Tĩnh gia trong công cuộc đổi mới 1986 2003

Cụ thể là: Đất nớc lâm vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trên tất cả mọilĩnh vực, sản xuất trì trệ, lạm phát phi mã, nạn thất nghiệp gia tăng, đời sống nhân dân đói kém… Trớc thực trạng

Do trình độ và khả năng nghiên cứu còn nhiều hạn chế, điều kiện tự liệu có hạn Vì vậy đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Tôi mong đợc sự đóng ý kiến nhiệt tình của thầy cô, bạn bè cũng nh tất cả mọi ngời quan tâm đến đề tài này để giúp tôi hoàn chỉnh đề tài tốt hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

A- Dẫn luận

1 Lý do chọn đề tài

Đại thắng mùa Xuân 1975 đã kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống

Mỹ cứu nớc của dân tộc ta, thực hiện sự nghiệp thống nhất đất nớc

Trong mời năm 1976-1985 bớc đầu đi lên chủ nghĩa xã hội là một chặng đờng

đầy khó khăn thử thách Tuy nhiên, bằng những nổ lực phấn đấu, nhân dân ta đã từngbớc khôi phục, hàn gắn vết thơng chiến tranh và đạt đợc những thắng lợi bớc đầu quantrọng Song bên cạnh thắng lợi đó chúng ta đã vấp phải những khó khăn, khuyết điểm,hạn chế Cụ thể là: Đất nớc lâm vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trên tất cả mọilĩnh vực, sản xuất trì trệ, lạm phát phi mã, nạn thất nghiệp gia tăng, đời sống nhân dân

đói kém… Trớc thực trạng đó, đảng ta đã khẳng định năng lực của mình bằng việcnhanh chóng nhìn nhận những thiếu sót, hạn chế của 10 năm xây dựng chủ nghĩa xãhội Và quan trọng hơn đảng ta đã đề ra đờng lối đổi mới từ Đại hội toàn quốc lần thứ

VI Đổi mới là tất yếu và nó có ý nghĩa sống còn đối với đất nớc Đại hội VI - Đại hội

đổi mới thực sự là “chiếc la bàn” đã định vị hớng đi đúng đắn cho con thuyền cáchmạng xã hội chủ nghĩa trong cơn “sóng to gió lớn” của đất nớc

Nghị quyết đổi mới của Đại hội VI mang đến một luồng sinh khí mới trongcả nớc Trên mọi miền của Tổ quốc từng bớc tiếp thu chủ trơng, đờng lối, nhiệm

vụ, mục tiêu mà Đảng đề ra, vận dụng sáng tạo linh hoạt vào điều kiện cụ thể ởtừng địa phơng để tiến hành đổi mới

Tĩnh Gia là một huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Thanh Hoá Dới sự lãnh

đạo của Đảng bộ, nhân dân Tĩnh Gia đã từng bớc tiếp nhận đờng lối đổi mới củaTrung ơng Đảng, của Tỉnh uỷ nh một ngọn đuốc soi đờng để bắt tay chuẩn bị, thựchiện đổi mới quê hơng

Trong mời năm đầu 1986-1995, thực hiện đờng lối chủ trơng đổi mới củaTrung ơng Đảng, Tĩnh Gia đã thu đợc những thành tựu quan trọng và đáng mừng.Mặc dù thành tựu đó cha phản ánh hết những tiềm năng vốn có của huyện song nóchính là nền tảng cơ sở, là niềm tin nhân dân ta tiếp tục nỗ lực phấn đấu thực hiện

đổi mới vì sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá

2 Lịch sử vấn đề

Chủ nghĩa xã hội là một mảng đề tài lớn đối với các nhà nghiên cứu, đối vớicác cuộc hội thảo khoa học trong và ngoài nớc ở Việt Nam, sau khi đất nớc thốngnhất, đã và đang đặt ra những vấn đề cần nghiên cứu nh cơ sở khoa học của đờnglối kinh tế - xã hội, cơ cấu bộ máy nhà nớc… đặc biệt là khi đất nớc ta thực hiện sựnghiệp đổi mới từ nghị quyết Đại hội VI của Đảng (nằm trong khoá trình lịch sử

Việt Nam) đã có nhiều tác giả đề cập đến những thành tựu, hạn chế của đờng lối

đổi mới Trong cuốn Lịch sử Việt Nam từ 1975 đến nay, những vấn đề lý luận và thực tiễn của Trần Bá Đệ, Đại cơng lịch sử Việt Nam, tập 3 của Lê Mậu Hãn,

Nguyễn Ngọc Quang với tiến trình lịch sử Việt Nam Hay trong cuốn Đôi điều suy ngẫm về đổi mới kinh tế của tác giả Nguyễn Ngọc Phú.

Trong các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII và IX,trên cơ sở đề ra nhiệm vụ chủ trơng qua từng giai đoạn, từng thời kỳ để tổng kết,

đánh giá những thành tựu và cả những hạn chế, thiếu sót của quá trình thực hiện sựnghiệp đổi mới

Đặc biệt khi Liên Xô - thành trì của chủ nghĩa xã hội sụp đổ (1991) thì con

đờng chủ nghĩa xã hội, và công cuộc đổi mới ở một số nớc trong đó có Việt Nam

đợc các nhà sử học, chính trị gia nghiên cứu dới nhiều khía cạnh, nhiều góc độkhác nhau đăng trên các Tạp chí Cộng sản Và cho đến hiện nay việc nghiên cứu

về chủ nghĩa xã hội, về công cuộc đổi mới vẫn tiếp rục đợc tiến hành nghiên cứu

và là một vấn đề mang tính thời sự

Còn ở phạm vi địa phơng thì đây là một vấn đề hết sức mới mẻ, cha thu hút

đợc sự quan tâm đầu t nghiên cứu, chỉ có một số tài liệu đề cập đến quá trình đổimới Cụ thể là:

Cuốn Lịch sử Thanh Hoá - 70 năm chặng đờng lịch sử vẻ vang (1930-2000)

do Ban nghiên cứu Tỉnh uỷ Thanh Hoá nghiên cứu và biên soạn năm 2000 Nhng đây

là công trình nghiên cứu về quá trình phát triển của Đảng bộ Thanh Hoá từ khi ra đời

1930 đến năm 2000 Trong đó cũng có nói về công cuộc đổi mới ở Thanh Hoá nhngchỉ mang tính chất khái quát

Đặc biệt là vào tháng 1/2004, cuốn Lịch sử Đảng bộ huyện Tĩnh Gia từ năm 1930-2000 do Ban chấp hành Đảng bộ huyện Tĩnh Gia biên soạn đợc công

bố và lu hành Trong cuốn này đã ít nhiều có nói đến thời kỳ thực hiện đổi mới ởTĩnh Gia, nhng chủ yếu là viết về các hoạt động của Huyện uỷ, cơ sở Đảng mà chathực sự đi sâu vào nội dung cơ bản của thời kỳ đổi mới

Các báo cáo, các Nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ Tĩnh Gia từ khoáXVIII đến khoá XXI, các báo cáo của Hội đồng nhân dân đã tổng kết sơ lợcnhững thành tựu và hạn chế của công cuộc đổi mới qua từng năm, từng nhiệm kỳ.Những báo cáo này còn nặng về thành tích

Nhìn chung các tác phẩm, các đề tài nghiên cứu về thời kỳ đổi mới của đấtnớc nói chung và Tĩnh Gia nói riêng dới những khía cạnh, góc độ khác nhau nhngcòn mang tính chất khái quát Vì vậy trên cơ sở kế thừa cả những nội dung và ph-

ơng pháp các công trình nghiên cứu và các tác phẩm trên, đồng thời dựa vào

nguồn t liệu su tầm để tiến hành phân tích đánh giá một cách khách quan nhất, cụthể nhất những thành tựu và hạn chế của công cuộc đổi mới ở Tĩnh Gia từ 1986-

