Quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ chí minh

Nội dung đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TPHCM; có kế thừa và phát huy những ưu điểm, đồng thời khắc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH _

LÂM THÁI LỘC

QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG CHỐNG BUÔN BÁN HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Nghệ An, 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH _

LÂM THÁI LỘC

QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG CHỐNG BUÔN BÁN HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 8.34.04.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học PGS TS NGUYỄN ĐĂNG BẰNG

Nghệ An, 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của tôi, dưới

sự hướng dẫn của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Đăng Bằng

Những tài liệu, số liệu được sử dụng trong luận văn đều trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, cụ thể

Tác giả

Lâm Thái Lộc

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô - Khoa Kinh tế Trường Đại học Vinh đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho tác giả những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập tại Trường

Tác giả xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Đăng Bằng, đã tận tình hướng dẫn giúp tác giả định hướng đúng đắn về việc chọn đề tài luận văn; góp nhiều ý kiến, bổ sung kiến thức giúp tác giả nhiều thuận lợi để hoàn thành tốt đề tài này

Xin cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt thành của quý lãnh đạo và đồng nghiệp đang công tác tại Cục Quản lý thị trường, Sở Công Thương thành phố và Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả

về trao đổi thông tin tài liệu, số liệu trong quá trình thực hiện đề tài

2.1 Quá trình ra đời và phát triển của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ

chí minh 42

2.1.1 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của chi cục quản lý thị trường của thành phố hồ chí minh 42

2.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ chí minh 43

2.1.3 Sự phối hợp của chi cục quản lý thị trường thành phố với các cơ quan chức năng trong kiểm tra, kiểm soát thị trường 46

2.2 Thực trạng quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ chí minh 47

2.2.1 Ban hành các quyết định, quy chế, kế hoạch quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 47

2.2.2 Tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách, các quy định, quy chế, kế hoạch hoạt động quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 52

2.2.3 Kết quả thực hiện quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý trường thành phố hồ chí minh từ năm 2014 đến năm 2018 58

2.2.4 Thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 75

2.2.5 Nguồn lực thực hiện quản lý thị trường của chi cục quản lý trường thành phố hồ chí minh 77

2.3 Đánh giá thực trạng quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ chí minh 80

2.3.1 Kết quả đạt được và nguyên nhân 80

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 84

Kết luận chương 2 88

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG CHỐNG BUÔN BÁN HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 91

3.1 Phương hướng tăng cường quản lý thị tường phòng, chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý thị tường thành phố hồ chí minh 91

3.1.1 Hoạt động quản lý thị trường, phòng chống buôn bán hàng giả là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, khó khăn 91

3.1.2 Hoạt động quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả phải kết hợp nhiều lực lượng của cả hệ thống chính trị, trong đó quản lý thị trường các cấp chịu

trách nhiệm chính 92

3.1.3 Hoạt động quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả phải kết hợp chặt chẽ giữa phòng và chống 93

3.1.4 Hoạt động quản lý thị trường, phòng chống buôn bán hàng giả phải tiến hành thường xuyên, kịp thời bằng nhiều biện pháp trong đó thanh tra, kiểm tra quan trọng nhất 94

3.1.5 Hoạt động quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả phải phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế 95

3.2 Các giải tăng cường quản lý thị trường phòng, chống buôn bán hàng giả của chi cục quản lý thị trường thành phố hồ chí minh 95

3.2.1 Tăng cường hoàn thiện các văn bản pháp lý về quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 95

3.2.2 Tăng cường công tác dự báo, đánh giá tình hình thị trường, xây dựng kế hoạch và quy trình kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm chống buôn bán hàng giả 97

3.2.3 Tăng cường xây dựng, tổ chức bộ máy quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả 98

3.2.4 Tăng cường tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia phòng, chống buôn bán hàng giả 100

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, thanh tra hoạt động quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 103

3.2.6 Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, cơ quan chức năng trong phòng, chống buôn bán hàng giả 104

3.2.7 Tăng cường nguồn lực quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả106 3.2.8 Tăng cường cơ sở vật chất hỗ trợ quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả 108

Kết luận chương 3 110

KẾT LUẬN 112

TÀI LIỆU THAM KHẢO 116 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH

Trang

Bảng

Bảng 2.1 Tổng hợp kết quả chung về hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm của chi cục qltt tphcm giai đoạn 2014-2018 65 Bảng 2.2 So sánh số vụ vi phạm giai đoạn 2014-2018 67 Bảng 2.3 So sánh tỷ lệ các loại hành vi vi phạm giai đoạn 2014-2018 67 Bảng 2.4 So sánh số thu tiền phạt và bán hàng hóa tịch thu nộp ngân sách nhà nước giai đoạn 2014-2018 70 Bảng 2.5 So sánh số trị giá tang vật bị tịch thu giai đoạn 2014-2018 71

Hình

Hình 2.1 Biểu đồ tổng hợp kết quả chung về hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm của chi cục qltt tphcm giai đoạn 2014-2018 66 Hình 2.2 Biểu so sánh số vụ vi phạm về hàng giả giai đoạn 2014-2018 67 Hình 2.3 Biểu so sánh tỷ lệ các loại hành vi vi phạm giai đoạn 2014-2018 68 Hình 2.4 Biểu đồ so sánh so sánh số thu tiền phạt và bán hàng hóa tịch thu nộp ngân sách nhà nước giai đoạn 2014-2018 71 Hình 2.5 Biểu đồ so sánh số tang vật bị tịch thu giai đoạn 2014-2018 72

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

9 TOWS Threats - Opportunities - Weaknesses - Streangths

(Thách thức - Cơ hội - Điểm yếu - Điểm mạnh)

10 TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh

11 TRIPS Trade-related aspects of intellectual property

rights (Hiệp định về các khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền sở hữu trí tuệ)

13 UBND Ủy ban nhân dân

14 USD United States Dollar (Đôla Mỹ)

15 VPHC Vi phạm hành chính

16 VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm

17 WTO World Trade Organization (Tổ chức Thương mại

thế giới)

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam hội nhập ngày càng sâu vào kinh tế khu vực và thế giới, có những bước tiến triển vượt bậc, tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao Cùng với công cuộc đổi mới đất nước, ngành Công Thương cũng đổi mới toàn diện về chính sách và cơ chế đã tạo ra những thay đổi căn bản trong hoạt động thương mại, góp phần quan trọng vào những thành tựu kinh tế - xã hội của đất nước Bên cạnh những thuận lợi, Việt Nam cũng đang đối mặt với những thách thức trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là vấn nạn hàng giả Trên thị trường hiện nay hàng giả có ở nhiều nơi từ thành thị đến nông thôn, vùng sâu, vùng xa; chủ yếu là giả những hàng hóa thương hiệu nổi tiếng để thu lợi nhuận cao

Quan điểm của Chính phủ Việt Nam đối với việc chống buôn bán hàng giả thể hiện rất nhất quán và triệt để Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về chống hàng giả như: Quyết định số 623/QĐ-TTg ngày 14/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016-2025; Quyết định số 1059/QĐ-BCT ngày 28/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về phê duyệt Đề án Phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại các địa bàn, lĩnh vực trọng điểm đến năm 2020

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam Những năm qua, kinh tế Thành phố luôn phát triển với tốc độ tăng trưởng cao Với vị trí tâm điểm về giao thông của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt là TPHCM) có điều kiện thuận lợi để phát triển đa dạng, phong phú về cả hai thị trường hàng hoá và dịch vụ Tuy nhiên, bên cạnh thuận lợi TPHCM cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn thách thức trong quản lý kinh tế - xã hội, nhất là đối

với buôn bán hàng giả Hiện nay hàng giả là một trong những nguyên nhân làm giảm lòng tin của nhà đầu tư, người sản xuất, kinh doanh chân chính, làm cho nền sản xuất nội địa chậm phát triển; ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường kinh doanh, đến tính mạng, sức khỏe con người

Các đối tượng vi phạm pháp luật hoạt động có tổ chức, đường dây tinh vi, lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin để giao dịch, mua bán nhằm lẫn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng Hiện nay buôn bán hàng giả gia tăng có thể do các nguyên nhân sau: Lợi nhuận buôn bán hàng giả rất cao, công nghệ sản xuất hàng hóa và internet phát triển; doanh nghiệp, cá nhân nhận thức về sở hữu trí tuệ còn hạn chế, chưa quan tâm xây dựng và bảo vệ thương hiệu; người tiêu dùng chưa biết làm cách nào để bảo vệ lợi ích của mình Một bộ phận người tiêu dùng có tâm lý thích dùng hàng hóa có thương hiệu nhưng với giá rẻ, chưa quan tâm nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, việc phân biệt giữa hàng thật với hàng giả còn khó khăn Cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã có nhưng hiệu lực thực thi còn thấp Cơ sở pháp lý về chống buôn bán hàng giả còn chưa hoàn thiện, cơ chế thực thi gặp nhiều khó khăn Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đối với người kinh doanh, người tiêu dùng chưa hiệu quả Công các kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính còn hạn chế

