Song bên cạnh những thành tựu và tiến bộ mà nhân dân Quỳ Hợp đã đạt đợc trong 20 năm thực hiện đờng lối đổi mới là rất cơ bản, tuy nhiên tất cảmới chỉ là bớc đầu, trong quá trình thực hi
Trang 1trờng đại học vinh
khoa lịch sử
==== ====
khóa luận tốt nghiệp đại học
đảng bộ quỳ hợp trong công cuộc
đổi mới (1986 – 2005)
-Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
giáo viên hớng dẫn : Th.S Nguyễn Thị Bình Minh
sinh viên thực hiện : Lê Văn Ngọc
lớp : 44B 1 – Lịch sử
Vinh - 2007
Trang 2trờng đại học vinh
khoa lịch sử
==== ====
Lê Văn Ngọc
khóa luận tốt nghiệp đại học
đảng bộ quỳ hợp trong công cuộc
đổi mới (1986 – 2005)
-Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Vinh - 2007
Trang 3Lời cảm ơn
Để thực hiện công trình nghiên cứu này em xin bày tỏ lòng cảm
ơn sâu sắc tới cô giáo Nguyễn Thị Bình Minh – Ngời hớng dẫn khoa học trực tiếp đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ, động viên bản thân tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong khoa Lịch sử đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để em hoàn thành công trình nghiên cứu của mình.
Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ của Ban tuyên giáo huyện uỷ Quỳ Hợp, các cán bộ đã và đang công tác tại cơ quan Huyện
uỷ, HĐND – UBND Huyện, Phòng lu trữ Huyện Quỳ Hợp đã giúp đỡ về mặt t liệu
Đây là một công trình nghiên cứu đầu tay, điều kiện t liệu và khả năng có hạn, chắc chắn đề tài sẽ không tránh những thiếu sót Em rất mong nhận đợc sự góp ý chân thành của quý thầy cô và bạn đọc để đề tài đợc hoàn chỉnh hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Vinh, Tháng 05 năm 2007
Trang 4Mục lục
A Dẫn luận trang
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2
3 Đối tợng, phạm vi nghiên cứu đề tài 4
4 Nguồn t liệu và phơng pháp nghiên cứu 4
5 Đóng góp của đề tài 5
6 Bố cục khoá luận 6
B Nội dung 6
Chơng I Khái quát về Quỳ Hợp trớc thời kỳ đổi mới 6
1 Khái quát điều kiện tự nhiên – lịch sử – chính trị – xã hội Huyện Quỳ Hợp
6
1.1 Điều kiện tự nhiên 6
1.2 Lịch sử tên gọi và sự phân chia địa giới 10
1.3 Đặc điểm lịch sử, chính trị – xã hội 11
2 Khái quát tình hình kinh tế - chính trị - xã hội huyện Quỳ Hợp trớc thời kỳ đổi mới (1976 – 1985) 15
2.1 Giai đoạn 1976 - 1980 15
2.2 Giai đoạn 1981 - 1985 19
Chơng II đảng bộ Quỳ Hợp lãnh đạo nhân dân bớc đầu đổi mới giai đoạn 1986 – 1995 27
2.1 Đờng lối đổi mới của Đảng và sự vận dụng của Đảng bộ Quỳ Hợp trong giai đoạn 1986 – 1990 27
2.2 Những thành tựu và hạn chế 31
2.2.1 Những thành tựu 31
2.2.2 Những hạn chế và nguyên nhân 37
2.2 Giai đoạn 1991 - 1995 40
2.2.1 Đặc điểm tình hình và nhiệm vụ 40
2.2.2 Những thành tựu 42
2.2.3 Hạn chế 51
Trang 52.2.4 Đánh giá tổng quát sau 10 năm đổi mới (1986 –
1995) 53
Chơng III Đảng bộ Quỳ Hợp lãnh đạo nhân dân tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới (1996 – 2005) 56
3.1 Giai đoạn 1996 – 2000 56
3.1.1 Đờng lối đổi mới của Đảng cộng sản Việt Nam và sự vận dụng của Đảng bộ Quỳ Hợp trong thời kỳ 1996 - 2000 56
3.1.2 Những thành tự đạt đợc 59
3.1.3 Hạn chế và nguyên nhân 70
3.2 Giai đoạn 2001 - 2005 72
3.2.1 Chủ trơng chủ Đảng và sự vận dụng của Đảng bộ Quỳ Hợp 72
3.2.2 Những thành tựu trong năm năm đầu thế kỷ XXI 75
3.2.3 Những hạn chế và nguyên nhân 80
C Kết luận 82 Tài liệu tham khảo
Phụ lục
Trang 6Dẫn luận
1 Lý do chọn đề tài:
Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc của dân tộc
đã đa nớc ta bớc vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập, tự do, thống nhấtcả nớc đi lên CNXH
Trong hơn 10 năm xây dựng và bảo vệ đất nớc, bớc đầu theo định hớngXHCN (1976 - 1986) cách mạng Việt Nam đã vợt qua những khó khăn thửthách và đạt đợc những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế,xã hội, văn hoá giáo dục, y tế Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt đợctrong các lĩnh vực của đời sống xã hội đó, chúng ta cũng gặp nhiều khó khănthử thách, yếu kém, hạn chế, làm cho xã hội Việt Nam khủng hoảng trầmtrọng từ cuối những năm 70
Trớc thực trạng đó, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng
sự thật Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI ( tháng 12 năm 1986) đã nghiêmkhắc kiểm điểm, đánh giá tình hình phân tích rõ những sai lầm, khuyết điểm
và hạn chế và đề ra đờng lối đổi mới đất nớc trên tất cả các lĩnh vực của đờisống kinh tế - xã hội Đổi mới là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa sống còn đốivới cách mạng Việt Nam và phù hợp với xu thế của thời đại
Quỳ Hợp là một huyện miền núi nghèo, nằm ở phía Tây bắc của tỉnhNghệ An, là vùng đất giàu tài nguyên, có nhiều tiềm năng để phát triển kinh
tế, nhân dân Quỳ Hợp chịu khó, cần cù, dũng cảm, sáng tạo, song đây là vùng
đất có khí hậu khắc nghiệt, thiên tai thờng xuyên xảy ra, cơ sở hạ tầng thấpkém, sản xuất kém phát triển, giao thông vận tải yếu kém, trình độ dân trí chacao, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, trình độ quản lý của độingũ cán bộ ở Quỳ Hợp cha đáp ứng đợc yêu cầu của tình hình mới Do đó, đểthoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu đòi hỏi Quỳ Hợp phải nỗ lực hơn nữa
ra sức phát triển kinh tế - xã hội để ổn định đời sống nhân dân và xây dựnghuyện nhà ngày càng vững mạnh
Dới ánh sáng của đờng lối đổi mới của Đảng là một luồng sinh khí mới
đối với Quỳ Hợp Nhân dân Quỳ Hợp đã tiếp nhận và thực hiện một cách cóhiệu quả những chủ trơng chính sách, quan điểm đờng lối đổi mới của Đảngmột cách sáng tạo và linh hoạt vào tình hình thực tế của huyện Sau 20 năm(1986 - 2005) với sự nỗ lực của Đảng bộ và nhân dân, Quỳ Hợp đã vợt quanhững khó khăn thử thách tranh thủ thời cơ, phát huy lợi thế các nguồn lực tạo
đợc sự chuyển biến rõ rệt trên tất cả các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hoáxã hội, giáo dục, y tế, an ninh - quốc phòng thực sự làm thay đổi bộ mặt của
Trang 7toàn huyện, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.
Đó là minh chứng xác thực nhất khẳng định đờng lối đổi mới của Đảng là
đúng đắn và sáng tạo, phù hợp với thực tiễn đất nớc và xu thế chung của thời
đại
Song bên cạnh những thành tựu và tiến bộ mà nhân dân Quỳ Hợp đã đạt
đợc trong 20 năm thực hiện đờng lối đổi mới là rất cơ bản, tuy nhiên tất cảmới chỉ là bớc đầu, trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới vẫn còn tồntại nhiều mặt hạn chế và yếu kém trên các lĩnh vực cũng nh trong khâu quản
lý và tổ chức đòi hỏi Đảng bộ và nhân dân Quỳ Hợp cần có những biện pháp
để khắc phục và cần cố gắng hơn nữa trong việc tiếp tục thực hiện đờng lối đổimới của Đảng trong giai đoạn tiếp theo
Để góp phần khẳng định hơn nữa đờng lối đổi mới của Đảng vạch ra là
đúng đắn, khoa học cũng nh trong quá trình Quỳ Hợp vận dụng vào địa phơngmột cách sáng tạo và đã tạo ra đợc những chuyển biến lớn làm thay đổi bộ mặt
của huyện, tôi xin mạnh dạn chọn đề tài "Đảng bộ Quỳ Hợp trong công cuộc
đổi mới (1986 - 2005)" làm khoá luận tốt nghiệp cử nhân khoa học lịch sử của
mình
2 lịch sử nghiên cứu vấn đề
Đổi mới là vấn đề đợc nhiều nhà nghiên cứu quan tâm trong giai đoạnhiện nay Đây là một đề tài mới mẻ, mang tính thời sự và có ý nghĩa quantrọng cả về lý luận và thực tiễn
Quỳ Hợp trong 20 năm đổi mới (1986 - 2005) là một đề tài mới mẻ cha
có một công trình chuyên khảo nào đề cập đến Tản mạn trong một số tài liệuthành văn đã đề cập đến một số khía cạnh của vấn đề
2.1 Trong nhiều văn kiện của Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc của
Đảng cộng sản Việt Nam: Đại hội VI, VII, VIII, IX, X đã tổng kết nhữngthành tựu đã đạt đợc và vạch ra những sai lầm, khuyết điểm, yếu kém, hạn chếcủa việc thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ, đờng lối mà các nghị quyết củacác Đại hội vạch ra
2.2 Trong cuốn "Lịch sử Việt Nam từ 1975 đến nay - những vấn đề lýluận và thực tiễn" của Giáo s Trần Bá Đệ biên soạn nhà xuất bản Đại họcQuốc gia - Hà Nội, năm 1998 đã nêu lên những thành tựu, tiến bộ, và nhiềuhạn chế, yếu kém, khuyết điểm của đất nớc từ khi thực hiện đờng lối đổi mớicho đến năm 1996
2.3 Cuốn "Đặc điểm công cuộc đổi mới dới sự lãnh đạo của Đảng cộngsản Việt Nam (1986 - 1996)" của nghiên cứu sinh Tờng Thuý Nhân, mã số
50316 bảo vệ tại Hà Nội năm 2000 đã đề cập đến quá trình thực hiện đờng lối
Trang 8đổi mới của nớc ta trên một số khía cạnh, những thành tựu, khuyết điểm vàmột số vấn đề cần bổ sung cho đờng lối đổi mới.
