguyễn là nguyễn nhân dẫn đến sự bùng nổ hàng trăm cuộc nổi dậy trên khắp nớc ta.. Phơng tiện dạy học: - Lợc đ
Trang 1Tuần 30 - T59 Chơng VI: Việt Nam nửa đầu thế kỉ xix
Sn: / /2007 Bài 27: chế độ phong kiến nhà nguyễn
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền mọi quyền
hành tập trungvào trong tay vua Các vua Nguyễn thần phục nhà Thanh và khớc
từ mọi tiếp xúc với các nớc phơng Tây Sự phát triển của các ngành kinh tế ở thời
Nguyễn gặp nhiều hạn chế Đời sống nhân dân khổ cực nguyên nhân bùng nổ
khởi nghĩa nông dân
- T tởng: Chính sách của triều đình không phù hợp với yêu cầu lịch sử nên
kinh tế, văn hoá xã hội không có điều kiện phát triển Truyền thống chống áp bức
bóc lột của nhân dân ta dới thời phong kiến
- Kỹ năng: Nhận xét các hình trong sách giáo khoa, làm quen với việc su
tập tranh ảnh liên quan đến thời kì lịch sử; vẽ lợc đồ, xác định địa bàn diễn ra các
cuộc khởi nghĩa lớn
B Phơng tiện dạy học:
- Tranh ảnh quân đội nhà Nguyễn
- Bản đồ, lợc đồ Việt Nam thời Nguyễn
C Tiến trình dạy - học.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra
? Quang Trung đã có những chính sách, biện pháp gì để phcụ hồi kinh tế, ổn
định xã hội, phát triển văn hoá dân tộc ?
- Giáo viên nhận xét - khái quát vào bài:
Vua Quang Trung mất, là tổn thất lớn lao cho cả nớc Thái tử Nguyễn
Quang Toản lên ngôi vua không đập tan đợc âm mu xâm lợc của Nguyễn ánh
Triều Tây Sơn tồn tại 25 năm (1778-1802) thì sụp đổ Chế độ phong kiến nhà
Nguyễn thành lập
3 Bài mới.
Khởi động:
Giáo viên giới thiệu cho học sinh tình hình
triều Tây Sơn khi vua Quang Trung mất
- Tờng thuật trên bản đồ Việt Nam trận chiến
- Triều Tây Sơn suy yếu Nguyễn
Trang 2- Quang Toản lên ngôi, không đủ sức gánh vác
công việc đất nớc
- Nguyễn Nhạc an phận
Triều Tây Sơn suy yếu
- Nhân cơ hội đó Nguyễn ánh đã làm gì ?
Đem thuỷ quân lấn dần vùng đất Tây Sơn
* Giáo viên sử dụng bản đồ Việt Nam tờng
thuật trận chiến Nguyễn ánh đánh đổ Tây Sơn
Sau khi thành lập, nhà Nguyễn đã làm gì để
lập lại chế độ phong kiến tập quyền?
* Giáo viên giải thích - phân tích
- Giải thích: quân chủ tập quyền? (HS)
* Giáo viên dùng lợc đồ Việt Nam thời
hành chính dới triều Nguyễn ?
*Lần đầu tiên trên lãnh thổ thống nhất các tổ
chức hành chính đợc sắp đặt chính quy nh vậy
Vua Gia Long chú trọng củng cố luật pháp
nh thế nào ?
Luật Gia Long: "Hoàng triều hình luật" gồm 22
quyển với 398 điều luật nội dung dựa hẳn vào bộ
luật nhà Thanh
- Đối với quốc phòng, nhà Nguyễn thi hành
những biện pháp gì?
Học sinh dựa SGK - nêu vấn đề
Diễn giảng: Nông dân đi phu - lính xây
đứng đầu tỉnh lớn: tổng đốc nhỏ: tuần phủ
- 1815, nhà Nguyễn ban hành luật Gia Long:
"Hoàng triều hình luật"
Quân đội và quốc phòng đợc tổ chức quy củ, chặt chẽ
Trang 3Nhận xét về quan võ và lính cận vệ thời
Nguyễn ?