2003 trong đề tài của mình

3 Nhiệm vụ của đề tài

1.Trên cơ sở đặc điểm tự nhiên và điều kiện xã hội Đảng bộ Tĩnh Gia từngbớc tiếp thu đờng lối chủ trơng của Đảng, lãnh đạo nhân dân thực hiện sự nghiệp

đổi mới Vì vậy nhiệm vụ của đề tài này là chỉ ra những thành tựu trong công cuộc

đổi mới ở Tĩnh Gia trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính trị, xã hội Qua đó để khẳng

định năng lực lãnh đạo của Đảng bộ và sự nỗ lực phấn đấu của nhân dân Tĩnh Gia

2 Bên cạnh những thành tựu to lớn quan trọng mà Tĩnh Gia đạt đợc trongcông cuộc đổi mới thì nhiệm vụ của đề tài còn phải chỉ ra đợc những mặt hạn chế,tồn tại và nguyên nhân để rút ra bài học kinh nghiệm cho các giai đoạn sau

4 Phạm vi và đối tợng nghiên cứu của đề tài

1 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu công cuộc đổi mới ở Tĩnh Gia trong khoảng thời gian 10năm 1986 - 2003 trên mọi lĩnh vực: kinh tế; văn hoá - giáo dục - y tế; chính trị - anninh quốc phòng

2 Đối tợng nghiên cứu

Với bất kỳ một đề tài này dù rộng hay hẹp thì cũng phải xác định đối tợngnghiên cứu vì đối tợng nghiên cứu là “xơng sống” của đề tài Nhận thức đợc tầm

quan trọng ấy nên với đề tài này đối tợng nghiên cứu của tôi là “Tĩnh Gia trong

mời năm đầu thực hiện đổi mới 1986-1995” nhằm tổng kết, đánh giá những

thành tựu đạt đợc và những mặt hạn chế, sai lầm để rút ra bài học kinh nghiệmtrong quá trình thực hiện đổi mới của cán bộ và nhân dân Tĩnh Gia

5 Nguồn t liệu và phơng pháp nghiên cứu

1 Nguồn t liệu

Với đề tài này tôi tập trung su tầm các nguồn t liệu sau:

- T liệu thông sử: Là những tác phẩm đại cơng về lịch sử Việt Nam hiện đại

từ 1975 đến nay, đặc biệt là phần đổi mới

- Nguồn t liệu chuyên khảo của các tác giả, nhà nghiên cứu đề cập riêng vềthời kỳ đổi mới ở những khía cạnh khác nhau trên các tạp chí Cộng sản từ 1990

đến nay

- Quan trọng nhất vẫn là nguồn t liệu viết về Đảng bộ Tĩnh Gia mà cụ thể làtrong giai đoạn 1986 đến nay, gồm các báo cáo, các Nghị quyết… đợc lu ở Phòng

Lu trữ, Ban tuyên giáo, Phòng Thống kê, UBND huyện Tĩnh Gia

Để nguồn t liệu thêm phong phú, trong quá trình nghiên cứu tôi còn trựctiếp trò chuyện nhằm tiếp thu ý kiến của các đồng chí lãnh đạo các cấp ở Tĩnh Gia

2 Phơng pháp nghiên cứu

Xuất phát từ nhiệm vụ, mục đích của đề tài cũng nh trong nghiên cứu các đềtài thuộc khoa học lịch sử tôi chọn phơng pháp nghiên cứu truyền thống là phơngpháp lôgíc và phơng pháp lịch sử

Ngoài ra tôi còn sử dụng các phơng pháp bổ trợ nh: phơng pháp tích hợp,phơng pháp so sánh, phơng pháp su tầm để việc nghiên cứu đề tài đạt hiệu quả tốtnhất

ơng 3 Tĩnh Gia trong 10 năm đầu thực hiện đổi mới (1986-1995)

Sau cùng là Tài liệu tham khảo

Chơng 1 Khái quát đặc điểm tự nhiên và điều kiện xã hội

của huyện Tĩnh Gia

1.1 Đặc điểm tự nhiên

Huyện Tĩnh Gia nằm ở phía Đông Nam tỉnh Thanh Hoá, phía Bắc giáp huyệnQuảng Xơng (ranh giới là sông Ghép), phía Tây giáp huyện Nh Xuân, Nông Cống(ranh giới là sông Thị Long), phía Nam giáp huyện Quỳnh Lu - Nghệ An (ranh giới làKhe nớc lạnh), phía Đông là biển Đông

Diện tích đất tự nhiên của huyện là 43.817 ha, trong đó đất nông nghiệp là10.796,4 ha, đất lâm nghiệp là 10.111 ha, đất chuyên dùng là 3.315 ha, đất ở là939,17 ha, đất cha sử dụng là 18,476ha [20, 402]

Núi đồi Tĩnh Gia phần lớn là đồi trọc và rừng tái sinh, diện tích lớn Núi caonhất là Các Sơn có độ cao 580m Tĩnh Gia là một huyện có tổng diện tích đồi núilớn nhất so với các huyện đồng bằng của tỉnh Thanh Hoá Núi đồi chủ yếu tậptrung về phía Tây và phía Nam huyện Đó là điều kiện tốt để Tĩnh Gia phát triểntrồng rừng và sản xuất lâm sản

Đồng ruộng tập trung ở vùng ven sông, ven biển, một phần ở vùng giữa vàphía Bắc của huyện Tầng đất chủ yếu là đất cát màu xám sáng, thoát nớc tốt, hấpthu nhiệt nhanh dễ tiêu nên thờng xảy ra tình trạng thiếu nớc, chua, mặn, bạc màu.Thậm chí ở một số nơi còn bị ngập úng

Nằm ở vị trí cực Nam của Thanh Hoá, khí hậu Tĩnh Gia một mặt mangnhững nét đặc trng của tỉnh là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm với mùa đông lạnh, ít

ma, có sơng giá, sơng muối, mùa hè nóng, ma nhiều và có gió Tây khô nóng

Đồng thời còn có những nét riêng đó là mùa hè nóng, do ảnh hởng gió Tây khônóng, mỗi năm có từ 13-14 đợt, tập trung vào tháng 7 tháng 8 và gió vào tháng 10,tháng 11 đạt 2,2m/s cho nên ở vùng này cũng bị ảnh hởng rất lớn của bão, bình quânmỗi năm có một trận bão lớn Tĩnh Gia là địa phơng ven biển nên có thêm gió biển vàgió đất Bờ biển tính từ cửa biển Lạch Ghép (thuộc xã Hải Châu) đến cực Nam mũi

Đông Hồi (thuộc xã Hải Hà), có chiều dài 41km Vùng biển Tĩnh Gia có hai hòn đảo là

đảo Nghi Sơn, đảo Hòn Mê và một chuỗi đảo kéo dài về phía Nam

Bờ biển Tĩnh Gia bằng phẳng, mịn màng và có ba cửa lạch lớn là LạchGhép, Lạch Bạng và Lạch Hà Nẫm Biển ở đây thuộc phần biển nông của VịnhBắc Bộ, nớc có độ mặn vừa phải, theo mùa nớc lũ nhiều loài tôm, cá ra vào cửasông sinh sản và ăn phù du sinh vật Đây là ng trờng khai thác hải sản tiềm năng

Vùng biển Tĩnh Gia là một trong những vùng “biển bạc” của khu vực BắcTrung Bộ, có nhiều loại hải sản quý hiếm nh cá thu, cá chim, cá ngự, tôm he, tômhùm, mực… Hàng năm c dân đánh bắt bằng phơng tiện thủ công và thu đợc mộtkhối lợng lớn nguồn hải sản, nổi bật nhất là bãi tôm vùng Lạch Bạng gồm các loạitôm hùm, tôm sắt, tôm he Đặc biệt là khu vực đảo Mê - Biện Sơ có tôm hùm làhải sản mang lại giá trị cao, trữ lợng lớn Đó là một trong những nguồn lợi lớn củavùng biển Tĩnh Gia.