Từ yêu cầu cấp bách phải đấu tranh chống buôn bán hàng giả để phát triển kinh tế Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng, bảo vệ lợi ích của người dân, đã đặt ra cho lực lượng Quản lý thị trường TPHCM phải xác định

rõ thực trạng buôn bán hàng giả, từ đó đề ra các giải pháp hữu hiệu để hoàn thiện nội dung quản lý nhà nước về thị trường, giải quyết vấn nạn hàng giả Chính vì những lý do trên, tác giả hiện đang công tác tại Chi cục Quản lý thị

trường TPHCM, đã quyết định chọn vấn đề: “Quản lýlhị lhiờnn c̣ốn lbuôn l bán ḷàn l iảlcủa C̣ilcụclQuản lýlhị lhiờnn lṬàn ̣lp̣ốlHồlC̣ílMin ̣” làm

đề tài luận văn thạc sỹ

2 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu có liên quan

Hiện nay đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài với quy

mô và địa bàn nhất định Các đề tài đã đưa ra được cơ sở lý luận về hàng giả; phân tích các điều kiện, nguyên nhân phát sinh buôn bán hàng giả và phân tích các quy định của pháp luật liên quan; tác hại của hàng giả đối với người tiêu dùng, doanh nghiệp, xã hội; đánh giá về hiệu lực của các văn bản quản lý nhà nước chống buôn bán hàng giả từ Trung ương đến địa phương Trên cơ sở đánh giá thực trạng, hạn chế của các quy định pháp luật trong việc phòng chống hàng giả, các đề tài cũng đã đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống hàng giả Tác giả đã tra cứu và tham khảo một số tài liệu, luận văn sau:

Dương Quốc Cường, Đại học Kinh tế Quản trị kinh doanh, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế (2014) “Chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Giang - Thực trạng và giải pháp”

Nguyễn Trường Sơn, Học Viện Hành chính Quốc gia, Luận văn Thạc sĩ Luật Hiến Pháp và Luật Hành chính (2016) “Xử phạt vi phạm hành chính về buôn bán hàng giả - từ thực tiễn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội”

Trần Thị Kim Nhung, Trường Đại học Thương Mại, Luận văn Thạc sĩ kinh tế (2012) “Quản lý nhà nước nhằm chống buôn bán hàng giả trên địa bàn

Hà Nội”

GS.TS Lê Sỹ Thiệp (2009) “Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế”, Giáo trình đề cập đến những lý luận chung về quản lý nhà nước về kinh tế, vai trò, chức năng, nhiệm vụ trong quản lý nhà nước về kinh tế

GS.TS Đỗ Hoàng Toàn, PGS.TS Mai Văn Bưu (2005) (đồng chủ biên), Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân

Khoa khoa học Quản lý (2006), Giáo trình Quản trị học, Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải

Bùi Hạnh (2018) “Chống hàng giả, hàng nhái và Bảo vệ quyền Sở hữu trí tuệ” http://thanhnienviet.vn/hoi-thao-chong-hang-gia-hang-nhai-va-bao-ve-quyen-so-huu-tri-tue/ Thanhnienviet.vn, ngày 7/6/2018

Tố Uyên (2018) “Cần thay đổi tư duy về chống hàng giả, hàng nhái”http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/kinh-doanh/2018-06-06/can-thay-doi-tu-duy-ve-chong-hang-gia-hang-nhai, ngày 25/8/2018

Định Khang (2017), Hội thảo “Các giải pháp phòng, chống hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ”, https://chg.vn/tin-noi-bat/hang-loat-giai-phap-duoc-dua-vao-de-chong-hang-gia-hang-nhai

Đề tài nghiên cứu “Quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TPHCM” được tác giả tiếp cận ở góc độ khác với các nghiên cứu đã công bố Đó là thông qua công tác tại Chi cục Quản lý thị trường

ở TPHCM để làm rõ việc quản lý nhà nước tại một chủ thể của Nhà nước có chức năng thay mặt thành phố để quản lý buôn bán hàng giả Nội dung đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TPHCM; có kế thừa và phát huy những ưu điểm, đồng thời khắc phục những hạn chế của các tài liệu tham khảo nêu trên, bổ sung nghiên cứu các nhân tố mới tạo môi trường cho buôn bán hàng giả phát triển mạnh như: Ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh; sự hiểu biết và thái độ của người dân đối với hàng giả; sự phát triển công nghệ thông tin, mạng internet, mua bán hàng qua mạng ngày càng phổ biến; sự phối hợp của Chi cục QLTT với các cơ quan nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính và tuyên truyền phổ biến pháp luật chống buôn bán hàng giả Đây là những nhân tố mới góp phần để đề tài hoàn thiện và

có ý nghĩa thực tiễn hơn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mụclđíc̣ n ̣iên lcứu

Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TPHCM, luận văn đề xuất phương

hướng giải pháp tăng cường QLTT, chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản

lý thị trường thành phố

3.2 Ṇiệmlvụ n ̣iên lcứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả

Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả của Chi Quản lý thị trường TPHCM trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018

Đề xuất phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM giai đoạn

2018 - 2022

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1.lĐốilhìợn ln ̣iên lcứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM

4.2 P̣ạmlviln ̣iên lcứu

Không gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu tại Chi cục Quản lý thị trường TPHCM

Thời gian nghiên cứu: Các tư liệu, số liệu liên quan sử dụng cho đánh giá thực trạng về Quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường TPHCM trong 5 năm, từ năm 2014 đến năm 2018

Nội dung nghiên cứu: Hoạt động quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả Chủ thể quản lý là Chi cục Quản lý thị trường TPHCM Đối tượng quản lý

là các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân hoạt động buôn bán hàng giả trên địa bàn TPHCM

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận chung: Dựa trên các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin; chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả

Phương pháp thu thập số liệu: Các Nghị định, Thông tư, văn bản pháp luật của Chính phủ và Bộ Công thương; các tài liệu sách, báo, tạp chí, đề tài có liên quan; báo cáo tổng kết các năm của Chi cục, báo cáo kết quả hội nghị, hội thảo Sử dụng phương pháp điều tra, phỏng vấn các đối tượng liên quan

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu truyền thống như: Thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh, đánh giá

Sử các công cụ: Các bảng, biểu, đồ thị, biểu đồ, bản hỏi, phiếu điều tra

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG CHỐNG BUÔN BÁN HÀNG GIẢ 1.1 Quản lý thị trường và sự cần thiết tăng cường quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả

1.1.1.lQuản lýlhị lhiờnn lvàlbuôn lbán ḷàn l iả

1.1.1.1 Khái niệm và nội dung quản lý thị trường

 Khái niệm quản lý thị trường

Quản lý thị trường là một nội dung của Quản lý nhà nước, quản lý tổng thể các quan hệ về lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ, các giao dịch mua bán và dịch vụ nhằm mục tiêu phát triển thị trường và thương mại

Để thực hiện Quản lý nhà nước (viết tắt là QLNN) đối với nền kinh tế một cách có hiệu quả nhà nước phải thực hiện tốt việc Quản lý thị trường (viết tắt là QLTT) Bởi vì mọi hoạt động kinh tế đều thông qua thị trường Có nhiều loại thị trường nhưng thị trường hàng hóa dịch vụ lớn nhất, có liên quan trực tiếp đến tất cả người dân Để vận hành quá trình quản lý phải có bộ máy tổ chức, phải xây dựng các quy định cho bộ máy vận hành và hệ thống các văn bản quản lý

Mối quan hệ giữa QLTT và QLNN: QLNN là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội chủ yếu và quan trọng của con người Điểm khác nhau cơ bản giữa QLTT và các hình thức quản lý khác là tính quyền lực của Nhà nước gắn liền với cưỡng chế nhà nước khi cần QLNN được thực hiện bởi toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước, nhằm thực hiện chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước

Cần nhận thức được mối quan hệ giữa QLNN và QLTT: Theo Pháp lệnh Quản lý thị trường số: 11/2016/UBTVQH13 ngày 08/3/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định vị trí, chức năng, tổ chức; hoạt động kiểm tra,

thanh tra chuyên ngành của lực lượng QLTT; cơ chế phối hợp và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; bảo đảm hoạt động, chế độ,

chính sách đối với lực lượng QLTT Hoạt động kiểm tra của lực lượng QLTT là

việc tiến hành xem xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại và lĩnh vực khác khi được Chính phủ giao Hoạt động thanh tra chuyên ngành của lực lượng QLTT là hoạt động thanh tra của cơ quan QLTT đối với tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật liên quan đến hoạt động thị trường Địa bàn hoạt động của lực lượng QLTT gồm địa điểm sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại của tổ chức, cá nhân; địa điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa, sân bay, bến tàu, bến xe; các tuyến giao thông vận chuyển hàng hóa trên lãnh thổ của nước Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ địa bàn hoạt động của Hải quan

 Nội dung quản lý thị trường

Một là, xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế

hoạch phát triển lực lượng QLTT

Hai là, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về lực

lượng QLTT hướng dẫn, thực hiện và tuyên truyền pháp luật liên quan đến hoạt động của lực lượng QLTT

Ba là, quy định về tổ chức và hoạt động của lực lượng QLTT; đào tạo, bồi

dưỡng, xây dựng đội ngũ công chức QLTT

Bốn là, tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại

trong hoạt động của lực lượng QLTT; thống kê nhà nước về hoạt động của lực lượng QLTT

Năm là, thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm

pháp luật liên quan đến hoạt động của lực lượng QLTT

Sáu là, hợp tác quốc tế liên quan đến hoạt động của lực lượng QLTT,

gồm trao đổi thông tin, hợp tác nghiệp vụ, ký kết và tổ chức thực hiện các thỏa thuận quốc tế

Chính phủ thống nhất QLNN đối với lực lượng QLTT: Bộ Công Thương

chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện QLNN đối với lực lượng QLTT; chủ trì, phối hợp với bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND)

cấp thành phố trong việc xây dựng, tổ chức và hoạt động của lực lượng QLTT

Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện QLNN đối với lực lượng QLTT UBND cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tổ chức thực hiện pháp luật liên quan đến QLTT tại địa phương

 Nguyên tắc quản lý thị trường

Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; tôn trọng và bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; bảo đảm khách quan, chính xác, công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử; tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội Chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành

vi vi phạm pháp luật trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao Phối hợp chặt chẽ với cơ quan, tổ chức có liên quan trong phòng ngừa, đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật theo phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao Bảo vệ bí mật nguồn thông tin, tài liệu, kết quả kiểm tra, thanh tra liên quan đến

tổ chức, cá nhân được kiểm tra, thanh tra chuyên ngành Dựa vào nhân dân, phát

huy sức mạnh của nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân

Vị trí, chức năng của lực lượng QLTT: Là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật

về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại; hành vi

vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

 Nhiệm vụ và quyền hạn của lực lượng Quản lý thị trường

Kiểm tra việc chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi kiểm tra theo quy định; xử lý vi phạm hành chính; thu thập tài liệu, chứng cứ,

lấy mẫu sản phẩm hàng hóa, tang vật, phương tiện có dấu hiệu vi phạm, trưng cầu giám định, kiểm nghiệm mẫu vật là hàng hóa, tài liệu, giấy tờ, vật chứng liên quan đến vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân; áp dụng các biện pháp nghiệp vụ phục vụ hoạt động kiểm tra, thanh tra chuyên ngành và xử lý vi phạm hành chính; tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện pháp luật với các tổ chức, cá nhân; tổ chức thu thập thông tin, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình để tham mưu, đề xuất với cấp có thẩm quyền áp dụng các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh đối với các hành vi vi phạm pháp luật; xây dựng cơ sở

dữ liệu về quản lý địa bàn, kết quả kiểm tra, thanh tra chuyên ngành, xử lý vi phạm hành chính và cơ sở dữ liệu khác phục vụ hoạt động của lực lượng QLTT; tổng hợp, báo cáo kết quả kiểm tra, thanh tra chuyên ngành của lực lượng QLTT với cấp có thẩm quyền; đề xuất, kiến nghị ban hành, sửa đổi các quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ được giao; chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hoạt động kiểm tra, thanh tra chuyên ngành, xử lý vi phạm hành chính; tham mưu giúp Bộ Công Thương thực hiện các nội dung QLNN

1.1.1.2 Khái niệm hàng giả và buôn bán hàng giả

 Khái niệm hàng giả

Trong lý luận và thực tiễn hiện tồn tại nhiều quan niệm về hàng giả

"Hàng giả" là sự kết hợp của 2 từ: "hàng hóa" và "giả"

Theo Từ điển tiếng Việt thì "Hàng hoá là sản phẩm dùng để thoả mãn nhu cầu nào đó của con người và đi vào quá trình tiêu dùng thông qua quan hệ trao đổi mua - bán" [[29], tr.421]

Theo Từ điển tiếng Việt: “Giả có nghĩa không phải là thật mà được làm ra với vẻ bề ngoài giống như cái thật để người khác tưởng là thật" [[29], tr.421]

Theo từ điển Bách khoa toàn thư mở wikipedia: Hàng giả là hàng làm bắt chước theo mẫu mã của loại hàng thật nào đó đang được lưu hành, nhưng không bảo đảm đủ tiêu chuẩn về phẩm chất hoặc không có giá trị sử dụng, hoặc không

có giá trị sử dụng đầy đủ, nhất là đối với mặt hàng thông dụng và có nhu cầu lớn Về hình thức, các loại hàng giả rất giống hàng thật, vì kĩ thuật làm hàng giả ngày càng tinh vi Người làm hàng giả cũng có khi sử dụng một phần nguyên liệu, các loại bao bì, tem nhãn của hàng thật để lừa gạt người mua Cách hiểu này thực ra chỉ là giải thích về mặt ngôn ngữ theo thực tế của hàng giả mà chưa phải là khái niệm mang tính pháp lý, thể hiện bản chất của hàng giả

Hàng giả là một hiện tượng kinh tế - xã hội, một phạm trù có lịch sử phát triển Sản xuất và buôn bán hàng giả xuất hiện và phát triển trong nền sản xuất hàng hóa Thị trường hàng hóa càng phát triển cao thì cơ hội cho buôn bán hàng giả càng lớn Mặc dù vấn đề hàng giả xuất hiện từ lâu và được đặt ra mang tính nhà nước nhưng vẫn còn nhiều quy định chưa mang tính thống nhất về định nghĩa hàng giả

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài “Quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả”, tác giả tiếp cận “hàng giả” theo giải thích từ ngữ tại Khoản 8 Điều 3 Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 10/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng

giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì “hàng giả” bao gồm:

- Hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký;

- Hàng hóa có hàm lượng định lượng chất chính hoặc trong các chất dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản khác chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người, vật nuôi không có dược chất;

có dược chất nhưng không đúng với hàm lượng đã đăng ký; không đủ loại dược chất đã đăng ký; có dược chất khác với dược chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng; không đủ loại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác; giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã vạch hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác;

- Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;

- Hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005;

- Tem, nhãn, bao bì giả trái luật sở hữu trí tuệ

Hàng giả có thể chứa một hoặc nhiều dấu hiệu giả như trên Ví dụ như vừa giả mạo nhãn hiệu hàng hóa vừa giả chất lượng Trên góc độ pháp lý, hàng giả là sản phẩm được sản xuất, nhập khẩu, buôn bán trái pháp luật; pháp luật cấm các hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ… hàng giả; các hành

vi vi phạm về hàng giả tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo các quy định pháp luật có liên quan về hành chính hoặc hình sự

Trên thị trường, các tổ chức thương mại quốc tế không quy định cụ thể về hàng giả, thay vào đó là quy định về quyền Sở hữu trí tuệ (viết tắt là SHTT) Các nước tham gia vào Tổ chức thương mại thế giới (viết tắt là WTO) đã cùng nhau

ký kết Hiệp định về các khía cạnh của quyền SHTT liên quan đến thương mại (Hiệp định TRIPS) Hiệp định này quy định đối với bản quyền, quy định đối với nhãn hiệu thương mại, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp

 Một số ví dụ về hàng giả

Các thương hiệu hàng hóa nổi tiếng, uy tín trên thị trường thường bị một

số người kinh doanh gian dối làm giả bằng hàng hóa kém chất lượng gắn nhãn

hiệu nổi tiếng và bán với giá hàng thật thu tiền lời bất chính rất cao, cụ thể như: Sơn chống thấm, bột trét tường giả mạo nhãn hiệu Kova CT, Dullux, sơn nước giả hiệu Maxilite, Dulux; giày dép, bông tai, vớ hiệu Chanel, Lacoste, Nike, Adidas, Louis vuitton, Gucci, Hermes, Valentino, Converse, Burberry, Dr.Martin và quần áo, túi xách, ví, đồng hồ đeo tay, viết, rượu, bật lửa, mắt kính, dây nịt, ốp lưng điện thoại, ấm siêu tốc, nồi áp suất, bàn ủi, nhãn da, nhãn vải các hiệu: Nike, Adidas, Chanel, Montblanc, Levi’s, Lacoste, Tommy, Victoria secret, MCM, The North face, Dior, Burberry, Omega, Longines, Hilfiger, Rado, Dior, Gap

 Một số đặc điểm của hàng giả

Thứ nhất, Hàng giả là những vật phẩm, hàng hoá được sản xuất, nhập

khẩu, buôn bán trái pháp luật Hàng giả dựa trên các hàng hoá đã có trên thị trường, có những đặc điểm, tính chất, kiểu dáng, nhãn hàng hóa hoặc các thông tin dấu hiệu của hàng thật, gây nhầm lẫn với hàng thật, hàng đang được bảo hộ Hàng giả thường có đặc điểm, tính chất, kiểu dáng của hàng thật, mô phỏng, sao chép các đặc điểm của hàng thật sao cho giống hàng thật để người tiêu dùng khó nhận biết, phân biệt Hầu hết hàng giả được sản xuất với mẫu mã, bao bì, kiểu dáng giống như hàng thật

Thứ hai, đối với nhóm hàng giả chất lượng thì hàng giả đều là hàng hóa

kém chất lượng, không có giá trị sử dụng, có rất ít giá trị sử dụng hoặc giá trị sử dụng không đúng với bản chất tự nhiên, công dụng, tên gọi, tiêu chuẩn công bố, tiêu chuẩn áp dụng Đối với nhóm hàng giả hình thức chất lượng thường không bằng hàng thật Tuy nhiên cũng có một số ít trường hợp hàng giả chất lượng tương đương so với hàng thật, việc làm giả về mẫu mã, bao bì nhằm giảm chi phí đầu tư, rút ngắn quá trình xâm nhập thị trường

Thứ ba, hàng giả được tạo ra nhằm mục đích lừa dối người tiêu dùng, xâm

hại quyền lợi của đơn vị sản xuất hàng thật Hàng giả không đáp ứng đúng nhu cầu của người tiêu dùng do giá trị sử dụng của loại hàng này ít hơn, thậm chí

gây nguy hại, không có giá trị sử dụng so với hàng thật gây tác hại trong khi người tiêu dùng phải chi phí một khoản tiền lớn hơn so với giá trị thực của hàng hóa Mục đích của việc làm hàng giả là làm cho người tiêu dùng nhầm lẫn với hàng thật để tiêu thụ hàng giả Mục đích này đạt được từ sự cố gắng mô phỏng những đặc điểm, tính chất của hàng thật, thể hiện qua những dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn Chính vì có các dấu hiệu, yếu tố gây nhầm lẫn với hàng thật mà hàng giả nhìn giống như hàng thật và người tiêu dùng mua nhầm hàng giả Hàng giả gây mất uy tín doanh nghiệp sản xuất ra hàng thật về chất lượng hàng hóa, gây thiệt hại về kinh tế

 Khái niệm buôn bán hàng giả

Nhận thức rõ những tác hại của hàng giả và tình trạng buôn bán hàng giả ngày càng gia tăng, ảnh hưởng xấu đến tình hình kinh tế - xã hội Đảng và Nhà nước ta coi việc đấu tranh chống buôn bán hàng giả là nhiệm vụ quan trọng, kiên quyết đấu tranh xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả; nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, xã hội, người tiêu dùng và doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật

Các quan điểm, chủ trương của Đảng về sản xuất và buôn bán hàng giả trong cơ chế kinh tế thị trường đã được nhà nước ta từng bước thể chế hoá thành các văn bản pháp luật và tổ chức các lực lượng triển khai thực hiện trong suốt những năm qua trong quá trình phát triển kinh tế Ngày 27/10/1999, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg về đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả, nội dung của Chỉ thị nêu rõ: "Các Bộ trưởng, Thủ trưởng các

cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải coi việc chống sản xuất, buôn bán hàng giả là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài; phải có biện pháp đồng bộ, kiên quyết để đấu tranh ngăn chặn, từng bước đẩy lùi hoạt động sản xuất và buôn bán hàng giả Mọi hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng giả được phát hiện đều phải xử lý nghiêm theo pháp luật." [[23], tr1]

Hàng giả là một sản phẩm tiêu cực của cạnh tranh, của kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường; buôn bán hàng hàng giả luôn mang lại siêu lợi nhuận cho các đối tượng làm ăn phi pháp Nước ta có biên giới giáp Trung Quốc, một công xưởng làm hàng giả lớn nhất của thế giới, nên việc ngăn chặn hàng giả xâm lậu vào nội địa Việt Nam từ nhiều đường là vấn đề hết sức phức tạp Cùng với sự phát triển rất nhanh của khoa học, công nghệ, mạng internet thì công nghệ làm giả ngày càng khá đơn giản và dễ dàng thực hiện, việc buôn bán hàng giả qua mạng với nhiều hình thức rất phức tạp và khó kiểm soát Người buôn bán hàng giả lợi dụng chính sách mở cửa về kinh tế hội nhập sâu rộng vào kinh

tế Châu Á và Thế giới đã tạo ra nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả xuyên biên giới, kể cả sản xuất trong lãnh thổ Việt Nam Hiện nay với thói quen, tâm lý người tiêu dùng Việt Nam sính hàng ngoại, hàng thương hiệu nổi tiếng, cùng với giá đầu vào thấp nên hàng giả luôn có giá cả rất thấp so với hàng thật, người dân thu nhập còn thấp, thiếu thông tin về hàng hóa, nên chọn hàng giả để tiêu dùng đã làm cho Việt Nam trở thành một thị trường tiêu thụ hàng giả lớn của Thế giới

Bên cạnh đó, hoạt động buôn bán hàng giả phát triển nhanh còn do cơ chế chính sách, nhất là các quy định của pháp luật về chống buôn bán hàng giả còn nhiều bất cập, chồng chéo, chậm sửa đổi ban hành nên chưa theo kịp diễn biến ngày càng phức tạp của thị trường; nhất là thị trường hàng giả trong xu thế Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới; chính sách hải quan ngày càng thông thoáng cho phép thông quan theo phân luồng, theo khai báo không kiểm tra hàng hóa đã bị các doanh nghiệp lợi dụng nhập khẩu hàng giả; nhận thức của doanh nghiệp về đấu tranh chống hàng giả còn hạn chế; nhiều doanh nghiệp bị làm giả, xâm phạm quyền chưa quan tâm hợp tác với các cơ quan chức năng để xác minh, xử lý hàng giả khi được yêu cầu; nhận thức của doanh nghiệp về vấn đề bản quyền, bảo hộ chưa được quan tâm đúng mức không có các biện pháp kỹ thuật để tự bảo vệ, chống bị làm giả; trong công tác

chống hàng giả, các lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc giám định, thẩm định hàng giả do thiếu về cơ chế kinh phí và hệ thống thí nghiệm, giám định còn hạn chế; công tác vận động tuyên truyền để người dân tham gia vào công tác đấu tranh chống buôn bán hàng giả chưa được quan tâm đúng mức, hiệu quả chưa cao; công tác quản lý sản xuất, kinh doanh còn chưa chặt chẽ; hiệu quả hoạt động thực thi công vụ chống hàng giả còn nhiều hạn chế Hiệu lực, hiệu quả công tác phối hợp đấu tranh chống hàng giả giữa các lực lượng chức năng; giữa lực lượng chức năng với các doanh nghiệp, hiệp hội và mối liên

hệ giữa lực lượng chức năng với người tiêu dùng còn hạn chế; sự chỉ đạo điều hành thống nhất từ trung ương đến địa phương hoặc giữa các ngành, các lực lượng chức năng chống hàng giả chưa đầy đủ, thường xuyên và chặt chẽ nên vẫn xảy ra tình trạng cùng một vụ việc hàng giả nhưng có nơi xử lý, nơi thì không, chỉ xử lý hành vi ở khâu lưu thông mà không xử lý người sản xuất, dẫn đến tình trạng xử lý không nghiêm, không triệt để, tận gốc

Trong thực tế và các quy định hiện hành, các thuật ngữ như: Kinh doanh, mua bán và buôn bán thường được hiểu theo cùng một nghĩa Các hoạt động như: Sản xuất, đầu tư thường được tách riêng để nhấn mạnh đặc thù của từng hoạt động