- Quan võ: mình mặc áo bào, ngồi trên lng
ngựa, có lọng che rất oai phong
- Lính cận vệ đợc trang bị đầy đủ khí giới,
quân phục
Điều đó chứng tỏ sự quan tâm của nhà
Nguyễnđối với quân đội nh thế nào ?
* Giáo viên khái quát phần 1
Dựa vào kiến thức trong SGK - 136, em hãy
cho biết những chính sách về nông nghiệp của
nhà Nguyễn ?
VD: Nguyễn Công Trứ chiêu mộ dân lu vong
khai phá miền ven biển (Tiền Hải)
- Cuộc khai hoang có tác dụng nh thế nào ?
- Mặc dù diện tích canh tác tăng nhng dân lu
cong vẫn còn ? Vì sao ?
- Ruộng bỏ hoang nhiều
- Địa chủ, cờng hào cớp ruộng
- Chế độ quân điền không còn tác dụng
Đê điều thời Nguyễn nh thế nào ?
Tại sao việc đắp đê lại gặp khó khăn ?
"Oai oái nh phủ Khoái xin cơm"
(Phủ Khoái Châu)
*Giáo viên nhấn mạnh: Kinh tế sa sút
- Đối ngoại:
Thuần phục nhà Thanh
2 Kinh tế dới triều Nguyễn.
a Nông nghiệp
* Phía Nam:
- Chú trọng khai hoang và di dân lập ấp, đồn điền
- Tăng diện tích canh tác
* Phía Bắc
- Đê điều không đợc quan tâm tu sửa nạn tham nhũng phổ biến, hạn hán lũ lụt liên tiếp
- Tài chính thiếu hụt
Trang 4Thủ công nghiệp thời Nguyễn có đặc điểm gì
* Học sinh đọc phần in nghiêng
- Có nhiều xởng sản xuất…
Nhận xét của ngời nớc ngoài gợi cho em suy
nghĩ gì về tài năng của thợ thủ công nớc ta đầu
thế kỷ XIX ?
- Thông minh, cần cù, sáng tạo, tay nghề cao
- Bớc đầu làm quen với 6 mới ở Phơng Tây
Mặc dù có nhiều tiềm lực nhng vì sao thủ
công nghiệp không phát triển đợc ?
- Thợ giỏi bị bắt vào các xởng của Nhà nớc,
mai mọt mọi tài năng
- Các mỏ khoảng sản khai thác thất thờng, xa
- Thơng cảng Hội An đông vui tấp nập, thuyền
bè nh mắc cửi gần bờ có điếm canh quản lí các hoạt
động ven biển
- Mở rộng buôn bán với các nớc trong khu vực
(Trung Quốc) hạn chế buôn bán với các nớc
- Thế kỉ XIX buôn thuận tiện
- Xuất hiện nhiều thị tứ mới
c Th ơng nghiệp
- Hạn chế buôn bán với các nớc phơng Tây
- Nội thơng phát triển
* Giáo viên khái quất nhấn mạnh: Mặc dù kinh tế có nhiều điều kiện phát
triển nhng những chính sách phản động của nhà Nguyễn đã không đáp ứng đợc
nhu cầu của lịch sử nền kinh tế xã hội
* Củng cố: - Những hạn chế trong việc trị nớc của triều Nguyễn ?
- Hậu quả của những hạn chế đó ?
* H
ớng dẫn: - Nắm nội dung bài theo yêu cầu
- Làm bài tập lịch sử bài 2 (72); 3,4 (73)
- Đọc bài 28
Trang 5Tuần 30 - T60 Bài 27: chế độ phong kiến nhà nguyễn
Sn: / /2007 ii Các cuộc nổi dậy của nhân dân
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Đời sống cơ cực của nhân dân các dân tộc dới triều Nguyễn là
nguyễn nhân dẫn đến sự bùng nổ hàng trăm cuộc nổi dậy trên khắp nớc ta
- T tởng: Nhận thức về truyền thống chống áp bức bóc lột của nhân dân ta
dới chế độ phong kiến
- Kỹ năng: Xác định đợc trên lợc đồ địa bàn diễn ra các cuộc khởi nghĩa
lớn
B Phơng tiện dạy học:
- Lợc đồ những nơi bùng nổ cuộc đấu tranh lớn của nhân dân chống vơng
triều Nguyễn (TK XIX)
C Tiến trình dạy - học.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra
Nhà Nguyễn đã thành lập và củng cố nền thống trị nh thế nào ?