2.4 Cuốn "Kinh tế - xã hội - văn hoá tỉnh Nghệ An trong tiến trình đổimới" do Sở khoa học công nghệ và môi trờng Nghệ An biên soạn đã đánh giáthực trạng kinh tế - xã hội - văn hoá, khẳng định những thành tựu, những mặtmạnh, đồng thời nêu rõ những hạn chế và thiếu sót của tỉnh Nghệ An trong b-
ớc đầu thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng (1986 - 1993)
2.5 Cuốn "Lịch sử huyện Quỳ Hợp" nhà xuất bản Nghệ An năm 2004
đã tóm tắt quá trình hình thành và phát triển của huyện trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội từ khi hình thành đến năm 2004
2.6 Ngoài ra một số báo cáo của Ban chấp hành Đảng bộ huyện QuỳHợp từ khoá XIII - XVIII, báo cáo của Ban chấp hành Đảng bộ huyện QuỳHợp (1986 - 2005) hiện đang lu trữ tại Huyện uỷ và Phòng lu trữ của UBNDhuyện, đã đánh giá khái quát những thành tựu cũng nh những hạn chế củaQuỳ Hợp trong quá trình thực hiện đờng lối đổi mới
Thực tế cho đến nay vẫn cha có một công trình chuyên khảo nào nghiêncứu Quỳ Hợp trong công cuộc đổi mới Những kết quả nghiên cứu của các tácphẩm và tài liệu nói trên là cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho chúng tôi
thực hiện đề tài của mình
3 Đối tợng, phạm vi nghiên cứu đề tài:
3.1 Đề tài "Quỳ Hợp trong công cuộc đổi mới (1986 - 2005)" nhằm
tổng kết đánh giá những thành tựu và hạn chế, đồng thời rút ra những bài họckinh nghiệm trong quá trình thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng trên địa bànQuỳ Hợp Trọng tâm nghiên cứu của đề tài là Đảng bộ Quỳ Hợp với nhữngchủ trơng chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong các giai đoạn của thời kỳ
đổi mới (1986 - 2005) Mặt khác đề tài đề cập đến những thành tựu mà nhândân Quỳ Hợp đã đạt đợc, những hạn chế, tồn tại cần phải khắc phục Từ đónêu lên những bài học kinh nghiệm, đề xuất những giải pháp để Đảng bộ QuỳHợp tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới
3.2 Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu về công cuộc đổimới của nhân dân Quỳ Hợp dới sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phơng trong 20năm đổi mới Với mục tiêu đó, đề tài trớc tiên đề cập đến đặc điểm điều kiện
tự nhiên, lịch sử, con ngời và truyền thống Quỳ Hợp, sự ra đời và phát triểncủa Quỳ Hợp - Những nhân tố có ảnh hởng trực tiếp tới công cuộc đổi mới.Trọng tâm nghiên cứu của đề tài là những chủ trơng, chính sách của Đảng bộQuỳ Hợp trong quá trình lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới,những thành tựu đã đạt đợc, những khuyết điểm tồn tại trong quá trình thựchiện đờng lối đổi mới ở Quỳ Hợp
Trang 94 Nguồn tài liệu và phơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài Đảng bộ Quỳ Hợp trong công cuộc đổi mới (1986 2005), chúng tôi tập trung nghiên cứu những nguồn tài liệu sau:
Nguồn tài liệu thành văn: Các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của
Đảng từ Đại hội VI - Đại hội X; Các giáo trình lịch sử Việt Nam hiện đại; Một
số công trình nghiên cứu ở cấp Trung ơng và địa phơng về công cuộc đổi mới;Trong đó, chúng tôi đặc biệt tập trung khai thác các báo cáo của Huyện uỷ,UBND huyện Quỳ Hợp về tình hình và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hộiqua các nhiệm kỳ từ năm 1986 - 2005 hiện đang lu trữ tại Phòng lu trữ huyện,UBND huyện Quỳ Hợp Đây là nguồn tài liệu chính phục vụ cho việc
nghiên cứu đề tài này
- Ngoài ra, chúng tôi còn thực hiện các cuộc thực tế, điền dã, gặp gỡtrao đổi, tiếp xúc với lãnh đạo các cấp, các ngành, với những ngời có đóng gópquan trọng trong quá trình đổi mới, để nắm thêm tình hình thực tế, xác minh
đúng đắn của tài liệu thành văn, bổ sung những thiếu sót mà các tài liệu thànhvăn cha đề cập đến Từ các nguồn tài liệu trên tổng hợp lại, đối chiếu, so sánh,
từ đó rút ra những kết luận phù hợp cho đề tài nghiên cứu của mình
Thực hiện đề tài này chúng tôi dựa trên cơ sở phơng pháp luận của chủnghĩa Mác - Lê Nin, sự soi sáng quan điểm sử học của Đảng cộng sản ViệtNam, ngoài ra chúng tôi còn kết hợp với các phơng pháp nh: Phơng pháp lịch
sử, phơng pháp lô gíc, phơng pháp thống kê, đối chiếu, so sánh, kết hợp với
điền dã, phỏng vấn để làm rõ những vấn đề cơ bản của đề tài
5 Đóng góp của đề tài
Là một sinh viên lịch sử, theo học chuyên ngành lịch sử Đảng cộng sản
Việt Nam, việc nghiên cứu "Đảng bộ Quỳ Hợp trong công cuộc đổi mới
(1986 - 2005)" nhằm phục vụ cho quá trình học tập, nghiên cứu và công tác
của tôi hiện nay cũng nh sau này
Khoá luận sẽ tái hiện một cách khách quan, khoa học, toàn diện và có
hệ thống công cuộc đổi mới ở Quỳ Hợp (1986 - 2005) dới sự lãnh đạo của
Đảng bộ huyện Qua đó, khẳng định những thành tựu mà Đảng bộ và nhândân Quỳ Hợp đã đạt đợc, những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm, yếu kém cầnkhắc phục Trên cơ sở đó, rút ra bài học kinh nghiệm để đẩy mạnh sự nghiệp
đổi mới đất nớc nói chung và Quỳ Hợp nói riêng Đây còn là một tài liệu bổích phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập về lịch sử địa phơng
6 Bố cục khoá luận:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dungchính của khoá luận đợc trình bày trong ba chơng:
Chơng 1 Khái quát về Quỳ Hợp trớc thời kỳ đổi mới (1986)
Trang 10Chơng 2 Đảng bộ Quỳ Hợp lãnh đạo nhân dân bớc đầu đổi mới
(1986 - 1995)
Chơng 3 Đảng bộ Quỳ Hợp lãnh đạo nhân dân tiếp tục đẩy mạnh côngcuộc đổi mới (1996 - 2005)
Trang 11B Nội dung
Chơng I :
khái quát về Quỳ Hợp trớc thời kỳ đổi mới
1- Khái quát điều kiện tự nhiên – lịch sử – chính trị – xã hội huyện Quỳ Hợp
1.1 Điều kiện tự nhiên
1.1.1 Vị trí địa lý
Quỳ Hợp là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Nghệ An,
có toạ độ địa lý kéo dài từ 19 độ 10 phút đến 19 độ 29 phút vĩ độ bắc và từ 104
độ 21 phút kinh độ đông Phía bắc Quỳ Hợp giáp giáp với huyện Quỳ Châu,phía nam giáp huyện Tân Kỳ phía đông giáp huyện Nghĩa Đàn, phía tây giáphuyện Con Cuông và huyện Quỳ Châu Từ thị trấn Quỳ Hợp, trung tâm kinh tế
- văn hoá của huyện, có thể đi ô tô xuống Yên Lý để ra thủ đô Hà Nội vớiquảng đờng dài hơn 300km, hoặc đi vào thành phố Vinh với quảng đờng gần120km
Huyện Quỳ Hợp có diện tích đất tự nhiên la 94.178,80ha,trong đó đấtnông nghiệp chiếm 13.729,24ha ,đất lâm nghiệp có rừng chiếm 26.624,04ha
Đất chuyên dụng có 2.785,01ha.Đất ở là 764.61ha Tính tổng diện tích đấtcha sử dụng còn 50.269,54 ha Huyện Quỳ Hợp có 21 xã thị, trong đó có 10xã vùng cao và 11 xã vùng thấp.[10, 29 ]
1.1.2 Địa hình
Cấu tạo địa hình của Quỳ Hợp khá phức tạp, bởi đây là một thung lũngnằm trong thềm lục địa cổ đợc hoạt động của núi lửa nâng lên, hạ xuống vì thế
địa hình của Quỳ Hợp vừa có các dãy núi cao 1477m chạy dài theo hớng
Đông – Tây vừa có các dãy núi nhỏ và đồi trọc với độ cao trung bình 200m
so với mực nớc biển
Các dãy núi đã chia cắt Quỳ Hợp thành nhiều vùng nhỏ, có đặc điểm tựnhiên chứa đựng nhiều yếu tố khí hậu và chất đất khác nhau Đặc điểm đó đãtạo cho thiên nhiên và môI trờng Quỳ Hợp rất đa dạng phong phú “Sơn thuỷ hữu tình”
Đất đai ở Quỳ Hợp dễ bị xói mòn về mùa ma, hay khô hạn về mùa mùanắng ở Quỳ Hợp đồng bằng nhỏ hẹp, phân tán tỉ lệ đất nông nghiệp ít, đất
đồi núi nhiều, có đến 75% diện tích ở độ cao trên 200m so với mặt nớc biển
đ-ợc phân làm hai nhóm:
Trang 12Nhóm đất địa thành có diện tích 78.548ha (chiếm 89,56%) gồm 8 loại
đất Trong số 8 loại đất này có loại đất Feralit đỏ vàng và Feralit vàng đỏ Đây
là lợi thế lớn của Quỳ Hợp để cho nhân dân mở rộng diện tích cây lâu năm nh:
cà phê, cao su, cây ăn quả, cây lấy dầu
Nhóm đất thuỷ thành có diện tìch 9.151ha (chiếm 10,44%) gồm 6 loại
đất đợc phân bố rãi rác trên khắp địa bàn, song tập trung nhiều ở những nơiven suối, các thung lũng Đây là điều kiện để cho nông dân có diện tích đấttrồng lúc, cây lơng thực và cây hoa màu [10, 36]
1.1.3 Sông ngòi
Quỳ Hợp có hệ thống sông ngòi, khe suối khá dày đặc Trong đó sôngHiếu là con sông lớn nhất đợc bắt nguồn từ vùng biên giới Việt - Lào Chảyqua các huyện Quế Phong, Quỳ Châu rồi đi qua Quỳ Hợp Ngoài sông Hiếu ởQuỳ Hợp còn có sông Dinh - Đây là phù lu của sông Hiếu Sông Dinh còn cóhai phù lu là sông Nậm Nhạ đợc bắt nguồn từ Quỳ Châu qua Châu Thành,Châu Quang, Châu Đình Sông Chọng Hạp từ Châu Sơn chảy qua Châu Lý,Châu Đình Ngoài ra Quỳ Hợp còn có hệ thống khe suối bốn mùa nớc chảyqua hầu khắp các xã, thợng nguồn đổ về sông Dinh chảy ra sông Hiếu có độdài khoảng 30 - 40km
Sông Hiếu - Sông Dinh và các khe suối khác hợp thành mạng lới sôngsuối cung cấp nguồn nớc cho nông nghiệp bồi đắp lợng phù sa hàng năm chonhân dân quanh vùng
1.1.4 Đồi núi
Quỳ Hợp có rất nhiều đồi núi Nhiều đỉnh núi cao trên 1000m Trong
đó có đỉnh Pù Khạng cao 1058m, đỉnh Pù Huống cao tới 1447m nằm ở TâyNam Quỳ Hợp Vùng núi rừng Pù Huống có hệ thực vật và động vật rất phongphú và đa dạng đợc Nhà nớcphê duyệt là khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia.Rừng có diện tích lớn, trữ lợng gỗ cao bình quân 150m3/ha, với nhiều loại gỗquý nh: Lim, Sến, Lát Hoa, Kim Giao,Táu, Trai, Đinh Hơng, Dạ Hơng, ChòChỉ, Vàng Tâm, De dổi, trong rừng có nhiều tre nứa, giang, mây và nhiều loạicây đặc sản, duợc liệu nh: quế, sa nhân, cánh kiến, nấm hơng, thiên niên kiện,hoài sơn, ngũ da bì, hà thủ ô Về động vật có nhiều chủng loại bao gồm cảnhiều loại rất quý hiếm nh: voi, gấu, mèo, hổ, bò tót, hơu nai Tuy nhiên hiệnnay số lợng còn lại là rất ít và có loại vắng bóng hẳn
Nhiều loại động vật hoang dã quý và hiếm, với những di tích lịch sử -vănhoá của nó đã tạo cho Quỳ Hợp một số cảnh quan kì thú Nếu nh đợc giữ gìncẩn thận đợc tôn tạo và phát huy thì đây sẻ là những khu tham quan du lịch cho
Trang 13nhiều du khách gần xa nh: khe nớc lạnh và hồ thung Mây ở thị trấn Quỳ Hợp,thác bản Bìa (Châu Lý ); Hang quốc phòng ở Châu Quang.
1.1.5 Khí hậu
Khí hậu ở Quỳ Hợp mang đặc điểm chung của vùng tiểu khí hậuThanh - Nghệ - Tĩnh là khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu sự tác động của giómùa tây nam khô và nóng và gió mùa đông bắc lạnh, ẩm ớt Nhng đồng thời
có thêm những điểm riêng của khu vực trung du đồi núi, á nhiệt đới Mỗi nămthờng có 2 mùa rõ rệt mùa đông rất rét và mùa hạ nóng nực, bên cạnh đó làmùa thu và mùa xuân có khí hậu mát mẻ và dễ chịu hơn song thỉnh thoảng vẫn
có sự thay đổi nóng lạnh rất đột ngột Hàng năm từ tháng 4 đến tháng 10 có
ma nhiều, lợng ma bình quân là 1829,2mm, ma thờng tập trung vào tháng 8 vàtháng 9 Từ tháng 4 -7 có gió tây và tây nam rất nóng nực Nhiệt độ lên tới
390c- 400c Từ tháng 7 trở đi khí hậu trở nên mát dịu Từ tháng 11 đến tháng 3năm sau lợng ma thấp kèm theo nó là khô hanh và rét buốt Trên các vùng núicao và ven các con sông suối thờng có sơng muối băng giá và hạn hán kéo dài
Vừa mang những đặc điểm chung của vùng lại vừa có yếu tố riêng nênvừa có nhiều yếu tố thuận lợi và nhiều yếu tố khó khăn do thiên nhiên manglại Ngoài những yếu tố nh nắng lắm ma nhiều, độ ẩm cao thuận lợi cho việcphát triển nghề nông nh lúa nớc và các loại cây hoa màu, chăn nuôi Song QuỳHợp cũng chịu những yếu tố bất lợi đó là do việc hình thành các vùng tiểu khíhậu lợng ma và nắng phân bố không đồng đều trong năm dẫn đến lũ lụt - hạnhán kéo dài gây ra biết bao tai hoạ cho sản xuất và đời sống con ngời Tuy ở
xa biển nên Quỳ Hợp ít có bão, nhng thỉnh thoảng có những cơn lốc ập đếnbất ngờ tạo thành luồng xoáy mạnh, gây ra thiệt hại không nhỏ Vì vậy ngờidân ở đây từ lâu đã biết đoàn kết gắn bó bên nhau để chống đỡ với thiênnhiên
1.1.6 Tài nguyên
Quỳ Hợp có diện tích tự nhiên là 94.172,80ha, trong đó đất nông nghiệp
là 13.729,24ha chiếm 14,6%, đất lâm nghiệp có rừng chiếm 26.624,61hachiếm 28,3%, đất chuyên dùng có 2.785,012ha chiếm 2%, đất ở có764,61ha Đất cha sử dụng và sông suối núi đá là 50.261,54ha chiếm 53%.Với tiềm năng đất đai ở Quỳ Hợp phong phú đa dạng đã tạo cho Quỳ Hợp có
điều kiện thuận lợi trong việc phát triển cây trồng vật nuôi
Lòng đất Quỳ Hợp chứa nhiều loại khoáng sản quý và hiếm nh thiếc, đáquý, đá hoa cơng, đá vôi và đất sét, nớc khoáng, vàng Thiếc ở Quỳ Hợp đợc
đánh giá là có số lợng lớn nhất toàn quốc, thiếc ở đây đang đợc khai thác với
Trang 14Quỳ Hợp cũng là địa bàn có nhiều đá quý ở dạng sa khoảng 33 kiểudáng khác nhau trong đó đáng chú ý hơn cả là đá rubi, safia, sponer Ngoài raQuỳ Hợp còn có nguồn nớc khoáng do thiên nhiên ban tặng rất quan trọng.Trữ lợng nớc khoáng ở đây đợc đánh giá vào loại trung bình của cả nớc.
