Luận văn thạc sĩ đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2019

Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng về công tác thanh niên, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều cố gắng trong lãnh đạo công tác thanh niên, động viên thu hút đông đảo thanh niên th

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

DƯƠNG MẠNH HÀ

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN

TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2019

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Thái Nguyên, năm 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

DƯƠNG MẠNH HÀ

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN

TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2019

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 8229015

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Hằng Nga

Thái Nguyên, năm 2020

1 Lý do chọn đề tài 1

Chương 1: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO CÔNG

1.1 Một số vấn đề lý luận về thanh niên và công tác thanh niên 9

1.2 Những yếu tố tác động đến công tác thanh niên tỉnh

1.2.1 Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên 15

1.2.3 Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên trước

1.3 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác thanh

1.4 Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên và một số kết

quả đạt được trong công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2015 36

Chương 2: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO ĐẨY

MẠNH CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2015 ĐẾN NĂM 2019 51 2.1 Yêu cầu mới đối với công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên và

2.1.1 Yêu cầu mới đối với công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên 51

2.2 Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên và một số kết

quả đạt được trong công tác thanh niên từ năm 2015 đến năm 2019 63

niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 88

3.3.3 Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ

3.3.4 Nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, phát huy

vai trò xung kích, tình nguyện trong thanh niên 96

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng Các thế hệ thanh niên Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn thử thách, không ngại hy sinh gian khổ lập nên những chiến công hiển hách, viết nên những trang

sử vàng chói lọi, tô đẹp truyền thống hào hùng của dân tộc Việt Nam Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, thanh niên vẫn là lực lượng xung kích, tình nguyện mang trí tuệ và sức trẻ cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, là lực lượng chủ đạo thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng việc tổ chức, phát huy vai trò của lực lượng thanh niên, đề ra nhiều chủ trương, chính sách, cơ chế để phát huy tính xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới Tháng 01/1946,

trong thư gửi thanh niên toàn quốc, Người đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa

xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” [60, tr 69]

Nhìn nhận vai trò, khả năng cống hiến to lớn của thanh niên trong tiến trình cách mạng, Người luôn động viên, khích lệ kịp thời làm cho thanh niên thêm phấn khởi, tự tin, rèn luyện phấn đấu Ngay từ khi mới ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi công tác thanh niên là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược nhằm phát huy vai trò làm chủ, tiềm năng to lớn của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng

khoá VII khẳng định: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước

bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường XHCN hay không, phần lớn

là tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” [17, tr 2]

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đạt được nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề cần thiết để đưa đất nước chuyển sang thời kỳ mới - thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri thức Trong những thắng lợi đó có sự đóng góp không nhỏ của thanh niên Thanh niên chính là lực lượng xung kích cách mạng, là nguồn nhân

lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp CNH, HĐH Tuy nhiên, những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế tác động mạnh mẽ đến cơ cấu xã hội, địa vị kinh tế, học vấn, tư tưởng, tâm lý, lối sống của thanh niên Vì vậy, công tác thanh niên hiện nay đang đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục có những chủ trương và giải pháp hợp lý, kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

Yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp cách mạng đòi hỏi Đảng không ngừng đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác thanh niên Đây là vấn đề vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn sâu sắc, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng về công tác thanh niên, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều cố gắng trong lãnh đạo công tác thanh niên, động viên thu hút đông đảo thanh niên tham gia sự nghiệp cách mạng, tạo môi trường kinh tế - văn hóa - xã hội lành mạnh, văn minh cho thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành, góp phần xây dựng quê hương Thái Nguyên ngày càng giàu đẹp, văn minh

Tuy nhiên, công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, yếu kém, chưa đáp ứng được ở mức cao yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới Vì vậy, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác thanh niên trong giai đoạn 2010 - 2019, từ đó rút ra những kinh nghiệm, gợi mở một số suy nghĩ có thể vận dụng vào thực tiễn lãnh đạo công tác thanh niên ở tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay, góp phần

hình thành thế hệ thanh niên tương lai “vừa hồng, vừa chuyên” đáp ứng yêu

cầu phát triển của thời kỳ mới là một việc làm cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn và khoa học sâu sắc

Xuất phát từ ý nghĩa trên, tôi chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh

đạo công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2019” làm luận văn Thạc sĩ

chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Công tác thanh niên là một bộ phận quan trọng trong công tác vận động quần chúng của Đảng Do vậy, vấn đề sự lãnh đạo của Đảng với công tác thanh niên đã được đề cập trong nhiều công trình nghiên cứu

2.1 Các công trình nghiên cứu về vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên

Các công trình thuộc nhóm này có số lượng khá lớn, thuộc nhiều thể loại khác nhau: Sách chuyên khảo, báo cáo khoa học tại hội thảo, bài nghiên cứu, luận án, luận văn Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như sau:

Ở thể loại sách, cuốn "Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động

thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước"

của tác giả Nguyễn Văn Hùng (chủ biên) đã trình bày khái quát về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động thanh niên - những chủ nhân tương lai của đất nước [56]

Cuốn “Giáo dục rèn luyện thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan

điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam” của Nguyễn Hữu Đức và các cộng sự trình

bày xoay quanh 3 nội dung cơ bản: Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam với thanh niên và công tác thanh niên; Một số gương tuổi trẻ tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam và Thanh niên thời đại Hồ Chí Minh [54]

Cuốn “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên trong giai

đoạn hiện nay” do tác giả Lâm Quốc Tuấn - Phạm Tất Thắng đồng chủ biên đã

làm rõ cơ sở lý luận của vấn đề Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên giai đoạn hiện nay; thực trạng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên, những ưu, khuyết điểm, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; từ đó, đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay [92]

Cùng với các sách nghiên cứu được xuất bản, nhiều hội thảo khoa học về

công tác thanh niên đã được tổ chức Năm 2006, hội thảo khoa học Phát huy vai

trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng đất nước tổ chức tại Trường Đại

học Khoa học Xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học, sinh viên, học sinh Nhiều báo cáo khoa học được trình bày tại hội thảo cho thấy phải tăng cường giáo dục cho giới trẻ trách nhiệm xây dựng đất nước ngay ở "thì hiện tại" Chúng ta đang có những lớp trẻ dám nghĩ, biết hành động để làm cho đất nước ngày càng tốt đẹp hơn, nhưng số này chưa nhiều Thực tế, không ít các bạn trẻ đang thờ ơ với vận mệnh của đất nước

Số người này sẽ làm gì khi trọng trách quốc gia dân tộc đặt lên vai họ? Hội thảo

đi đến thống nhất quan điểm: Đất nước đang đặt niềm tin vào thế hệ trẻ, thanh niên cần khẳng định vai trò của mình, phát huy hết tiềm năng sẵn có, để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh và phát triển bền vững

Ở thể loại công bố báo chí, nhiều bài nghiên cứu về về vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên được đăng tải trên tạp chí Cộng sản, tạp chí Quản lý

Nhà nước, tạp chí Tổ chức Nhà nước, …, như: “Công tác thanh niên trong tiến

trình hội nhập” của Nguyễn Văn Trung; “Một số kiến nghị về việc kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về công tác thanh niên đáp ứng yêu cầu giai đoạn cách mạng mới” của Vũ Đăng Minh; “Quản lý Nhà nước về công tác thanh niên” của Nguyễn Thị Thùy Linh; “Công tác thanh niên trong giai đoạn

mới - Nhìn từ góc độ quản lý Nhà nước” của Nguyễn Hải Anh; “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII” của Nguyễn Thái Sơn;

Bài viết “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên

trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá” của tác giả Trương Tấn

Sang đã nêu lên vị trí, tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong hơn 20 năm đổi mới Tác giả cho rằng: Thực tế vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin và ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, dễ bị kích động, lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật; sống thực dụng, quá coi trọng vật chất, thiếu kính trọng người lớn tuổi, ít quan tâm tới gia đình Một bộ phận thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số có trình độ học vấn thấp; thiếu kiến thức, kỹ năng trong lao động và hội nhập quốc tế Tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên, đặc biệt là tệ nạn ma túy, mại dâm có chiều hướng gia tăng Tác giả chỉ ra những nguyên nhân chủ quan và khách quan của những tồn tại, hạn chế

đó Trên cơ sở phân tích thực tiễn, tác giả đã đưa ra năm quan điểm chỉ đạo xuyên suốt và chín nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm lãnh đạo phong trào thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế [72]

Bài viết “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với 10 năm thực hiện

Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về công tác thanh niên” của Lê Quốc Phong đã đánh giá: Dưới sự lãnh đạo của Đảng,

các cấp bộ Đoàn toàn quốc đã đạt được những kết quả quan trọng trên các mặt công tác, công tác thanh niên được quan tâm trên mọi lĩnh vực, từ đó đã phát huy vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [69]

Ngoài ra, vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên còn là đề tài nghiên cứu của nhiều luận án, luận văn, trong đó những luận án, luận văn nghiên cứu

theo từng địa bàn cụ thể chiếm số lượng lớn Có thể kể đến: Luận văn "Đoàn

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay"

của tác giả Nguyễn Thọ Ánh; “Tỉnh ủy Bến Tre lãnh đạo công tác thanh niên

trong giai đoạn hiện nay” của Phạm Hùng Minh; “Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 1998 đến 2011” của Nguyễn Công Oanh;

“Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 2000 đến năm 2010” của Trần Thị Mai Thu; “Đổi mới phương thức lãnh đạo của các Tỉnh ủy vùng Bắc Trung Bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay” của Lê Thị

Hà; “Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 2006 đến năm

2016” của Hà Thọ Tiến; v.v

2.2 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên

Vấn đề công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên và Đảng lãnh đạo công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên đã được đề cập với những mức độ khác nhau ở một

số công trình

Cuốn “Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào

thanh niên tỉnh Thái Nguyên (1938 - 2012)” do Tỉnh đoàn Thái Nguyên khóa

XII tổ chức biên soạn và xuất bản đã dựng lại một cách khách quan, trung thực chặng đường hơn 70 năm xây dựng và trưởng thành của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và phong trào thanh niên tỉnh Thái Nguyên từ năm 1938 đến năm 2012 Cuốn sách tổng kết những thành tựu mà các thế hệ đoàn viên thanh niên tỉnh Thái Nguyên đã đạt được qua các giai đoạn lịch sử cụ thể Trên cơ sở đó, bước đầu rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác tổ chức quản lý và chỉ đạo thực hiện của Ban Chấp hành Tỉnh đoàn Cuốn sách cũng dự báo tình hình thanh niên tỉnh Thái Nguyên và chỉ ra những giải pháp nhằm đưa phong trào thanh niên tỉnh Thái Nguyên tiếp tục phát triển [47]