Em có nhận xét gì về tình hình thủ công nghiệp, chính sách ngoại thơng của
nàh Nguyễn với các nớc phơng Tây ?
3 Bài mới.
Khởi động: Giáo viên nhận xét vào bài: Chính quyền phong kiến Nguyễn
đ-ợc thiết lập nhng cha quan tâm thực sự tới đời sống nhân dân Nhà Nguyễn xoá
bỏ những chính sách tiến bộ của Tây Sơn, ban hành chính sách mới nhằm thắt
chặt ách thống trị, duy trì nền kinh tế trong vào bảo thủ lạc hậu, cô lập với thế
giới bên ngoài ảnh hởng đến đời sống nhân dân Họ phản ứng
II Các cuộc nổi dậy của nhân dân.
Học sinh đọc SGK
Dựa vào nội dung SGK, em hãy nêu nhận xét
về đời sống nhân dân dới triều Nguyễn ?
Đời sống nhân dân nhất là nông dân cực khổ
Nguyên nhân nào dẫn tới điều đó ?
- Địa chủ, cờng hào cớp ruộng đất
- Tô thuế nặng nề, dịch bệnh, đói kém
* Giáo viên nhấn mạnh:
1 Đời sống nhân dân dới triều Nguyễn.
Đời sống nhân dân cực khổ, nặng nề
- Hào lí chiếm ruộng đất
- Tô thuế, lao dịch khắc nghiệt
Trang 6- Giáo viên đi sâu vào 3 cuộc khởi nghĩa.
* Hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu ?
* Thuật lại các cuộc khởi nghĩa theo SGK ?
Giáo viên giới thiệu thủ lĩnh, địa bàn hoạt động,
diễn biến từng cuộc khởi nghĩa trên bản đồ
- Phan Bá Vành là ngời nh thế nào ?
Ngời làng Minh Giám nghèo
- Nguyên nhân nào khiến Bá Vành khởi nghĩa ?
- Bất bình với giai cấp thống trị
- 1821 nhân dân bị nạn đói khởi nghĩa
Giáo viên tờng thuật
Đầu 1827 quân triều đình bao vây Trà Lũ
3-1827 quân triều đình tấn công dữ dội Lực lợng mảnh
rút ông bị thơng và bị bắt ⇒ đây là cuộc khởi
nghĩa nông dân điển hình nhất đầu thế kỉ XIX dới
thời Nguyễn
Nông Văn Vân là ai ?
Vì sao ông lại nổi dậy ?
Học sinh trả lời theo SGK
2 Các cuộc nổi dậy:
- Khởi nghĩa diễn ra liên tục
- Quy mô rộng lớn, sôi nổi, rộng khắp từ Bắc Nam
a Khởi nghĩa Phan Bá Vành
- Thời gian (1821-1827)
- Địa bàn: Thái Bình, Nam
Định, Hải Dơng, Quảng Ninh
- Căn cứ: Trà Lũ (Nam Định)
b Khởi nghĩa Nông Văn Vân
- 1833-1835
- Nông Văn Vân là tù trởng dân tộc Tày ở Cao Bằng cùng các tù trởng tập hợp dân chúng nổi dậy
- Địa bàn: các tỉnh miền núi
Trang 7 2 lần quân triều đình đem quân đàn áp.
Nêu nhận xét về cuộc khởi nghĩa ?
Là cuộc đấu tranh lớn, tiêu biểu của nhân dân
các dân tộc thiểu số
Hãy cho biết vài nét về Lê Khôi ?
Giải thích: thổ hào ? Là ngời có thế lực ở địa
phơng (miền núi) thời phong kiến
* Giáo viên tờng thuật: (SGK); (lớt)
Cho biết vài nét về Cao Bá Quát ?