Tài nguyên rừng ở Quỳ Hợp rất phong phú và có trữ lợng lớn Rừng ở đây
có 64ha trong đó có 510 loại cây thân gỗ, không kể các loại cây thân thảo vàthực vật hạ đẳng Tổng trữ lợng gỗ ở Quỳ Hợp là 1.991,397m3 chiếm 5% trữ l-ợng gỗ của cả tỉnh Vùng rừng già ở phía tây nam có đủ các loại gỗ quý nh:lim, sến, lát hoa, đinh hơng, dổi Ngoài ra rừng còn có các loại dợc liệu nhquế, sa nhân, đẳng sâm Riêng tre, nứa, mét toàn huyện có 10.568,000cây.Thú rừng có nhiều loại nh : voi, hổ, gấu, bò xám, vợn đen, trâurừng Nhiều loại bò sát và chim muông đã có mặt trong thảm rừng Quỳ Hợpnh: ác là, cà cỡng, yểng Ngoài ra rừng còn là nơi cung cấp các loại thựcphẩm nh: rau quả, măng, mật ong…[10,67]
Với những điều kiện tự nhiên trên đã tạo điều kiện cho Quỳ Hợp pháttriển một nền kinh tế đa dạng và phong phú Quỳ Hợp có thể phát triển môhình nông - lâm - công kết hợp
Trong quá trình đổi mới phát triển Quỳ Hợp có nhiều thế mạnh mà cáchuyện khác không có Đó là tài nguyên khoáng sản dồi dào có trữ lợng lớn vớinhiều loại quý hiếm, có giá trị về mặt kinh tế
Cùng với nó là con ngời Quỳ Hợp cần cù thông minh, sáng tạo, chịu
th-ơng, chịu khó, giám nghĩ giám làm Đây là nguồn nhân lực dồi dào và lànguồn quý báu nhất của Quỳ Hợp
Tuy nhiên bên cạnh đó Quỳ Hợp còn phải đứng trớc muôn và khó khănnhất định: thời tiết, khí hậu, bão lụt, hạn hán, địa hình phức tạp….Đây lànhững thử thách không nhỏ trong quá tình đi lên của Quỳ Hợp Điều này đặt
ra cho giới lãnh đạo phải biết phát huy thế mạnh và khắc phục những khókhăn để đa Quỳ Hợp đi lên trong tơng lai
1.1.7 Giao thông
Hệ thống giao thông ở Quỳ Hợp có quốc lộ 48 đợc hình thành từ thờiPháp thuộc nối từ Kẻ Bọn về Yên Lý gặp quốc lộ 1A Tỉnh lộ 532 từ ngã baSăng Lẻ đến xã Châu Tiến Ngoài ra Quỳ Hợp còn có những tuyến đờng giaothông nội huyện nh: tuyến thị trấn Quỳ Hợp - Hạ Sơn, tuyến Châu Quang -Bắc Sơn, tuyến Châu Lộc - Châu Tiến, tuyến ngã ba Châu Thành - Na án,tuyến bản Cù - Thái Học…hệ thống giao thông ở Quỳ Hợp đợc thông suốt vànối liền giữa các xã với trung tâm văn hoá huyện, giúp cho việc đi lại thuận
Trang 15tiện hơn ngoài ra việc giao lu văn hoá và kinh tế giữa các vùng trong huyện
đ-ợc thuận lợi
1.2 Lịch sử tên gọi và sự phân chia địa giới
Từ xa xa, mà cụ thể là từ Nhà nớcVăn Lang - Âu Lạc cho đến đầu thiênniên kỷ thứ 2 sau công nguyên Quỳ Hợp và cả phủ Quỳ Châu cũng cha rõduyên cách địa lí và tên gọi ra sao Mãi đến đời Hán Châu Quang nằm tronghuyện Hoàng Hoan, đời Nam Bắc triều Quỳ Châu nằm trong quận Cửu Đức,
đời Tuỳ nằm trong quận Nhật Nam sau đó đến đời Đờng đổi Nhật Nam thànhHoan Châu; Từ 1415 có tên là Châu Quỳ; Năm 1417 cho Châu Quỳ thuộc vàophủ Thanh Hoá Đến 1469 dới triều vua Lê Thánh Tông định lại bản đồ cả n-
ớc, Nghệ An có 8 phủ, phủ Quỳ Châu có 2 huyện Trung Sơn và Thuý Vân.Quỳ Hợp bấy giờ là một vùng đất của Thuý Vân Đời Nguyễn có tên gọi phủQuỳ Châu là phần đất của Quỳ Hợp - Quỳ Châu - Nghĩa Đàn - Quế Phongngày nay Phủ Quỳ châu là một trong 5 phủ 6 huyện của tỉnh Nghệ An Têngọi phủ Quỳ Châu - huyện Nghĩa Đàn tồn tại mãi đến cách mạng tháng Tám-
1945 Sau đó Chính phủ ta bỏ cấp phủ và tổng phủ Quỳ Châu đợc đổi thànhhuyện Quỳ Châu (cũ) bao gồm Quế Phong - Quỳ Châu và Quỳ Hợp ngày nay
Theo quyết định của Hội đồng Chính phủ số 52- CP về việc“ chia nhỏcác huyện miền núi và trung du" để làm kinh tế huyện Quỳ Châu (cũ) đợcchia làm 3 huyện Quế Phong - Quỳ Châu - Quỳ Hợp Riêng huyện Quỳ Hợpgồm 3 xã thuộc Nghĩa Đàn là Tam Hợp, Nghĩa Xuân và nghĩa Sơn cùng 10 xãthuộc huyện Quỳ Châu (cũ) là: Châu Yên, Châu Sơn, Châu Lý, Châu Lộc,Châu Thái, Châu Hồng, Châu Đình, Châu Cờng, Châu Thành và Châu Quang.Tên gọi Quỳ Hợp đợc khai sinh từ đó
1.3 Đặc điểm lịch sử, chính trị - xã hội
Quỳ Hợp là một trong những huyện miền núi đợc ra đời muộn so với các
huyện trên địa bàn tỉnh Nghệ An Ngày đầu thành lập Quỳ Hợp với số dân23.250 ngời chủ yếu là đồng bào các dân tộc Thanh -Thổ - Thái và đồng bàongời kinh di c từ các huyện miền xuôi, trong đó chiếm đại đa số là ngời 2 dântộc Thái Thổ Trong những năm 60 của thế kỷ XX, thực hiện chủ trơng chínhsách của Đảng và Nhà nớcdi dân lên khai khẩn các vùng kinh thế mới, nhândân ở một số khu vực trong tỉnh và ngoài tỉnh đã di c lên Quỳ Hợp để xâydựng vùng kinh tế mới Vì vậy dân số ở Quỳ Hợp tăng nhanh Tính đến năm
2002 dân số toàn huyện là 177.560 ngời trong đó dân tộc Thái chiếm 37,58%,dân tộc Thổ chiếm 13,34%, đồng bào dân tộc Kinh chiếm 49,08%
Trang 16Đặc điểm điều kiện tự nhiên đã tạo cho nhân dân Quỳ Hợp tính năngcần cù, siêng năng, tháo vát, anh dũng, bất khuất, đoàn kết hiếu học…Đó lànhững nét đặc trng trong đạo đức nhân cách của nhân dân các dân tộc ở QuỳHợp Đặc biệt lên tinh thần chống giặc ngoại xâm tinh thần cố kết cộng đồngtạo nên sức mạnh tập thể và vẽ đẹp văn hoá của Quỳ Hợp
Trên mảnh đất Quỳ Hợp từ buổi bình minh của lịch sử đã xuất hiện conngời sinh sống, địa bàn Quỳ Hợp ngày nay còn lu lại nhiều dấu vết thời tiền
sử Năm 1993 các nhà khảo cổ học đã tìm thấy di chỉ văn hoá tại hang Hổ Có
có niên đại tơng đơng văn hoá Đông Sơn Tại đây và một số địa điểm khác cácnhà khảo cổ học đã tìm thấy đợc những hiện vật nằm sâu trong lòng đất Quaxác minh khoa học, chứng tỏ từ buổi bình minh của lịch sử trên mảnh đất QuỳHợp đã có con ngời sinh sống và chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt đểtồn tại, phát triển qua nhiều giai đoạn
Tồn tại và phát triển với lịch sử dân tộc, nhân dân Quỳ Hợp nói riêng đã
có nhiều đóng góp to lớn vào sự nghiệp đấu tranh chống các thế lực ngoạibang bảo vệ vững chắc tổ quốc và nền độc lập tự chủ của nớc nhà Bớc vào thế
kỷ XIII Quỳ Hợp lúc này thuộc phần đất của Diễn Châu ngày xa, nơi đây cùngvới Hoan Châu là nơi nhà Trần tin tởng trông cậy mỗi khi vận nớc nguy nan
để rồi khi bớc vào kháng chiến chống quân xâm lợc Nguyên – Mông VuaTrần Nhân Tông đã nói : "Cối Kê cựu sự quân tu ký, hoan diễn do tồn thập vạnbinh" (chuyên cù Cối Kê ngời nên nhớ, Hoan Diễn kia còn chục vạn binh ) Bớc sang thế kỷ XV, đất nớc ta bị quân Minh đô hộ, đồng bào các dântộc miền núi Nghệ An nói chung và Quỳ Hợp nói riêng đã có những đóng góp
to lớn, góp phần quan trọng vào chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn, nhữngcái tên Bãi Tập, Bãi Dinh là nơi trú quân và luyện tập binh sĩ của nghĩa quân
Để rồi trong bản "Cáo Bình Ngô" Nguyễn Trãi viết:
"Trận Bồ Đằng sấm vang chớp dật Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay".
Những địa danh đó vẫn còn lu mãi trong lòng dân tộc ghi lại chiến
thắng hào hùng của nghĩa quân Lam Sơn trên địa bàn Quỳ Hợp xa kia
Vào thế kỷ XVIII triều đại phong kiến Việt Nam bớc vào giai đoạnkhủng hoảng, phong trào nông dân Tây Sơn bùng nổ và phát triển rộng khắp.Trong đó có sự đóng góp của đồng bào các dân tộc ở Quỳ Hợp, nhân dân đã
đóng góp nhiều nhân tài vật lực cho nghĩa quân Tây Sơn Đặc biệt là cuộchành quân thần tốc của nghĩa quân do Quang Trung chỉ huy ra kinh thành
Trang 17Thăng Long, đánh tan 29 vạn quân Thanh giải phóng đất nớc vào mùa xuân
Nh Mai lãnh đạo
Cuối thế kỷ XIX hởng ứng chiếu Cần Vơng của vua Hàm Nghi, nhândân các dân tộc Quỳ Hợp đã hăng hái các phong trào chống Pháp Do vị trí làvùng tiếp giáp giữa miền núi và đồng bằng, lại là điểm giao của Nghệ An vàThanh Hoá, Vì vậy nhân dân Quỳ Hợp vừa tham gia cuộc khởi nghĩa củaNguyễn Xuân Ôn, Phan Đình Phùng ở miền xuôi, vừa hởng ứng cuộc nổi dậycủa Cẩm Bà Thớc ở miền núi Thanh Hoá Sau khi đã bình định xong đất nớc tathực dân Pháp đã tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa chúng thi hànhnhiều thủ đoạn chính trị kinh tế và văn hoá thâm độc hòng thống trị lâu dài đấtnớc ta Chúng đã sử dụng chế độ "Thổ Quan" thay cho chế độ “ Lu Quan “( Thực chất là dùng ngời dân tộc thiểu số làm quan cai trị dân tộc mình) Nhândân Quỳ Hợp đã bị bọn thực dân Pháp vơ vét, bóc lột cả về sức ngời va của rấtnặng nề Mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp diễn ra hết sức gay gắt
Đồng bào các dân tộc đã đứng dậy đấu tranh và đi theo phong trào yêu nớcnhằm lật đổ ách thống trị của thực dân - phong kiến
Ngày 3/2/1930, diễn ra một sự kiện lịch sử trọng đại đó là sự ra đời của
Đảng Cộng Sản Việt Nam Từ đây cách mạng Việt Nam đạt dới sự lãnh đạocủa Đảng vô sản
Năm 1939, chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, trớc sự chuyển biến mau
lẹ của tình hình, Đảng ta đã chủ trơng hớng chỉ đạo chiến lợc cách mạng,
Đảng chủ trơng giơng cao ngọn cờ độc lập dân tộc đặt ra nhiệm vụ trọng tâmtrong thời kỳ mới là chuẩn bị khởi nghĩa dành chính quyền Nắm bắt đợc tìnhhình mới lại đợc ánh sánh của Đảng soi đờng – Uỷ Ban khởi nghĩa Nghệ An
và Việt Minh Liên Tỉnh Nghệ – Tĩnh chỉ đạo các tầng lớp nhân dân vùng lêndành chính quyền ở các huyện miền núi lúc này do hoàn cảnh thực tế lúc bấygiờ, Việt Minh Liên Tỉnh chủ trơng cải tổ bộ máy chính quyền củ thành uỷban nhân dân cách mạng Dới sự chỉ đạo của Uỷ ban khởi nghĩa và Việt MinhLiên Tỉnh, nhân dân Quỳ Hợp đã nổi dậy cớp chính quyền ngày 28/8/1945.Cùng với sự thắng lợi chung của cả nớc, lần đầu tiên trong lịch sử nhân dân
Trang 18Quỳ Hợp nói riêng – cả nớc nói chung đã làm chủ đợc vận mệnh của mình,làm chủ đợc đất nớc Từ đây nớc ta bớc vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên
độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội Nhân dân ta hăng hái tham gia công cuộcxây dựng đất nớc mới, đóng góp tích cực vào sự nghiệp chống giặc đói, giặcdốt, giặc ngoại xâm, góp phần bảo vệ Nhà nớcDân chủ Cộng hoà còn non trẻ Tuy nhiên với dã tâm thâm độc của mình, thực dân Pháp một lần nữaquay lại xâm lợc nớc ta Ngày 19/12/1946, đáp lời kêu gọi “Toàn Quốc khángchiến “do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động Nhân dân Quỳ Hợp cùng vớicả nớc nêu cao quyết tâm "Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất n-
ớc, không chịu làm nô lệ" Suốt trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Phápxâm lợc, nhân dân Quỳ Hợp đã huy động cao nhất sức ngời, sức của phục vụkháng chiến bảo vệ "Tấm áo giáp vững chắc" dọc biên giới phía tây bắcNghệ An, góp phần to lớn vào chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ 1954
Hoà bình lập lại, dới sự lãnh đạo của Đảng bộ, nhân dân Quỳ Hợp đã tiếnhành công cuộc khôi phục kinh tế hàn gắn vết thơng chiến tranh, khôi phục vàphát triển văn hoá, ra sức xây dựng đời sống mới, góp phần thực hiện mục tiêuchung của cách mạng Miền Bắc là tiến hành xã hội chủ nghĩa và mục tiêuchung của cách mạng cả nớc là thống nhất nớc nhà
Ngày 19/4/1963 Hội đồng Chính phủ ra quyết định số 52 – CP, phê chuẩn
về việc huyện Quỳ Châu (cũ) đợc chia lại thành 3 huyện mới là: Quỳ Châu,Quỳ Hợp, Quế Phong Cùng với việc phân chia địa giới và đơn vị hành chínhdẫn tới việc tách Đảng bộ lớn thành Đảng bộ tơng ứng để phù họp với đờng lốikinh tế kết hợp với an ninh quốc phòng và nhất là có điều kiện thuận lợi đểphát huy hết tiềm năng lợi thế của từng vùng, mặt khác khắc phục đợc tìnhtrạng diện tích, dân số quá lớn Việc quản lý mà trớc hết là quản lý kinh tế xãhội và an ninh quốc phòng giảm bớt khó khăn hơn trong điều kiện mới Với sự
ra đời của huyện Quỳ Hợp, Đảng bộ Quỳ Hợp tiếp tục kế thừa và phát huynhững truyền thống lịch sử văn hoá lâu đời, đóng góp ngày càng lớn cho sựnghiệp cách mạng của nớc nhà và đa Quỳ Hợp ngày càng phát triển
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứa nớc, nhân dân Quỳ Hợp đã đónggóp to lớn về sức ngời và sức của chi viện cho chiến trờng Miền Nam, đồngthời trực tiếp, chủ động đánh trả cuộc "chiến tranh phá hoại" của đế quốc Mỹ
ở Miền Bắc Không những thế, nhân dân Quỳ Hợp còn ra sức lao động sảnxuất, hăng hái thi đua trong lao động để đảm bảo phục vụ nhu cầu sinh hoạt
và hậu phơng lớn cho chiến trờng
Trang 19Sau Đại thắng mùa Xuân 1975 lịch sử, cả nớc độc lập thống nhất và cùng
đi lên xây dựng XHCN Trong không khí chung của cả nớc, của toàn tỉnh,nhân dân Quỳ Hợp đã phát huy truyền thống lịch sử – văn hoá của quê hơngvững bớc tiến vào thời kỳ lịch sử mới
2 Khái quát tình hình kinh tế – chính trị – xã hội Quỳ Hợp trớc thời
kỳ đổi mới (1976 – 1985).