Luận văn Thạc sĩ “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phong trào thanh

niên từ năm 1997 đến năm 2013” của Vũ Văn Lương bảo vệ tại Trường Đại học

Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội đã nghiên cứu quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên quán triệt và vận dụng đường lối, chủ trương của Trung ương Đảng để lãnh đạo phong trào thanh niên từ năm 1997 đến năm 2013; đánh giá những kết quả đã đạt được và những hạn chế, yếu kém; từ đó rút

ra những bài học kinh nghiệm trong lãnh đạo phong trào thanh niên của các cấp Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên nhằm đẩy mạnh phong trào thanh niên của tỉnh Tuy nhiên, công trình nghiên cứu trên mới chỉ đề cấp đến quá trình cụ thể hóa các chủ trương của Đảng vào quá trình lãnh đạo phong trào thanh niên nói chung, hoạt động công tác Đoàn, Hội và phong trào thanh niên nói riêng chứ chưa đề cập một cách cụ thể, chi tiết tới các hoạt động của công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đặc biệt là việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng bộ tỉnh đối với công tác thanh niên với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, được thể hiện ở các điểm cơ bản sau:

Một là: Việc ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp

luật đối với thanh niên như: Thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên tỉnh Thái Nguyên; Việc tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống lý tưởng đạo đức và lối sống, pháp luật cho thanh niên; Tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên học tập, nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ; Công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh

niên; Tạo điều kiện cho thanh niên nâng cao thể chất và đời sống văn hoá tinh thần; Công tác chăm lo, phát triển và phát huy tài năng trong thanh niên, chú trọng bố trí và sử dụng cán bộ trẻ có năng lực trên các lĩnh vực; Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và toàn xã hội trong việc chăm lo giáo dục, đào tạo và phát triển thanh niên; Quản lý và thực hiện các hoạt động đối ngoại về thanh niên…

Hai là: Việc xây dựng tổ chức bộ máy thực hiện chức năng quản lý Nhà

nước về công tác thanh niên; đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nhằm đưa chủ trương của Đảng bộ tỉnh vào quá trình thực thi lãnh đạo công tác thanh niên

Như vậy, đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Tuy nhiên, với giới hạn thời gian nghiên cứu từ năm 2010 đến năm 2019, vấn đề Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên vẫn chưa được làm sáng tỏ một cách hệ thống ở một công trình riêng biệt Vì vậy, trên cơ sở xử lý những tư liệu mới, khai thác những tài liệu, tham khảo và kế thừa kết quả nghiên cứu của các tác

giả đi trước, luận văn “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên

từ năm 2010 đến năm 2019” là công trình đầu tiên nghiên cứu về đề tài này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên, nêu lên những thành tựu chủ yếu, chỉ ra những hạn chế và bước đầu đúc rút một số kinh nghiệm trong lãnh đạo công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh

từ năm 2010 đến năm 2019

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Sưu tầm, tập hợp các tài liệu liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên từ năm 2010 đến năm 2019, đồng thời khai thác triệt để các thông tin lịch sử có trong các tài liệu này để phục vụ cho đề tài nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên

- Hệ thống hóa các chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2019

- Nghiên cứu biện pháp chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, những kết quả đạt được trong công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2019

- Phân tích những ưu điểm và hạn chế của quá trình trên, chỉ ra những nguyên nhân, đồng thời đúc rút những kinh nghiệm, giải pháp hiệu quả lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn mới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác thanh niên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả tập trung nghiên

cứu và trình bày về quá trình Đảng lãnh đạo công tác thanh niên về mọi mặt và trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước; Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với công tác thanh niên đặc biệt

là việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng bộ tỉnh vào công tác quản lý Nhà nước

về công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Hệ thống hóa kết quả đạt được về công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh

- Về không gian: Nghiên cứu vấn đề Đảng lãnh đạo công tác thanh niên ở

tỉnh Thái Nguyên (gồm 2 thành phố, 1 thị xã và 6 huyện)

- Về thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2019, qua 2 nhiệm kỳ Đại hội của Đảng

bộ tỉnh Thái Nguyên, các khóa XVIII (2010 - 2015) và khóa XIX (2015 - 2020)

5 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu

5.1 Nguồn tư liệu

Nguồn tư liệu chủ yếu là các văn kiện của BCH Trung ương Đảng; Các văn bản của Nhà nước; Các nghị quyết, đề án, chương trình, kế hoạch, báo cáo tổng kết của Đảng bộ, UBND tỉnh Thái Nguyên; Các văn bản của Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên, Ủy ban Hội LHTN tỉnh Thái Nguyên và các số liệu khảo sát ở tỉnh Thái Nguyên

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic là chủ yếu Phương pháp lịch sử được sử dụng để tái hiện lại quá trình Đảng bộ tỉnh đưa ra các Chủ trương, Nghị quyết, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể; phục dựng lại quá trình lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh Thái

Nguyên từ năm 2010 đến năm 2019 với những kết quả quan trọng trên các mặt công tác Phương pháp logic được sử dụng để đưa ra đánh giá, nhận xét quá trình Đảng bộ tỉnh lãnh đạo công tác thanh niên qua từng giai đoạn, từ đó rút ra những kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo công tác thanh niên những năm tiếp theo của Đảng bộ tỉnh

Ngoài ra, luận văn còn sử dụng một số phương pháp khác như: Phương pháp thống kê, so sánh, tổng hợp, khảo sát nhằm làm rõ thực tiễn lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên những năm 2010 - 2019

6 Đóng góp của luận văn

- Làm rõ những đặc điểm kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên tác động đến quá trình lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh

- Hệ thống hoá nguồn tư liệu về công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên

- Phân tích chủ trương, sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác thanh niên và làm rõ vai trò của các cấp ủy đảng tỉnh Thái Nguyên trong lãnh đạo công tác thanh niên (2010 - 2019)

- Khẳng định thành tựu, hạn chế trong lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 2010 đến năm 2019, từ đó đúc kết một số kinh nghiệm, giải pháp từ thực tiễn

- Kết quả nghiên cứu của luận văn cung cấp thêm luận cứ khoa học và gợi

mở một số suy nghĩ có thể vận dụng vào thực tiễn lãnh đạo công tác thanh niên

ở tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục Tài liệu tham khảo, phần nội dung của luận văn được chia làm ba chương

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2015

Chương 2: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo đẩy mạnh công tác thanh niên từ năm 2015 đến năm 2019

Chương 3: Một số nhận xét, kinh nghiệm và giải pháp

Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC

THANH NIÊN TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2015

1.1 Một số vấn đề lý luận về thanh niên và công tác thanh niên

1.1.1 Thanh niên

Thanh niên là một khái niệm được sử dụng phổ biến với nhiều cách hiểu khác nhau Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, là nguồn lực thúc đẩy sự phát triển xã hội hiện tại và là người chủ tương lai của đất nước Tùy theo nội dung tiếp cận, góc độ nhìn nhận hoặc cấp độ đánh giá mà người ta đưa ra những định nghĩa khác nhau về thanh niên

Về mặt sinh học, các nhà nghiên cứu coi thanh niên là một giai đoạn xác định trong quá trình tiến hóa của cơ thể

Dưới góc độ xã hội học, các nhà nghiên cứu thường nhìn nhận thanh niên

là một giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi thơ phụ thuộc sang hoạt động độc lập và có trách nhiệm công dân Dưới góc độ nghiên cứu này, người ta tập trung chú ý vào vai trò xã hội, vào sự hình thành những định hướng giá trị, vào những vấn đề có liên quan tới việc chuẩn bị cho thanh niên bước vào cuộc sống và lao động

Các nhà kinh tế chính trị học mácxít xem thanh niên là một lực lượng lao động xã hội hùng hậu, là nguồn lực thường xuyên bổ sung cho đội ngũ những người lao động trên các lĩnh vực sản xuất Họ coi thanh niên là một bộ phận quan trọng trong các yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất và là một chủ thể của các quan hệ xã hội

Với các triết gia, văn nghệ sỹ, thanh niên lại được định nghĩa bằng cách

so sánh hình tượng “thanh niên là mùa xuân của nhân loại” là “bình minh của

cuộc đời”…

Tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, chính trị, xã hội, đặc điểm truyền thống, tuổi thọ bình quân… mà mỗi quốc gia có quy định độ tuổi thanh niên khác nhau Hầu hết các nước trên thế giới thống nhất tuổi thanh niên bắt đầu từ 15 hoặc 16, còn kết thúc ở tuổi nào thì có sự khác biệt Có nước quy định

là 25 tuổi, có nước quy định là 30 tuổi và cũng có nước quy định là 40 tuổi Nhưng xu hướng chung là nâng dần giới hạn kết thúc của tuổi thanh niên

Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại vấn đề thanh niên đã được tất cả các quốc gia, dân tộc coi là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt Trong

kho tàng trí thức của loài người, nhiều tư tưởng, quan điểm của các nhà khoa học, nhà sư phạm, các danh nhân văn hoá đã đề cập đến vấn đề thanh niên Trong kho tàng trí thức chung đó, học thuyết Mác - Lênin đã nêu nên những quan điểm lý luận khoa học về vấn đề này Một trong những học thuyết vĩ đại

nhất của C.Mác là học thuyết về: "Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô

sản hiện đại", một giai cấp tiêu biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến nhất luôn

phát triển cùng với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật Theo C.Mác giai cấp vô sản chỉ được hình thành với tư cách là một giai cấp khi ý thức được địa vị và

tương lai của nó "Những công nhân tiên tiến nhất, hoàn toàn hiểu rõ rằng,

tương lai của giai cấp công nhân và do đó tương lai của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên", chính C.Mác đã

gọi thanh niên là cội nguồn sự sống của dân tộc và của giai cấp công nhân, là bộ xương của mỗi cơ thể dân tộc [14, tr 7-8]

Ph.Ăngghen luôn gắn thanh niên với giai cấp công nhân và đội tiên phong

chiến đấu của nó Ph.Ăngghen là người đầu tiên đưa ra các quan niệm như: "Đội

quân xung kích", "Quyết định của đông đảo quân vô sản quốc tế",“Đội hậu bị của Đảng" để nói về thanh niên Vào năm 1853, Ph.Ăngghen đã viết "Chính thế

hệ trẻ sẽ là nguồn lực bổ sung dồi dào nhất cho Đảng” [14, tr 10]

Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và Ph.Ăngghen trong điều

kiện lịch sử mới, V.I.Lênin đã coi thanh niên là “nguồn sinh lực chiến đấu của

cách mạng” Ông đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong trào thanh

niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ, sự tác động qua lại giữa các tổ chức thanh niên với các Đảng Cộng sản Đánh giá cao tiềm

năng sáng tạo của tuổi trẻ, V.I.Lênin khẳng định: "Chúng ta không giây phút nào

được nghi ngờ về khả năng hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ cách mạng của thế hệ trẻ mà các thế hệ đi trước chưa kịp hoàn thành Các thế hệ tương lai nhất định sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh để giải phóng nhân loại dưới ngọn cờ chiến đấu của cách mạng xã hội khoa học" [103, tr 195] V.I.Lênin đã sớm nhận thấy vai

trò cách mạng to lớn của thanh niên Lênin cho rằng thành công của phong trào thanh niên chính là ở chỗ biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ nghĩa C.Mác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranh chính trị của

giai cấp vô sản V.I.Lênin viết: "Chúng ta mãi mãi là Đảng của thanh niên, của

giai cấp tiên phong" và "Chúng ta đang đấu tranh tốt hơn ông cha chúng ta, con cháu sẽ đấu tranh còn tốt hơn chúng ta nhiều và chúng ta sẽ chiến thắng"

V.I.Lênin còn chỉ rõ "Ai nắm được thanh niên, người đó sẽ làm chủ được thế giới

và theo một nghĩa nào đó có thể nói rằng nhiệm vụ thật sự xây dựng một xã hội Cộng sản cách mạng chính là của thanh niên” [104, tr 354]

Từ góc độ pháp luật, Điều 01, Luật Thanh niên năm 2005 đã chỉ rõ:

“Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [71, tr 1] Đây là thời kỳ sung sức nhất của mỗi con người về

thể chất, có sự phát triển mạnh về trí tuệ, nhạy bén, năng động, sáng tạo, có nhiều ước mơ, hoài bão Thanh niên nước ta là một tầng lớp xã hội rộng lớn, luôn có những đóng góp quan trọng trong các giai đoạn lịch sử của đất nước Theo thống kê năm 2019, thanh niên Việt Nam chiếm 28,9% dân số cả nước và chiếm 36,4% lực lượng lao động của toàn xã hội, là nguồn nhân lực dồi dào, có tiềm năng to lớn trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước [90]

Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là một độ tuổi, ở giữa lứa tuổi trẻ em và tuổi trưởng thành Ở giai đoạn này, sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao, nhưng các yếu tố tâm lý mới được định hình và ổn định một cách tương đối Thanh niên có sự khác biệt lớn về nhiều mặt (tuổi, nơi sinh sống, nghề nghiệp…), do đó, các đặc điểm tâm lý của thanh niên rất phong phú, đa dạng Chúng có một tính chất chung, đó là tính trẻ Tính trẻ được thể hiện ở sự năng động, nhiệt huyết, chấp nhận mạo hiểm, giàu mơ ước và hoài bão lớn, thích cái mới, thích giao lưu, học hỏi và mong muốn có những đóng góp cho xã hội để khẳng định bản thân

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thanh niên và vai trò của thanh niên:

Thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ, coi tuổi trẻ là cái nôi của bản lĩnh cách mạng, những tài

năng khoa học, nghệ thuật Bác nói: "Một năm mở đầu bằng mùa xuân, cuộc

đời mở đầu bằng tuổi trẻ, tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, phần lớn là do thanh niên, thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc chuẩn bị cho cái tương lai đó" [59, tr 64] Và Người còn nhắc nhở: "Nhiệm vụ của thanh niên là không phải hỏi nước nhà cho mình những gì? mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? mình phải làm như thế nào cho lợi ích nước nhà nhiều hơn? mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?" [59,

tr 84] Một loạt các vấn đề mà người đặt ra cho thanh niên trả lời và thanh niên

chỉ có thể giải đáp bằng chính sự nỗ lực của bản thân mình, bằng chính kết quả của quá trình học tập và rèn luyện, phấn đấu tu dưỡng mình thành những người

"Vừa có đức, vừa có tài", "Vừa hồng, vừa chuyên"

Bằng nhiều hình thức, Bác Hồ giáo dục cho thanh niên lòng yêu nước,

tinh thần quốc tế vô sản, giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên với quan

điểm "Vì lợi ích trăm năm phải trồng người" Bác luôn khơi dậy những đức tính tốt đẹp, những khả năng tiềm tàng, khả năng "đào núi và lấp biển" của thanh niên với khẩu hiệu "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên" Người cũng đã phê phán những thói hư tật xấu của thanh niên như: "bệnh ham chuộng

hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, bệnh anh hùng" Bác nói rõ trách nhiệm

của thanh niên là "Thanh niên có sứ mệnh to lớn thì cũng có trách nhiệm lớn

Để làm tròn trách nhiệm thanh niên phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể từ

bỏ chủ nghĩa cá nhân, chớ phô trương hình thức, chớ kiêu ngạo tự mãn Phải thấm nhuần đạo đức cách mạng tức là học tập lao động, sinh hoạt theo đạo đức của thanh niên xã hội chủ nghĩa, Cộng sản chủ nghĩa" [61, tr 93]

Đồng thời Người xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ cho

Đoàn thanh niên qua các thời kỳ cách mạng, Người viết: "Đoàn thanh niên lao

động phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa Cộng sản" [63, tr 248]

Niềm tin của Bác và của Đảng đối với thế hệ trẻ thể hiện trong nhiều chính sách đào tạo, bồi dưỡng và phát huy sức mạnh vật chất, tinh thần của thanh niên, làm cho thanh niên gắn bó với Đảng và chế độ Thực tiễn cho thấy, quan điểm biện chứng trong việc nhìn nhận, đánh giá thanh niên của Bác Hồ làm cho thanh niên tự tin hơn, đồng thời lại thấy rõ yêu cầu phải phấn đấu, rèn

luyện để trưởng thành

Đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Đảng, Nhà nước, các đoàn thể nhân dân, nhà trường, gia đình phải

chăm lo "trồng người" Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên quan điểm nổi tiếng là:

"Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người" Trong bản Di chúc của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành một phần

nói về vai trò của thanh niên và công tác thanh niên Người đã dành cho thế hệ trẻ Việt Nam sự giáo dục ân cần, tình thương yêu sâu sắc và sự quan tâm đặc

biệt Người đánh giá: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều

hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ” Đồng thời, Bác đã

căn dặn: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo

họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa

“chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng

và rất cần thiết” [13, tr 2-3] Đây chính là sự tổng kết lý luận mà Chủ tịch Hồ

Chí Minh rút ra từ lịch sử nhân loại và Việt Nam, từ thực tiễn lãnh đạo công tác thanh niên của Người qua các thời kỳ cách mạng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là kim chỉ nam để các cấp bộ Đoàn, mỗi cán bộ, đoàn viên vận dụng vào việc phát động phong trào thi đua yêu nước trong thanh niên

Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về thanh niên và vai trò của thanh niên:

Trong tất cả các kỳ Đại hội của Đảng, Đảng đều đánh giá thanh niên, công tác thanh niên; kiểm điểm công tác Đảng, Nhà nước, các tổ chức quần chúng nhân dân đối với việc chăm lo, giáo dục thanh niên và xây dựng Đoàn thanh niên; đề ra phương hướng, nhiệm vụ, chương trình công tác của Đảng về thanh niên

Đảng luôn tin tưởng ở thanh niên, luôn quan tâm động viên cổ vũ phong trào và thường xuyên lãnh đạo Đoàn thanh niên Nhận thức sâu sắc quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin và thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta đã đánh giá rất cao vai trò, vị trí của thế hệ trẻ trong mọi thời kỳ cách mạng Trong thời bình, thời kỳ xây dựng CNXH, thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng định hướng chỉ đạo trong công tác thanh niên

là: "Giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh niên là

một ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước Khuyến khích thanh niên hăng say lập nghiệp, tự tạo việc làm và giúp nhau tạo việc làm Nhà nước tổ chức và huy động thanh niên tham gia xây dựng các công trình, các lĩnh vực, các vùng kinh

tế quan trọng; đầu tư ngân sách thích đáng cho các chương trình giải quyết việc làm Mở rộng việc cho các gia đình vay vốn để sản xuất kinh doanh Sửa đổi, bổ sung những quy định về quản lý lao động và cư trú để thanh niên dễ dàng tìm việc làm Đẩy mạnh xuất khẩu lao động Mở rộng mạng lưới dạy nghề và giới thiệu việc làm cho thanh niên” [17, tr 2] Đảng đặt niềm tin to lớn vào lực

lượng thanh niên và phong trào thanh niên trong công cuộc đổi mới, xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia hùng mạnh

Trong chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 và những năm sau, Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng chiến lược phát triển con người, đặt con người vào vị trí trung tâm Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực cho thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng tin tưởng ở khả năng tiềm tàng của thanh niên và coi trọng việc phát triển tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn

quốc lần thứ XI đã chỉ rõ: "Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ,

hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại Hình

thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN” [22, tr 243]

Như vậy, từ những phân tích và cách nhìn nhận trên đây, có thể rút ra kết

luận: Thanh niên là một phạm trù triết học, chỉ một nhóm nhân khẩu xã hội

đặc thù, ở độ tuổi nhất định (từ 16 đến 30 tuổi) có mặt trong tất cả các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, có những đặc điểm chung đặc trưng về tâm lý, sinh lý, nhận thức xã hội, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc trong cả hiện tại

và tương lai Khác với một số đối tượng xã hội khác, thanh niên cần được hỗ

trợ, định hướng, giáo dục để tự làm chủ bản thân, tham gia quản lý và đóng góp cho xã hội

1.1.2 Công tác thanh niên

Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Vấn đề thanh niên và công tác thanh niên luôn được Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá công tác thanh niên - một bộ phận quan trọng trong công tác quần chúng của Đảng, bao gồm toàn bộ những hoạt động của Đảng, Nhà nước và các chủ thể xã hội khác Trong đó có Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam và Hội sinh viên Việt Nam Tham gia vào công tác thanh niên có nhiều chủ thể: Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội Do vậy, công tác thanh niên là sự tác động tổng hợp của các chủ thể xã hội vào một đối tượng cụ thể là thanh niên theo những mục tiêu xác định