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài “Quản lý thị trường chống buôn bán hàng giả”, tác giả tiếp cận khái niệm "buôn bán" là hoạt động mua, bán nói chung gắn với các hoạt động mua vào, bán ra hàng hóa nhằm mục đích sinh lời của các chủ thể

Buôn bán hàng giả có Theo đó, buôn bán hàng giả là hoạt động mua và bán ra hàng giả nhằm mục đích sinh lời của các chủ thể Nói buôn bán hàng giả

là thuần tuý nhìn từ góc độ thị trường Buôn bán hàng giả là kênh phân phối đầu tiêu thụ của sản xuất hàng giả

Buôn bán hàng giả, được hiểu là hành vi mua hàng biết rõ là hàng giả với giá rất rẻ và dùng các thủ đoạn gian dối để bán cho khách hàng với giá của hàng thật (Điều 192) [[21]]

Buôn bán hàng giả liên hệ mật thiết với sản xuất hàng giả Nếu không có kênh phân phối này thì hàng giả được sản xuất ra sẽ không đến tay người tiêu dùng Theo Luật Hình sự Việt Nam thì hành vi này bị xét xử theo một tội danh chung là “Tội sản xuất, buôn bán hàng giả”

Bản chất của buôn bán hàng giả là việc chiếm đoạt giá trị vật chất và tinh thần của người khác, lừa dối người tiêu dùng để thu lợi bất chính Hàng giả chủ yếu được sản xuất với chất lượng kém, giá thành thấp nhưng mang vỏ bọc của những nhà sản xuất nổi tiếng, sản phẩm nổi tiếng được ưa chuộng nên được tiêu thụ nhanh, với số lượng lớn, mang lại siêu lợi nhuận cho người buôn bán hàng giả

 Một số đặc điểm cơ bản của buôn bán hàng giả

Thứ nhất, buôn bán hàng giả là hoạt động trái với các quy định của pháp

luật, xâm hại quyền lợi người tiêu dùng, nhà sản xuất, kinh doanh chân chính và trật tự xã hội, pháp chế xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, hàng giả chủ yếu được buôn bán lén lút, không công khai; ngoại

trừ một số trường hợp đặc biệt các loại hàng giả được sản xuất dưới hình thức công khai bởi các đơn vị được thành lập có thủ tục pháp lý; thường tập trung chủ yếu vào nhóm các loại hàng giả về chất lượng, các loại hàng hóa giả mạo Sở hữu trí tuệ có nhãn hiệu tương tự đến mức khó phân biệt, gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ

Thứ ba, không được đầu tư về công nghệ, địa điểm, cơ sở vật chất, con

người nên sản phẩm kém chất lượng, không đảm bảo vệ sinh, môi trường và yêu cầu kỹ thuật

Thứ tư, hàng giả thường núp dưới bóng các sản phẩm nổi tiếng được ưa

chuộng hoặc các mặt hàng đang có nhu cầu cao trên thị trường

Thứ năm, buôn bán hàng giả có ở nhiều nơi từ Trung tâm thương mại đến

chợ truyền thống, cửa hàng, điểm kinh doanh nhỏ lẻ; tập trung nhiều ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, dân trí và thu nhập thấp

1.1.2 Sự cần thiếhil hiăn l c̀nn l quản l ýl hị l hiờnn ,l c̣ống buôn bán hàng giả

1.1.2.1 Buôn bán hàng giả làm thiệt hại về lợi ích của cá nhân, doanh nghiệp, nhà nước và người dân

Trong QLNN nói chung và QLTT nói riêng việc chống buôn bán hàng giả hết sức quan trọng, bởi nhiều lý do:

 Tác hại của hàng giả đối với người tiêu dùng

Hàng giả làm thiệt hại đến quyền lợi của người tiêu dùng do phải trả nhiều tiền để mua phải sản phẩm giả với chức năng sử dụng kém và chất lượng thấp, nhiều lúc hoàn toàn không có khả năng sử dụng, làm tổn hại đến sức khoẻ của chính người tiêu dùng và cộng đồng, gây ra thiệt hại kinh tế khi sử dụng Đặc biệt, hàng giả về thực phẩm, rau củ quả, thuốc trị bệnh, thực phẩm chức năng và các loại hàng hóa, vật dụng tiêu dùng khác, đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, bệnh tật nan y nhiều, tính mạng con người và ảnh hưởng lâu dài đến giống nòi giống người Việt Nam trong tương lai

Cụ thể: các mặt hàng lương thực, thực phẩm chế biến, đồ uống giả có thể gây ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng của người tiêu dùng Các mặt hàng

mỹ phẩm giả có thể gây dị ứng, biến dạng đối với người sử dụng Các loại thuốc, vắc xin giả sẽ không giúp cho con người phòng bệnh, chữa bệnh mà còn làm cho bệnh tình của họ trở nên nghiêm trọng hơn và thậm chí còn gây nguy hiểm đến tính mạng, gây ra nhiều bệnh ác tính Các loại vật tư nông nghiệp, cây giống, con giống giả có thể gây tác hại cho cây trồng, vật nuôi, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, môi trường sinh thái và thông qua đó ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người Các loại vật tư nông nghiệp, cây giống, con giống giả có thể gây tác hại cho cây trồng, vật nuôi, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, môi trường sinh thái và thông qua đó ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người Điều nguy hiểm nhất là hàng giả ảnh hưởng rất xấu đến chất lượng giống nòi người Việt Nam hiện tại và tương lai, phá hoại nghiêm trọng tài nguyên thiên

nhiên Nếu hàng giả gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người thì sẽ làm giảm sức lao động Mà sức lao động của con người là nguồn lực quý giá nhất của một quốc gia, vì lao động tạo ra của cải vật chất cho xã hội Việc dùng hàng giả gây ảnh hưởng đến khả năng tái tạo sức lao động của con người sẽ dẫn đến làm giảm năng suất lao động và chất lượng sản phẩm do lao động làm ra Từ đó ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, làm giảm lợi nhuận Như vậy có thể nói rằng hàng giả có thể gây đến thiệt hại rất lớn về người và kinh tế -

xã hội

 Tác hại của hàng giả đối với nhà sản xuất, kinh doanh

Buôn bán hàng giả mang lại cho các đối tượng hoạt động thương mại trái pháp luật thu được lợi nhuận cao, nhưng làm hạ uy tín và làm giảm lợi nhuận của các Doanh nghiệp hoạt động đúng theo quy định của Pháp luật, làm giảm số thu của Nhà nước từ nguồn thu ngân sách Hàng giả có gắn nhãn mác, tên thương mại của các thương hiệu nổi tiếng, các thương hiệu đã đăng ký bảo hộ sẽ làm hạ uy tín của các doanh nghiệp, người tiêu dùng sẽ mất lòng tin nếu họ mua

và sử dụng phải hàng giả Ảnh hưởng uy tín do chất lượng hàng giả kém hơn hàng thật Thiệt hại về kinh tế do hàng giả trốn thuế, chi phí ít hơn, sức cạnh tranh cao hơn làm cho hàng thật mất thị phần, giảm sản lượng Khi đó lợi nhuận thu được của doanh nghiệp sẽ giảm đi Đến một mức nào đó họ sẽ thu hẹp đầu

tư, giảm sản lượng, sa thải bớt nhân công lao động làm tăng tỷ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế Tỷ lệ thất nghiệp tăng sẽ phát sinh hàng loạt các vấn đề mang tính xã hội Không những thế nó còn làm cho tổng sản phẩm quốc dân giảm, kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế

Doanh nghiệp có hàng hóa bị làm giả bị thiệt hại về doanh thu, lợi nhuận, mất chi phí đã bỏ ra để nghiên cứu và phát triển sản phẩm, làm ảnh hưởng đến

uy tín của doanh nghiệp và tạo môi trường kinh doanh bất bình đẳng Doanh nghiệp nhập khẩu hàng thật gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ hàng hóa do hàng hóa phải đóng thuế và các khoản chi phí khác nên giá cao hơn hàng giả nhiều

Nhà sản xuất trong nước gặp nhiều khó khăn do hàng hóa không cạnh tranh được với giá bán hàng giả quá thấp, sản xuất trong nước sẽ bị đình trệ; nguồn vốn đầu tư trong nước sẽ chuyển dịch theo hướng ra các nước không có hàng giả, tạo ra sự di chuyển các nhà máy, công xưởng của nhà đầu tư ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, dẫn đến tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp tăng lên, nền kinh

tế suy giảm sẽ tạo nhiều bất ổn cho xã hội

 Tác hại của hàng giả đối với Nhà nước

Hàng giả là một thách thức đối với hiệu lực pháp luật và năng lực quản lý, thực thi của bộ máy Nhà nước; với các cơ quan thực thi chống hàng giả như các lực lượng: Quản lý thị trường, Công an, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Thuế Hàng giả làm Nhà nước thất thu về thuế trong khi phải trả các khoản chi phí cho

sự tồn tại và hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật, đấu tranh phòng chống hàng giả và chi phí cho việc khắc phục những hậu quả rất lớn do hàng giả gây ra hiện tại và trong tương lai