2.1 Giai đoạn 1975 – 1980.
Dới ánh sáng đờng lối của Đảng đợc đề ra tại Đại hội IV (năm 1976),
Đảng bộ nhân dân Quỳ Hợp đã nhanh chóng nắm bắt những chủ trơng chínhsách mà Đại hội đã vạch ra Trên cơ sở phân tích, nhận định nhũng thuận lợi
và khó khăn của toàn huyện, Đảng bộ chủ trơng "Xây dựng huyên lỵ thànhkhu vực trung tâm chính trị – kinh tế – văn hoá đẹp nhất miền núi, tạo ranhững cánh đồng bằng phẳng để thâm canh tăng năng suất"… Hởng ứng chủtrơng đó, toàn Đảng toàn dân Quỳ Hợp nêu cao quyết tâm "Tất cả cho sảnxuất, tất cả để xây dựng chủ nghĩa xã hội, tất cả vì tổ quốc giàu mạnh, vì hạnhphúc của nhân dân" Trong thời gian từ 1975 – 1980 toàn huyện đã thu đợcnhững thành quả trên một số lĩnh vực
Về Kinh tế :
Để thực hiện đợc chơng trình kinh tế lớn do Đại hội IV của Đảng đề ra
đó là "nhằm giải quyết vững chắc về lơng thực, thực phẩm và một phần hàngtiêu dùng" Huyện nêu cao quyết tâm phát triển nông nghiệp nông thôn lànhiệm vụ then chốt trọng yếu để giải quyết tốt vấn đề lơng thực huỵên Tạo sự
đổi mới cơ bản ban đầu trong đời sống vật chất , văn hoá , tinh thần cho nhândân Năm 1976, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ IX đã nêucao quyết tâm: "Phát huy cao độ truyền thống đoàn kết, ngoan cờng, dũngcảm đi đầu trong xây dựng chủ nghĩa xã hội Nêu cao tinh thần dám nghĩ, dámlàm, dám phát động quần chúng xông vào mặt trận sản xuất nhằm tăng nhanhtổng sản lợng lơng thực và thực phẩm làm cơ sở cho phát triển công nghiệp
địa phơng"
Để Nghị quyết Đại hội đợc đi vào cuộc sống, huyện uỷ đã cử các đồngchí thuộc các ban ngành thuỷ lợi, Nông nghiệp, Khai hoang, định canh định c,lập thành các tổ nhóm xuống tận các làng bản để hớng dẫn động viên bà contăng gia sản xuất, áp dụng các tiến độ của khoa học kỹ thuật váo trong sảnxuất nh: áp dụng các loại giống mới do trại giống của huyện cung cấp Nhờ có
sự tác động của phong trào thi đua nên diện tích gieo trồng từ 6612ha năm
1976 tăng lên năm 1978 là 8673ha (tăng 131%) năng suất ổn định, tổng sản
Trang 20l-ợng lơng thực quy thóc từ 10449 tấn của năm 1976 lên 16314 tấn năm 1978tăng 156%.
Để phát triển sản xuất, tăng năng suất sản lợng trong nông nghiệp, huyện
đã chú ý đến các công tác nh làm thuỷ lợi xây dựng hồ chứa nớc, tu sửa vànâng cấp các đập ở các xã Nhiệm vụ này đợc đơn vị 202 đảm nhiệm Bêncạnh đó, việc cung cấp và hớng dẫn kỹ thuật cho trại giống thí nghiệm QuỳHợp đảm nhiệm Nhờ đó sản lợng lơng thực tăng nhanh cả trong diện tích gieotrồng, cơ bản bớc đầu đã giải quyết đợc vấn đề lơng thực cho nhân dân, diệntích gieo trồng năm 1978 tăng 110% so với năm 1977 và 131% so với năm1976
Trong giai đoạn lịch sử này mặc dầu những điều kiện bất lợi do thời tiếtgây ra nh hạn hán lũ lụt, chiến tranh biên giới tác động nghiêm trọng đến đờisống vật chất và làm ảnh hởng đến mọi hoạt động sản xuất kinh tế – xã hộicủa nhân dân Nhng phong trào đẩy mạnh sản xuất tăng nhanh về sản lợng đápứng nhu cầu về lơng thực, thực phẩm trên địa bàn huyện vẫn đợc giữ vững.Diện tích gieo trồng không ngừng đợc nâng lên, việc tu bổ các đập đã đa lạinguồn nớc tới trong nông nghiệp làm gia tăng sản lợng theo hàng năm
Trong lĩnh vực chăn nuôi: huyện đã có những quyết sách đúng đắn, sángtạo nhằm tăng nhanh đàn gia súc gia cầm và tiểu gia cầm trong địa bàn Trớcmắt, huyện tập trung các mô hình chăn nuôi theo hộ gia đình, khuyến khíchcác gia đình kết hợp sản xuất nông nghiệp với chăn nuôi gia súc gia cầm Mộtmặt đảm bảo bớc đầu về lơng thực tại chổ cho nhân dân Mặt khác tạo ranguồn sức kéo phục vụ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp Riêng đàn trâu
bò đạt xấp xỉ 1 con/1 ha gieo trồng Nét mới trong giai đoạn này là việc hớngcác hộ nông dân nuôi cá Một hớng phát triển kinh tế gia đình theo mô hìnhVAC Đặt nền móng cho giai đoạn phát triển nông nghiệp tiếp theo
Về công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp :
Phát triển công nghiệp ở Quỳ Hợp trong giai đoạn này chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong nền kinh tế Đây là giai đoạn đầy khó khăn và thử thách không chỉtrong khâu quản lý, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật mà cả trong trang thiết
bị Bên cạnh những công trình xây dựng cơ bản nh đờng giao thông, trờng học
và trạm y tế Việc cho xây dựng và hoạt động của các lò gạch cũng đợc Đảng
bộ và nhân dân quan tâm hởng ứng Tuy nhiên , một sự kiện quan trọng diễn
ra trong lĩnh vực công nghiệp , đó là vào năm 1980 với việc liên kết của Chínhphủ 2 nớc Việt Nam và Liên Xô (cũ) Xí nghiệp Liên hiệp Thiếc đợc thành lậptrên địa bàn huyện Sự ra đời của Xí nghiệp Liên hiệp Thiếc đã tạo ra những
Trang 21biến đổi quan trọng trong các lĩnh vực xây dựng và kiến thiết cơ bản.Trớc hết
là sự biến đổi trong cơ cấu dân c, tỷ lệ công nhân tăng lên, hệ thống giaothông đợc hoàn thiện với chiều dài 42km đờng nhựa đợc triển khai khu mỏ đingã ba Săng Lẻ, tạo điều kiện thuận lợi trong việc đi lại giao thông vận chuyểntrong địa bàn
Sự nghiệp Văn hoá - Giáo dục Y tế: đợc Đảng bộ và nhân dân hết sức
quan tâm, xác định đợc, văn hoá là một mặt trận tấn công để xoá bỏ cái cũ, cáilạc hậu, bảo thủ Đảng bộ Quỳ Hợp không ngừng chăm lo bồi dỡng văn hoá,
đạo đức cách mạng cho những ngời Đảng viên và trong nhân dân Việc đầu txây dựng các công trình cơ bản nh việc xây dựng trờng học, y tế Do đó số l-ợng trờng lớp không ngừng đợc tăng lên, chất lợng dạy và học đợc đảm bảo,
số học sinh gia tăng cả về số lợng và chất lợng
Tính đến năm 1982 cả huyện có thêm 27 phòng học, 5 trạm xá, việc khámchữa bệnh đã đợc trang bị thêm phơng tiện kỹ thuật Trong giáo dục một mặthuyện uỷ tiến hành cải cách giáo dục và xây dựng thêm trờng lớp vì thế sốhọc sinh tăng nhanh trong các năm học; Nếu nh năm 1976 tổng số họ sinh là
14245 em thi đến năm 1982 la 22000 em tăng 7755 em
Phong trào văn nghệ quần chúng ở các cơ sở cũng đợc củng cố hớngcác hoạt động văn hoá văn nghệ vào việc ca ngợi cuộc sống mới con ngời mới,phê phán các tệ nạn xã hội, các thủ tục lạc hậu… Nhìn chung phong trào vănhoá văn nghệ mang tính giáo dục lớn , hớng ngời dân vào các hoạt động sảnxuất và vào niềm tin đối với Đảng đối với những phong trào thể dục thể
thao cũng dấy lên sôi nổi góp phần xây dựng cuộc sống vui khoẻ lành mạnh
Về sản xuất lâm nghiệp: Đây là một thế mạnh của một huyện miền núi
nh Quỳ Hợp Xác định đợc tầm quan trọng và vị trí quan trọng mà tài nguyênrừng mang lại , huyện uỷ Quỳ Hợp đã ra Nghị quyết 32 về việc bảo vệ tàinguyên rừng và khai thác tài nguyên rừng một cách hợp lý
Nghị quyết nêu rõ: "những nơi đủ điều kiện cho sự tồn tại và phát triểnrừng thì giao cho Hợp tác xã quản lý kinh doanh" Vì vậy một số Hợp Tác Xã
đã có cách khai thác chế biến gỗ hợp lý Bên cạnh đó công tác trồng rừng vàbảo vệ rừng đợc chú trọng, nên một mặt đã khai thác đợc tài nguyên sẵn cómặt khác lại có chính sách phù hợp trong việc tái sinh rừng, hạn chế đợc nạn
đốt rừng, chặt phá rừng một cách bừa bãi đồng thời bảo vệ đợc môi trờng sinhthái
Về Chính trị - An ninh - Quốc phòng: Sớm nhận biết muốn phát triển
kinh tế – xã hội, đặc biệt có đợc sự ổn định để phát triển kinh tế – xã hội thì
Trang 22phải ra sức xây dựng an ninh – quốc phòng vững mạnh trên toàn huyện, ổn
định, vì thế Đảng bộ Quỳ Hợp chủ trơng trong xây dựng và phát triển kinh tếphải gắn chặt với an ninh quốc phòng và bảo vệ Tổ Quốc Trớc những biến
động của tình hình biên giới phía Tây và phía Bắc, hởng ứng lời kêu gọi bảo
vệ Tổ quốc của Đảng và Nhà nớchuyện uỷ đã nêu cao quyết tâm : “dù tronghoàn cảnh nào cũng không đợc mất cảnh giác, làm tốt công tác tuyển quân,khẩn trơng xây dựng phòng tuyến vững chắc làm tốt chính sách hậu phơng,triển khai ngay phơng án sẵn sàng chiến đấu"
Để thục hiện đợc nhiệm vụ của cấp uỷ, công tác quân sự ở địa phơng vàphong trào quân chúng bảo vệ an ninh Tổ Quốc thờng xuyên đợc củng cốtăng cờng, huyện đã động viên thanh niên hăng hái lên đờng tham gia nhiệm
vụ bảo vệ Tổ Quốc Huyện luôn vợt chỉ tiêu trong công tác tuyển quân nênhuyện đợc tỉnh đánh giá là đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyển quân
Để đảm bảo an ninh trật tự địa phơng giúp đồng bào an tâm công táchuyện đã bố trí các chiến sĩ công an cài cắm vào trong dân để vạch trần nhữngphần tử xấu , ngăn chặn hiện tợng tung tin đồn nhảm …