Tĩnh Gia có ba hệ thống sông ngòi chính: sông Yên, sông Lạch Bạng, sông

Hà Nẫm

Bên cạnh đó Tĩnh Gia còn có một hệ thống sông đào đợc khởi công từ thờiTiền Lê Hệ thống này có chiều dài gần 40km, bắt nguồn đầu hai xã Thanh Thuỷ

và Hải Châu Đoạn sông đào từ phía Nam sông Ghép đến cửa Lạch Bạng còn gọi

là kênh Than, kênh Trầm, kênh Hào Đoạn từ Nam cửa Lạch Bạng ở địa phần xãHải Bình, Trúc Lâm đến xã Trờng Lâm giáp Nghệ An gọi là kênh Bà Hoà Đó làmột tuyến giao thông thuỷ nội địa quan trọng, đồng thời là một hệ thống tới tiêuchủ yếu của huyện Tĩnh Gia

Tĩnh Gia là một huyện ven biển nhng có diện tích núi rừng chiếm gần 1/4diện tích tự nhiên Núi rừng Tĩnh Gia chủ yếu là núi đá và đá sa thạch Đặc biệtvùng rừng núi phía Tây và Tây Nam xa là vùng có nhiều động, thực vật quý hiểmnổi tiếng “hùm nớc Xớc, nớc Sơn Châu” Từ Bắc tới Nam Tĩnh Gia có các núi : núiNga, núi Bợ, núi Chùa Hang, núi Vân Trai, dãy núi Các Sơn, núi Thổi, núi DoXuyên, dãy núi Xớc, dãy núi đá Tây Nam Tĩnh Gia

Tĩnh Gia ngoài mỏ kẽm ở Quan Sơn, xã Tân Trờng thì có các nguyên liệu

để xã hội nh: sét trắng, cát kết chịu lửa ở vùng núi Bợ, đất sét làm gạch ngói ở ờng Lâm, Tân Trờng Dọc bờ biển Tĩnh Gia có cát thuỷ tinh với trữ lợng hàngchục triệu tấn Đặc biệt đá vôi làm xi măng ở phía Nam Tĩnh Gia có trữ lợng trên

Tr-100 triệu tấn (phía địa phần Hoàng Mai - Nghệ An trữ lợng 350 triệu tấn) Nhìnchung khoáng sản ở Tĩnh Gia ít và nghèo Từ trong hoàn cảnh tự nhiên ấy nhândân trong huyện đã không ngừng lao động sáng tạo để tồn tại và phát triển

Trên đất Tĩnh Gia có hai tuyến đờng giao thông quan trọng, đó là Quốc lộ1A và đờng sắt Bắc Nam

Quốc lộ 1A là con đờng huyết mạch nối liền các miền trong nớc đi qua hếtchiều dài của huyện từ xã Hải Châu đến xã Trờng Lâm dài 32km

Đờng sắt Bắc Nam bắt đầu từ xã Các Sơn và Anh Sơn đến xã Trờng Lâm dài20km Đây là hai tuyến đờng giao thông quan trọng của đất nớc trên đất Tĩnh Gia.Ngoài ra, ở Tĩnh Gia còn có con đờng chiến lợc 2B từ xã Tân Dân nối liền với đờng

15A dài 29km và tỉnh lộ 4 từ cầu Hổ đến Nghi Sơn, đờng 7 liên huyện từ chợ Kho (HảiNinh) đến chợ Chào (Thanh Sơn) Đó là những tuyến đờng giao thông chủ yếu tạo điềukiện thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế văn hoá xã hội của huyện Tĩnh Gia.

Có thể khẳng định rằng với điều kiện tự nhiên nh vậy, cho phép Tĩnh Gia có

điều kiện phát huy thế mạnh của huyện, thúc đẩy để phát triển một cách đa dạngcác ngành kinh tế nh nông nghiệp, lâm nghiệp, ng nghiệp, thơng nghiệp - mậudịch Hiện nay với chủ trơng chính sách phù hợp với từng địa phơng của Đảng vàNhà nớc, Tĩnh Gia đang ngày một khởi sắc thay da đổi thịt, góp phần quan trọngthực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá

1.2 Điều kiện xã hội

Cũng nh bao miền quê khác của quê hơng Thanh Hoá, Tĩnh Gia trải quahàng nghìn năm lịch sử nên cũng có nhiều thay đổi về tên gọi và địa giới

Thời thuộc Hán, Tĩnh Gia thuộc phần đất phía Đông Nam huyện Củ Phongcủa quận Cửu Chân Đây là dãy đất ở vào vùng “phá sông Voi” Đến thời TamQuốc, Tĩnh Gia là vùng đất huyện Thờng Lạc, đến thời Tuỳ Đờng là huyện AnThuận

Sau khi nớc ta giành đợc độc lập, tự chủ, từ thế kỷ X trải qua các thời Ngô,

Đinh, Tiền Lê, Lý, địa danh của vùng đất này không thay đổi Đến thời Trần, Hồ(thế kỷ XIII, XIV và đầu XV) Tĩnh Gia là huyện Cổ Chiếu “thời thuộc Minh đổitên là Cổ Bình, lại gọi là huyện Kết Thuế, thuộc châu Cửu Chân lệ vào phủ ThanhHoá Năm Quang Thuận thứ 10 (1469) đời vua Lê Thánh Tông mới đặt tên làhuyện Ngọc Sơn do phủ Tỉnh Ninh kiêm lý) [23, 5]

Tên Ngọc Sơn có từ đây và tồn tại đến khoảng giữa thế kỷ XIX Thời Lê,huyện Ngọc Sơn có 54 xã, một trang, một trại và 5 phờng Từ đó đến đầu thờiNguyễn vẫn giữ tên huyện Ngọc Sơn Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831) cùng vớiviệc đặt và đổi tên một số huyện nhng Thuỵ Nguyên thành Thiệu Hoá, Lôi Dơngthành Thọ Xuân thì Ngọc Sơn đợc gọi là phủ Tĩnh Gia Sau cách mạng tháng Tám(1945) phủ Tĩnh Gia trở thành huyện Tĩnh Gia

Với vị trí địa lý thuận lợi trên Quốc lộ 1A, đờng sắt, đờng biển, Tĩnh Gia làmột huyện giao nhau giữa tỉnh Thanh Hoá và Nghệ An nên trong lịch sử đấu tranhchống giặc ngoại xâm từ thời Bắc thuộc, mà đặc biệt là trong hai cuộc chống Pháp,chống Mỹ cứu nớc, nhân dân Tĩnh Gia đã sớm hun đúc một truyền thống cáchmạng yêu nớc Tuy là một huyện không đợc thiên nhiên u đãi nhng Tĩnh Gia cóbiển, có rừng, có điều kiện giao thông trao đổi buôn bán hết sức thuận lợi Chínhvì thế ngời dân Tĩnh Gia luôn thể hiện cần cù sáng tạo trong lao động, trong sản

xuất để xây dựng quê hơng trở thành một vùng tiêu biểu của “xứ Thanh” và đónggóp công sức cho đất nớc, dân tộc trong những chặng đờng xây dựng và bảo vệ Tổquốc.