1.1.2.2 Ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng, phát triển kinh tế và đời sống người dân

Đất nước ta đang trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá với nguồn lực còn hạn hẹp và nghèo nàn, thì nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài là một yếu tố

vô cùng quan trọng Nhưng nạn sản xuất, buôn bán hàng giả sẽ làm mất đi cơ hội thu hút vốn đầu tư từ các doanh nghiệp và các tổ chức nước ngoài Hàng giả được buôn bán, lưu thông trên thị trường sẽ bóp méo giá cả hàng hoá, gây ra hỗn loạn, mất trật tự kỷ cương trên thị trường Thị trường không ổn định, lành mạnh thì không có bất cứ doanh nghiệp nào, tổ chức nào muốn đầu tư vào nó, gây tâm

lý lo ngại cho các nhà đầu tư và thương gia; ảnh hưởng đến chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài và hoạt động xuất, nhập khẩu Không có vốn đầu tư từ nước ngoài chúng ta sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp nhận công nghệ tiên tiến, hiện đại trên thế giới để mở rộng sản xuất, tăng sản lượng trong nước Việt Nam sẽ không có cơ hội để rút ngắn khoảng cách với các nước trong khu vực và trên thế giới

Buôn bán hàng giả ngày càng gia tăng như hiện nay đã tác hại nghiêm trọng và tiêu cực đến sự phát triển ổn định của kinh tế, công bằng trong kinh doanh, trật tự xã hội, quyền lợi của người tiêu dùng và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, nên sự phối hợp của lực lượng QLTT cùng các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra chống buôn bán hàng giả sẽ góp phần bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng và nhà sản xuất, thu hút nguồn đầu tư trong và nước ngoài mở rộng sản xuất kinh doanh, chống thất thu thuế, tăng nguồn thu ngân sách, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh; giữ vững kỷ cương, phép nước trong

hoạt động sản xuất kinh doanh

1.1.2.3 Giảm uy tín thương mại quốc gia trên thị trường quốc tế

Hội nhập quốc tế về kinh tế là một xu thế khách quan, giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, từng bước bắt kịp với các nền kinh tế khu vực và thế giới Toàn cầu hóa về kinh tế cũng tạo ra cơ hội phát triển nhưng cũng chứa đựng nhiều yếu tố bất bình đẳng, gây khó khăn, thách thức Việt Nam; trong đó buôn bán hàng giả là mặt trái không mong muốn của hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế từ khi hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế có sự quản lý của Nhà nước Buôn bán hàng giả sẽ làm lệch hướng hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế, xâm phạm quyền lợi các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thương mại quốc tế, tạo ra môi trường kinh doanh bất bình đẳng, đây là nỗi lo lớn của các nhà đầu tư ngoài vào sản xuất hàng hóa tại Việt Nam Khi tất cả các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đều đóng thuế xuất nhập khẩu, thì giá trị thuế phải nộp sẽ được đưa vào chi phí kinh doanh, trong khi đó hàng giả lại ngang nhiên tồn tại trên thị trường cạnh tranh trực tiếp với hàng được bảo hộ, gây thiệt hại cho doanh nghiệp làm ăn đúng pháp luật Hàng giả gây tổn thất lớn về uy tín và khó khăn hơn trong việc

mở rộng thị trường của doanh nghiệp Việt Nam Điều này còn làm giảm uy tín quốc gia trên thị trường quốc tế Ngoài ra, buôn bán hàng giả còn tạo những đồng tiền “bẩn”, buộc những cá nhân sẽ thực hiện hoạt động rửa tiền trong nước

hoặc qua nước ngoài, sẽ tạo cơ hội cho các hoạt động tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia gây bất ổn và tác động xấu đến thương mại thế giới

Hàng giả làm nản lòng nhà đầu tư nước ngoài, giảm sự hấp dẫn trong thu hút đầu tư nước ngoài, do các nhà đầu tư nước ngoài rất quan ngại khi đầu tư vào một đất nước có chế độ bảo hộ sở hữu trí tuệ kém hiệu quả và nhiều nguy cơ hàng hoá bị làm giả, bị bắt chước, sao chép, có số lượng lớn hàng giả nhập khẩu ngày càng tăng Hàng giả ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình thực hiện các định chế kinh tế quốc tế mà điển hình nhất là các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới hiện nay và những năm tới

Tóm lại, hàng giả là mặt trái của nền kinh tế thị trường, có thể để lại những hậu quả nguy hại về kinh tế - xã hội, kìm hãm sản xuất, kinh doanh trong nước, gây thất thu cho ngân sách, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư Hoạt động đấu tranh chống buôn bán hàng giả góp phần tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển, bảo vệ người tiêu dùng, tác động tích cực đến quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta

1.2 Nội dung quản lý thị trường, chống buôn bán hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường

1.2.1 Ban hành các quyếhilđ n ̣,lquylđ nh, quy chế, xây dựng kế hoạch hoạhilđộng quản lý th hiờnng

Để xây dựng xây dựng lực lượng QLTT chính quy, chuyên nghiệp, hiện đại; tổ chức từ trung ương đến địa phương theo nguyên tắc tập trung, thống nhất,

Ủy Ban Thường Vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh QLTT quy định vị trí, chức năng, tổ chức; hoạt động kiểm tra, thanh tra chuyên ngành của lực lượng QLTT; cơ chế phối hợp và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; bảo đảm hoạt động, chế độ, chính sách đối với lực lượng QLTT Lực lượng QLTT là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm

phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng [[27]]

Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định Thẩm quyền của QLTT quy định các chức danh Kiểm soát viên thị trường, Đội trưởng Đội Quản

lý thị trường, Chi Cục trưởng, Cục trưởng có quyền: Phạt cảnh cáo, phạt tiền; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn theo quy định pháp luật (Điều 45) [[20]]

Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành quy định về hoạt động kiểm tra và

xử phạt vi phạm hành chính của QLTT Thông tư này quy định về hoạt động kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính của QLTT bao gồm: Đối tượng và nội dung kiểm tra; hình thức và căn cứ kiểm tra; thẩm quyền ban hành quyết định kiểm tra; tổ kiểm tra; trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan QLTT có thẩm quyền ban hành quyết định kiểm tra và trách nhiệm của công chức QLTT của Tổ kiểm tra và những người tham gia giúp việc Tổ kiểm tra; xây dựng, ban hành hoặc phê duyệt kế hoạch, phương án kiểm tra; tiếp nhận, xử lý thông tin về hành vi vi phạm pháp luật hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật; trình tự, thủ tục kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính Hoạt động kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính của

cơ quan QLTT trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật về sở hữu công nghiệp và quy định tại Thông tư này Thông tư quy định đối tượng áp dụng: Công chức QLTT; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính của QLTT; nguyên tắc kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính; đối tượng và nội dung kiểm tra; hình thức và căn cứ kiểm tra; thẩm quyền ban hành quyết định kiểm tra; trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan QLTT có thẩm quyền ban hành quyết định kiểm tra; trách nhiệm của công chức QLTT của Tổ kiểm tra và những người tham gia giúp việc Tổ kiểm tra [[2]]

Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành quy định về các hoạt động công vụ của công chức QLTT, trách nhiệm của công chức trong hoạt động công vụ, những việc không được làm trong hoạt động công vụ; các biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa và xử lý kỷ luật đối với vi phạm pháp luật của công chức trong hoạt động công vụ; trách nhiệm của công chức giữ các chức vụ lãnh đạo trong cơ quan QLTT đối với vi phạm pháp luật của công chức trong hoạt động công vụ; khen thưởng và thực hiện chế độ ưu đãi người có công đối với công chức có thành tích trong hoạt động công vụ Thông tư này quy định: Nguyên tắc hoạt động công vụ của công chức, các hoạt động công vụ của công chức, trách nhiệm của công chức trong hoạt động công vụ; những việc công chức không được làm trong hoạt động công vụ, các biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa đối với vi phạm pháp luật của công chức trong hoạt động công vụ; thẩm quyền, thủ tục áp dụng biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa đối với vi phạm pháp luật của công chức trong hoạt động công vụ, xử lý kỷ luật đối với công chức vi phạm pháp luật trong hoạt động công vụ, trách nhiệm của công chức lãnh đạo đối với vi phạm pháp luật của công chức trong hoạt động công vụ [[3]]