2.2 Giai đoạn (1981 -1985).
Trong 5 năm đầu (1976 – 1980) thực hiện chủ trơng , chính sách ,chỉ thị của Trung ơng Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội IV của Đảng (1976),cùng với sự nỗ lực vơn lên không mệt mỏi của Đảng bộ và nhân dân toànhuyện, Quỳ Hợp đã có nhiều tiến bộ rõ rệt về phát triển kinh tế nông nghiệp,công nghiệp xây dựng cơ bản trong việc tổ chức đời sống xã hội, an ninh quốcphòng đợc giữ vững Bên cạnh đó cũng tồn tại không ít những vẫn đề trăn trở
đòi hỏi cán bộ và nhân dân toàn huyện cùng nhau giải quyết, đó là hiện tợngsản xuất tăng chậm, sản xuất thủ công nghiệp còn thiếu cán bộ quản lý cótrình độ kỹ thuật chủ yếu là thuê các nơi khác, nạn phá rừng và khai thác rừngtrái phép gia tăng
Nghị quyết Đại hội V của Đảng xác định nhiệm vụ “Phát triển thêmmột bớc, sắp xếp lại cơ cấu và đẩy mạnh cải tạo xã hội - Xã hội chủ nghĩa nềnkinh tế quốc dân” Đảng bộ Quỳ Hợp đã tiến hành Đại hội Đảng bộ Đảng bộhuyện thứ XII diễn ra từ ngày 26-30/11/1982
Đại hội đã đề ra mục tiêu phơng hớng và nhiệm vụ chung trong đó xác
định “Phải tập trung vào mặt trận hàng đầu là sản xuất nông nghiệp, giảiquyết vấn đề lơng thực thực phẩm trải trên địa bàn huyện …, có hàng tiêudùng thiết yếu và hàng xuất khẩu khá hơn, nhanh chóng tạo ra vành đai thựcphẩm, đáp ứng yêu cầu khu công nghiệp phát triển, từ đó chăm lo tốt đời sốngcủa nhân dân" (8,150)
Trang 23Để cụ thể hoá các Nghị quyết, chỉ thị, chủ trơng của Đảng nhất là việcthực hiện chỉ thị 100 CT- TW của Ban Bí th TW Đảng về việc “khoán sảnphẩm đến nhóm và ngời lao động trong hợp tác xã nông nghiệp”, Đảng bộ đãnhanh chóng triển khai những nội dung, chỉ thị xuống đến từng địa phơng.Những mục tiêu kinh tế xã hội mà Đại hội Đảng bộ khoá XII đề ra đã nhanhchóng đi vào cuộc sống, đã động viên đợc toàn Đảng, toàn dân hăng hái thamgia hởng ứng Nhờ những chính sách đúng đắn và kịp thời đó đã động viên,khuyến khích tinh thần lao động hăng say của ngời dân, cùng với việc áp dụngnhững tiến bộ của khoa học kĩ thuật vào trong sản xuất đã đẩy mạnh
đợc trong sản xuất Đặc biệt, Đảng bộ huyện rất quan tâm đến vấn đề thuỷ lợi
đảm bao nguồn nớc cho sản xuất nông nghiệp Huyện chỉ đạo chặt chẽ việc tớitiêu khoa học, kết hợp với cải tạo đồng ruộng, tu bổ các công trình thuỷ lợi.Nhờ những cố gắng đó đã đa diện tích gieo trồng của huyện tăng nhanh hàngnăm từ 10982ha (1982) lên tới 13960ha (1985) tăng 12,7% Đặc biệt tronggiai đoạn này các loại cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày đều đợc đa vàotrong sản xuất, trong đó diện tích lạc tăng hàng năm là 78,4%, sản lợng tăng29,1%
Trong lĩnh vực lâm nghiệp: Lâm nghiệp là một thế mạnh của Quỳ Hợp,
vì thế huyện xác định "Nông lâm kết hợp" và chỉ đạo các HTX đẩy mạnh côngtác vừa khai thác gỗ một cách hợp lí đi đôi với việc bảo vệ và trồng rừng.Huyện đã ra sức chỉ đạo công tác giao đất giao rừng để hạn chế việc phá rừngcủa ngời dân làm nơng rẫy, từng bớc phủ xanh đất trống đồi trọc
Về chăn nuôi: Ngành chăn nuôi có những bớc chuyển biến đáng kể:
đàn trâu tăng 20,7%, đàn bò tăng 96,4, tính từ năm 1982 đến 1985 Riêngchăn nuôi lợn, huyện đã thực hiện chủ trơng phát triển "gia công" cùng với sựgiúp đỡ của các hợp tác xã, chính quyền địa phơng đã tạo điều kiện cho cácgia đình hăng hái tăng gia đàn gia cầm, đàn lợn toàn huyện tính đến năm 1985tăng 88%, đàn gia cầm và tiểu gia cầm tiếp tục tăng mạnh góp phần đáp ứng
Trang 24nhu cầu thực phẩm và sức kéo trong toàn huyện Có đợc thành tích đó là nhờvào sự chỉ đạo của huyện trong việc khuyến khích các hợp tác xã, các hộ gia
đình tăng nhanh đàn gia súc Cùng với việc tiếp thu ứng dụng nhiều tiến bộcủa khoa học kĩ thuật vào sản xuất chăn nuôi nh: việc tiếp nhận giống bò mớilaisin Vì vậy khi đánh giá về vị trí của chăn nuôi, huyện khẳng định “Việcphát triển chăn nuôi không những tạo ra nguồn thực phẩm mà còn có mặthàng đối lu với Nhà nớc, đồng thời còn tạo ra nguồn phân bón phục vụ thâmcanh” (8,154)
Phong trào chăn nuôi có xu hớng phát triển mạnh, kết hợp với việc nhậnchỉ thị 100CT-TW của Ban Bí th trung ơng Đảng về việc khoán sản phẩm đếnnhóm ngời lao động đã tạo điều kiện phong phú trong sự kết hợp mô hìnhVAC Đó là sự tổng hợp của vờn cây – ao cá gắn với chăn nuôi tạo nên sựthống nhất giữa hai hình thức tập thể và hộ gia đình, mang lại nguồn lợi lớn vàcải thiện đợc cơ bản đời sống của nhân dân
Về công nghiệp tiểu thủ công nghiệp– : Trong giai đoạn này nền công
nghiệp – tiểu thủ công nghiệp đợc Đảng bộ xác định phục vụ nhu cầu thiếtyếu cơ bản ban đầu, gắn công nghiệp với chế biến, mở rộng ngành nghề thủcông; Huyện đã chia các hợp tác xã lớn thành các hợp tác xã nhỏ khoảng 150lao động trở lên, phân công lao động trong các ngành nghề nh gạch, ngói, sảnxuất vôi sang sản xuất công cụ cầm tay nh rèn, mộc, nề…Ngoài ra huyện cònchỉ đạo 15 cơ sở sản xuất gạch ngói 37 lò vôi, củng cố và đầu t hợp tác xã thủcông nghiệp 30-4 để sản xuất phần lớn công cụ cầm tay, đồ dân dụng Đồngthời việc phối hợp với xởng xẻ gỗ ở lâm trờng Quỳ Hợp để sản xuất gỗ phục
vụ cho xây dựng và sản phẩm đồ mộc đã đáp ứng đợc không chỉ nhu cầu vậtdụng cho nhân dân trong huyện mà còn hớng xuất khẩu sang các địa phơngkhác
Công tác xây dựng cơ bản vẫn đợc duy trì và phát triển, cùng với sự lớnmạnh không ngừng của khu công nghiệp khai thác và chế biến thiếc, nhiềucông trình văn hoá và phục vụ sản xuất đã đợc xây dựng và da vào sử dụngkịp thời phục vụ nhu cầu sản xuất và đời sống cho nhân dân Sự xuất hiện củaphong trào thi đua "ngói hoá nhà ở" đợc nhân dân hởng ứng mạnh mẽ
Việc lu thông phân phối tuy trong hoàn cảnh còn gặp nhiều khó khănsong đã có nhiều cố gắng đáp ứng đợc một phần sản xuất và đời sống của ngờidân Mạng lới thơng nghiệp quốc doanh đợc mỡ rộng công tác chế biến thumua hàng địa phơng, liên doanh, liên kết đợc chú ý tăng cờng, phơng thứckinh doanh, phong cách làm việc và tháI độ phục vụ của cán bộ, nhân viên
Trang 25trong ngành thơng nghiệp có nhiều chuyển biến tiến bộ Năm 1985, công tácthu mua lơng thực lạc xuất khẩu tuy kết quả đạt đợc cha cao nhng vẫn tănggấp 3 lần năm 1982 Công tác ngân hàng tài chính, giá cả, thị trờng có cốgắng; có đợc thành tích đó là nhờ vào sự cố gắng của các nhân viên, đội ngũcán bộ công tác trong ngành thơng nghiệp bên cạnh đó phảI kể đến sự quantâm chỉ đạo sát sao của huyện uỷ trong việc chăm lo bảo đảm đời sống củadân.
Cùng với hoạt động thơng nghiệp, trong giai đoạn này huyện cũng đãkhuyến khích nhân dân trồng bông, dệt vải, đẩy mạnh xuất khẩu, trao đổi vớibên ngoài, đồng thời trên địa bàn huyện một số cơ sở chế biến nh nớc mắm,sản xuất đờng, mật, rợu, thuốc chữa bệnh, gò hàn đợc chú ý đầu t và pháttriển, phục vụ nhu cầu và đẩy mạnh sản xuất, hàng hoá để lu thông thêmphong phú đa dạng
Về giáo dục đào tạo: Một mặt huyện tập trung chỉ đạo xây dựng trờng
lớp ở một số nơi trọng điểm nhng mặt khác huyện quan tâm đến việc dạy vàhọc ở vùng xa xôi hẻo lánh; Để làm đợc điều đó, huyện tiến hành xây dựngnhiều cơ sở phúc lợi giáo dục giúp cho các em có điều kiện học tập, nhiều tr-ờng lớp đợc ngói hoá khang trang sạch đẹp Đội ngũ giáo viên đợc lựa chọn
đều là những ngời yêu nghề có trình độ và đạo đức Để đảm bảo cuộc sốngcho giáo viên yên tâm công tác và tăng thêm thu nhập chp giáo viên huyện đãcấp đất ở cho giáo viên Vì thế, phong trào “dạy tốt học tốt “đợc phát triểnrộng rãi chất lợng dạy và học ngày một tăng cao Số trờng cấp I, II năm 1983
là 25 trờng tăng 6 trờng so với 1973; Đối với cấp III năm 1983 có 25 lớp tăng
14 lớp so với 1973 Số học sinh phổ thông từ 1973 đến 1983 tăng 14%, số họcsinh mẫu giáo năm 1973 từ chỗ cha có đến năm 1983 có đến 3621 cháu Nămhọc 1983 - 1984 toàn huyện có 23500 học sinh, 969 giáo viên trong đó giáoviên ngời dân tộc là 356 ngời
Về văn hoá thông tin liên lạc y tế: Mạng lới y tế đợc mở mang đáp ứng
nhu cầu khám và chữa bệnh cho nhân dân việc phát động phong trào ăn chín,uống sôi, ở sạch đợc nhân dân hởng ứng Một số hợp tác xã có đội thông tintuyên truyền loa truyền thanh nhờ đó mà các tệ nạn xã hội nh bói toán, khàicúng, ngời chết để quá lâu, cới hỏi lãng phí đều đợc ngăn ngừa Phong tràothể dục thể thao đợc duy trì và phát triển huyện đã tranh thủ đợc nguồn vốntập trung xây dng đợc nhà hát ở thị trấn, đội chiếu bóng của huyện tham giachiếu phim, tuyên truyền cổ động đến tận cả vùng xa xôi hẻo lánh
Trang 26Về chính trị, an ninh, quốc phòng: Thực hiện việc xây dựng pháo đài
quân sự huyện vững mạnh, Ban chỉ huy quân sự huyện đã mở đợc nhiều lớp
bồ dỡng, huấn luyện cho đội ngũ cán bộ chỉ huy, lực lợng dân quân tự vệ, diễntập quân dự bị Đồng thời, huyện cũng đã tổ chức đợc nhiều đợt cải tạo, giáodục cho quân và dân Lực lợng công an huyện thờng xuyên phát động cácphong trào "ba an toàn" xây dựng tổ an ninh nhân dân, góp phần quan trọngtrong việc giũ gìn trật tự trị an trên toàn huyện, chặn đứng các vụ buôn lậu,phá rối công cộng Do đó tình hình an ninh – chính trị và trật tự an toàn xãhội trong toàn huyện luôn luôn đợc giữ vững
Tóm lại: Trong giai đoạn 1976-1985, Đảng bộ và nhân dân Quỳ Hợp đã
quán triệt sâu sắc những chủ trơng chính sách, những đờng lối đúng đắn của
Đảng đợc thông qua 2 kì Đại hội lần thứ IV và V, đợc cụ thẻ hoá trong nhiềuNghị quyết, Trung ơng, Tỉnh uỷ và các ban ngành, đã có sự quan tâm chỉ đạosát sao, luôn luôn quan tâm, theo dõi chỉ đạo tạo điều kiện giúp đỡ từng bớc đicủa huyện nhà …Sự chung sức, chung lòng, kề vai sát cánh của Đảng bộ vànhân dân Quỳ Hợp Qua 10 năm phấn đấu khắc phục mọi khó khăn do chiếntranh và thiên tai gây ra , vợt qua mọi khó khăn thử thách, Đảng bộ và nhândân Quỳ Hợp đã đạt đợc những thành tựu quan trọng trên một số lĩnh vực:kinh tế- chính trị - văn hoá- xã hội – an ninh quốc phòng…