Ngời dân Tĩnh Gia vốn có truyền thống yêu nớc và tinh thần cách mạngquật cờng Truyền thống ấy đợc phát huy khi đất có giặc ngoại xâm, đặc biệt làtrong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nớc

Khi cả nớc bớc vào cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lợc trờng kỳ lâu dài

và dựa vào sức mình là chính thì Thanh Hoá trong đó có Tĩnh Gia đã xác định:huyện vừa là căn cứ địa, vừa là hậu phơng trong cuộc kháng chiến này Dới sựlãnh đạo trực tiếp của chi bộ Đảng cộng sản huyện Tĩnh Gia nhằm để xây dựngTĩnh Gia thành một hậu phơng và căn cứ địa cách mạng vững chắc Để thực hiện

đợc nhiệm vụ đó Đảng bộ huyện đã vận động nhân dân đóng góp vào “hũ gạokháng chiến”, “mua gạo khao quân”, “cấp dỡng bộ đội địa phơng”, thành lập vàphát triển lực lợng vũ trang, thành lập một đơn vị bộ đội địa phơng lấy phơng hiệu

là C112 Với tinh thần chiến đấu anh dũng quân dân Tĩnh Gia cùng với quân dâncác huyện phía Bắc và vùng duyên hải đã đập tan nhiều cuộc càn quét, tấn côngtiêu diệt địch, tịch thu nhiều loại vũ khí Trong Đông Xuân (1953 - 1954), với tinhthần “tất cả cho tiền tuyền, tất cho cho thắng lợi” Tĩnh Gia đã huy động 3000 dâncông phục vụ chiến dịch Thợng Lào, 300 dân công phục vụ chiến dịch Tây Nam -Ninh Bình Đặc biệt trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Tĩnh Gia đã huy động 17 đợtdân công với gần 10 nghìn lợt ngời tham gia và thanh niên xung phong đi phục vụchiến trờng [28, 66]

Cùng với việc trực tiếp tham gia kháng chiến trên chiến trờng thì với quyếttâm “vì tiền tuyến hậu phơng càng tích cực”, nhân dân Tĩnh Gia vốn cần cù chămchỉ đã không ngừng tăng gia sản xuất để đảm bảo tốt sức ngời, sức của chi việncung cấp cho tiền tuyến

Trong 9 năm kháng chiến Tĩnh Gia đã đóng góp vào các công quỹ: muacông trái quốc gia, công trái kháng chiến, hũ gạo đồng tâm, hũ gạo kháng chiến

54 triệu đồng, 146 chỉ vàng, gần 5 tấn đồng, 551 tấn gạo, 88 tấn thóc thuế nôngnghiệp, có 2.500 thanh niên tòng quân vào các chiến trờng, cung cấp 738 cán bộthoát ly trên các lĩnh vực Họ đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình để khôngphụ lòng mong đợi của địa phơng Trong chiến đấu và công tác 400 cán bộ, chiến

sĩ đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp tái thiết và bảo vệ Tổ quốc, trong đó có liệt

sỹ Trần Đức đợc truy tặng Anh hùng LLVT trong đợt đầu sau ngày hoà bình lậplại Hàng trăm thơng binh đã phải mang trên mình vết thơng trở về quê hơng, hơnnữa triệu lợt ngời đi dân công và vận chuyển 12.904 tấn vũ khí, lơng thực thực

phẩm Do những công lao đóng góp to lớn đó, Tĩnh Gia đã vinh dự đợc Nhà nớctrao tặng nhiều phần thởng cao quý cho những đảng viên, những chiến sĩ và nhữngngời con u tú trong đó có 684 huân chơng các loại, 2.185 huy chơng và 2.381bằng khen [23, 131].

Khi đế quốc Mỹ xâm lợc nớc ta, đặc biệt khi chúng mở rộng chiến tranhxâm lợc ra miền Bắc Tĩnh Gia là nơi chịu sự tàn phá hết sức ác liệt của bom đạn

kẻ thù, nhất là trên các tuyến đờng bộ, đờng biển để nhằm cắt đứt giao thôngkhông cho miền Bắc chi viện vào chiến trờng miền Nam Nhng với tấm lòng vìmiền Nam ruột thịt cùng với truyền thống đấu tranh anh dũng kiên cờng nên khắpthôn cùng ngõ xóm của Tĩnh Gia, một không khí, phong trào đánh giặc sôi nổimạnh mẽ với các trận tiêu biểu của quân dân trong đó có trận 10 cô gái dân quânThanh Thuỷ bắn rơi 1 máy bay của giặc Mỹ, chiến công này đã đợc Chủ tịch HồChí Minh gửi th khen ngợi

Trong ba năm (1965 - 1968) chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của

Mỹ, quân dân Tĩnh Gia bắn rơi 37 máy bay, bắn bị thơng 3 chiếc và bắt sống 2giặc lái Bên cạnh những chiến công trên mặt trấn chiến đấu thì trong công tác làmgiao thông cho xe vào chiến trờng đợc nhân dân Tĩnh Gia làm tốt hết sức và đợcNhà nớc tặng 4 Huân chơng lao động hạng 3 và đợc Tỉnh biểu dơng là huyện làmkhá công tác giao thông vận tải

Còn trong sản xuất thì với phong trào “ba sẵn sàng, ba đảm đang”, “nămtốt” đi sâu, sát vào từng gia đình trên toàn huyện Phong trào đẩy mạnh sản xuấtkhông chỉ đảm bảo cho đời sống của nhân dân mà còn đóng góp vào sự nghiệpbảo vệ xây dựng hậu phơng XHCN cũng nh việc thực hiện nghĩa vị tiền tuyến củamiền Bắc với miền Nam

Nhằm thực hiện âm mu “đa miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá” đế quốc Mỹ đãtiến hành chiến tranh phá hoại lần thứ hai đối với miền Bắc nhng lần này với cờng

độ ác liệt hơn, thủ đoạn thâm độc hơn Thanh Hoá là một trong những “trọng

điểm” bắn phá và Tĩnh Gia cũng nh các huyện trong tỉnh đã phải hứng chịu làn mabom lửa đạn khốc liệt của kẻ thù Nhng một lần nữa, truyền thống yêu nớc, tinhthần cách mạng kiên cờng của nhân dân Tĩnh Gia lại đợc “thử lửa” Dới sự lãnh

đạo của Đảng bộ huyện, Tĩnh Gia đã phát động phong trào toàn dân quyết tâm

đánh thắng giặc Mỹ xâm lợc, huy động tối đa sức ngời, vận chuyển hàng hoá phục

vụ chiến đấu, đào đắp hầm hố và tổ chức những trạm phòng không trên các tuyến

đờng chiến lợc Đồng thời cho xây dựng, tu bổ các cụm đờng trọng yếu với khẩuhiệu “xe không qua, nhà không tiếc” Đặc biệt trong công tác phá lấp đờng, nhândân Tĩnh Gia đã thể hiện sự sáng tạo anh dũng mà tiêu biểu nh Lê Thị Mịch - đợc

tuyên dơng anh hùng LLVTND, Lê Hữu Lắm, Trần Văn Hùng, Nguyễn Văn Luật.Tất cả đều nhằm để thực hiện quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ thống nhất nớc nhà

Tính cả hai cuộc chiến tranh phá hoại từ 1965 đến 1975 của đế quốc Mỹ,

đảng bộ và nhân dân Tĩnh Gia đã 36 lần tiễn đa 12.785 con em mình lên đờngnhập ngũ trên các chiến trờng Trong đó có 4.035 ngời con đã hy sinh, 1.276 ngờicon bị thơng tật Đó là những mất mát lớn lao không có gì bù đắp đợc nhng đó là

sự mất mát trong niềm tự hào

Còn trong chiến đấu nhân dân Tĩnh Gia và lực lợng vũ trang Tĩnh Gia đãphối hợp tổ chức 4.134 trận lớn nhỏ, bắn rơi 86 máy bay, bắn chìm 36 tàu chiến.Riêng dân quân tự vệ bắn rơi 10 máy bay, bắt sống 3 giặc lái, bắn chết 7 tên, bắtsống 1 toán biệt kích Còn trong cả thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nớc TĩnhGia có 15 tập thể, đơn vị, 99 bà mẹ và nhiều cá nhân đợc Nhà nớc phong tặng Anhhùng Còn biết bao các cá nhân, đơn vị đợc nhận những phần thởng cao quý khác

Đảng bộ và nhân dân Tĩnh Gia hoàn toàn có quyền tự hào về lịch sử vẻ vang củahuyện [19, 123]

Chơng 2 Tĩnh Gia trớc thời kỳ đổi mới (1986)