- Nhà thơ lỗi lạc, nhà nho yêu nớc
- Thông cảm đau xót nỗi thống khổ của nhân
dân
- Căm ghét chế dodọ nhà Nguyễn
* Giáo viên tờng thuật: Cao Bá Quát suy tôn 1
ngời chắt của vua Lê Duy Cự làm minh chủ, giơng
cao lá cờ "Phù Lê" và định khởi nghĩa ở Hà Nội, Bắc
Ninh
- Kế hoạch bị lộ khởi nghĩa nổ ra sớm kết
qủa: bại
Tuy bại nhng cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa ?
⇒ Cuộc khởi nghĩa nông dân có sự tham gia của
nhiều nho sĩ
(⇒ TT-TTS CM không triệt để)
*Các cuộc khởi nghĩa trên có gì giống và khác
nhau ?
Học sinh thảo luận nhóm, đại diện trình bày
nhận xét , giáo viên khái quát:
*Giống: Mục tiêu: chống chính quyền phong
kiến nhà Nguyễn
Kết qủa: bại
* Khác: Tính chất:
Khởi nghĩa: Phan Bá Vành, Cao Bá Quát
khởi nghĩa nông dân Địa bàn: Đồng Bằng
Khởi nghĩa: Nông Văn Vân: khởi nghĩa các
dân tộc Địa bàn : Miền núi
- Ng ời lãnh đạo:
+ Phan Bá Vành: nông dân
- Diễn biến:
- Năm1835 khởi nghĩa bị dập tắt
c Cuộc khởi nghĩa Lê Khôi
- Lê Khôi: thổ hào ở Cao Bằng
- Địa bàn…
d Khởi nghĩa Cao Bá Quát
- Cao Bá Quát: nhà nho yêu nớc, nhà thơ lỗi lạc
- Khởi nghĩa: 1854-1856
- Dự định khởi nghĩa ở Hà Nội, Bắc Ninh
- Kế hoạch bị lộ, Cao Bá Quát
hy sinh, khởi nghĩa bị dập tắt
Trang 8+ Nông Văn Vân: Dân tộc Tày
+ Cao Bá Quát: nho sĩ
- Thời gian cách xa nhau, triều đình Nguyễn dễ
đàn áp
Học sinh thảo luận các câu sau:
Vì sao các cuộc khởi nghĩa đều thất bại ?
- PT rầm rộ, rộng khắp nhng phân tán thiếu sự
liên kết lực lợng
- Triều đình Nguyễn đàn áp dã man
Tuy vậy các cuộc khởi nghĩa trên có ý nghĩa ?
* ý nghĩa:
- Thể hiện tinh thần đấu tranh của các tầng lớp nhân dân chống triều đình Nguyễn
- Góp phần bảo tồn những giá trị của dân tộc
*Củng cố - luyện tập
1 Nguyên nhân dẫn tới đời sống nhân dân khổ cc ?
2 Tóm tắt nét chính của 3 cuộc khởi nghĩa lớn (a,b,d)
3 Điền tiếp vào ô trống thứ 2 cho hợp logíc
Đời sống nhân dân thống khổ nhân dân nổi dậy đấu tranhGiải đáp: ô chữ có 6 chữ
4 Mục tiêu của các cuộc khởi nghĩa ?(Chính quyền phong kiến nhà
Trang 9Tuần 31 - T61 Bài 28:
Sn: / /2007 Sự phát triển của văn hoá dân tộc
cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu TK XIX
i văn học - nghệ thuật
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Sự phát triển cao hơn của nền văn hoá dân tộc với nhiều thể
loại phong phú, nhiều tác gia nổi tiếng
+ Văn nghệ dân gian phát triển, các thành tựu hội hoạ dân gian, kiến trúc
+ Sự chuyển biến về khoa học, kĩ thuật: Sử học, địa lí, y học, cơ khí đạt
những thành tựu đáng kể
- T tởng: Trân trọng, ngỡng mộ, tự hào đối với những thành tựu văn hoá,
khoa học mà ông cha ta đã sáng tạo ra
+ Góp phần hình thành ý thức, thái độ, bảo vệ và phát huy những di sản văn
hoá
- Kỹ năng: Miêu tả thành tựu văn hoá; quan sát, phân tích, trình bày suy
nghĩ riêng về các tác phẩm nghệ thuật có trong bài học
- Đời sống nhân dân ta dới triều Nguyễn nh thế nào ?