Kinh tế đã trởng thành một bớc, nhiều cơ sở đã cố gắng khắc phục đợctình trạng bảo thủ, trì trệ trong sản xuất, trong hoạt động kinh doanh dẫn ranăng động có hiệu quả hơn Về xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật đã tranh thủ
đợc nguồn vốn đầu t của nhà nớc, cùng với sự đóng góp công sức to lớn củanhân dân, Quỳ Hợp đã lần lợt hình thành các công trình kinh tế – xã hội –văn hoá quan trọng nh: đập, mơng, nhà hát, rạp chiếu bóng, nhà bảo tàngtruyền thống, hồ Thung Mây
Sản xuất thủ công nghiệp có nhiều chuyển biến trong cơ cấu ngành nghề vàtrong việc cung ứng hàng hoá, nông nghiệp tăng cả diện tích lẫn năng suất vàsản lợng nhiều năm là huyện dẫn đầu của tỉnh đối với các huyện miền núi.Cùng với việc áp dụng những tiến bộ của khoa học kĩ thuật, việc đổi mới cơchế quản lí theo phơng thức khoán sản phẩm cuối cùng đến nhóm và ngời lao
động đã tạo nên bớc phát triển mới, mở ra một hớng phát triển mới trong việchình thành sự luân chuyển giữa kinh tế hợp tác xã với hộ gia đình xã viên Các lĩnh vực văn hoá- giáo dục – y tế đã có những đóng góp nhất địnhvào công cuộc xây dựng kinh tế- xã hội trên quê hơng
Trang 27Bên cạnh những thành tựu đã đạt đợc thì trong 10 năm qua nền kinh tế –xã hội – an ninh chính trị của huyện còn bộc lộ khá nhiều yếu kém : “kếtquả thực hiện các mục tiêu chủ yếu do Đại hội Đảng bộ lần thứ XII đề ra cha
đạt yêu cầu, sản lợng lơng thực chỉ đạt 80,8%, thu mua lơng thực đạt 80,5%,thu mua thực phẩm đạt 37,5% “( 1,3)
Trong sản xuất nông nghiệp: Tuy diện tích gieo trồng có tăng nhng năngsuất tăng chậm, đặc biệt là sản lợng cây công nghiệp, cây hoa màu không tăngvì thế tổng sản lợng lơng thực còn thấp Bình quân lơng thực trên toàn huyệnchỉ khoảng 220kg/ ngời Nhìn chung sản xuất nông nghiệp đang ở trong tìnhtrạng độc canh, công tác thâm canh tăng vụ cha đồng bộ, xuyên suốt, vì thếhiệu quả kinh tế mang lại không cao
Nạn đốt phá rừng làm nơng rẫy còn phổ biến cha đợc ngăn chặn kịp thời,tài nguyên rừng bị khai thác một cách ồ ạt thiếu khoa học, trong khi đó côngtác trồng cây gây rừng cha đợc chú ý và phổ biến rộng khắp
Cha khai thác tốt tiềm năng và cơ sở vật chất kĩ thuật hiện có, nh tài nguyên rừng, các khoáng sản, công trình thuỷ lợi, cha chú ý đúng mức vàchậm áp dụng những tiến bộ của khoa học kĩ thuật vào trong sản xuất kinh tế Trong xây dựng cơ bản việc đầu t vốn, nguyên vật liệu cha đợc tập trungdứt điểm việc thi công công trình kéo dài, chất lợng thấp
Trong quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa chậm đợc củng cố và tăng ờng Trong nông nghiệp tình trạng khoán trắng vẫn còn phổ biến Công tácquản lí đất đai, cơ sở vật chất kĩ thuật, tài nguyên, lâm sản đang bị buônglỏng Thơng nghiệp cha đợc tăng cờng đúng mức, công tác thu mua lơng thực– thực phẩm , nông sản thiếu kế hoạch
Phong trào phát triển văn hoá - xã hội cha đợc đồng đều , một số vùngnông thôn trông huyện gần nh cha có gì đổi mới, trong đó tình trạng sản xuấtthấp kém, đời sống vật chất, văn hoá tinh thần thiếu thốn nhiều tệ nạn xã hội,tập tục lạc hậu cha đợc ngăn chặn thêm chí có xu hớng tăng lên cơ sở phục vụ
đời sống văn hoá tinh thần cho nhân dân còn quá nghèo nàn Trạm y tế, trờnghọc ở một số nơi rách nát không đủ điều kiện điều trị
Việc tuyên truyền giáo dục nhân dân nêu cao tinh thần cảnh giác sẵnsàng chống lại mọi âm mu phá hoại, việc luyện tập của các lực lợng dân quâncha đảm bảo, các tệ nạn nh buôn lậu, vi phạm pháp luật có chiều hớng giatăng
Nguyên nhân của tình trạng trên ngoài những yếu tố khách quan nh dohạn hán, bão lụt, dịch bệnh, sâu bệnh, của thiên nhiên, hậu quả của chiến
Trang 28tranh liên miên để lại còn có các nguyên nhân nh t tởng bảo thủ, trì trệ, chậmsữa đổi Sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng cầm quyền từ huyện đến cơ sở cònquan liêu, cha phát huy hết ý thức trách nhiệm Tuy nhiên đây là thực trạngchung của cả nớc nói chung chứ không riêng gì Quỳ Hợp trong những năm70-80 của thế kỉ XX.
Thực trạng đó đã và đang đặt ra một yêu hết sức bức thiết cho toàn
Đảng, toàn quân và toàn dân Quỳ Hợp là phải thoát khỏi tình trạng khủnghoảng trì trệ để phát huy hết mọi động lực, khai thác mọi tiềm năng thế mạnhcủa quê hơng
Trang 292.1.1.Đờng lối đổi mới của Đảng:
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của ĐCSVN họp từ ngày 15 đến
18 tháng 12 năm 1986 là mốc quan trọng đánh dấu quá trình phát triển của đấtnớc trong hoàn cảnh mới Đại hội đã đề ra đờng lối đổi mới đất nớc nhằm đa
đất nớc thoát ra cuộc khủng hoảng và đẩy mạnh cuộc cách mạng XHCN lênmột bớc mới "Đổi mới là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với nớc ta, đồng thời
là vấn đề phù hợp với xu thế phát triển của thời đại"
Đại hộI VI đã đánh giá tình hình đất nớc trong 10 năm qua, đồng thờikiểm điểm sự lãnh đạo của Đảng, vai trò của Nhà nớctrong thập niên đầu cả n-
ớc đi lên CNXH(1975-1985) Báo cáo chính tri đã nêu: "Sau thắng lợi củacuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, trên cơ sở nhận định đúng những đặc
điểm cơ bản của tình hình cách mạng nớc ta, Đảng đã kịp thời trong việcthống nhất nớc nhà, đa cả nớc tiến lên chủ nghĩa xã hội, đề ra đờng lối chung
và đờng lối kinh tế trong cả thời kỳ quá độ Nhng việc đánh giá tình hình cụthể về mặt kinh tế xã hội của đất nớc, đã có nhiều thiếu sót.Do đó, trong mờinăm qua, đã phạm những sai lầm trong việc xác định mục tiêu và bớc đi vềxây dựng cơ sở vật chất kỷ thuật, cải tạo XHCN và quản lý kinh tế (7,18)" Từ
đó Đại hội đã đề ra đờng lối đổi mới một cách toàn diện trên tất cả các lĩnhvực: kinh tế, chính trị đến t tởng văn hoá mà trung tâm là đổi mới kinh tế Đạihội xác định nhiệm vụ bao trùm, mục tiêu tổng quát trong 5 năm trớc mắt(1986-1990) là: "ổn định về cơ bản tinh hình kinh tế -xã hội mà thống nhất là
sự phát triển sản xuất, ổn định thị trờng giá cả, tài chính tiền tệ Trớc hết tậptrung sức ngời, sức của thực hiện bằng đợc nhiệm vụ mục tiêu của 3 chơngtrình kinh tế: lơng thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng
xuất khẩu Đồng thời đẩy mạnh cơ chế quản lý xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, thiết lập và hình thành đồng bộ cơ chế kế hoạch hoá theo phơngthức hoạch toán kinh doanh XHCN đúng nguyên tắc dân chủ"
Bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế - văn hoá thì phải luôn luôn coitrọng và bảo đảm việc củng cố quốc phòng - an ninh Một mặt phải bảo đảmnhu cầu thờng xuyên về đời sống và các hoạt động khác của lực lợng vũ trang
Trang 30Tổ chức tốt hơn hoạt động sản xuất, xây dựng kinh tế quân đội, góp phần xâydựng cơ sở vật chất kỷ thuật cho quốc phòng và kinh tế trong quân đội.
2.1.2.Chủ trơng của Đảng bộ QH trong giai đoạn mới từ 1986-1990
Dới ánh sáng đờng lối đổi mới của Đảng tại ĐHĐB toàn quốc lần thứ
VI, triển khai Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ Nghệ An lần thứ VII, trên cơ
sở phân tình hình khó khăn đang gặp phải, những điều kiện có thể đa huyệnthoát khỏi khủng khoảng, Đảng bộ chủ trơng phát triển mọi mặt kinh tế –văn hoá, đổi mới phơng thức quản lý kinh tế, tăng cờng công tác khoa học kỹthuật, xoá bỏ cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp, mệnh lệnh, giữ vững
an ninh - quốc phòng Đây là những vấn đề đang đặt ra hết sức gay gắt trongcuộc đấu tranh t tởng giữa lạc hậu và đổi mới, đòi hỏi Đảng bộ và nhân dânQuỳ Hợp không ngừng cố gắng vơn lên để hòa mình chung với công cuộc đổimới của cả nớc
Trong giai đoạn từ tháng 9/1986 đến tháng 11/1990, Đảng bộ huyện QuỳHợp đã tiến hành 2 kỳ Đại hội đại biểu thứ 13 và thứ 14 Tại Đại hội đại biểu
Đảng bộ huyện thứ 13, Đảng bộ Quỳ Hợp đã đa ra đờng lối chung trongnhững năm 10986-1990 là: "Tăng cờng sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của
Đảng bộ, phát huy sức mạnh làm chủ tập thể của nhân dân lao động và vai tròquản lý của chính quyền các cấp Tập trung sức phát triển nông nghiệp toàndiện,từng bớc cân đối nhu cầu về lơng thực - thực phẩm trên địa bàn huyện.Kết hợp tốt sản xuất nông - lâm nghiệp, phát triển mạnh công nghiệp, tiểu thủcông nghiệp và xuất khẩu Chú ý hớng dẫn phát triển kinh tế gia đình đúng h-ớng, ổn định và từng bớc cải thiện đời sống nhân dân Không ngừng củng
cố quốc phòng và giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội[1,5]
“Trên cơ sở ổn định và phát triển sản xuất, ổn định và từng bớc cải thiện
đời sống nhân dân, phấn đấu giải quyết đủ lơng thực ở khu vực nông thôn vàcán bộ, công nhân viên do huyện - tỉnh quản lý, đồng thới có giữ trữ để cân
đối một phần nhu cầu của khu vực công nghiệp trung ơng, tự trang trải nhucầu về lơng thực – thực phẩm trên địa bàn huyện Đảm bảo cung cấp đủ mặthàng thiết yếu cho nhân dân Tạo bớc chuyển biến tiến bộ về mặt xã hội, đảmbảo cho ngời lao động đều có việc làm Thực hiện nguyên tắc phân phốiXHCN.Từng bớc xoá bỏ sự chênh lệch về mức sống giữa các vùng dân c vàcác dân tộc trong huyện” [3,5]
Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, Đảng bộ Quỳ Hợp chủ trơng chăm
lo công tác giáo dục, bồi dỡng nhân tài, hình thành con ngời mới XHCN Mộtmặt, ra sức chăm lo sức khoẻ cho nhân dân, phòng và chống các dịch bệnh xãhội, chỉ đạo tốt các công tác văn hoá-văn nghệ-TDTT Mặt khác, thực hiện tốt
Trang 31chính sách thơng binh xã hội, cố gắng xây dựng cơ sở vật chất, nhất là côngtác thuỷ lợi, giao thông vận tải, nhanh chóng ứng dụng những tiến bộ mớitrong KHKT va sản xuất
Tuy nhiên, trong giai đoạn này đặc biệt là trong 2 năm thực hiện côngcuộc đổi mới 1987-1988, Quỳ Hợp cũng đứng trớc nhiều thử thách: Đó là việcbớc đầu vận dụng Nghị quyết của Đảng và của tỉnh theo tinh thần đổi mới
đang có nhiều bỡ ngỡ, bất cập và cha đồng đều Đội ngũ cán bộ quản lý, cán