2.1 tình hình kinh tế - xã hội Tĩnh Gia trong những năm

1976-1985

Sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đất nớc ta bớc vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hoà bình, độc lập, thống nhất và cả nớc đi lên chủ nghĩa xã hội

“Còn non, còn nớc còn ngời Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mời ngày nay”

Lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trớc lúc ngời đi xa đã trở thành hiệnthực trên đất nớc ta Khát vọng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc sau baonăm mong đợi với biết bao mồ hôi, xơng máu của nhiều thế hệ ngời Việt Nam đãthành hiện thực Nhiệm vụ trớc mắt đặt ra trên phạm vi cả nớc là: động viên nhândân bắt tay hàn gắn vết thơng chiến tranh, nhanh chóng khôi phục kinh tế - xã hội,

ổn định đời sống sinh hoạt cho nhân dân, bảo đảm trận tự an ninh để trấn áp nhữngthế lực phản động và thực hiện chính sách hoà hợp dân tộc

Tháng 8/1975, Hội nghị Ban chấp hành Trung ơng Đảng lần 24 (khoá III)quyết định: “Hoàn thành thống nhất nớc nhà, đa cả nớc tiến nhanh, tiến mạnh, tiếnvững chắc lên chủ nghĩa xã hội” Việc thống nhất về mặt Nhà nớc có ý nghĩa quantrọng vì nó tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự phát triển các lĩnh vực: kinh tế, vănhoá - xã hội, quốc phòng - an ninh

Từ thực tiễn của đất nớc sau ngày giải phóng, Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ IV đã đề ra đờng lối chung của cách mạng XHCN ở nớc ta “nắm vững chuyênchính vô sản, phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, tiến hành

đồng thời ba cuộc cách mạng : cách mạng về quan hệ sản xuất, cách mạng khoahọc - kỹ thuật, cách mạng t tởng và văn hoá Trong đó cách mạng khoa học kỹthuật là then chốt Đẩy mạnh công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trọngtâm cả thời kỳ quá độ lên CNXH; xây dựng chế độ làm chủ tập thể XHCN, xâydựng nền sản xuất lớn XHCN, xây dựng nền văn hoá mới, xây dựng con ngời mớiXHCN; xoá bỏ chết độ ngời bóc lột ngời, xoá bỏ nghèo nàn và lạc hậu; khôngngừng đề cao cảnh giác, thờng xuyên củng cố quốc phòng, giữ gìn an ninh trật tự;xây dựng thành công Tổ quốc Việt Nam hoà bình, độc lập, thống nhất và CNXH.Góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lậpdân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội”

Sau 6 năm thực hiện chủ trờng đờng lối của Đại hội IV, chúng ta đã đạt đợcmột số mặt trong từng lĩnh vực, nhng nhìn chung đất nớc còn đang nằm trong thời

kỳ khó khăn do những điều kiện chủ quan và khách quan tác động Trớc tình hình

đó Đảng ta lại đề ra đờng lối phát triển mới trong Đại hội V đó là: “Đáp ứng nhucầu cấp bách và thiết thực nhất, dần dần ổn định tiến lên cải thiện một bớc đờisống vật chất và văn hoá của nhân dân; tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuậtcho CNXH, hoàn thành công cuộc cải tạo XHCN ở các tỉnh miền Nam, tiếp tụchoàn thành quan hệ sản xuất XHCN ở miền Bắc, củng cố quan hệ sản xuất trongcả nớc đáp ứng các nhu cầu của công cuộc phòng thủ đất nớc, củng cố quốc phòng

và giữ gìn an ninh trật tự”

Tiếp nhận và quán triệt chủ trơng đờng lối của Đảng trong Đại hội IV, Đạihội V và các kỳ đại hội của Đảng bộ Thanh Hoá, Tĩnh Gia đã tiến hành các kỳ Đạihội Đại biểu Đảng bộ lần thứ XIV, XV, XVI trên cơ sở thực tế về đặc điểm tựnhiên và điều kiện xã hội của huyện, đề ra những chủ trơng biện pháp phù hợp đểphát triển

Trong mời năm 1975 -1985 cùng cả nớc bớc vào giai đoạn mới: xây dựngchủ nghĩa xã hội, Đảng bộ Tĩnh Gia đã lãnh đạo nhân dân phấn đấu nỗ lực trêncon đờng xây dựng và bảo vệ quê hơng đất nớc Sự nỗ lực phấn đấu đó đợc phản

ánh bằng những thành tựu bớc đầu mà nhân dân Tĩnh Gia đạt đợc về mọi mặt của

đời sống xã hội : kinh tế; văn hoá - giáo dục - y tế; an ninh - quốc phòng

Trên lĩnh vực kinh tế, với chủ trơng tập trung phát triển tối đa sức sản xuấtcho nông nghiệp, khai thác và phát huy tác dụng cả về mặt diện tích sản xuất lẫncông tác thủy lợi, xây dựng cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật nhằm tạo điều kiệntối u để phát triển sản xuất nông nghiệp

Ngoài việc đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, huyện đã tích cực chủ động thi

đua thực hiện phong trào “khai hoang phục hoá” vì vậy mà từ năm 1976 - 1979,toàn huyện khai hoang đợc 4.227 ha, diện tích đó lại tiếp tục đợc mở rộng lên đến8.546 ha(1983 - 1984) Về năng suất bình quân đạt 16-18tạ/hạ Nhờ đó mà tổngsản lợng lơng thực quy ra thóc toàn huyện đạt 26.821 tấn (1979) Nhng chỉ trongvòng năm năm (1981 - 1985) thì diện tích canh tác của Tĩnh Gia lên tới 19.700ha,trong đó lúa chiếm 12.000ha Tổng sản lợng quy ra thóc đạt 30.072 tấn (1985).Năng suất lúa cả năm đạt 19,77 tạ/ha [23, 332] Một tiến bộ khác trong sản xuấtnông nghiệp ở Tĩnh Gia vào thời điểm này đó là nhiều HTX đã đa vào sử dụngmột số giống mới cho năng suất cao nh: Xuân 2, V4, 13/2, CR203…cùng với việc

áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên đã đa lại năng suất cao và tơng

đối ổn định cho một số vùng trong huyện Đặc biệt với công tác thực hiện luâncanh hợp lý, toàn huyện đã chuyển đổi thêm 200ha từ đất canh tác một vụ lúa một

vụ màu sang 3 vụ màu, mở rộng diện tích trồng khoai lang vụ hè thu Do vậy bên

cạnh cây lúa đóng vai trò chủ đạo thì một số cây màu lơng thực cũng có chiều ớng gia tăng nh khoai lang: 3.900ha với sản lợng đạt 17.399 tấn; cây sắn 500ha

h-đạt sản lợng 3.599 tấn Điều đáng ghi nhận nữa là, với tổng sản lợng màu lơngthực cả năm của Tĩnh Gia đạt 6.998 tấn, chiếm tỷ trọng 23,2% trong tổng số sản l-ợng quy ra thóc của cả huyện Kết quả này chứng tỏ cây màu đã đợc coi trọng và

có vai trò đắc lực trong việc đảm bảo ổn định lơng thực trên điạ bàn

Các loại cây công nghiệp xuất khẩu cũng đã dần dần có chỗ đứng nhất định,diện tích gieo trồng đất lạc vào năm 1985 đạt 2.094ha với sản lợng 1.982 tấn Cácloại rau màu cũng cho thu hoạch cao hơn so với năm 1984 và các năm trớc

Nhờ có những kết quả nh vậy mà huyện Tĩnh Gia đã hoàn thành vợt mức kếhoạch nghĩa vụ lơng thực đợc giao, đóng góp cho Nhà nớc 4.075 tấn lơng thực,cao hơn các năm trớc và năm 1984 là 526 tấn góp phần ổn định cải thiện đời sốngnhân dân