Cục trưởng Cục QLTT thực hiện chức năng nhiệm vụ được Bộ trưởng Bộ Công Thương giao thực hiện xây dựng và ra Quyết định định ban hành các Quy chế hoạt động của Cục QLTT để thống nhất chỉ đạo, điều hành hoạt động của QLTT từ TW đến địa phương các tỉnh, thành phố trực thuộc TW Hằng năm, căn cứ tình hình thị trường, yêu cầu công tác QLTT, theo sự chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quan QLNN cấp trên có thẩm quyền, Cục QLTT xây dựng kế hoạch kiểm tra của Cục trong năm tiếp theo trình Bộ trưởng Bộ Công Thương phê duyệt và triển khai tổ chức việc thực hiện Kế hoạch kiểm tra được phê duyệt gửi Thanh tra Bộ Công Thương, Sở Công Thương và Chi cục QLTT các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để biết, phối hợp công tác

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, Chi cục QLTT xây dựng và ban hành các quyết định, quy định, quy chế, kế hoạch hoạt động để hoạt

động của Chi cục, đảm bảo vận hành theo đúng quy định pháp luật; trình tự thủ tục và thời gian thực hiện; tăng cường vai trò trách nhiệm của các Đội QLTT, phòng chuyên môn thuộc Chi cục, góp phần thực hiện đúng vị trí chức năng và nhiệm vụ của Chi cục Từ năm 2014 đến năm 2018, Chi cục đã không ngừng xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện các văn bản sau:

Một là, các Quyết định ban hành các Quy chế của Chi cục QLTT như:

Quy chế tổ chức và hoạt động của Chi cục; Quy chế làm việc của Đội QLTT trực thuộc Chi cục; Quy chế làm việc của phòng chuyên môn trực thuộc Chi cục; Quy chế phối hợp giữa QLTT với Công an, Hải Quan, Thuế và Biên phòng trong công tác kiểm tra chống sản xuất và buôn bán hàng giả; Quy chế phối hợp kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả giữa các tỉnh địa bàn giáp ranh TPHCM, Đồng nai, Bình Dương, Tây Ninh và Long An; Quy chế quản lý, bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm hành chính tạm giữ hoặc tịch thu của Chi cục; Quy chế hoạt động phối hợp kiểm tra chuyên ngành; Quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố; Quy chế về thanh toán chi phí mua tin phục vụ công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả của Chi cục; Quy chế chi tiêu nội bộ của Chi cục; Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của Chi cục; Quy chế về bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, điều động, từ chức, miễn nhiệm công chức lãnh đạo Chi cục; Quy chế văn hóa công sở và quy tắc ứng xử của công chức, người lao động tại Chi cục; Quy chế đào tạo, bồi dưỡng công chức, người lao động tại Chi cục;Quy chế quản lý và sử dụng con dấu Chi cục; Quy chế quản lý, sử dụng xe ô tô của Chi cục; Quy chế hoạt động của Hội đồng thi đua, khen thưởng của Chi cục

Hai là, các Quyết định ban hành các Quy định của Chi cục QLTT/TP

như: Quy định về bảo quản hồ sơ, tài liệu hình thành trong hoạt động của Chi cục; Quy định về tiếp công dân, nhận, phân loại đơn, xử lý đơn khiếu nại, đơn tố

cáo của Chi cục; nội quy tiếp công dân tại trụ sở Chi cục; Quy định thực hiện phối hợp công tác giữa các Chi cục QLTT Phía Nam

Ba là, các kế hoạch của Chi cục như: Kế hoạch hoạt động công tác năm;

Kế hoạch kiểm tra chuyên đề; kế hoạch kiểm tra định kỳ; Kế hoạch kiểm tra chống buôn lậu, gian lận thương mại; Kế hoạch chống sản xuất, buôn bán hàng giả; Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, sản xuất buôn bán hàng và gian lận thương mại trước trong và sau tết Nguyên đán; Kế hoạch định kỳ chuyển đổi vị trí công tác công chức; kế hoạch bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, điều động, từ chức, miễn nhiệm công chức lãnh đạo Chi cục

1.2.2 Xây dựn ,l ban l ̣àn ̣l kế hoạc̣l vàl quyl hiơìn ̣l ̣oạhil quản l ýl hị l hiờnn lbuôn lbán ḷàn l iả

Xây dựng, ban hành kế hoạch và quy trình kiểm tra, kiểm soát thị trường buôn bán hàng giả là công việc rất cần thiết, nhằm thực hiện được mục tiêu đề ra

và có ý nghĩa tiên quyết đối với hiệu quả của hoạt động quản lý Lập kế hoạch hoạt động QLTT cho biết phương hướng hoạt động trong tương lai, làm giảm sự tác động của những thay đổi từ môi trường, tránh được sự lãng phí và dư thừa nguồn lực và thiết lập nên những tiêu chuẩn thuận tiện cho công tác kiểm tra Kế hoạch là một trong những công cụ có vai trò quan trọng trong việc phối hợp nỗ lực của các ngành chức năng cũng như các thành viên trong lực lượng Lập kế hoạch buộc cơ quan quản lý phải nhìn về phía trước, dự đoán được những thay đổi trong môi trường bên trong cơ quan quản lý và môi trường bên ngoài và cân nhắc các ảnh hưởng của chúng để đưa ra những giải pháp ứng phó kịp thời Diễn biến của việc kinh doanh hàng giả diễn ra hết sức phức tạp nên cần thiết phải dự đoán trước những tình huống bất ngờ, phức tạp để có thể ứng phó kịp thời khi sự việc xảy ra Xây dựng kế hoạch sẽ làm giảm được sự chồng chéo và những hoạt động làm lãng phí nguồn lực Xây dựng kế hoạch sẽ thiết lập được những tiêu chuẩn tạo điều kiện cho công tác kiểm tra đạt hiệu quả cao Nếu không có kế hoạch thì cơ quan quản lý sẽ bị mất phương hướng Xây dựng quy định quy

trình kiểm tra kiểm soát của cơ quan quản lý cũng hết sức cần thiết Quy trình kiểm tra là các bước để tiến hành công việc kiểm tra từ lúc bắt đầu tiếp nhận thông tin cho đến lúc kết thúc vụ việc Quy trình kiểm tra phải được xây dựng một cách thống nhất và phù hợp với các quy định Nhà nước Xây dựng quy trình kiểm tra, kiểm soát làm cho hoạt động của các cơ quan quản lý nằm trong khuôn khổ, tạo điều kiện cho việc triển khai thực hiện kiểm tra dễ dàng và đơn giản hơn mà vẫn tuân thủ theo các quy định pháp luật của Nhà nước Đồng thời, công tác giám sát hoạt động kiểm tra của cơ quan quản lý cũng chặt chẽ hơn, tránh được những tiêu cực xảy ra trong quá trình kiểm tra làm sai lệch kết quả gây hậu quả nghiêm trọng

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, Chi cục QLTT TPHCM xây dựng và triển khai thực hiện các kế hoạch hoạt động QLTT:

Một là, xây dựng, phê duyệt, ban hành Kế hoạch định kỳ: Căn cứ tình

hình thị trường, yêu cầu công tác quản lý thị trường trên địa bàn và kế hoạch kiểm tra định kỳ của Cục QLTT đã được phê duyệt, Chi cục QLTT yêu cầu các Đội Quản lý thị trường (gọi tắt là Đội QLTT) trực thuộc rà soát, tổng hợp, đề xuất danh sách tổ chức, cá nhân hoặc địa điểm, địa chỉ kinh doanh được kiểm tra theo kế hoạch trước ngày 10 tháng 12 hằng năm; Chi cục QLTT xây dựng, trình Cục trưởng xem xét, phê duyệt kế hoạch kiểm tra định kỳ của Chi cục trước ngày 20 tháng 12 hằng năm; Cục trưởng có quyết định ban hành kế hoạch định

kỳ của đơn vị mình trong năm tiếp theo trước ngày 31 tháng 12 hằng năm Kế hoạch định kỳ được triển khai đến cơ quan QLTT các cấp thực hiện theo quy định pháp luật

Hai là, xây dựng, ban hành kế hoạch chuyên đề: Căn cứ tình hình diễn

biến thị trường phát sinh những vấn đề, lĩnh vực, nội dung, địa bàn cần phải tập trung kiểm tra ngăn chặn tại địa phương trong từng thời điểm hoặc theo sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Cục trưởng, Chủ tịch UBND TPHCM, Chi cục trưởng yêu cầu các Đội QLTT trực thuộc rà soát,

tổng hợp, đề xuất danh sách tổ chức, cá nhân hoặc địa điểm, địa chỉ kinh doanh được kiểm tra theo chuyên đề; Chi cục trưởng chủ động xây dựng, quyết định ban hành kế hoạch chuyên đề Kế hoạch định kỳ được triển khai đến cơ quan QLTT các cấp thực hiện theo quy định pháp luật

