Quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng lý tự trọng thành phố hồ chí minh

Chỉ đạo, tổ chức thực hiện đổi mới công tác sử dụng, bảo quản thiết bị dạy học trong nhà trường 3.2.4.. Lý do chọn đề tài Các văn kiện của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã xác định mục tiê

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN VĂN CHIẾN

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÝ TỰ TRỌNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN VĂN CHIẾN

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG THÀNH PHỐ PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THA ̣C SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Chuyên nga ̀nh: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8.14.01.14

Người hướng dẫn khoa ho ̣c: PGS.TS Nguyễn Văn Tứ

NGHỆ AN – 2018

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

TT Từ ngữ được viết tắt Chữ viết tắt

6 Học sinh – Sinh viên HS-SV

7 Phương tiện dạy học PTDH

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4 Giả thuyết khoa học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

6 Phương pháp nghiên cứu

7 Những đóng góp của luận văn

8 Cấu trúc của luận văn

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.3 Một số vấn đề chủ yếu về thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.4.1 Sự cần thiết quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.4.2 Quản lý việc xác định vị trí, tầm quan trọng của thiết bị dạy học và xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.4.3 Quản lý việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện đầu tư mua sắm, khai thác, sử dụng thiết bị dạy học

1.4.4 Quản lý đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác thiết bị dạy học ở trường CĐ nghề 1.4.5 Quản lý việc thanh tra, kiểm tra, đánh giá công tác thiết bị ở trường cao đẳng nghề

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý thiết bị dạy học ở trường CĐ nghề

Kết luận chương 1

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÝ TỰ TRỌNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát về khảo sát, nghiên cứu thực trạng

2.2 Khái quát về Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh

2.3 Thực trạng thiết bị dạy học ở Trường cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở Trường cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

Kết luận chương 2

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÝ TỰ TRỌNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp

3.2 Giải pháp quản lý thiết bị dạy học ở Trường cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

3.2.1 Bồi dưỡng nhận thức cho cán bộ, giảng viên nhà trường về sự cần thiết phải đổi mới công tác quản lý thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo

3.2.2 Kế hoạch hóa công tác đầu tư thiết bị dạy học của Nhà trường theo hướng đồng bộ

và hiện đại hóa

3.2.3 Chỉ đạo, tổ chức thực hiện đổi mới công tác sử dụng, bảo quản thiết bị dạy học trong nhà trường

3.2.4 Đổi mới kiểm tra, đánh giá việc sử dụng, bảo quản thiết bị dạy học

3.2.5 Đảm bảo các điều kiện để nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị dạy học

3.3 Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất

Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL và GV về việc quản lý, bảo trì TBDH

Bảng 3.1 Đánh giá sự cần thiết của các giải pháp đề xuất

Bảng 3.2 Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Các văn kiện của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã xác định mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; giáo dục là quốc sách hàng đầu; phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành; lý luận gắn liền vối thực tiễn; phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với việc tiến bộ khoa học - công nghệ, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động

Một trong những mục tiêu, nhiệm vụ của GD-ĐT của nước ta hiện nay là đào tạo (ĐT), phát triển nguồn nhân lực Nâng cao dân trí, phát triển nhân lực, bồi dưỡng nhân tài là mục tiêu phát triển GD-ĐT Chỉ có thể thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước một cách nhanh chóng và bền vững trong thời đại kinh tế tri thức

và cuộc cách mạng 4.0 bằng việc ưu tiên phát triển nguồn nhân lực, cung cấp đầy đủ nhân lực được đào tạo Quyết định số 579/ QĐ-TTg ngày 19/4/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011-

2020 [37] đã khẳng định mục tiêu đưa nhân lực Việt Nam trở thành nền tảng và lợi thế quan trọng nhất để phát triển bền vững đất nước, hội nhập quốc tế và ổn định xã hội, nâng trình độ năng lực cạnh tranh của nhân lực nước ta lên mức tương đương các nước tiên tiến trong khu vực, trong đó một số mặt tiếp cận trình độ các nước phát triển trên thế giới