Ngành chăn nuôi mặc dù còn phát triển chậm, nhng từ ngày đất nớc giảiphóng đến 1985 thì số lợng cũng nh chất lợng của ngành chăn nuôi có bớc chuyển

đáng kể Tổng đàn trâu vào năm 1985 có 6229 con, đàn bò có 10.866 con (trong

đó số trâu bò cung cấp sức kéo là 12.588 con) Huyện cũng đã quan tâm đến việclai tạo đàn gia súc, cho nhập về một số giống bò, giống lợn lai có năng suất cao.Tính đến 1985, tổng số đàn lợn của Tĩnh Gia là 43.055 con, tăng hơn các năm trớc2.822 con Tuy vậy việc phát triển chăn nuôi nói chung còn cha đợc tổ chức chặtchẽ và cha đạt hiệu quả kinh tế cao [23, 332]

Do có sự điều chỉnh về giá cả và chính sách đổi lơng thực trong thu mua hảisản nên nghề biển cũng có những chuyến biến tích cực: sản lợng hải sản đánh bắttrong năm đạt 4.000 tân, trong đó có 1.198 tấn cá, 45 tấn tôm, 6,2 tấn mực khôxuất khẩu Đây là năm mà số lợng tôm, mực khô xuất khẩu cao nhất từ trớc đếnnay ở Tĩnh Gia

Còn trong ngành sản xuất muối thì các xã đã giao nộp đợc 17.047 tấn.Nhiều hợp tác xã đã phấn đấu hoàn thành và kịp thời kế hoạch nhà nớc giao cho

nh Yên Châu, Quyết Tâm, Đoan Hùng…

Từ đặc điểm tự nhiên là huyện có diện tích núi rừng lớn trong tỉnh nên saungày giải phóng các cấp chính quyền đã phát động trồng cây gây rừng và khai tháchợp lý Nhờ đó mà nhân dân trong huyện đã tích cực tham công tác trồng cây vớikết quả: trồng đợc 2.318 cây trên diện tích 1.200 ha Đồng thời Đảng bộ Tĩnh Giacòn triển khai xong công tác giao đất giao rừng và diện tích đất lâm nghiệp đợc ràsoát lại là 18.682 ha thì có tới 3.820 hộ gia đình nhận, bắt đầu thực hiện kinhdoanh phát triển nghề rừng theo xu hớng nông lâm kết hợp

Bên cạnh đó, để phát triển nền kinh tế của huyện, Tĩnh Gia còn đầu t chútrọng phát triển tiểu thủ công nghiệp để đáp ứng nhu cầu hàng tiêu dùng cho đờisống của nhân dân và phục vụ cho sản xuất Tuy nhiên tốc độ phát triển của ngànhtiểu thủ công nghiệp còn rất chậm, cha đa dạng hoá các mặt hàng, một số ngành

mà địa phơng có thế mạnh về nguyên vật liệu và truyền thống tay nghề nhng cha

đợc tập trung đầu t nh nung vôi, làm gạch ngói, dệt chiếu…

Mặc dù đã đạt đợc những kết quả bớc đầu, song nền kinh tế của Tĩnh Giatrong cả thời kỳ này vẫn bộc lộ những yếu kém nhất định Trong sản xuất nôngnghiệp thì tình trạng phát triển không đồng đều về thâm canh tăng năng suất lúatrên địa bàn huyện; công tác xúc tiến mở rộng diện tích canh tác bằng phơng phápxen canh gối vụ, phát triển hoa màu còn cha đợc đẩy mạnh đúng lúc; việc hoànchỉnh hệ thống thuỷ nông còn cha đợc quan tâm một cách thoả đáng Đặc biệtkhâu tuyển chọn giống cho từng vùng sản xuất còn nhiều bất cập, thậm chí một sốhợp tác xã còn để xảy ra tình trạng thiếu giống mà hậu quả là bị động trong sảnxuất dẫn đến tuỳ tiện gieo trồng những loại giống không đúng với cơ cấu Ngànhchăn nuôi phát triển còn rất chậm, chính sách khuyến khích để phát triển cha đợcthực hiện tốt

Việc tổ chức đánh bắt hải sản cha thực sự phát huy đợc tác dụng nên sản ợng sản phẩm cha cao; trang thiết bị tàu thuyền, ng cụ mặc dù có đầu t song cha

l-đáp ứng đợc nhu cầu đánh bắt xa bờ, việc chuyển sang khai thác các loại thuỷ hảisản xuất khẩu chủ yếu còn tự phát, cha có kế hoạch đồng bộ; khâu quản lý và phânphối sản phẩm còn quá lỏng lẻo

Sau ngày đất nớc giải phóng, thống nhất một trong những nhiệm vụ đợc

Đảng, Nhà nớc cũng nh các địa phơng trong đó có Tĩnh Gia quan tâm thực hiện đó

là công tác văn hoá, giáo dục, y tế

Dới sự chỉ đạo của Huyện uỷ, chính quyền đã kết hợp cùng các ban ngành

và các đoàn thể quần chúng đẩy mạnh việc xây dựng quy ớc về nếp sống mớitrong nông thôn Tất cả các xã đều đã xây dựng quy ớc về vấn đề này, đồng thờitriển khai tổ chức cho đông đảo nhân dân học tập Các xã trong huyện liên tục tiếnhành các đợt giáo dục, cải tạo các đối tợng hành nghề mê tín dị đoan và một số tậptục lạc hậu Phong trào thể dục thể thao, văn hoá văn nghệ quần chúng đợc đẩymạnh, đặc biệt là công tác đền ơn đáp nghĩa và thực hiện các hoạt động phúc lợixã hội để nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân trong huyện

Trong công tác giáo dục đợc Huyện uỷ và Đảng bộ các cấp hết sức quantâm thông qua việc tiếp nhận các chỉ thị, các nghị quyết về giáo dục của Nhà nớc,của Tỉnh uỷ Đặc biệt là việc chỉ đạo thực hiện tốt Nghị quyết 14 của Bộ chính trị

về cải cách giáo dục Ngày 12/8/1983, Ban thờng vụ huyện Tĩnh Gia đã ra Chỉ thị

số 04/CT - về công tác giáo dục với nội dung “tập trung thực hiện cải cách giáodục và phát triển giáo dục một cách toàn diện, cân đối vững chắc giữa các ngànhhọc, cấp học ở các địaphơng phù hợp với yêu cầu, khả năng kinh tế quốc dân và rasức phấn đấu có đủ phòng học, bàn ghế và tiện nghi làm việc cho giáo viên”

Triển khai các chủ trơng về giáo dục, trên thực tế tính đến năm 1983 ngànhgiáo dục Tĩnh Gia đã có những chuyển biến Nhìn chung kết quả của các khối giáodục từ nhà trẻ mẫu giáo đến phổ thông vẫn đợc duy trì, phát triển cả về số lợng vàchất lợng ở khối mẫu giáo có 6.658 cháu với 207 lớp và 113 phòng học (trong đó

có 54 phòng học gạch ngói) Khối phổ thông cấp 1 năm học 1983 - 1984 có 787lớp với 28.202 học sinh, trong đó số học sinh vào lớp 1 là 21.091 em với 580 lớphọc (tăng hơn năm học 1981 - 1982 là 2.476 em); khối cấp 2 có 207 lớp với 7.111học sinh Trong huyện có 2 trờng cấp 3 với 56 lớp với 2409 học sinh và tỷ lệ họcsinh bỏ học giữa chừng đã giảm đáng kể (năm 1983 là 8,9% thì năm 1984 chỉ còn3,4%) Cơ sở vật chất trờng lớp đợc cải thiện, các phòng học bằng tre nứa phầnnào đợc thay bằng gạch ngói Đặc biệt huyện còn tổ chức các lớp học bổ túc vănhoá với 98 học viên tại 7 xã [1, 7]