Theo quy định tại khoản 2, Điều 4, Nghị định số 120/2007/NĐ-CP ngày 23/7/2007 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số Điều của Luật thanh niên,

thì “Công tác thanh niên là những hoạt động của Đảng, Nhà nước và xã hội

nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành; đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc” [76, tr 1]

Bản chất và nội dung cơ bản của công tác thanh niên bao gồm một hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; Nghị quyết, chương trình, kế hoạch của Đoàn Thanh niên và các chủ thể xã hội khác cùng với các phương thức, giải pháp thực hiện với sự phân công, phân cấp và

phối hợp giữa các chủ thể quản lý nhằm tạo ra những tác động tích cực trong quá trình tổ chức, đào tạo, bồi dưỡng và phát huy thanh niên

Đảng Cộng sản Việt Nam xác định những quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác thanh niên gồm hai mặt cơ bản, đó là:

Một là, đánh giá khách quan, đúng bản chất cách mạng của thanh niên, tin tưởng vào thanh niên là những người kế tục xuất sắc sự nghiệp của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người vừa hồng, vừa chuyên, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và trực tiếp lãnh đạo tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước

Hai là, Nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh niên; thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động và cụ thể hóa trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh của các cấp, các ngành Coi trọng sự nỗ lực trong học tập, rèn luyện và phấn đấu của thanh niên theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là yếu tố quan trọng xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới

1.2 Những yếu tố tác động đến công tác thanh niên tỉnh Thái Nguyên

1.2.1 Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên

1.2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Thái Nguyên là tỉnh thuộc vùng núi, nằm ở phía Đông Bắc của Tổ quốc, phía Bắc tiếp giáp với tỉnh Bắc Kạn, phía Đông giáp tỉnh Lạng Sơn, phía Đông Nam giáp 2 tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh, phía Tây Bắc giáp tỉnh Tuyên Quang, phía Tây Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc và phía Nam tiếp giáp với huyện Sóc Sơn thuộc ngoại thành Hà Nội Thái Nguyên có địa hình khá đa dạng, bao gồm:

Vùng cao, vùng giữa và vùng thấp

Thái Nguyên là trung tâm văn hóa - chính trị, kinh tế - xã hội của khu Việt Bắc nói riêng, của vùng trung du miền núi Đông Bắc nói chung, là cửa ngõ giao lưu kinh tế - xã hội giữa vùng trung du miền núi với vùng đồng bằng Bắc Bộ Với diện tích tự nhiên 3.562,82 km2, tỉnh Thái Nguyên có có 9 đơn vị hành chính cấp huyện (6 huyện, 2 thành phố, 1 thị xã), gồm 180 đơn vị hành chính cấp cơ sở, trong đó có 140 xã, 30 phường, 10 thị trấn [80, tr 27]

Thái Nguyên có tuyến đường nối liền với thủ đô Hà Nội và với các tỉnh miền núi Đông Bắc Tổ quốc như: Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang,

Hà Giang, Bắc Giang, Bắc Ninh Đường thủy có sông Cầu bắt nguồn từ tỉnh Bắc Kạn, chảy qua Thái Nguyên về Bắc Giang, hợp với dòng sông Thương và sông Lục Nam, tạo nên hệ thống sông Thái Bình Ngoài ra, tỉnh Thái Nguyên còn có tuyến đường sắt Hà Nội - Thái Nguyên dài hơn 80km

Thái Nguyên có nguồn tài nguyên khoáng sản rất phong phú Rừng có nhiều lâm thổ quý như: gỗ các loại, tre, nứa, lá, dược liệu chữa bệnh Đặc biệt, cây chè Thái Nguyên vừa là đặc sản trong nước vừa có giá trị xuất khẩu lớn Thái Nguyên có nhiều mỏ khoáng sản như: Than đá, quặng sắt, quặng thiếc, kẽm, chì, vàng, quặng barit, quặng pirit Mỏ Vônfram tại huyện Đại Từ là mỏ đa kim có trữ lượng khoáng sản lớn tầm cỡ thế giới Thái Nguyên cũng có một lượng đá vật liệu xây dựng khổng lồ Tất cả các tài nguyên quý hiếm ấy đã và đang được khai thác, phục vụ sự phát triển của Thái Nguyên

Về cơ cấu đất đai, Thái Nguyên có tổng diện tích canh tác, trồng trọt các loại là 343,461 ha Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 76.745 ha; đất đồi rừng là 166.453 ha (trong đó diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng là 113.453 ha); đất chuyên dùng là 19.595 ha; diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản là 3.198 ha; đất chưa sử dụng là 122.637 ha (trong đó đất có khả năng nông nghiệp là 1.824

ha và đất có khả năng lâm nghiệp là 52.882ha)

Với nhiệt độ trung bình hằng năm xấp xỉ 230C, lượng mưa trung bình hằng năm xấp xỉ 200mm, khí hậu Thái Nguyên tương đối thuận lợi cho việc

phát triển cây trồng, vật nuôi [80, tr 35-36]

1.2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

Thái Nguyên là trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội của vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, là cửa giao lưu kinh tế xã hội giữa vùng Trung du miền núi Bắc Bộ với vùng đồng bằng Bắc Bộ Đây là điều kiện để Thái Nguyên phát triển thành một trong những trung tâm kinh tế - xã hội của vùng theo tinh thần Nghị quyết số 37/NQ-TW, ngày 01/7/2004 của Bộ Chính trị đã xác định

Theo niêm giám thống kê năm 2018, tỉnh Thái Nguyên có trên 1,2 triệu người Dân số nam giới chiếm 48,6%, dân số nữ giới chiếm 51,4% Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên là 7,63% Tuổi thọ trung bình của dân số toàn tỉnh là 73,5 năm, trong đó nam là 70,9 năm, nữ là 76,3 năm [15]

Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 8 dân tộc anh em cùng chung sống, bao gồm các dân tộc: Kinh, Tày, Nùng, Dao, Mông, Sán Dìu, Sán Chay và người

Hoa Người dân tộc thiểu số chiếm 24,76% dân số Dân số trong độ tuổi lao động chiếm 69,4%, trong đó có trên 100.000 người là sinh viên chuyên nghiệp, học sinh học nghề và học sinh phổ thông (chiếm 14,1% dân số trong độ tuổi lao động của toàn tỉnh) [15]

Thái Nguyên là cái nôi, cánh chim đầu đàn trong ngành công nghiệp nặng với trung tâm là Khu liên hiệp Gang thép được thành lập từ năm 1963 Tính đến năm 2019, Thái Nguyên là tỉnh có nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp lớn của Trung ương bao gồm: Khu công nghiệp Yên Bình, khu công nghiệp Gang Thép, nhà máy nhiệt điện Cao Ngạn, công ty xi măng Quang Sơn, nhà máy cơ khí Sông Công, Phổ Yên, công nghiệp khai thác mỏ, sản xuất vật liệu xây dựng; công nghiệp chế biến gia công, các nhà máy quốc phòng

Tỉnh Thái Nguyên có kết cấu hạ tầng được xây dựng tương đối đồng bộ, bao gồm mạng lưới nông thôn và đô thị, điện lưới quốc gia, hệ thống thủy lợi, nước sinh hoạt đô thị, các công trình phúc lợi công cộng về văn hóa - xã hội như trường học, nhà văn hóa, bảo tàng, bệnh viện, công sở làm việc của các cấp hành chính từ trung ương, tỉnh và cơ sở

Cùng với sự tăng trưởng chung của cả nước về kinh tế, trong những năm

2010 - 2015, kinh tế tỉnh Thái Nguyên đạt tốc độ tăng trưởng khá, cơ cấu

chuyển dịch theo hướng công nghiệp, hiện đại Cụ thể:

+ Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hằng năm giai đoạn 2011 - 2015 đạt 13,1%, cao hơn 7,28% so với bình quân chung của cả nước; trong đó, công nghiệp - xây dựng đạt tốc độ tăng trưởng 20,7%, dịch vụ đạt tốc độ tăng trưởng

7,7%; nông - lâm nghiệp - thủy sản đạt tốc độ tăng trưởng 5,1%

+ Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng Năm 2015, tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ đạt 83,2%; so với năm 2010, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 39,5% lên 49%; nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm từ 21,3% xuống còn 16,9%

+ GDP bình quân đầu người năm 2015 ước đạt 46,4 triệu đồng (tương đương hơn 2.100 USD), gấp 2,6 lần so với năm 2010

+ Thu ngân sách hằng năm tăng khá; thu trong cân đối ngân sách nhà nước năm 2015 (không bao gồm thu cấp quyền sử dụng đất) ước đạt 6.200 tỷ đồng, gấp 3,33 lần so với năm 2010, bình quân giai đoạn 2011 - 2015, tăng 27,2%/năm vượt mục tiêu đề ra Tỷ lệ huy động ngân sách so với GDP bình quân đạt 12% Chi đầu tư phát triển trong ngân sách so với năm 2010 tăng từ 34,5% lên 37%

+ Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2014 đứng thứ 8 trong

63 tỉnh, thành phố, tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước Trong giai đoạn 2011 - 2015, tỉnh đã thu hút được gần 700 dự án đầu tư với tổng số vốn đăng ký đạt trên 250 nghìn tỷ đồng, trong đó có trên 50 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với vốn đăng ký khoảng 7 tỷ USD, vốn thực hiện đạt 4,5 tỷ USD [6, tr 2]

Bước sang giai đoạn 2015 - 2019, mức độ tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh đã có sự phát triển nhanh, được thể hiện thông qua các yếu tố:

Tổng sản phẩm trong tỉnh năm 2019 ước tăng 9% so với năm 2018 Với

dự ước tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2019 đạt 9%, năm 2020 đạt 7,3% thì tính chung giai đoạn 2015 - 2020 sẽ đạt mức tăng trưởng bình quân trên 11%/năm, vượt mục tiêu Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2015 -

2020 đề ra (mục tiêu từ 10% trở lên)

Về cơ cấu nền kinh tế năm 2019, khu vực công nghiệp xây dựng chiếm tỷ trọng 58%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 10,3%; khu vực dịch vụ và thuế sản phẩm chiếm 31,7%

Tổng thu nhập trong tỉnh (GRDP) bình quân trên đầu người năm 2019 ước đạt 83,5 triệu đồng/người/năm, tăng 6 triệu đồng/người so với năm 2018, vượt kế hoạch đề ra (bình quân chung cả nước năm 2018 là 58,5 triệu đồng/người) [102, tr 3]

Cùng với kinh tế, trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, các mặt xã hội trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cũng có những khởi sắc