Cùng với hệ thống các cơ sở giáo dục đại học, hệ thống giáo dục nghề nghiệp nói chung và các trường cao đẳng nghề đang giữ vai trò quan trọng trong việc cung ứng nguồn nhân lực được đào tạo Hoạt động của các trường cao đẳng nghề sẽ tạo nên sự phân bố trong lao động động hiện nay, khắc phúc tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” trong nguồn lực lực của Việt Nam

Chính vì vậy, đối với giáo dục nghề nghiệp, Nghị quyết 29 của Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI Đảng) về đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế [15] đã khẳng định, ĐT nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ ĐT kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế

Đổi mới toàn diện các phương diện của giáo dục - đào tạo, trong đó có cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là điều kiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ

“nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Thiết bị dạy học (TBDH) là một trong những điều kiện trực tiếp góp phần bảo đảm và nâng cao chất lượng đào tạo bên cạnh các điều kiện bảo đảm khác như chất lượng đội ngũ giáo viên; chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy Đối với các trường kỹ thuật, vai trò của TBDH được khẳng định rất rõ ràng: muốn đào tạo tay nghề cho HS-SV phải có máy móc thiết bị để dạy nghề, đó là những phương tiện cần thiết để chuyển tải thông tin, kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành cho HS-SV Việc đầu tư, trang bị TBDH hợp lý, phù hợp với ngành nghề đào tạo có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động dạy nghề Bên cạnh đó, việc quản lý, sử dụng, bảo quản máy móc TBDH hiệu quả cũng là một trong vấn đề không thể thiếu trong việc góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đang là mối quan tâm hàng đầu của các trường dạy nghề trong cả nước

Đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường là không ngừng

nỗ lực nâng cao chất lượng đào tạo, một trong những nhiệm vụ trước mắt là tăng

cường TBDH và xây dựng đổi mới hệ thống quản lý cơ sở vật chất – thiết bị dạy học sao cho hiệu quả nhất [42]

Thực tế những năm gần đây, việc đầu tư TBDH cho Nhà trường đã được quan tâm nhưng vẫn còn hạn chế, dẫn đến ảnh hưởng nhiều đến hoạt động dạy và học, chưa đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng đào tạo; việc đầu tư TBDH chưa đúng mức, đồng bộ, chưa mang tính chiến lược Mặt khác, cho dù TBDH đã được trang bị nhưng sử dụng chưa hợp lý, hiệu quả sử dụng thấp hoặc gần như không sử dụng đã làm lãng phí nguồn lực của nhà trường nói riêng và của xã hội nói chung, điều đó dẫn tới chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH-HĐH đất nước Nhà trường đã nhìn nhận một số hạn chế trong quản lý TBDH làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy và học, vì thế việc đổi mới quản lý và đầu tư trang thiết bị

đã có nhiều thay đổi hướng theo yêu cầu của hoạt động dạy học Sự chuyển biến ấy

đã từng bước thu được những kết quả nhất định nhưng vẫn tồn tại tình trạng TBDH vừa thiếu về số lượng vừa chưa quan tâm đúng mức đến công tác quản lý TBDH Công tác bảo quản bị coi nhẹ dẫn đến tình trạng TBDH mau xuống cấp; trình độ nhận thức của Giảng viên (GV) về việc sử dụng và ứng dụng TBDH vào đổi mới phương pháp dạy học còn hạn chế, công tác quản lý TBDH ở các khoa nghề còn chưa được quan tâm chỉ đạo sâu sát, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dạy

và học

Từ những lý do nói trên, chúng tôi chọn đề tài “Quản lý thiết bị dạy học ở

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh” để nghiên cứu, nhằm góp

phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đào tạo nguồn nhân lực của các trường cao đẳng nghề trong bối cảnh đổi mới hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất một số giải pháp quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề trong bối cảnh đổi mới hiện nay

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Trong thời gian vừa qua, công tác quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng

Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh còn một số hạn chế mà nguyên nhân chính là do chưa đổi mới công tác quản lý thiết bị dạy học Có thể nâng cao hiệu quả của công tác quản lý thiết bị dạy học nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp đổi mới công tác quản lý thiết bị dạy học dựa trên cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý thiết bị dạy học ở các trường cao đẳng nghề

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công tác quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