bộ KHKT cha đáp ứng đợc so với yêu cầu của tình hình mới đang đặt ra.Thêm vào đó là khí hậu biến chuyển bất ổn, hạn hán kéo dài vào năm 1987,dịch bệnh phát sinh, giá cả biến động, làm cho đời sống của nhân dân đứng tr-
làm và hiệu quả” [ 8,167]
Tại Đại hội Đảng bộ huyện Quỳ hợp thứ XIV, Đảng bộ đã xác định mụctiêu chung trong hai năm 1989 - 1990 là: "Nâng cao năng lực lãnh đạo và sứcchiến đấu của Đảng bộ, phát huy vai trò quản lý của chính quyền nhân dâncác cấp, động viên sức mạnh tập thể của các tầng lớp nhân dân lao động tronghuyện, tập trung sức thực hiện 3 chơng trình kinh tế, kết hợp chặt chẽ giữa các
đơn vị kinh tế trung ơng với sự phát triển kinh tế - văn hoá của địa phơng, giữvững và từng bớc cải thiện đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân, khôngngừng củng cố, xây dựng khu vực phòng thủ huyện vững mạnh, giữ vững anninh chính trị và trật tự an toàn xã hội” [2,7]
ổn định và phát triển sản xuất, trớc hết là sản xuất nông nghiệp.Nghịquyết Đại hội nêu rõ:Phải sắp xếp lại cho đồng bộ đẻ khai thác tốt nhất nhữngnăng lực sản xuất hiện có nhằm đẩy manh sản xuất, tăng nhanh sản phẩmhàng hoá với khối lợng lớn và chất lợng tốt từ nông nghiệp và lâm nghiệp,phục vụ xuất khẩu, tăng nhanh hàng tiêu dùng Trên cơ sở đó, ổn định và cảithiện đời sống cho nhân dân cả về vật chất, văn hoá và tinh thần
Đối với lâm nghiệp - Nghị quyết đã nêu rõ: Đẩy mạnh sản xuất lâmnghiệp theo hớng khoanh nuôi tu bổ, tái sinh rừng Bảo vệ vững chắc tuyếnphòng hộ đầu nguồn Khai thác tổng hợp lâm - đặc sản Chú trọng đầu t vốncho một số cơ sở trồng rừng tập trung Khuyến khích hình thức khoán, đấu
Trang 32thầu cho hộ gia đình trồng rừng Phấn đấu đến năm 1990, khoanh nuôi tu bổ
đợc 2.700 ha, trồng tập trung 150 ha rừng và 1,5 triệu cây phân tán
Có thể nói rằng: Trong giai đoạn này Đảng bộ va nhân dân Quỳ hợp
đang trong quá trình vừa tìm tòi, học hỏi, vừa thử nghiêm khám phá để rồitừng bớc cụ thể hoá những chủ trơng chính sách, những phơng hớng, nhiệm vụ
về kinh tế xã hội của toàn huyện theo đờng lối đổi mới của Đảng vào cuộcsống Đảng bộ và nhân dân Quỳ Hợp đã nêu cao quyết tâm, nỗ lực vơn lên vừa
tổ chức lãnh đạo trong lĩnh vực xây dựng Đảng bộ Quỳ Hợp thành một tổ chứcvững mạnh, vừa chú trọng phát triển kinh tế xem kinh tế là mặt tận hàng đầu,quan tâm hàng đầu đối với lơng thực-thực phẩm để đảm bảo cho nhân dân có
đợc cuộc sống ấm no – hạnh phúc Bên cạnh đó Ban Chấp hành huyện đã tậptrung mọi nỗ lực đối với lĩnh vực an ninh quốc phòng, nhằm xây dựng và bảo
đảm an toàn trật tự trị an cho nhân dân yên tâm sản xuất, đẩy lùi mọi tệ nạn xãhội Vì vậy mặc dầu còn gặp nhiều khó khăn, thử thách; Song việc tổ chứcthực hiện những mục tiêu về kinh tế-xã hội theo đờng lối đổi mới của Đảng đề
ra ở Quỳ Hợp đã thu đợc những thành quả bớc đầu hết sức quan trọng, gópphần vào công cuộc đổi mới chung của đất nớc và khẳng định công cuộc - đ-ờng lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng suốt và khoa học
2 2 Những thành tựu và hạn chế:
2.2.1 Những thành tựu:
Những đờng lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo, khoa học do Đại hội Đảnglần thứ VI đa ra nh là một luồng sinh khí mới thổi vào đã động viên thêm sứcmạnh cho toàn Đảng-toàn quân và toàn dân Đảng bộ Quỳ Hợp đã nhanhchóng triển khai những chủ trơng, chính sách vào cuộc sống làm thổi bùng lênmột phong trào thi đua phấn đấu, hăng hái lao động trong sản xuất của nhândân Nhờ đó, sau 5 năm thực hiện đờng lối đối mới của Đảng, Quỳ Hợp đã đạt
đợc những thành tựu hết sức quan trọng trên tất cả các lĩnh vực của đời sốngkinh tế-xã hội.Những thành tựu đó đợc thể hiện cụ thể trong các lĩnh vực nh:
2.2.1.1.Về kinh tế
Trong nông nghiệp: Với mục tiêu: Mỗi ngời lao động đều có việc làm
và sản xuất ra thật nhiều lơng thực và thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuấtkhẩu Toàn huyện đã đẩy mạnh thâm canh tăng năng suất cây trồng, vừa củng
cố kinh tế tập thể, vừa khuyến khích phát triển kinh tế gia đình, khuyến khíchviệc tận dụng hết các loại ruộng đất mà tập thể cha sử dụng hết, u tiên vốn, vật
t cho các công trình phục vụ sản xuất, lơng thực - thực phẩm, nông sản xuấtkhẩu
Trang 33Nhờ đó, trong 3 năm 1986-1988, “Sản lợng lơng thực hàng năm tăng15%, diện tích gieo trồng tăng 14,5%” [2,1] tính riêng sản xuất lạc năm 1988diện tích tăng gấp 2 lần và sản lợng tăng gấp 4 lần so với năm 1986, trong lĩnhvực thu mua lơng thực và nông sản xuất khẩu, huyện đã đợc UBND tỉnh khenthởng Sản lợng lơng thực quy ra thóc năm 1988 đạt 18 nghìn tấn Chỉ tínhriêng trong 2 năm 1989-1990, tổng sản lợng quy ra thóc năm 1989 là 18.694tấn lên 20.394 tấn năm 1990 (tăng gần 11%).
Trong sản xuất hàng xuất khẩu: Với phơng châm: "Tập trung đầu t để
đến năm 1990 trồng đợc 1.650 ha lạc, chú trọng kĩ thuật thâm canh để đa năngsuất lên 12 tạ/ha và sản lợng 2 nghìn tấn Phải có chế độ chính sách thích hợp
để khuyến khích nông dân sản xuất và bán lạc cho Nhà nớc” [1,7] Do đó,diện tích trồng lạc tăng lên 2 lần, sản lợng lạc tăng hơn 4 lần và đã bán đợccho Nhà nớc1200 tấn lạc vỏ Bên cạnh đó huyện đã bớc đầu trồng một sốloại cây phục vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu nh: Cà phê, hồ tiêu, gai sợi Trong chăn nuôi: Đã có những bớc phát triển mới cả về số lợng -sản l-ợng và chất lợng trong các lĩnh vực nh gia súc - gia cầm và đàn cá Với quyếttâm của Đảng bộ: "Phát triển nhanh đàn trâu, bò, lợn nhất là đàn trâu, bò tậpthể Đẩy mạnh công tác phòng chống dịch bệnh, cho gia súc, tăng nhanh đàncá ở các hợp tác xã vào hộ gia đình.Chú trọng xây dựng và mở rộng các cơ sởsản xuất lợn giống, cá giống” [1.7] Vì thế, trong 5 năm qua ngành chăn nuôi
đã có bớc phát triển mạnh mẽ hơn so với cùng kỳ năm trớc, tính bình quânhàng năm từ 1986 - 1990 đàn gia súc tăng bình quân 6% Trong đó, đàn trâutăng 12%, đàn bò tăng 10%, đàn lợn tăng 9% Tính đến 1990, đàn trâu củatoàn huyện có đến 11.617 con tăng 3 nghìn con so với năm 1989 Nh vậy,trong lĩnh vực chăn nuôi đã đảm bảo cơ bản về sức cày, sức kéo trong nôngnghiệp và nguồn thực phẩm thiết yếu trên địa bàn huyện
Trong lâm nghiệp: Đảng bộ Quỳ Hợp đã có những chính sách thích hợptrong việc thực hiện tốt công tác giao đất, giao rừng đến tận các hộ nông dânnhằm thực hiện mục tiêu “Phủ xanh đất trống đồi núi trọc” Đảng bộ Quỳ Hợp
“Phấn đấu đến năm 1990 trồng đợc 1 nghìn ha rừng tập trung và 1 triệu câyphân tán, đẩy mạnh trồng rừng đi đôi với khai thác lâm sản có kế hoạch[1,7]
Do vậy, lâm nghiệp đã có những bớc biến chuyển mới trong việc khoanh nuôibảo vệ rừng, giao đất giao rừng và trồng rừng Nhng nhìn chung sản xuất lâmnghiệp cha đợc chú ý đúng mức, cha phát huy đợc thế mạnh của một huyệnmiền núi với tiềm năng sẵn có
Trang 34Song song với việc tạo ra nhịp đọ phát triển trên các lĩnh vực nh nôngnghiệp và lâm nghiệp, Đảng bộ và nhân dân Quỳ Hợp đã có sự quan tâm đáng
kể, chú ý đầu t vào kinh tế công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp Một mặt,
Đảng bộ chú ý đến việc phát triển kinh tế quốc doanh, mặt khác vừa phát triểnmạnh các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh nhất là kinh tế gia đình.Tronggiai đoạn này sản xuất tiểu thủ công nghiệp có những bớc phát triển đáng kể,nhất là các nghề nh nghề mộc, sản xuất vật liệu xây dựng hay trong việc chếbiến nông sản Đáng chú ý là một số hộ t nhân đã đầu t vào ngành dịch vụ, sửachữa ô tô, xe máy, hoặc làm mành cọ xuất khẩu Bớc đầu nhân dân tronghuyện đã khai thác đợc một số khoáng sản quý nh: Thiếc, vàng, đá quý Cáccơ sở quốc doanh đã kiện toàn hội đồng xí nghiệp, tiến hành Đại hội côngnhân viên chức, sắp xếp lại lao động, bố trí lại sản xuất theo hớng hiện đạihoá, đa dạng hoá sản phẩm, sản xuất, kinh doanh tổng hợp Tính đến năm
1990, giá trị sản lợng tiểu thủ công nghiệp địa phơng đạt 673 triệu đồng
Giao thông vận tải và xây dựng cơ bản trong giai đoạn này cũng cónhững bớc tiến bộ đáng kể, với phơng châm Nhà nớcvà nhân dân cùng làm,lấy hiệu quả làm mục tiêu Quỳ Hợp đã tích cực tranh thủ nguồn vốn từ bênngoài, vật t của Nhà nớckết hợp với việc động viên nhân dân góp của góp côngxây dựng các công trình phục vụ sản xuất và cơ sở phúc lợi xã hội, nhất là cáccông trình thuỷ lợi, trờng học, trạm y tế Nhờ đó, nhiều công trình xây dựngcơ bản, giao thông thủ lợi vẫn đợc duy trì và phát triển thêm nhiều công trìnhmới đợc đa vào hoạt động Tổng số vốn đầu t xây dựng cơ bản đạt 653 triệu
đồng (đạt 25% kế hoạch cả năm) Sau 5 năm nhiều công trình đã đợc hoànthành và đa vào sử dụng, một số công trình nh: Các đập thuỷ lợi Đồng Bai(Yên Hợp), Huồi Xệch (Châu Cờng), Hộc Mợi (Châu Đình), Khu chợ TamHợp, trờng học Liên Hợp, Đài nghĩa trang liệt sĩ
Về thơng nghiệp: Đã bắt đầu thích nghi đợc với cơ chế mới và đã thu
đ-ợc một số thành tựu khả quan Trong công tác lu thông phân phối đã có nhiều
cố gắng trong việc phục vụ sản xuất và đời sống, các cơ sở đã tổ chức khaithác, thu mua hàng địa phơng, mở rộng liên doanh, liên kết, trao đổi với bênngoài Hàng hoá ngày càng phong phú, kể cả hàng tiêu dùng và vật t sản xuất.Việc mua bán đã thuận lợi hơn trớc, đáp ứng đầy đủ kịp thời các mặt hàngthiết yếu phẩm cho nhân dân Quỳ Hợp đã chú ý đến việc củng cố và hoạt
động của một số cơ sở thơng nghiệp quốc doanh và hợp tác xã mua bán Côngtác ngân hàng, tài chính và quản lý thị trờng đã có nhiều tiến bộ
2.2.1.2: Về chính trị an ninh quốc phòng:– –
Trang 35Nhận thức rõ về tầm quan trọng của công tác an ninh - quốc phòng.Quỳ Hợp là huyện có vị trí quốc phòng quan trọng trọng yếu, là một trung tâmchính trị, kinh tế - văn hoá của miền núi Nghệ – Tĩnh.Vì vậy, tại Đại hội Đạibiểu Đảng bộ huyện lần thứ XIII đã xác định “Xây dựng phòng tuyến an ninhnhân dân và pháo đài quân sự huyện vững mạnh, giữ vững an ninh chính trị vàtrật tự an toàn xã hội, tích cực bảo vệ sản xuất, bảo vệ tài sản XHCN “ [1,6].