Trong công tác y tế cũng đợc chú trọng để phát triển bằng việc động viên

đội ngũ cán bộ y tế trong huyện nâng cao tinh thần phục vụ nhân dân, quan tâm

đến công tác phòng bệnh Theo sự chỉ đạo của Huyện uỷ Tĩnh Gia các xã tập trungthực hiện các khâu tiêm phòng, các loại dịch bệnh cho trẻ em cũng nh công tácsinh đẻ có kế hoạch và xây dựng ba công trình giếng nớc, nhà tắm và nhà vệ sinh ởnông thôn Đầu t các loại máy móc thiết bị y tế mới để đảm bảo việc khám chữabệnh, chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, tu bổ và làm mới các trạm xá xã đặc biệt

là bệnh viện huyện Tuy nhiên do hoàn cảnh của huyện lúc ấy còn nhiều khó khănnên nên dự kiến thì nhiều nhng không có điều kiện khả năng để thực hiện Vì vậy

mà một vấn đề nhức nhối tồn tại ở Tĩnh Gia đó là sinh đẻ cha có kế hoạch, số lợngtrẻ sơ sinh trong năm còn rất cao, chiếm tỷ lệ 2,71% Số ngời tử vong do bệnh tậtcòn nhiều

Mặc dù có nhiều cố gắng trong điều kiện có thể nhng nhìn chung việc thựchiện công tác văn hoá giáo dục, y tế của huyện còn nhiều bất cập, còn mang tínhchất hình thức và các kế hoạch đa ra mới chỉ dừng lại trên giấy tờ

Đất nớc giải phóng, giang sơn thu về một mối, đó là nguyện vọng mơ ớccủa nhân dân ta Nhng các thế lực phản động trong và ngoài nớc cấu kết với nhaukhông từ bỏ âm mu chia cắt để làm rối loạn, bất ổn tình hình an ninh chính trịquốc phòng nớc ta Trớc tình hình ấy Đảng bộ Tĩnh Gia luôn có những chính sách

chỉ đạo kịp thời, đập tan những âm mu phá hoại trong trứng nớc của chúng Đểbảo vệ quê hơng bình yên, nhân dân yên tâm làm ăn, sản xuất góp phần giữ gìn anninh trật tự của tỉnh nhà Bên cạnh đó Đảng bộ huyện còn khuyến khích, độngviên thanh niên tham gia nghĩa vụ quân sự, còn ở địa phơng thì mỗi làng, xã lập racác đội tự vệ để bảo vệ an ninh giải quyết các mâu thuẫn tranh chấp kịp thời

Để tăng cờng hơn nữa vài trò và năng lực lãnh đạo của Đảng trong sựnghiệp phát triển của huyện, Tĩnh Gia đã tổ chức các đợt huấn luyện, bồi dỡngtuyên truyền cho đảng viên học tập và quán triệt các chính sách của Đảng, Nhà n-

ớc ta chống chủ nghĩa cá nhân, chống tiêu cực Huyện uỷ còn chỉ đạo Đảng bộ cơ

sở tổ chức cho nhân dân học tập và làm đúng pháp luật, tham gia ý kiến đóng gópxây dựng Đảng trong sạch vững mạnh Đồng thời Đảng bộ còn chỉ đạo việc xâydựng và củng cố bộ máy chính quyền nhân dân các cấp ngày một quy cũ hoànthiện hơn

Tuy nhiên, trong công tác quốc phòng - an ninh còn nhiều tồn tại đáng longại nh: những hoạt động chống luật nghĩa vụ quân sự cha đợc xử lý nghiêmminh, chiến lợc huấn luyện dân quân tự vệ hàng năm còn yếu kém cả về giáo dụcchính trị, t tởng và thao tác nghiệp vụ Lực lợng công an xã, thôn còn thiếu nghiệp

vụ, chuyên môn trong xử lý các tình huống pháp luật Làm cho trật tự an toàn xãhội còn diễn biến phức tạp, các tệ nạn xã hội nh cờ bạc, rợu chè, mại dâm cha đợcgiải quyết triệt để

2.2 Yêu cầu của thực tiễn

Qua mời năm 1975 -1985 xây dựng và phát triển để cùng cả nớc khắc phụchậu quả chiến tranh, bảo vệ CNXH, Đảng bộ Tĩnh Gia đã lãnh đạo nhân dân tronghuyện phấn đấu nổ lực để khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội Nhng từ thực tiễncủa huyện là: Tuy có đạt đợc một số thành tựu song không đáng kể, mà trong quátrình đó còn bộc lộ những khuyết điểm sai lầm và hạn chế Điều đó đợc minhchứng qua sự khủng hoảng toàn diện ở Tĩnh Gia về kinh tế - xã hội, văn hoá, anninh - quốc phòng Nền kinh tế thì phát triển chậm, cha giải quyết cân đối về vấn

đề lơng thực trên địa bàn Nhiều chỉ tiêu cha đạt với yêu cầu, nông nghiệp pháttriển cha toàn diện, ng nghiệp còn phụ thuộc vào điều kiện khách quan, tiểu thủcông nghiệp còn nghèo nàn,công tác phân phối lu thông còn cha đuổi kịp nhu cầu

và cha đợc tiến hành một cách đồng bộ Các ngành nghề dịch vụ vẫn còn yếu kémlàm cho đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân gặp rất nhiều khó khăn

Cơ cấu kinh tế nông - lâm nghiệp kết hợp cha biến đổi, nó còn mang nặngtính tự cấp tự túc, những tiến bộ khoa học kỹ thuật cha đợc áp dụng vào sản xuất

nên cha đáp ứng đợc nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và khả năng cạnh tranh đểphát triển.

Về ngân sách của huyện thì hầu nh không đáng kể, trong khi thu vào thì ít

mà chi ra thì nhiều, lạm phát ngày càng gia tăng, vốn ít để đầu t quay vòng tạo đàcho việc phát triển kinh tế - xã hội

An ninh quốc phòng cha thực sự vững chắc, đời sống nhân dân cha đợc ổn

định, cách mạng văn học t tởng trong nhân dân còn buông lỏng cha thực sự cóchính sách thực hiện để chăm lo đến việc xây dựng nếp sống văn hoá mới, con ng-

ời mới trong hoàn cảnh đất nớc, địa phơng thay đổi Nhìn chung các mặt xã hộicha có gì đáng kể so với nhu cầu của cuộc sống

Từ thực trạng kinh tế xã hội nh vậy, Đảng bộ Tĩnh Gia đã dám nhìn thẳngvào sự thật để rút ra trách nhiệm của mình Cụ thể là việc vận dụng và tổ chức thựchiện các chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nớc còn chủ quan nóngvội để xảy ra tình trạng đa ra một số chỉ tiêu vợt quá khả năng Cha kịp chuyển từcơ chế quản lý mới về nhận thức và chỉ đạo, còn lúng túng trong quản lý, trong

điều hành sản xuất kinh doanh Cha nhận thức đầy đủ và sâu sắc tác hại của cơ chếtập trung quan liên bao cấp Sự lãnh đạo của Đảng bộ mà trớc hết là Ban chấphành Huyện uỷ còn nhiều thiếu sót, khuyến điểm về quan điểm lãnh đạo, về trình

độ và năng lực quản lý điều hành, về tinh thần trách nhiệm, về phong cách lãnh

đạo và lề lối làm việc Do đó chuyển biến mới cha toàn diện, cha mạnh mẽ và cha

có chiều sâu

Mặt khác, còn có những biểu hiện sa sút về phẩm chất đạo đức, về ý thứctrách nhiệm của một bộ phận cán bộ, đảng viên trong các cơ quan lãnh đạo nên đãgiảm lòng tin của quần chúng nhân dân, cản trở thực hiện các phong trào Đảnglãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ cha đợc thực hiện nhuần nhuyễn

Sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành trên địa bàn huyện lãnh đạo vềquyền làm chủ tập thể của nhân dân cha đợc phát huy đầy đủ