- Tóm tắt những nét chính về 3 cuộc khởi nghĩa ở nửa đầu TK XIX ?
Học sinh dựa vào văn học đã học
Trong thời kì này văn học nớc ta có những thể
loại nào ?
1 Văn học
* Văn học dân gian: Tục ngữ, ca dao, truyện nôm dài, truyện tiếu lâm
*Văn học bác học:
Trang 10Nêu tác giả, tác phẩm tiêu biểu ?
Học sinh thảo luận
Kết luận: Nguyễn Du là nhà thơ kiệt xuất
nhất thời kì này
Truyện Kiều: Nguyễn Du
Nội dung nh thế nào ?
Lên án bất công và tội ác trong xã hội phong
kiến, ca ngợi cuộc đất tranh chóng áp bức của nhân
dân
* Giáo viên đọc một vài đoạn trong tác phẩm,
đọc một số lời nhận định về tác phẩm, tác giả
(Nguyễn Du là danh nhân văn hoá thế giới)
Hãy nêu tên một số tác giả và tác phẩm tiêu
biểu của thời kì này ?
Học sinh dựa SGK nêu
DG: Hồ Xuân Hơng: tài năng hiếm có, một nhà
thơ nôm châm biếm nổi tiếng Thơ của bà đả kích sâu
cay vua quan phong kiến, bênh vực quyền sống của
ngời phụ nữ
Em hãy trích dẫn vài câu hay trong một đoạn
thơ của một trong các tác giả trên ?
Nội dung của các tác phẩm thời kì này là gì ?
Nhận xét nền văn học thời kì TK XVIII - XIX?
Tại sao văn học bác học thời kì này lại phát
triển rực rỡ đạt đến đỉnh cao nh vậy ?
- Học sinh thảo luận trình bày, giáo viên khái
quát:
- Đây là thời kì khủng hoảng trầm trọng của chế
độ phong kiến
- Giai đoạn bão táp cách mạng sông động trong
lịch sử văn học phản ánh hiện thực xã hội thời kì
Tác giả truyện nôm:
- "Truyện Kiều" của Nguyễn Du
- "Bà huyện Thanh Quan" của
Chinh Phụ Ngâm KhúcQua đèo ngang
Cung đàn gân khúc
⇒ Nội dung: phản ánh phong phú, sâu sắc cuộc sống xã hội đ-
ơng thời và tâm t tình cảm của nhân dân
Trang 11này là cơ sở để văn học phát triển
Em hiểu văn nghệ dân gian gồm những thể
loại nào ?
- Sân khấu, chèo, tuồng, quan họ, lí, hát dặm
miền xuôi; hát lợn, hát xoan ở miền núi
- Quê em có những điệu hát dângian nào ?
- Dân tộc Thái: Múa xoè
- Tây nguyện: Trờng ca Tây Nguyên: Hát khan
⇒ Tóm lại: mỗi dân tộc đều có lời ca, điệu múa
của riêng mình góp phần vào kho tàng văn nghệ
chung của cộng đồng ngời Việt Nam
* Giáo viên giới thiệu tranh dân gian
- Quan sát tranh dân gian em có nhận xét gì về
đề tài tranh dân gian ?
- Phong phú, đạm đà bản sắc dân tộc
- Phản ánh mọi mặt sinh hoạt và nguyện vọng
của nhân dân
VD: "chăn trâu thổi sáo" đó là ớc mọng, thú vui
nói lên sự yêu đời, lạc quan, và ớc vọng thanh bình
Học sinh trình bày tranh su tầm theo nhóm ?
Giáo viên nhận xét đánh giá chung
Dựa vào SGK hãy nêu những thành tựu kiến
trúc nổi bật thời kì này ?
2 Nghệ thuật
Văn nghệ dân gian: phát triển phong phú
- Sân khấu: chèo, tuồng
* Hội hoạ
- Xuất hiện tranh dân gian đậm
đà bản sắc dân tộc và truyền thống yêu nớc
Tranh Đông Hồ
* Kiến trúc:
Trang 12* Giáo viên cho học sinh xem tranh chùa Tây
Phơng (ở Thạch Xá, Thạch Thất, Hà Tây) do nhân
dân làm vào khoảng 1794
Em có nhận xét gì về nghệ thuật kiến trúc
chùa Tây Phơng ?