“Giáo dục cho toàn Đảng toàn quân, toàn dân quán triệt sâu sắc 2 nhiệm vụchiến lợc của cả nớc…Xây dựng công an nhân dân thật sự trong sạch vữngmạnh…Thực hiện tốt công tác gọi thanh niên nhập ngũ…”[1, 11]
Trong 5 năm (1986-1990) mặc dầu đứng trớc muôn vàn khó khăn, trởngại song việc giáo dục chính trị t tởng cho cán bộ Đảng viên đã đợc chú ý;Các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nớc nh: Chỉ thị 01 ,02 và chỉ thị 79 củaBan bí th trung ơng Đảng, Nghị quyết số 34, thông tin 11 của Trung ơng đã đ-
ợc quán triệt trong cán bộ Đảng viên và trong quần chúng nhân dân Đặc biệt,huyện uỷ đã tập trung quán triệt các chỉ thị, chủ trơng chính sách, quan điểmcủa đờng lối đối mới do Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) đề ra vào trong nhậnthức của mỗi Đảng viên và đến mỗi ngời dân Giúp cho Đảng viên và nhândân nhận thức đợc những chủ trơng, quan điểm, đờng lối của Đảng
Trong công tác cán bộ bắt đầu thực hiện dân chủ công khai , thực hiệnphơng châm “Nhà nớcvà nhân dân cùng làm”, trẻ hoá đội ngũ cán bộ trongcác tổ chức Đảng, trong đoàn thể và cả trong các đoàn thể sản xuất Thờngxuyên cử cán bộ đi học các lớp đào tạo ngắn hạn và dài hạn để nắm vữngnhững chủ trơng, chính sách và những biến động của tình hình trong nớc cũng
nh những biến động trên thế giới về phổ biến trong phạm vi và trong nhân dân.Trong năm 1989, huyện uỷ đã tổ chức học tập và nâng cao cảnh giác cho cán
bộ và nhân dân ở 19 xã, thị trấn Ngoài ra, huyện đã tổ chức đợt diễn tập mang
kí hiệu NT90 của Bộ chỉ huy quân sự Tỉnh
Công tác kiểm tra, xem xét, đánh giá, kỉ luật Đảng viên đợc Huyện Uỷhết sức quan tâm, nết tiến bộ mới là đối với những vụ việc xảy ra, huyện đãkịp thời kiểm tra, kết luận rõ và dứt điểm Vì vậy trong năm 1987 huyện uỷ đãtiến hành kỷ luật 15 Đảng viên, cán bộ
Bên cạnh nhiệm vụ chính trị quốc phòng , huyện uỷ cũng đã hết sứcquan tâm đến công tác an ninh Vì thế an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
đợc giữ vững, đảm bảo cho nhân dân yên tâm sản xuất, góp phần quan trọngtrong việc ổn định chính trị, đảm bảo trị an trong toàn huyện
2.2.1.3: Về văn hoá - t tởng - giáo dục - y tế :
Trang 36Nhận thức rõ vai trò, vị trí và tầm quan trọng của văn hoá - giáo dụctrong công cuộc đổi mới Việc phát triển văn hoá phải đợc xây dựng trên cơ sở
kế thừa và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống của tổ tiên, xây dựngmột nền văn hoá mới mang đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con ngời mớiXHCN, về t tởng, đạo đức, lối sống lành mạnh Từng bớc đẩy lùi các tệ nạn xãhội do chế độ cũ để lại Nghị quyết của Đảng bộ Quỳ Hợp lần thứ XIII chỉ rõ:
"Đảng bộ phải chú trọng đặc biệt đến chiến lợc xây dựng con ngời mới XHCN
ở quê hơng Quỳ Hợp Đẩy mạnh phong trào nếp sống văn minh, gia đình vănhoá” [1,10] Lãnh đạo Đảng và các cấp chính quyền ở Quỳ Hợp đã tập trungmọi cố gắng trong việc chỉ đạo toàn Đảng, toàn dân chăm lo đến sự nghiệpgiáo dục - văn hoá - y tế cũng nh trong việc xây dựng con ngời mới XHCN.Trong giáo dục tập trung nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện Để làm đợc
điều đó, lãnh đạo huyện đã chú ý đến công tác lơng bổng cho giáo viên, cấp
đất cho giáo viên tạo điều kiện khắc phục khó khăn trớc mắt để yên tâm côngtác, hớng mọi hoạt động vào "sự nghiệp trồng ngời”
Về văn hóa – xã hội, huyện uỷ đã có nhiều cố gắng, có nhiều tiến bộnên đã đảm bảo đợc phần nào sự ổn định đời sống của ngời dân và dần đợc cảithiện, nguồn cung cấp lơng thực và nhu cầu lơng thực của ngời dân cơ bản đợcbảo đảm, trong đó nén nổi bật là việc xoá nhà tranh tre nứa mét thay bằng nhàlợp ngói có bớc tiến bộ rõ rệt, tỉ lệ nhà xây lợp ngói chiếm 58% trong toànhuyện, là tiện nghi sinh hoạt đợc tăng lên, nhu cầu về mua bán đi lại đợc đápứng tốt hơn, hiện một bộ phận dân c giàu lên nhờ vào óc làm ăn nhạy bén và
có vốn đầu t kinh doanh, tỷ lệ thu nhập của xã viên tăng lên từ 30-35% so vớitrớc, bên cạnh đó còn tồn tại khoảng 20% hộ gia đình đời sống đang gặpnhiều khó khăn, chiếm tỷ lệ cao trong số này là những hộ gia đình ở vùng sâu
- vùng xa
Trong lĩnh vực giáo dục: hoạt động giáo dục là nền tảng cơ bản để xâydựng con ngời mới, đặc biệt nó càng quan trọng hơn trong thời kỳ mới Nhậnthức đợc vai trò và vị trí của giáo dục trong giai đoạn hiện nay, Đảng bộ QuỳHợp cũng đã quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, trong đó đời sống của giáoviên đợc quan tâm thêm một bớc, chú ý đến chất lợng giáo dục các cấp học vàngành học, phấn đấu và hạ quyết tâm xoá nạn mù chữ cho nhân dân Thựchiện tốt công tác điều chỉnh cải cách giáo dục, tiếp tục dùng, ổn định các cấp,các ngành Ngành giáo dục trong những năm qua đợc thay đổi một cách rõ rệt,
hệ thống các trờng lớp, chất lợng và cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giáodục đợc chú ý, số học sinh ngày một tăng nhanh
Trang 37Công tác bảo vệ sức khoẻ, nâng cao thể lực của nhân dân vẫn đợc duytrì, các hoạt động chăm sóc sức khỏe cùng với củng cố mạng lới y tế cơ sở đợc
sự thay đổi căn bản, việc bảo vệ sức khỏe cho nhân dân nh phòng chống sốtrét, bớu cổ và các bệnh truyền nhiễm đợc tích cực thực hiện
Về công tác giáo dục t tởng trong nhân dân đợc Đảng quan tâm, nhằmchấn chỉnh sự dao động, thiếu lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng Một mặt
Đảng bộ huyện đã tổ chức cho cán bộ Đảng viên học tập các Nghị quyếtTrung ơng VII và Trung ơng VIII, mặt khác huyện đã tổ chức các hoạt động
nh tuyên truyền giáo dục về lịch sử hào hùng của dân tộc, đảm bảo lòng tincho nhân dân đối với chế độ
Hoạt động văn nghệ – thể dục thể thao đã có nhiều thay đổi và tiến bộhơn trớc, chất lợng nghệ thuật đã đợc chú ý, Đảng bộ đã có nhiều quyết sáchtrong việc tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ, tập trung hớng mọi hoạt độngvào ca ngợi Đảng, ca ngợi quê hơng đất nớc, ngoài ra huyện còn lập đội chiếuphim đến tận các làng bản xa xôi phục vụ nhu cầu cho nhân dân, nhằm giáodục đạo đức t tởng tình cảm cho nhân dân Huyện đã tổ chức các hoạt động cổ
động tuyên truyền, nhiều giải bóng đá, bóng chuyền đợc phát động kêu gọi
đ-ợc sự hởng ứng mạnh mẽ trong nhân dân Những hoạt động này tạo nên vui tơilành mạnh, tạo ra không khí thoải mai sau những ngày lao động mệt nhọc
Y tế: Công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe đợc Đảng bộ, ngành y tếQuỳ Hợp quan tâm đúng mức Bởi sức khỏe là vốn quý của con ngời, để conngời lao động sản xuất đạt kết quả cao thì phải có sức khỏe Bởi vậy trong 5năm (1986-1990) một số chơng trình quốc gia nh kế hoạch hoá gia đình, tiêmchủng đã đợc triển khai, tính riêng 6 tháng đầu năm 1990 đã có 4.160 em đợctiêm chủng, 1.436 ngời đợc điều trị bệnh sốt rét Năm 1990, Quỳ Hợp đợc sở
y tế Nghệ -Tĩnh tặng cờ “Đơn vị có phong trào thi đua khá về công tác phòngchống bệnh sốt rét”
2.1.2 Những hạn chế và nguyên nhân:
Bên cạnh những thành quả đã đạt đợc, trong 5 năm (1986 - 1990) côngcuộc đổi mới ở Quỳ Hợp còn có những hạn chế
Trớc hết, sản xuất nông nghiệp phát triển còn chậm, mang tính chất độccanh, việc giải quyết lơng thực cha vững chắc, sản xuất nông - lâm nghiệpmang nặng tính chất tự cung, tự cấp là chính cha có số lợng lớn dự trữ đủ đểxuất khẩu, các hoạt động nh thâm canh, tăng vụ, khoán sản phẩm kinh tế gia
đình chuyển biến chậm cha dứt khoát và cha đều Một mặt, do dân số tăngnhanh nên tỷ lệ lơng thực bình quân theo đầu ngời trên toàn huyện còn thấp,
Trang 38thoả đáng để củng cố các HTX yếu kém Công tác giao đất, giao rừng cha dứt
điểm, chất lợng cha cao, cơ chế tổ chức quản lý cha rõ ràng, việc chăm sóc tu
bổ, bảo vệ rừng còn yếu kém, việc nhân rộng các mô hình sản xuất nông - lâmkết hợp, thâm canh lúa nớc, làm kinh tế rừng chậm đợc tổng kết và phổ biến ratoàn huyện Tệ nạn khai thác rừng, chặt phá rừng cha có biện pháp nên diệntích rừng bị thu hẹp, thay vào đó việc trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi núitrọc cha đợc quan tâm đúng mức…làm mất cân bằng sinh thái, ảnh hởng đếnmôi trờng tự nhiên và cuộc sống của con ngời
Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp còn yếu kém, trì trệ, các cơ sở sảnxuất kể cả quốc doanh và tập thể chậm đợc củng cố, mở rộng, sản phẩm cònnghèo nàn, cha đáp ứng đợc nhu cầu của ngời dân Việc đầu t vốn, nguyên vậtliệu cho xây dựng cơ bản thiếu tập trung, thi công kéo dài, chất lợng thấp, chaphát huy hiệu quả đồng vốn Hiện tợng trốn thuế, lậu thuế, một bộ phận cán
bộ làm công tác thu thuế tha hoá, biến chất lạm dụng chức quyền
Hoạt động của ngành lu thông phân phối cha đáp ứng đầy đủ nhu cầusản xuất và đời sống Một số ngành lo chạy đờng dài kiếm chênh lệch giá, coinhẹ chức năng phục vụ chung Cung ứng vật t dịch vụ cha đảm bảo phục vụkịp thời sản xuất nông nghiệp Công tác quản lý thị trờng, giá cả, tài nguyênlâm sản còn yếu, việc sử dụng ngân sách xã hội còn rất yếu, thu chi ngân sáchcòn nhiều bất hợp lý, làm thất thoát lớn, trong đó phần chi cho 3 chơng trìnhkinh tế lớn cha thoả đáng, nguồn thu ngân sách còn thất thu nhiều, hoạt độngkinh doanh, phục vụ của một số HTX mua bán ở xã còn yếu
Sản phẩm các loại cây công nghiệp phục vụ cho xuất khẩu cha đa dạng,chỉ dừng lại ở cây lạc Cha có chính sách thoả đáng để nhân dân sản xuất vàtrao đổi các loại sản phẩm xuất khẩu có giá trị nh:Cà phê, gai sợi, hồ tiêu Đốivới cây lạc huyện chỉ chú trọng khâu thu mua mà thiếu đầu t kỹ thuật, phânbón, giống mới để tăng năng suất sản lợng
Sự nghiệp xây dựng con ngời, mới nếp sống mới cha đợc quan tâm đúngmức Đời sống văn hoá cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, còn quá nghèo nàn,lạc hậu Nhiều tập tục lạc hậu, nạn mù chữ vẫn còn tồn tại và có chiều hớnggia tăng Hoạt động văn nghệ-TDTT quần chúng không đều, chất lợng cònkém, trong các trờng học chất lợng các mặt giáo dục cha đợc nâng lên, thậmchí còn đi ngợc lại Phong trào y tế tuyến cơ sở còn yếu, việc chăm lo sứckhoẻ ban đầu cha đợc đẩy mạnh, một số cơ sở khám chữa bệnh còn có hiện t-ợng quà cáp, việc phân phối và sử dụng thuốc chữa bệnh cha hợp lý Cơ sở vật
Trang 39chất -kỹ thuật phục vụ sự nghiệp văn hoá- xã hội còn quá nghèo nàn Việcthực hiện chế độ chính sách cho các gia đình chính sách cha kịp
thời vì thế hiệu quả mang lại không cao
Về an ninh- quốc phòng: Lĩnh vực này cha đợc duy trì thờng xuyên, một
số vụ việc xâm phạm tài sản XHCN cha đợc giải quyết kịp thời và nghiêmminh Tình hình vi phạm trật tự công cộng, tai nạn giao thông gia tăng Đặcbiệt, hiện tợng tiêu cực trong một số bộ phạn thanh niên vi phạm pháp luật
đang có chiều hớng tăng lên đang đặt ra nhiều vấn đề đáng phải lo ngại Côngtác huấn luyện dân quân tự vệ cha đợc chú trọng thờng xuyên, tình trạnh quânnhân trong quân đội đào ngũ vẫn còn và cha có biện pháp xử lý nghiêm minh Những hạn chế đó là do những nguyên nhân:
Về khách quan:Trong thời gian này tình hình trên thế giới đang cónhững diễn biến khá phức tạp Đất nớc ta tuy đã ra khỏi chiến tranh, bớc đầuthực hiện những cơ chế mới của đờng lối đổi mới, nhng nớc ta vẫn cha ra khỏikhủng hoảng về kinh tế - xã hội, nền kinh tế của đất nớc vẫn đang đứng trớcmuôn vàn khó khăn Thời tiết diễn biến thất thờng gây ra nhiều hậu quảnghiêm trọng đến mọi hoạt động sản xuất và đời sống của con ngời Mặc dầu
đất nớc đang trên bớc đờng đổi mới song những cơ chế cũ, cách làm cũ vẫn
đang tồn tại cha đợc xoá bỏ, ít nhiều tạo nên nề nếp cố hữu trong cán bộ vànhân dân, kìm hãm tính năng động và sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm củamỗi ngời
Về chủ quan: Đó là do sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng và chính quyền
từ huyện đến cơ sở cha ngang tầm với yêu cầu của đổi mới nhất là đổi mới tduy lý luận, mà thay vào đó là t tởng bảo thủ, trì trệ ích kỷ, hẹp hòi sẽ là lựccản lớn trong việc tiến hành và hoạt động trong tình hình mới BCH Đảng bộcòn lúng túng trong việc đề ra những chính sách để khai thác có hiệu quả mọitiềm năng sẵn có của huyện, nhất là việc tranh thủ sự ủng họ, giúp đỡ của các
đơn vị kinh tế Trung ơng - của Tỉnh đóng trên địa bàn huyện Một số Nghịquyết, chủ trơng của trung ơng- của tỉnh từ trên xuống nhng chỉ đạo thiếu kiênquyết, chậm đợc cụ thể hoá
ý thức chấp hành công tác kiểm tra thực hiện Nghị quyết của Đảng cònyếu, sự lãnh đạo điều hành còn mang tính chung chung cha kiên quyết, chabám sát vào nhiệm vụ, mục tiêu cụ thể đề ra để có biện pháp chỉ đạo và bớc đithích hợp Hoạt động của các cấp các ngành thiếu cụ thể, sâu sát đến tận cáccơ sở T tởng bảo thủ, hữu khuynh ỷ lại, còn khá nặng nề, đặc biệt một số bộphận cán bộ Đảng viên năng lực còn nhiều hạn chế, phẩm chất đạo đức giảm