Thái Nguyên là một trung tâm giáo dục lớn thứ 3 của cả nước Sự nghiệp giáo dục và đào tạo tỉnh Thái Nguyên được duy trì củng cố vững chắc, có nhiều bước phát triển quan trọng và toàn diện trên tất cả các cấp, bậc, ngành học và trên các lĩnh vực công tác Hệ thống các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp ở Thái Nguyên có số lượng khá lớn so với các tỉnh thành trong cả nước Các cấp

độ và ngành nghề đào tạo tương đối toàn diện Nhiều trường có uy tín cao trong đào tạo Tính đến năm 2019, trên địa bàn tỉnh có 09 trường Đại học Trong đó, Đại học Thái Nguyên gồm 2 khoa và 7 đại học thành viên; 12 trường Cao đẳng;

08 trường trung cấp chuyên nghiệp và nhiều cơ sở dạy nghề của Trung ương và tỉnh đóng trên địa bàn Hằng năm, đào tạo khoảng trên 110.000 người thuộc các trình độ đào tạo: Nghiên cứu sinh, thạc sỹ, đại học, cao đẳng, trung cấp, nghề dài hạn, ngành nghề đào tạo thuộc các nhóm kỹ thuật, kinh tế - tài chính, văn hóa,

du lịch…

Tuy nhiên, kinh tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Cơ cấu kinh tế tuy có sự chuyển dịch theo hướng tích cực song tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh còn chậm, quy mô của nền kinh tế chưa cao; năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp còn thấp, trình độ công nghệ, thiết bị lạc hậu, chưa đồng bộ Công tác phát triển nhân lực của tỉnh vẫn còn nhiều bất cập Mạng lưới cơ sở đào tạo và đào tạo nghề chưa được quy hoạch đồng bộ Một số cơ sở đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu về quy mô, năng lực, chất lượng Hệ thống cơ sở đào tạo chất lượng cao chưa đồng bộ, chưa đáp ứng với yêu cầu của xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế

Để khai thác có hiệu quả các lợi thế và nguồn lực sẵn có cũng như tận dụng được các cơ hội và điều kiện thuận lợi trong hoàn cảnh mới, việc quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch phát triển nhân lực giai đoạn

2011 - 2020 là cần thiết Trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020, tỉnh

đã hoàn thành "Quy hoạch phát triển nhân lực tỉnh Thái Nguyên giai đoạn

2012 - 2020" Trong đó, thanh niên sẽ là đối tượng chủ yếu góp phần tích cực

phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Yếu tố con người, trong đó có thanh niên, là khâu đột phá mang tính quyết định nhất trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2020

1.2.2 Tình hình thanh niên tỉnh Thái Nguyên

Theo niêm giám thống kê năm 2018, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, lực lượng thanh niên (16 - 30 tuổi) có khoảng 334.000 người, chiếm khoảng 28,47% dân số toàn tỉnh Trong đó, thanh niên khu vực nông thôn là 70,48 %, khu vực thành thị là 29,52%, lao động đã qua đào tạo là 30,7% (Khu vực thành thị là 57,7%, khu vực nông thôn là 19,2%), tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị là 2,46%, khu vực nông thôn là 1,46% [15]

Về giới tính, tỷ lệ nam, nữ trên tổng số thanh niên khá cân đối, 49,6% là

nam thanh niên và 50,4% là nữ thanh niên

Về độ tuổi, lớp tuổi 16 - 24 chiếm 57,73%; lớp tuổi 25 - 29 chiếm

20,73%; lớp tuổi 30 - 35 chiếm 21,54%

Về nghề nghiệp, thanh niên học sinh sinh viên chiếm 14,56% tổng số

thanh niên Thanh niên công nhân chiếm 36,4 % so với tổng số công nhân và 9,34% trên tổng số thanh niên Thanh niên nông thôn chiếm 51,3% trong lực lượng lao động nông nghiệp Viên chức trẻ chiếm 24,8% lực lượng công chức, viên chức, cán bộ trong các cơ quan hành chính, sự nghiệp [98, tr 4]

Theo báo cáo số liệu công tác tổ chức của Đoàn, đến năm 2019 toàn tỉnh

có 103.986 đoàn viên phân bổ tại 550 cơ sở Đoàn và tham gia sinh hoạt tại 5.592 Chi đoàn Đối với số liệu tổ chức Hội LHTN Việt Nam tỉnh Thái Nguyên, theo thống kê đến năm 2019, có 172.885 hội viên thanh niên tham gia vào các tổ chức thành viên của Hội LHTN Việt Nam tỉnh Thái Nguyên và sinh hoạt tại 5.280 chi hội, tỷ lệ thu hút đoàn kết tập hợp thanh niên đạt trên 70% tham gia vào tổ chức Hội [46, tr 1]

Ngày nay, cùng với quá trình đổi mới của đất nước, thanh niên ngày càng

có điều kiện nâng cao trình độ học vấn, tích cực đi trước đón đầu ở những ngành khoa học, công nghệ mũi nhọn Các điều kiện thể lực, sức khoẻ của thanh niên Thái Nguyên đang dần có những bước cải thiện đáng kể Lực lượng lao động thanh niên được đào tạo và có tay nghề ngày càng tăng, chiếm tỷ lệ cao trong một số ngành, lĩnh vực quan trọng Thanh niên ngày nay năng động hơn trong tìm kiếm việc làm; biết đề cao ý thức vươn lên tự lập thân, lập nghiệp Tính tích cực chính trị xã hội, tinh thần xung kích, tình nguyện, ý thức chia sẻ với cộng đồng ngày càng được khơi dậy và phát huy mạnh mẽ Thanh niên được sống trong môi trường văn hoá và thông tin phong phú; có điều kiện mở mang tri thức, chủ động tham gia quá trình giao lưu và hội nhập kinh tế quốc tế Những thuận lợi đó đã kích thích phát triển tài năng, sáng tạo của tuổi trẻ; góp phần nâng cao nhận thức, khẳng định vị trí, vai trò và phát huy tiềm năng to lớn của thanh niên trong xã hội hiện đại

Phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của tuổi trẻ Việt Nam và quê hương cách mạng anh hùng, thanh niên Thái Nguyên đã có bước trưởng thành nhanh chóng Phần lớn thanh niên sống có lý tưởng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sự phát triển của quê hương; không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ; sẵn sàng đảm nhận những việc mới, việc khó, biết sẻ chia, chung sức cùng cộng đồng xã hội Qua thực tiễn, xuất hiện ngày càng nhiều thanh niên điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực

Bên cạnh những mặt tích cực, thanh niên Thái Nguyên hiện nay cũng có nhưng mặt khó khăn, hạn chế như sau:

Tình trạng thiếu việc làm: Tình trạng thanh niên thiếu việc làm hoặc việc

làm không ổn định đang diễn khá phổ biến, nhất là thanh niên nông thôn Tình trạng thiếu việc làm ở thanh niên nông thôn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã dẫn tới hiện tượng thanh niên ra tỉnh Thái Nguyên, thị xã, khu cụm, công nghiệp

để tìm việc làm, tạo nên các chợ lao động nông thôn ở đô thị

Tình trạng thanh niên thu nhập thấp: Thanh niên có thu nhập thấp chiếm

một tỷ trọng lớn trong dân số nghèo Các gia đình trẻ, mới tách hộ, thiếu đất

canh tác, thiếu vốn, thiếu phương tiện, kinh nghiệm sản xuất kinh doanh còn ít

ỏi, chi phí lại gia tăng do phải xây dựng gia đình, giải quyết vấn đề nhà ở, sinh con, nuôi con nhỏ và chi phí học tập Trong các nhóm dân cư nông thôn, nhóm các gia đình trẻ gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực, nhất là vấn đề đất đai hiện nay Do đất chật, người đông, lao động thuần nông, cơ cấu kinh tế không hợp lý, ngành nghề chậm phát triển, trình độ văn hoá, nghề nghiệp bất cập với thị trường lao động, lại thiếu vốn sản xuất kinh doanh làm cho thu nhập thấp nên vấn đề việc làm và thu nhập đặt ra hết sức gay gắt đối với thanh niên nông thôn Như vậy, một đòi hỏi bức xúc là cần phải chú ý tới các hoạt động nhằm xoá đói giảm nghèo trong thanh niên nông thôn

Tình trạng trình độ văn hoá thấp: Thanh niên tỉnh Thái Nguyên đã có tiến

bộ nhiều về học vấn Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng được với vấn đề chủ động tiếp thu và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất Bên cạnh

đó, vấn đề học nghề và nâng cao khả năng sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trường vẫn là một vấn đề lớn đặt ra cho thanh niên trong tỉnh

Tình trạng vi phạm pháp luật và tội phạm trong thanh thiếu nhi: Theo

thống kê từ năm 2011 đến tháng 6/2018, tỉnh Thái Nguyên có 183 vụ với 235 đối tượng vi phạm pháp luật nằm trong độ tuổi thanh, thiếu niên Trong đó, từ

14 đến dưới 16 tuổi là 50 vụ, từ 16 đến dưới 18 tuổi là 187 vụ (trong đó có 16 đối tượng phạm tội từ lần thứ hai trở lên) Chiếm tỷ lệ lớn nhất là tội cố ý gây thương tích và trộm cắp tài sản

1.2.3 Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác thanh niên trước năm

tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính Ba là, phát huy lực lượng và tiềm năng của thế hệ trẻ Bốn là, xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là đội dự

bị của Đảng Năm là, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh là điều kiện phát triển của thế hệ trẻ và cũng là nhiệm vụ của chính thanh niên [17]

Như vậy, Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) là một chủ trương quan trọng có tính quyết định, làm chuyển biến mạnh mẽ tình hình thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh niên Các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến cơ sở đã lãnh đạo hệ thống chính trị, toàn

xã hội thực hiện tốt hơn công tác thanh niên và chăm lo xây dựng phong trào thanh niên Nhà nước đã ban hành Luật Thanh niên 2005, Chương trình phát triển thanh niên và nhiều chính sách về công tác thanh niên, tạo điều kiện, cơ hội cho thanh niên rèn luyện cống hiến trưởng thành Công tác Đoàn và phong trào thanh niên từng bước phát triển Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng Số thanh niên trở thành đoàn viên, đảng viên ngày càng tăng Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, gia đình, nhà trường và xã hội đối với thanh niên, công tác thanh niên đã có chuyển biến tích cực Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác thanh niên còn bộc lộ một số hạn chế, nhất là trong tình hình mới