- Kiến trúc đặc sắc, mái uốn cong kiểu cung
đình tạo sự tôn vinh cao quý
* Giáo viên giới thiệu thêm: Chùa Tây Phơng có
18 pho tợng La Hán với phong cách khác nhau
Cho học sinh xem một số bức tranh chụp các
t-ợng gỗ để học sinh miêu tả, giáo viên miêu tả kĩ một
bức
VD: Tợng tuyết Sơn: nét mặt đăm chiêu, suy
t-ởng, từng vệt xơng ngực nổi hầu, bàn tay, bàn chân
gầy gò trơ ra từng đốt xơng
⇒ toàn thân tợng nói lên đây là con ngời khổ
hạnh, đang tập trung tâm trí cho việc tu luyện
* Học sinh xem ảnh chụp 9 đỉnh đồng ở Huế
Học sinh nhận xét , giáo viên khái quát: tinh
sảo, kĩ thuật cao, thể hiện tài năng bậc thầy của
những nghệ nhân
* Qua tìm kiếm em có nhận xét gì về nghệ
thuật kiến trúc thời kì này ?
- Chủ yếu là đình, chùa ở các làng do nhân dân xây dựng.+ Chùa Tây Phơng (Hà Tây)+ Chùa Hơng tích (Hà tây)+ Đình làng Đình Bảng ở Tà Sơn - Bắc Ninh
+ Lăng tẩm - Huế+ Khuê Văn Các - Hà Nội
* Điêu khắcPhát triển rực rỡ, tinh xảo, kĩ thuật
Nghệ thuật tạc tợng, đúc đồng rất tài hoa
⇒ kiến trúc độc đáo
*Củng cố:
- Sự phát triển rực rỡ của văn học nôm cuối TK XVIII nửa đầu TK
XIX nói lên điều gì về ngôn ngữ và văn học của dân tộc
- Nghệ thuật TK XVIII - XIX có gì mới so với trớc đó
* H ớng dẫn: - Su tầm những bài dân ca
- Học theo SGK
- Chuẩn bị phần II bài 28
Trang 13Tuần 31 - T62 Bài 28:
Sn: / /2007 Sự phát triển của văn hoá dân tộc
ii GIáo dục, khoa học - kĩ thuật
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Nhận thức rõ bớc tiến quan trọng các ngành nghiên cứu, biên
soạn lịch sử, địa lí, y học phát triển
- Một số kĩ thuật phơng Tây đã đợc thợ thủ công Việt Nam tiếp thu những
hiệu quả ứng dụng cha nhiều
- T tởng: Tự hào về di sản và thành tựu khoa học của tiền nhân trong các
lĩnh vực sử học, địa lí, y học; tự hào về tài năng sáng tạo của ngời thợ thủ công
n-ớc ta ở cuối thế kỉ XVIII - XIX
- Kỹ năng: Khái quát giá trị những thành tựu đạt đợc về khoa học, kĩ thuật
- Trình bày những nét lớn về văn hoá nớc ta cuối thế kỉ XVIII đầu TK XIX ?
Sự phát triển của văn học nôm nói lên điều gì về ngôn ngữ, văn hoá của dân
tộc ta ?
- Nghệ thuật nớc ta cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX đạt đợc những thành tựu
gì ?
3 Bài mới.
Giáo viên nhận xét - vào bài: Cùng với sự phát triển của vănhọc, nghệ thuật
Khoa học - kĩ thuật ở nớc ta thời kì này cũng đạt đợc nhiều thành tựu rực rỡ, đặc
biệt sự du nhập của KT tiên tiến phơng tây Với chính sách bảo thủ, đóng kín của
CĐPK, các ngành khoa học mới không thể phát triển mạnh đợc
II Về giáo dục, khoa học - kĩ thuật
- Giáo viên trình bày theo SGK
+ Thời Tây Sơn, Quang Trung quan tâm tới
giáo dục thi cử nh thế nào ?