Từ thực tiễn xây dựng và phát triển trong mời năm 1976-985 ở Tĩnh Gia, cảnhững mặt làm đợc và cha làm đợc đã giúp cho Đảng bộ huyện rút ra những bàihọc kinh nghiệm, mà bài học quan trọng nhất - là kim chỉ nam trong hành động -

là yếu tố cơ bản chủ đạo quyết định đến mọi sự thắng lợi đó là “ý Đảng hợp lòngdân”, lấy nhu cầu quyền lợi của nhân dân làm thớc đo cho các mục tiêu, cácnhiệm vụ để quán triệt thực hiện Đồng thời nó cũng hợp với quy luật phát triểncủa lịch sử Và cái quy luật lịch sử tất yếu của Tĩnh Gia nói riêng và các địa phơngtrong tỉnh trong cả nớc nói chung đó là phải đổi mới Đây là một thách thức lớn

lao để một lần nữa khẳng định năng lực và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyệnTĩnh Gia trong giai đoạn mới

Chơng 3 Tĩnh Gia trong 10 năm đầu thực hiện đổi mới 1986- 1995

3.1 Tĩnh gia bớc đầu thực hiện đổi mới 1986 - 1990

3.1.1 Đờng lối, chủ trơng của Đảng bộ huyện Tĩnh Gia

Sau ngày giải phóng, dới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân cả nớc phấn khởibắt tay vào công cuộc kiến thiết và xây dựng đất nớc theo định hớng XHCN Bêncạnh những mặt đã đạt đợc thì thực trạng của đất nớc lúc bấy giờ hết sức bi đát và

“khủng hoảng trầm trọng” Thực trạng đó đã phản ánh những mặt yếu kém hạnchế và những sai lầm khuyết điểm trong 10 năm xây dựng 1975 - 1985 Muốn đa

đất nớc thoát khỏi khủng hoảng và đẩy mạnh công cuộc xây dựng CNXH thì phải

đổi mới Đổi mới theo quan điểm của Đảng là quá trình giải phóng sức lao động,khơi dậy mọi tiềm năng, động viện và tạo điều kiện cho mọi ngời Việt Nam pháthuy ý chí tự lực tự cờng, cần kiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ra sức làm giàucho mình và cho đất nớc Quan điểm về sự cần thiết cấp bách đổi mới đã trở thànhmột xu thế phổ biến trên thế giới và nó đã đợc khẳng định bằng thực tế sinh động

ở một đất nớc gần với nớc ta nhất là Trung Quốc Từ nhận thức đó Đại hội VI của

Đảng (12/1986) đã quyết định đổi mới đất nớc Đại hội đổi mới để tập trung trí tụê

để toàn Đảng toàn dân giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội của đất nớc Là

Đại hội đánh dấu một bớc ngoặt quan trọng trên con đờng xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam XHCN

Từ thực tế nền kinh tế xã hội của huyện, Đảng bộ Tĩnh Gia đã thẳng thắnmạnh dạn chỉ ra những hạn chế sai lầm khuyết điểm “là một huyện có nền kinh tế

đa dạng, phong phú nhng cha đợc tổ chức khai thác tốt và hiệu quả cha cao Sảnxuất phát triển chậm, đời sống nhân dân nhìn chung cha ổn định, nhiều mục tiêukinh tế quan trọng không hoàn thành kế hoạch và đạt thấp so với chỉ tiêu Đại hội

Đảng bộ lần thứ XVIII đề ra” Đợc đờng lối đổi mới trong Đại hội VI của Đảngsoi sáng, Đảng bộ Tĩnh Gia đã đề ra những chủ trơng, mục tiêu chiến lợc pháttriển trong giai đoạn này là “trên cơ sở cơ cấu kinh tế nông - lâm - ng - côngnghiệp đã đợc xác định, từ sản xuất lơng thực, kinh tế biển và xuất khẩu mà đi lên.Coi sản xuất lơng thực là trọng tâm, xuất khẩu là mũi nhọn, đẩy mạnh sản xuấtnghề cá, muối, tiểu thủ công nghiệp, tăng cờng cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ sảnxuất và đời sống, nâng cao chất lợng văn hoá, giáo dục, y tế, thể dục thể thao,củng cố vững chắc quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng bộ huyện vững mạnh”

Những nhiệm vụ chủ yếu mà Đảng bộ huyện đã đề ra là nhằm động viêntoàn thể đảng viên, cán bộ và toàn thể nhân dân trong huyện cùng tích cực thi đua

hoàn thành mục tiêu để vừa ổn định đời sống nhân dân, vừa đóng góp vào sự ổn

định tình hình kinh tế xã hội của đất nớc Vừa củng cố hoàn thiện quan hệ sảnxuất XHCN và có kế hoạch từng bớc xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng các côngtrình phúc lợi phục vụ đời sống cho nhân dân

Trong quá trình thực hiện và triển khai đờng lối chủ trơng đổi mới, Đảng bộTĩnh Gia luôn bám sát và nhanh chóng nắm bắt những chỉ thị, nghị quyết củaTrung ơng, của Tỉnh uỷ để kịp thời khắc phục những khó khăn, những tồn tạinhằm phát huy hiệu quả cao nhất quá trình đổi mới ở huyện Vì vậy bớc đầu thựchiện đổi mới, Tĩnh Gia đã thu đợc kết quả hết sức khả quan và đáng mừng

3.1.2 Những chuyến biến bớc đầu

3.1.2.1 Kinh tế

Triển khai trên thực tiễn những nội dung chủ yếu về nhiệm vụ chiến lợc vềphát triển kinh tế - xã hội do Đại hội Đảng bộ huyện Tĩnh Gia đề ra: Phát huy mọinăng lực sản xuất hiện có, mở rộng và đẩy mạnh sản xuất với tốc độ nhanh hiệuquả cao Tập trung cao độ cho sản xuất lơng thực, tiểu thủ công nghiệp, khai thácchế biến và nuôi trồng thuỷ sản, chăn nuôi gia súc gia cầm Chuyển nhanh từ thế

độc canh sang thâm canh, đa canh, từ sản xuất tự cấp tụ túc sang sản xuất hànghoá, từ sản xuất thuần nông sang sản xuất nhiều ngành nghề, gắn sản xuất với chếbiến và mở rộng quan hệ nhằm tăng nhanh tốc độ phát triển nền sản xuất hànghoá, tạo tích luỹ và xây dựng ngân sách làm cơ sở cho các hoạt động xã hội pháttriển Từ sự chỉ đạo đó trong toàn huyện đã dấy lên nhiều phong trào thi đua pháttriển kinh tế, thực hiện khoán 100 theo chỉ thị của Ban bí th năm 1986 Các phongtrào này nhanh chóng lôi cuốn đợc đông đảo nhân dân địa phơng tham gia và đãmang lại những thành tích nhất định trong sản xuất và xây dựng

Trong nông nghiệp, Tĩnh Gia đã manh dạn thực hiện trên diện rộng và chútrọng tập trung vào thâm canh cây lúa mùa vụ Đông, phát triển mạnh cây màu Kếthợp với việc đổi mới phơng thức hoạt động của các ngành phục vụ cho nôngnghiệp nh: gắn kinh doanh với phục vụ, chuyển dần các hoạt động phục vụ xuốngtận hợp tác xã, tận hộ gia đình đáp ứng cơ bản nhu cầu về nớc tới, phân bón,giống, thuốc trừ sâu… và hỗ trợ khâu làm đất để nhắm phấn đấu việc đảm bảo ch-

ơng trình lơng thực của huyện đề ra

Nhờ những biện pháp quan trọng đó cho nên diện tích gieo trồng cây lơngthực năm 1988 có tăng hơn so với năm trớc: đạt 16.119 ha; sản lợng lơng thực quy

ra thóc cả năm đạt 27.733 tấn, trong đó diện tích trồng lúa cả năm là 10.986ha vớisản lợng 17.522 tấn, đạt năng suất 15,9tạ/ha Đến năm 1990 thì tổng sản lợng lơng