Từ những nhận định về tình hình thế giới, trong nước và sự ảnh hưởng của tình hình đó đến tầng lớp thanh niên, Đảng đã đưa ra những chủ trương và chính sách phù hợp để định hướng cho hoạt động của Đoàn thanh niên Tại Nghị quyết Đại hội lần thứ X (tháng 4/2006), Đảng khẳng định đối với thế hệ trẻ cần

phải: "Thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức lối

sống Tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ góp phần vào xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm Chú trọng bồi dưỡng nguồn cán bộ, đào tạo thanh niên trong lực lượng vũ trang có nghề khi hết hạn nghĩa vụ quân sự trở về xây dựng quê hương Tạo cơ hội cho thanh niên có tài năng đi học ở nước ngoài về phục vụ đất nước Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là nòng cốt và phụ trách "

[20, tr 8]

Tiếp thu quan điểm chỉ đạo của Trung ương Đảng, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định công tác thanh niên là một trong những vấn đề quan trọng, cần

sự quan tâm và chỉ đạo sát sao, đặc biệt là trong giai đoạn mới

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2005 - 2010 coi

trọng: “Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn liền với công tác xây dựng Đảng,

xây dựng chính quyền, bảo đảm an ninh quốc phòng, công tác vận động quần chúng để xây dựng Thái Nguyên trở thành một tỉnh giàu mạnh, văn minh tạo tiền đề tiến bước vững chắc trong thế kỉ XXI với nhịp độ phát triển mới” [29, tr

18] Cùng với quá trình đổi mới, thực hiện CNH, HĐH đất nước, quán triệt và vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác thanh niên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp, các ngành thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện Nghị quyết về công tác thanh niên Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định số 12-QĐ/UBND, ngày 25/12/2005 về việc ban hành Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Thái

Nguyên giai đoạn 2006 - 2010, với trọng tâm là “Tập trung giải quyết các vấn

đề bức xúc của thanh niên về nghề nghiệp, việc làm, tệ nạn xã hội; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, trình độ khoa học - công nghệ và phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo sự đổi mới mạnh mẽ trong phong trào thanh niên của tỉnh”

Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Thái Nguyên giai đoạn

2006 - 2010 đưa ra năm giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa hiệu quả hoạt động

của công tác thanh niên đến năm 2010 và định hướng đến năm 2015

Thứ nhất, lồng ghép các chỉ tiêu phát triển thanh niên trong việc triển khai

thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và nhiệm vụ kế hoạch hàng năm của các sở, ngành địa phương, thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội do Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII đề ra; Chương trình hành động của Tỉnh ủy về công tác thanh niên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; các chương trình mục tiêu quốc gia, kế hoạch phát triển các ngành, lĩnh vực, tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho phát triển thanh niên

Trong quá trình xây dựng và thực hiện nhiệm vụ kế hoạch năm của các ngành, các cấp cần nêu cụ thể các chỉ tiêu phát triển thanh niên Bổ sung chỉ tiêu phát triển thanh niên trong việc cụ thể hóa các chương trình mục tiêu của quốc gia, của tỉnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Chú trọng chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm Trong quá trình xây dựng

kế hoạch phát triển hằng năm, các ngành cần cụ thể hóa chỉ tiêu giải quyết việc làm cho thanh niên

Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu giáo dục - đào tạo đến năm 2010

Đẩy mạnh tiến độ thực hiện Chương trình hành động triển khai Chỉ thị số 58/CT-TW, ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và Kế hoạch tổng thể về ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, đặc biệt chú ý vấn

đề đào tạo nguồn nhân lực trẻ về công nghệ thông tin và phổ cập tin học phổ thông cho thanh niên

Tập trung triển khai mạnh mẽ các chương trình về phòng chống HIV/AIDS, tệ nạn mại dâm, ma tuý Xây dựng và phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu đối với đối tượng thanh niên của các chương trình này Thí điểm về mô hình cai nghiện ma tuý tập trung dài hạn kết hợp dạy nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên

Thứ hai, tổ chức triển khai và bổ sung cụ thể hóa cơ chế, chính sách đối

với thanh niên Chính sách đối với thanh niên cơ bản phải được lồng ghép trong các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh theo từng giai đoạn và được cụ thể trong kế hoạch, chương trình phát triển của các ngành, các địa phương Nghiên cứu, bổ sung một số chính sách cụ thể theo định hướng sau:

Có chính sách phụ cấp cho cán bộ làm công tác Đoàn - Hội từ cấp Bí thư Chi đoàn trở lên ở những vùng dân cư, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc

Chính sách đầu tư mở rộng quy mô, tăng thêm trang thiết bị, phương tiện, nâng cao chất lượng đào tạo nghề; chính sách đào tạo nghề ngắn hạn và kỹ thuật nông nghiệp cho thanh niên nông thôn; chính sách khuyến khích các đoàn thể nhân dân, các thành phần kinh tế tổ chức đào tạo nghề, tư vấn giới thiệu việc làm và tham gia xuất khẩu lao động; đặc biệt, tiếp tục đầu tư phát triển Trung tâm giới thiệu việc làm thanh niên tỉnh; xây dựng hệ thống tư vấn giới thiệu việc làm từ tỉnh đến cơ sở

Xây dựng chính sách thu hút thanh niên vào làm việc trong các cơ sở công nghiệp, các ngành nghề mũi nhọn, xây dựng, dịch vụ, chính sách sử dụng trí thức trẻ trong các cơ quan Nhà nước

Xây dựng cơ chế, chính sách có liên quan để nâng cao trình độ khoa học công nghệ cho thanh niên Có chính sách đầu tư cho thanh niên trong đào tạo và thu hút tài năng trẻ được học tập và công tác tại tỉnh

Chủ động phát huy vai trò của Đoàn thanh niên tham gia phát triển kinh

tế, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Đoàn có điều kiện giúp thanh niên phát triển kinh tế và tổ chức các đội hình thanh niên tham gia phát triển kinh tế

Có chính sách khuyến khích, hỗ trợ các nhà doanh nghiệp trẻ, các chủ trang trại trẻ phát triển sản xuất kinh doanh góp phần phát triển kinh tế, giải quyết việc làm cho thanh niên

Xây dựng cơ chế phối hợp giữa Sở Văn hóa - Thông tin với Đoàn thanh niên để nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa thông tin ở cơ sở phát huy tốt hiệu quả các phương tiện, trang thiết bị văn hóa đầu tư cho các cơ sở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc, tôn giáo Huy động nguồn lực xây dựng và phát

triển điểm vui chơi giải trí, sân bãi thể dục thể thao cho thanh niên ở cơ sở, đầu

tư sân bãi, dụng cụ thể dục thể thao trong trường học

Thứ ba, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện đạo đức, xây

dựng nếp sống văn hóa, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho thanh niên

Tăng cường đầu tư để đẩy mạnh các hoạt động giáo dục lý luận chính trị, tình hình chính trị địa phương, của quê hương, đất nước, truyền thống cách mạng của Đảng, của dân tộc, truyền thống của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, nâng cao tinh thần xung kích và tính tích cực xã hội cho thanh niên

Tiếp tục xây dựng, phát triển tủ sách pháp luật ở cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên, đặc biệt các luật về phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội trong thanh niên

Phát động và tổ chức tốt các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, tạo không khí sinh hoạt tinh thần vui tươi lành mạnh trong thanh niên Đẩy mạnh phong trào "Tuổi trẻ sống đẹp"; ngăn chặn đẩy lùi các loại sách báo, băng hình phim ảnh, các hình thức thông tin có nội dung phản động, đồi trụy, kích động bạo lực ảnh hưởng xấu đến thanh niên

Bảo vệ thanh niên trước những tác động của âm mưu diễn biến hòa bình, các hành vi tuyên truyền lừa bịp, lôi kéo thanh niên làm trái pháp luật, gây mất

ổn định chính trị, an ninh xã hội

Thứ tư, đẩy mạnh phong trào thanh niên “Thi đua, tình nguyện xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc”, phát huy tính xung kích, tinh thần tình nguyện của thanh

niên đi đầu xây dựng xã hội học tập, tiến quân vào khoa học công nghệ, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, xung kích bảo vệ Tổ quốc, xây dựng đời sống văn hóa, đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội

Phát huy vai trò của Đoàn thanh niên động viên, tổ chức thanh niên tham gia có hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội; tăng cường đầu tư cho công tác thanh niên, mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên

Đẩy mạnh phong trào thi đua học tập trong tất cả các đối tượng thanh, thiếu niên

Phát triển phong trào thanh niên tình nguyện, nhân rộng các mô hình, đội hình thanh niên tình nguyện

Đẩy mạnh các hình thức giúp thanh niên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu Xây dựng Quỹ hỗ trợ thanh niên lập nghiệp cấp tỉnh, thí điểm thành lập Quỹ hỗ trợ thanh niên lập nghiệp ở một số huyện Tích cực tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục hướng nghiệp cho học sinh, giáo dục thanh niên có nhận thức đúng đắn về giá trị nghề nghiệp, việc làm, cung cấp cho thanh niên những thông tin cơ bản về các loại ngành nghề, qua đó giúp thanh niên lựa chọn ngành học, nghề học phù hợp với năng lực, sở trường của bản

thân; giáo dục ý thức kỷ luật lao động cho thanh niên Tổ chức các hoạt động hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất Tư vấn pháp luật, kỹ năng sống cho thanh niên Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội các nhà Doanh nghiệp trẻ, tăng cường các hoạt động nhằm hỗ trợ, cung cấp thông tin về chính sách, thị trường, tạo môi trường hợp tác đầu tư phát triển cho các nhà doanh nghiệp trẻ

Trong các chương trình mục tiêu của tỉnh, bố trí đầu tư cho Đoàn thanh niên xây dựng, thực hiện các dự án để triển khai Chiến lược phát triển thanh niên như: Dự án nâng cấp hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm thanh niên; Dự

án mở rộng dạy nghề tại chỗ gắn với giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn; Dự án phổ biến kiến thức về công nghệ thông tin cho thanh thiếu nhi với hình thức ngoài nhà trường; Dự án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thanh niên cấp cơ sở; Dự án nhân rộng mô hình khu kinh tế thanh niên, làng thanh niên

Thứ năm, tiếp tục đổi mới quản lý Nhà nước và đẩy mạnh xã hội hóa công

tác thanh niên

Đổi mới quản lý Nhà nước về công tác thanh niên; tăng cường trách nhiệm của các sở, ban, ngành, Uỷ ban nhân dân các huyện, thành phố trong việc thực hiện nhiệm vụ công tác thanh niên