Ba là, Kết thúc thời gian thực hiện Kế hoạch kiểm tra hoặc khi có yêu cầu

đột xuất, Chi cục QLTT có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo Cục trưởng kết quả kiểm tra trước ngày 10 tháng 11 hằng năm Trường hợp cần thiết phải bổ sung, sửa đổi nội dung Kế hoạch định kỳ đã được phê duyệt, Cục nghiệp vụ hoặc Cục cấp tỉnh báo cáo, trình Tổng cục trưởng xem xét, phê duyệt về việc điều chỉnh nội dung của kế hoạch định kỳ

Bốn là, Ngoài thực hiện kiểm tra theo kế hoạch, để tăng cường công tác

đấu tranh chống buôn bán hàng giả, lực lượng Quản lý thị trường còn thực hiện kiểm tra đột xuất khi phát hiện hành vi vận chuyển, buôn bán hàng giả, gian lận thương mại

Từ năm 2014 đến nay, Chi cục đã không ngừng xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện các kế hoạch sau: Kế hoạch hoạt động công tác năm về QLTT chống hàng giả; Kế hoạch kiểm tra chuyên đề hàng giả đối với các mặt hàng trọng mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, dược phẩm, dược liệu y học cổ truyền; kế hoạch kiểm tra định kỳ chống hàng giả; kế hoạch phối hợp các tỉnh giáp ranh TPHCM trong công tác chống sản xuất, buôn bán hàng giả; kế hoạch cao điểm chống buôn bán hàng trước trong và sau tết Nguyên đán

1.2.3.lTổlc̣ức thực hiện luật, quyếhilđ nh của Ṇàln ̀ớc về quản lý th hiờnng chống buôn bán hàng giả

Tổ chức bộ máy nhà nước, phối hợp của các cơ quan nhà nước trong việc

Quản lý nhà nước (viết tắt là QLNN) nhằm chống buôn bán hàng giả Cơ quan

QLNN xây dựng và ban hành các văn bản quản lý tới các cấp ngành, tổ chức, doanh nghiệp và người tiêu dùng, nhằm thực hiện các quyết định, kế hoạch Việc tổ chức bộ máy quản lý đối với các đơn vị chức năng cần được phân cấp và

tổ chức rõ ràng và phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan quản lý Nhà nước sử dụng bộ máy này để hoạch định các chiến lược, quy hoạch, chính sách, các văn bản pháp quy khác về quản lý thương mại giúp cho doanh nghiệp

và người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin về các văn bản của Nhà nước và chính sách pháp luật chống kinh doanh hàng giả Tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật, các quy định của quốc tế và quốc gia về hoạt động chống kinh doanh hàng giả, hướng dẫn tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh thực hiện đúng quy định pháp luật Biện pháp kinh tế tác động trực tiếp đến tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh và người tiêu dùng; giải quyết mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng người tiêu dùng Biện pháp giáo dục tác động tích cực vào nhận thức và hành động của các chủ thể thương mại cả về vấn đề kinh tế và pháp luật, những quy định hành chính cũng như quy phạm pháp luật bắt buộc các đối tượng quản lý phải thực thi theo hệ thống pháp luật, chính sách thương mại trong nước và quốc tế Biện pháp hành chính tác động đến chủ thể hoạt động thương mại phải được tinh giản, gọn nhẹ, kịp thời và chính xác

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, Chi cục QLTT chỉ đạo, điều hành các Phòng chuyên môn và Đội QLTT tổ chức thực hiện các Kế hoạch kiểm tra đã ban hành

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, Đội trưởng Đội QLTT triển khai đến công chức trực thuộc tổ chức thực hiện kế hoạch của Chi cục Đội trưởng có trách nhiệm ban hành Quyết định kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong sản

xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ (gọi tắt là Quyết định kiểm tra) đối với tổ

chức, cá nhân được kiểm tra theo kế hoạch; tổ chức, chỉ đạo, điều hành việc kiểm tra theo kế hoạch kiểm tra; tổng hợp, báo cáo Chi cục trưởng cấp trên trực tiếp kết quả kiểm tra theo kế hoạch khi hết thời gian thực hiện kế hoạch kiểm tra hoặc khi có yêu cầu đột xuất

Cơ quan QLTT khi thực hiện quá trình thanh tra, kiểm tra có quyền và trách nhiệm sau: Yêu cầu tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin, tư liệu và trả lời những vấn đề cần thiết phục vụ công tác thanh tra về xuất xứ hàng hóa Xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử

lý vi phạm pháp luật về hàng giả theo quy định của pháp luật

Cơ quan QLTT kiểm soát và điều chỉnh việc thực hiện mục tiêu phát triển thương mại đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các cấp và các ngành, giữa trung ương và địa phương, giữa trong nước và quốc tế Để công tác kiểm tra, kiểm soát của nhà nước đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển thương mại, đòi hỏi bộ máy tổ chức và nhân sự phải phù hợp, kỹ thuật và trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ kiểm soát phải được tăng cường Đồng thời phải kết hợp hệ thống kiểm soát với các hệ thống khác của QLNN như thông tin, hoạch định, kiểm toán, thanh tra

Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm pháp luật về hoạt động buôn bán hàng giả Dựa vào kết quả thanh tra, kiểm tra đối chiếu với các quy định trong văn bản pháp luật đã ban hành, các cơ quan QLNN thực hiện xử lý các vi phạm kinh doanh hàng giả Thực hiện và giải quyết khiếu nại, tố cáo cần được điều tra và xử lý một cách công minh và nghiêm túc sẽ tạo dựng niềm tin ở Doanh nghiệp và người tiêu dùng Để công tác giải quyết khiếu nại và tố cáo được thực hiện thường xuyên, liên tục và có căn cứ, hiệu quả thì nhà nước cần phải có một cơ chế đơn giản nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức thực hiện khi có sai phạm Điều này đặc biệt với người tiêu dùng, đây là đối tượng gánh chịu trực tiếp các hậu quả của các sai phạm của đối tượng kinh doanh hàng giả Tuy nhiên, người tiêu dùng lại đang có tâm lý e ngại khi đi khiếu nại, tố cáo

Do đó, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm là một trong những nhiệm

vụ hết sức quan trọng mà các cơ quan QLNN cần nghiêm chỉnh thực hiện nhằm tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ được quyền lợi của người tiêu

dùng, tăng thêm niềm tin của người dân vào QLNN nhằm chống kinh doanh hàng giả

1.2.4 Kiểm tra, giám sát hoạhilđộng quản lý th hiờnng chống buôn bán hàng giả

Kiểm tra, giám sát hoạt động QLTT rất quan trọng; nhằm theo dõi quá

trình hoạt động của cơ quan QLTT các cấp từ Trung ương (viết tắt là TW) đến

địa phương một cách thường xuyên, đảm bảo các đơn vị hoạt động đúng quy định của pháp luật, theo đúng định hướng chiến lược quy hoạch phát triển của địa phương và của cả nước; đồng thời phát hiện, ngăn chặn và điều chỉnh kịp thời những sai lệch và vi phạm trong hoạt động QLTT

Để thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát hoạt động QLTT, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Quyết định số 20/2008/QĐ-BCT ngày 31/7/2008 ban hành “Quy chế kiểm tra nội bộ việc chấp hành pháp luật trong hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính của lực lượng QLTT” Quy chế này quy định thực hiện công tác Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động QLTT như sau:

- Quy định về kiểm tra nội bộ việc chấp hành pháp luật trong hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính của lực lượng QLTT gồm: Kiểm tra của Cục QLTT đối với cơ quan, công chức QLTT các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; kiểm tra của Chi cục QLTT tỉnh, thành phố đối với cơ quan, công chức QLTT thuộc địa phương

- Áp dụng đối với cơ quan, công chức lực lượng QLTT ở trung ương, địa phương và Giám đốc Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

- Kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật trong hoạt động kiểm tra và

xử lý vi phạm hành chính của lực lượng QLTT là trách nhiệm, công việc thường xuyên của thủ trưởng cơ quan QLTT các cấp nhằm đảm bảo việc thi hành nghiêm chỉnh các các quy định của pháp luật về kiểm tra kiểm soát thị trường và

xử lý vi phạm hành chính; đồng thời phát hiện biểu dương kịp thời những nhân