1 Giáo dục, thi cử:
- Quang Trung ra chiếu lập học
chấn cảnh lại việc học tập, thi cử
mở trờng công ở các xã để con
em nhân dân có điều kiện đi
Trang 14+ Đến thời Nguyễn có gì thay đổi so với thời
- Học sinh dựa SGK trả lời
- Giáo viên cung cấp thêm thông tin về Lê Quý
Đôn: (1726-1784)
- Ngời Huyện Duyên Hà - Thái Bình
- Một ngời học giỏi nổi tiếng: 6 tuổi biết làm
thơ, có trí nhớ kì lạ, ham đọc sách 17 tuổi giải
nguyên ; 26 tuổi - bảng nhãn nhà bác học lớn nhất
thế kỉ XVIII
+ Cuốn: Phủ hiên tạp lục cuốn sách duy nhất ghi
chép kĩ lỡng tình hình KT - CT, XH ở Đàng Trong
thế kỉ XVIII về trớc
Giáo viên giới thiệu Phan Huy Chú (1782-1840)
Quốc Oai - Hà Tây
Là ngời giỏi, hay chữ chán cảnh quan trờng
về quê dạy học, viết sách
Dựa vào SGK nêu những công trình nghiên
cứu tiêu biểu về địa lí học ?
- Học sinh nêu ý cơ bản
* GV giới thiệu ảnh chân dung Lê Hữu Trác
Giới thiệu Lê Hữu Trác: (1720-1791)
- Xuất thân từ gia đình nho học ở Hng Yên
+ 1836 Minh Mạng cho lập "Tử dịch quán" dạy tiếng nớc ngoài
hệ thống, cung cấp 1 khối lợng kiến thức giá trị về nhiều lĩnh vực KT - CT - VH )…
* Địa lí:
- Gia định thành thống trí của Trịnh Hoài Đức
- Nhất thống d địa trí của Lê Quang Định
* Y học:
- Lê Hữu Trác biệt hiệu (Hải ợng Lãn Ông)
Trang 15Th Từ bỏ quan trờng thầy thuốc của nhân dân.
Những cống hiến của ông đối với ngành y học
dân tộc ?
- Phát hiện công dụng của 305 vị thuốc nam,
2854 phơng thuốc trị bệnh
- Nghiên cứu sách "Hải thợng y tông tâm tĩnh"
(66 quyển) tổng kết và phát huy thành tựu y học cổ
truyền, kinh nghiệm cá nhân
Dựa vào SGK hãy nêu những thành tựu về kĩ
- TK XIX nhiều thành tựu khoa học phơng Tây
dội vào Việt Nam, vua Minh Mạng cho chế tạo máy
ca để xẻ gỗ chạy bằng sức trâu hay sức nớc
- 1839, vua Minh Mạng cho chế tạo thí nghiệm
tàu chạy bằng máy hơi nớc theo kiểu phơng Tây nhng
kĩ thuật này không đợc phát huy
(T liệu trong SGV - 173)
Những thành tựu KHKT thời kì này phản ánh
điều gì ?
Học sinh trao đổi trình bày
Giáo viên khái quát:
- Nhân dân ta biết tiếp thu những thành tựu
KHKT của các nớc phơng Tây chứng tỏ nhân dân ta
biết vơn lên, vợt qua tình trạng lạc hậu
Có ý kiến cho rằng những thành tựu đó cha
đ-ợc nhà nớc khuyến khích em hiểu vì sao nh vậy ?
Triều Nguyễn với t tởng bảo thủ, lạc hậu đã
ngăn cản, không tạo cơ hội đa nớc ta tiến lên (đóng
cửa đối với các nớc phơng Tây)
(Ông cho rằng y học nớc nhà không thể tách rời kho tàng y học dân gian)
2 Những thành tựu về kĩ thuật
- Kĩ thuật làm đồng hồ, kính thiên văn, tàu thuỷ
(TK XVIII một số thành tựu KHKT phơng Tây ảnh hởng vào nớc ta)
TK XIX nhiều thành tu khoa học phơng Tây dội vào Việt Nam
Củng cố: - Bài tập trắc nghiệm (SBT - 74)
- Câu hỏi 1-2 SGK/146
H
ớng dẫn: - Nắm nội dung bài theo mục tiêu
- Làm câu hỏi ôn tập chơng V - VI bài 29