Tăng cường công tác giao lưu, hợp tác với các tỉnh, thành trong cả nước, các tổ chức quốc tế về công tác thanh niên; tìm kiếm, tranh thủ các nguồn lực và

sự hỗ trợ về mọi mặt cho thanh niên và công tác thanh niên

Thực hiện tốt công tác kiểm tra việc thực hiện các chương trình, mục tiêu, các chính sách đối với thanh niên để đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên Chủ động và tăng cường công tác nghiên cứu, thông tin về tình hình thanh niên và công tác thanh niên

Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ban, ngành, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các tổ chức kinh tế, các tổ chức đoàn thể, chính trị, xã hội và gia đình trong việc chăm lo giáo dục, bồi dưỡng và phát huy tiềm năng sáng tạo, vai trò xung kích của thanh niên xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [94, tr 3-4]

Với sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh, Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006 - 2010 đã được triển khai với năm chương trình cụ thể, thu được một số kết quả quan trọng

Chương trình 1: Giải quyết việc làm cho thanh niên

Thực hiện Chương trình giải quyết việc làm cho thanh niên, tỉnh Thái Nguyên đã giảm dần số thanh niên thất nghiệp ở khu vực đô thị, nâng thời gian

có việc làm trong năm cho lao động thanh niên nông thôn Vai trò của lực lượng thanh niên tham gia phát triển kinh tế - xã hội, hỗ trợ thanh niên xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng đã được phát huy mạnh mẽ Cơ cấu lao động trong

thanh niên từng bước chuyển dịch, tạo nguồn nhân lực trẻ đáp ứng sự nghiệp CNH, HĐH trên địa bàn tỉnh và trong cả nước Hoạt động xuất khẩu lao động, đào tạo dạy nghề cho thanh niên được đẩy mạnh Hằng năm, tỉnh giải quyết việc làm cho 9.000 đến 10.000 thanh niên Đến năm 2010, giải quyết việc làm cho thanh niên đạt hơn 70% trong tổng số lao động được giải quyết việc làm 80% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự được đào tạo và giải quyết việc làm ổn định Đến năm 2010, tỉnh đã đưa hơn 5.000 lao động trẻ đi lao động có thời hạn

Chương trình 3: Phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên

Thực hiện Chương trình, tỉnh đã đẩy lùi tội phạm và tệ nạn xã hội, đặc biệt là tội phạm ma túy trong các tầng lớp thanh niên trên địa bàn tỉnh Tất cả thanh niên trong địa bàn tỉnh được tuyên truyền, phổ biến những nội dung cơ bản của pháp luật về phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, về an toàn giao thông Thanh niên có hiểu biết cần thiết về HIV/AIDS Các xã, phường đều có các loại hình câu lạc bộ thanh niên tình nguyện thường xuyên hoạt động phòng, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội Đến năm 2010, tất cả thanh niên nghiện ma túy có hồ sơ kiểm soát đều được tổ chức cai nghiện Tỷ lệ tái nghiện giảm dần, không có thanh niên nghiện mới Tệ nạn ma túy trong trường học từng bước được xóa bỏ

Chương trình 4: Bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, lối sống cho thanh niên

Thực hiện chương trình, tỉnh đã tổ chức bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, ý chí tự lực tự cường, ý thức trách nhiệm của công dân trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ý thức chấp hành pháp luật, nâng cao phẩm chất, đạo đức cách mạng, xây dựng lối sống lành mạnh Đến hết năm

2010, tất cả các huyện, thị và 70% số phường, xã trên địa bàn tỉnh đã có điểm hoạt động cho thanh niên

Chương trình 5: Phát huy vai trò xung kích tình nguyện của thanh niên trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thực hiện chương trình, tỉnh đã phát huy tốt vai trò xung kích của thanh niên thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh quốc phòng,

đặc biệt trong phong trào “Thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Thanh niên trong lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên thực hiện tốt chương trình huấn luyện, tham gia bảo vệ trật tự an toàn xã hội Thanh niên đến

độ tuổi nghĩa vụ quân sự được phổ biến, hướng dẫn về Luật nghĩa vụ quân sự [95, tr 4-5]

Như vậy, có thể thấy rằng, từ trước năm 2010, Đảng bộ tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đặc biệt quan tâm đến công tác thanh niên và sự phát triển toàn diện của thanh niên trên địa bàn tỉnh Đảng bộ, Uỷ ban nhân dân tỉnh luôn coi sự phát triển công tác thanh niên là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và là xây dựng Đảng trước một bước

1.3 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác thanh niên từ năm 2010 đến năm 2015

Yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự biến đổi nhanh chóng của tình hình thanh niên đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên nhằm chăm lo, bồi dưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đứng trước yêu cầu đó, ngày 25/7/2008, Hội nghị lần thứ bảy Ban

Chấp hành Trung ương (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW “Về

tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá” Trong đó, Nghị quyết đã tổng kết về tình hình

thanh niên sau hơn 20 năm đổi mới và phát triển đất nước, nhất là sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII), tình hình thanh niên có những chuyển biến mạnh mẽ, đan xen cả những yếu tố tích cực và tiêu cực, trong đó yếu tố tích cực giữ vai trò chủ đạo Trên cơ sở đó, Nghị quyết đưa ra những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ

và giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời

kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH

Về quan điểm chỉ đạo, Đảng luôn coi thanh niên là rường cột của nước

nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng CNXH Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực

con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước

Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng vừa

chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội

Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước Đảng đề ra đường lối, chủ trương định hướng cho thanh niên hành động, xác định các chuẩn mực cho thanh niên phấn đấu; xây dựng các tấm gương điển hình tiêu biểu cho thanh niên học tập và noi theo

Nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh niên; thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động và cụ thể hoá trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh hàng năm của các cấp, các ngành

Sự nỗ lực học tập, rèn luyện và phấn đấu không ngừng của thanh niên theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là yếu tố quan trọng để xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới Mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên là nội dung quan trọng của công tác Đoàn để giáo dục, bồi dưỡng, động viên và phát huy vai trò thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Về mục tiêu, mục tiêu chung là tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt

Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hoá, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước Cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến, vươn lên ngang tầm thời đại Hình thành một lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực,

kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; phấn

đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”;

góp phần to lớn vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, sánh vai cùng các nước tiên tiến trên thế giới Đảng, Nhà nước và toàn xã hội chăm lo, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành;

được học tập, có việc làm, nâng cao thu nhập, có đời sống văn hoá, tinh thần lành mạnh

Cùng với những quan điểm chỉ đạo và mục tiêu đối với công tác thanh niên, Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng đề

ra chín nhóm nhiệm vụ và giải pháp để tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH [21, tr 3-9]

Sau khi Nghị quyết số 25-NQ/TW được ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh

ủy Thái Nguyên đã tổ chức hội nghị cán bộ chủ chốt toàn tỉnh để quán triệt, học tập nội dung Nghị quyết Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 26-CTr/TU, ngày 28/10/2008 về việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban

chấp hành Trung ương Đảng (khoá X) về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng

đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá"

trên địa bàn toàn tỉnh

Chương trình hành động của Tỉnh ủy Thái Nguyên đề ra mục tiêu là:

Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên tỉnh Thái Nguyên giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức,

kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể; xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến; ưu tú trên mọi lĩnh vực, góp phần to lớn vào sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

Nâng cao nhận thức chính trị, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, tinh thần yêu quê hương đất nước, ý thức công dân cho thanh niên, nhất là học sinh, sinh viên Tập trung giáo dục, định hướng, cổ vũ thanh niên thực hiện có hiệu quả

cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” tạo

chuyển biến thực sự trong đạo đức, lối sống và hành động của thanh niên Nâng cao năng lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về công tác thanh niên, tập

trung nguồn lực, thực hiện thành công “Chương trình phát triển thanh niên giai

đoạn 2006 - 2010” của tỉnh

Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên rèn luyện, phấn đấu

và trưởng thành Tạo bước chuyển biến mới về chất lượng, tổ chức và hoạt động của Đoàn, Hội; phát triển các loại hình tổ chức tập hợp thanh niên nhằm tăng tỉ

lệ thanh niên được tập hợp; thu hẹp cơ sở yếu kém, tăng tỉ lệ thanh niên vào Đoàn, Hội Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn, Hội, nhất là cán bộ chuyên trách có phẩm chất, đạo đức, trình độ, năng lực, gương mẫu, có khả năng vận động, đoàn kết, tập hợp thanh niên Bố trí, sử dụng cán bộ trẻ có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất

và năng lực nhằm tăng tỉ lệ cán bộ trẻ trong cơ cấu các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể so với hiện nay

Phấn đấu ít nhất 70% đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách trong độ tuổi thanh niên; ít nhất 70% đảng viên mới được kết nạp từ đoàn viên; mỗi năm kết nạp 15.000 - 16.000 đoàn viên mới, giới thiệu việc làm cho 7.000 - 10.000 đoàn viên thanh niên [81, tr 1-2]

Để đạt được những mục tiêu trên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể cần tập trung triển khai thực hiện sáu nội dung cơ bản của chương trình:

Một là, tổ chức nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền sâu sắc các nội dung Nghị quyết Trung ương bảy (Khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”

Các cấp ủy Đảng tổ chức nghiên cứu, quán triệt Nghị quyết Trung ương bẩy (khóa X) và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Trung ương bẩy (khóa X) của Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa XVII) đến cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh; giúp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc trong tỉnh hiểu sâu sắc về tình hình thanh niên và công tác thanh niên; những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH

Các Đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy, Ban cán sự Đảng, Đảng đoàn xây dựng

kế hoạch hành động cụ thể của địa phương, đơn vị Trong đó, xác định rõ

nhiệm vụ chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng,

vừa chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả hệ thống chính

trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Xây dựng Đoàn vững mạnh là một trong những nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và xây dựng chính quyền các cấp

Hai là, tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hóa, ý thức công dân để hình thành thế hệ thanh niên có phẩm chất tốt đẹp, có khí phách và quyết tâm hành động thực hiện thành công sự nghiệp CNH, HĐH

Đổi mới công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng cho thanh niên Phấn đấu 80% thanh niên được phổ biến, tuyên truyền về tình hình, nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị và của đất nước 100% thanh niên, học sinh, sinh viên trong các nhà trường thực hiện chương trình học tập lý luận chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh 60% thanh niên ngoài nhà trường được học tập lý luận chính trị phù hợp với từng đối tượng thanh niên

Nâng cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực tự cường, quyết tâm chiến thắng đói nghèo, lạc hậu; đẩy mạnh các hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống, nhận thức pháp luật và ý thức công dân cho thanh niên; khai thác tốt các di tích lịch sử trong giáo dục truyền thống cho thanh niên Phấn đấu 80% thanh niên được tham gia vào các hình thức sinh hoạt giáo dục đạo đức, truyền thống cách mạng, truyền thống quê hương, đất nước; 80% thanh niên khu vực

đô thị và 60% thanh niên vùng sâu, vùng xa được tuyên truyền giáo dục phổ biến kiến thức về pháp luật

Các cấp ủy Đảng, nhất là người đứng đầu thường xuyên nắm tình hình và kiểm tra việc thực hiện công tác thanh niên, phân công đảng viên phụ trách công tác Đoàn, Hội Lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp định kỳ gặp gỡ, đối thoại với thanh niên Kết quả công tác thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh niên là một tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức cơ sở Đảng hằng năm

Ba là, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp cho thanh niên Nâng cao chất lượng lao động trẻ, giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh niên

Xây dựng cho thanh niên tinh thần và ý chí học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt: Trình độ học vấn, trình độ nghề nghiệp, quan tâm phổ cập nghề cho lao động phổ thông, nhất là ở nông thôn; tạo cơ hội cho thanh niên được hưởng chính sách giáo dục Tỉnh giành một phần ngân sách để lựa chọn, tạo điều kiện cho cán bộ trẻ có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực được đi bồi dưỡng, đào tạo

ở các nước phát triển

Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho thanh niên về nghề nghiệp, việc làm, nâng cao tính tích cực chủ động của thanh niên trong việc nâng cao trình độ nghề nghiệp và giải quyết việc làm

Tạo điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế đầu tư phát triển sản xuất tạo việc làm mới và tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho thanh niên, có hình thức hỗ trợ để chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, tổ chức sản xuất cho thanh niên, khuyến khích thanh niên làm giàu chính đáng

Bốn là, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện cho thanh niên nâng cao sức khỏe, đời sống tinh thần, xây dựng nếp sống văn hóa và đẩy lùi tệ nạn xã hôi, tình trạng phạm pháp trong thanh niên

Đẩy mạnh các hoạt động thể dục thể thao trong thanh niên Phấn đấu đạt 90% các trường học trong tỉnh có sân bãi, dụng cụ thể dục thể thao tối thiểu cho học sinh và thanh niên Tỉ lệ thanh niên thường xuyên tập thể dục thể thao, rèn luyện thân thể đạt 30 - 50%; tiến hành rà soát, quy hoạch và tập trung xây dựng Trung tâm hoạt động thanh, thiếu nhi cấp tỉnh, nhà văn hóa thanh, thiếu

nhi cấp huyện và các điểm sinh hoạt, hoạt động thanh, thiếu nhi tại các xã, phường, thị trấn

Đẩy lùi các tệ nạn trong thanh niên, đặc biệt là tệ nạn ma túy, mại dâm, cờ bạc Giảm tỉ lệ thanh niên phạm pháp, giảm thiểu tình trạng vi phạm trật tự công cộng, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường sống góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành lối sống văn hóa trong thanh niên

Nâng cao trình độ thưởng thức, sáng tạo của thanh niên trong các hoạt động văn hóa tinh thần; tăng cường quản lý văn hóa, xử lý nghiêm các sai phạm, kịp thời ngăn chặn các sản phẩm văn hóa không lành mạnh tác động xấu tới thanh niên, nhất là qua internet và các phương tiện thông tin đại chúng khác

Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục về vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong việc nâng cao chất lượng dân số, hôn nhân và xây dựng gia đình hạnh phúc, biết chăm lo và nâng cao sức khỏe bản thân Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu về dân số, chăm sóc sức khỏe, phòng chống HIV/AIDS, trong đó tập trung là đối tượng thanh niên

Năm là, phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong phát triển kinh

tế, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Phát huy vai trò tổ chức của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và vai trò xung kích của thanh niên trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong các chương trình phát triển kinh tế miền núi, nông thôn và tham gia vào chương trình xóa đói giảm nghèo

Nâng cao tính tích cực của thanh niên trong các hoạt động xã hội, nhân đạo, bảo vệ môi trường, xây dựng cuộc sống văn hóa ở cơ sở và trong đấu tranh phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, nhận thức về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc; phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân Phấn đấu 100% thanh niên trong các lực lượng dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên thực hiện tốt chương trình huấn luyện.100% thanh niên, học sinh, sinh viên thực hiện tốt chương trình giáo dục quốc phòng trong các trường trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, cao đẳng và đại học

Sáu là, quan tâm xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh, thực sự

là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đội dự bị tin cậy của Đảng

Các cấp bộ Đoàn tiếp tục thực hiện tốt Đề án số 01-ĐA/TU, ngày

16/06/2006 của Tỉnh ủy về “Tiếp tục đổi mới, tăng cường công tác dân vận,

nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân giai đoạn 2006 - 2010”, xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thật sự vững mạnh

về chính trị của địa phương, đơn vị và hướng mạnh về cơ sở, qua đó tạo môi

trường rèn luyện ĐVTN; phát hiện, lựa chọn ĐVTN ưu tú để bồi dưỡng giới thiệu cho Đảng

Đa dạng hóa các nội dung và phương thức đoàn kết, tập hợp thanh niên; phát huy vai trò nòng cốt của Đoàn trong xây dựng Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam và các tổ chức thanh niên khác Phấn đấu đạt tỷ lệ thu hút tập hợp thanh niên thường xuyên có mặt trên địa bàn vào tổ chức là 80%

Quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn đảm bảo đủ về

số lượng, tâm huyết, nhiệt tình, có khả năng vận động quần chúng, thực sự tiêu biểu trong thanh niên Quan tâm phát hiện, tuyển dụng đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, luân chuyển cán bộ cho Đoàn Xác định cơ quan Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

là nơi rèn luyện cán bộ cho Đảng, chính quyền và các đoàn thể trong tỉnh, định

kỳ các cấp ủy Đảng thực hiện rà soát, định biên cán bộ Đoàn chuyên trách trong các cơ quan hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp; cán bộ chuyên trách trong công tác Hội Liên hiêp thanh niên, Hội Sinh viên cấp tỉnh để có hướng đào tạo, phát triển [81, tr 9]

Như vậy, Chương trình hành động số 26 của Tỉnh ủy Thái Nguyên đã thể hiện sự quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về công tác thanh niên vào thực tiễn công tác thanh niên của tỉnh Việc ban hành Chương trình hành động với những mục tiêu và nội dung cụ thể đã chứng tỏ sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với sự phát triển toàn diện của thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH Những chủ trương và quan điểm chỉ đạo đó vừa

là thời cơ để thanh niên được cống hiến, trưởng thành và phát triển tài năng, vừa tạo cơ sở vững chắc để đẩy mạnh phong trào quần chúng nói chung và công tác thanh niên nói riêng

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2010

- 2015 đã xác định mục tiêu tổng quát là: “Tiếp tục phát huy tiềm năng, thế

mạnh của tỉnh, huy động mọi nguồn lực đẩy mạnh CNH - HĐH, phát triển kinh

tế nhanh, bền vững Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với chăm lo nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần nhân dân Tăng cường tiềm lực quốc phòng - an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo tiền đề vững chắc để Thái Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại trước năm 2020 và là một trong những khu trung tâm kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục - đào tạo của cả nước” [6, tr 1] Trước mục tiêu tổng quát được Đại hội đại

biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã xác định, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chủ động xây dựng Đề án số 04-ĐA/TU, ngày

20/5/2011 về “Tiếp tục đổi mới công tác dân vận của hệ thống chính trị; nâng

cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân

dân, giai đoạn 2011 - 2015”, nhằm thực hiện mục tiêu “Phát huy sức mạnh đại đại đoàn kết toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới công tác dân vận của hệ thống chính trị; đa dạng hóa các hình thức tập hợp nhân dân, nâng cao chất lượng, hiệu quả các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước; phát huy quyền chủ động, sáng tạo của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tạo sự đồng thuận trong các tầng lớp nhân dân, góp phần thực hiện tốt các mục tiêu Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII đã đề ra” [83, tr 4] Mục tiêu tổng quát được đề ra tại Đại hội đại

biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVIII và mục tiêu được cụ thể hóa trong

Đề án số 04 là định hướng quan trọng để xây dựng chương trình, nhiệm vụ công tác thanh niên hằng năm của tỉnh

Thực hiện Thông báo số 380-TB/TW, ngày 23/9/2010 của Ban Bí thư

Trung ương Đảng lấy năm 2011 làm “Năm Thanh niên”, ngày 16/12/2010,

Thường trực Tỉnh ủy Thái Nguyên ban hành Công văn số 28-CV/TU chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể trong tỉnh phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Năm Thanh niên 2011 Công văn yêu cầu các cấp ủy Đảng cần tăng cường đối thoại, gặp gỡ thanh niên, đưa nội dung công tác thanh niên vào chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVIII , đặc biệt là các nội dung liên quan đến giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ Phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành trong công tác giáo dục toàn diện thanh niên để từng bước hình thành lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, sống có lý tưởng, có lối sống, nếp sống văn minh công nghiệp, có kiến thức và kỹ năng xã hội phù hợp với sự phát triển của đất nước trong thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập quốc tế

Đối với Ban cán sự Đảng, UBND tỉnh và các sở, ban, ngành, Công văn yêu cầu rà soát quy hoạch, đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao, các công trình thanh niên cho thanh thiếu nhi trên địa bàn Nghiên cứu, đề xuất các chương trình, đề án để Đoàn thanh niên tham gia thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nội dung xây dựng nông thôn mới, đào tạo nghề cho thanh niên, đảm bảo an toàn giao thông, phát triển nguồn nhân lực, đào tạo lãnh đạo trẻ

Đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cấp, Ban Thường vụ Tỉnh

ủy yêu cầu tổ chức tuyên truyền sâu rộng về mục đích, ý nghĩa của Năm Thanh niên 2011 trong cán bộ, đoàn viên, thanh niên và các tầng lớp nhân dân, tạo phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp của thanh niên chào đón Năm Thanh niên

2011, chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVIII

và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Xây dựng chương trình công tác Đoàn, phong trào thanh niên năm 2011 của địa phương, đơn vị gắn với