- Đề xuất giải pháp quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng

TP Hồ Chí Minh

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các văn kiện, tài liệu, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp về vấn đề nghiên cứu, làm cơ sở pháp lý của việc quản lý TBDH ở các cơ

sở đào tạo

- Hệ thống hóa, phân tích tổng hợp các tài liệu trong và ngoài nước về vấn đề nghiên cứu để phục vụ nghiên cứu lý luận

6.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Khảo sát thực tế, điều tra, thăm do ý kiến, phân tích, tổng hợp số liệu để phục

vụ cho nhiệm vụ nghiên cứu thực trạng cũng như thăm dò các giải pháp được đề xuất

TP HCM

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý thiết bị dạy học ở Trường cao

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Lý luận và thực tiễn là hai mặt của quá trình nhận thức; nhận thức phải dựa trên thực tiễn Ngay từ khi hình thành cơ chế GD-ĐT, cơ chế truyền thụ tri thức, kinh nghiệm của thế hệ trước cho thế hệ sau, từ phạm vi cộng đồng này sang cộng đồng khác của con người, những yếu tố hỗ trợ quá trình phát - nhận đã được nhìn nhận như là những công cụ GD, công cụ DH CSVC nói chung và PTDH nói riêng được hình thành, phát triển song hành với sự phát triển, tiến bộ của kho tàng tri thức loài người cũng như cách thức mà loài người lưu giữ, truyền thụ những tri thức đó V.Lênin đã định nghĩa quá trình nhận thức biện chứng như sau: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, của nhận thức thực tại khách quan” Lý thuyết phải đem vận dụng vào thực tiễn và thông qua thực tiễn những vấn đề trong lý thuyết mới được chứng minh và làm sáng tỏ một cách cụ thể

Chính vì vậy, trên thế giới, đã có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu liên quan đến PTDH từ nhiều góc độ khác nhau

Nhà giáo dục Slovakia-J.A.Cômenxki (1592-1670) đã khẳng định, điều cần thiết là khởi điểm của nhận thức bao giờ cũng xuất phát từ cảm giác Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của tính trực quan, rằng: kiến thức càng dựa nhiều vào cảm giác thì

nó càng xác thực; tính trực quan tạo ra khả năng làm cho nhà trường trở nên sinh động, nó dạy cho học sinh hiểu và nghiên cứu thực tế một cách độc lập [B.P.Êxipôp

( chủ biên) (1977), Những cơ sở lý luận dạy học, tập 1, Nxb Giáo dục, Hà Nội]

Trong tác phẩm “Phép dạy học vĩ đại”, Slovakia-J.A.Cômenxki đã viết “…không có

gì hết trong trí não nếu như trước đây không có gì trong cảm giác Vì thế, tất nhiên bắt đầu dạy - học không thể bắt đầu từ sự giải thích bằng lời về các sự vật mà phải

từ sự quan sát trực tiếp chúng ”, và rút ra nguyên tắc “lời nói không bao giờ đi trước

sự vật” [46]

Các nhà giáo dục học J.J.Rútxô (1712-1778), J.H.Pextalôzi (1746-1827) phát triển những luận đề về trực quan trên cơ sở Tâm lý học Theo các tác giả đó, trực quan là cơ sở xuất phát để tạo ra những hình ảnh, để biến những biểu tượng chưa rỏ ràng thành những biểu tượng rỏ ràng, chính xác; tính trực quan là phương thức, phương tiện dẫn tới sự phát triển của tư duy [20]

Tác giả V.G.BêlinSki (1811-1848) đã có đóng góp to lớn vào sự phát triển lý thuyết trực quan trong hoạt động dạy học Tư tưởng của ông gắn liền với tư tưởng dạy học phát triển Với nhà giáo dục K.Đ.Usinxki (1824-1870) thì nguyên tắc trực quan trong hoạt động dạy học đã được nâng lên một trình độ cao hơn Ông cho rằng trực quan là cái ban đầu và là nguồn gốc của mọi tri thức, cảm giác cung cấp tài liệu cho hoạt động trí tuệ của con người; làm cho quá trình lĩnh hội tri thức của người học trở nên dễ dàng, tự giác, có ý thức và vững chắc hơn; tạo ra hứng thú học tập cho người học, là phương tiện tốt nhất giúp người dạy gần gũi người học và là phương tiện quan trọng để phát triển tư duy cho người học [46]

Ở các nước phát triển, hoạt động GD-ĐT nói chung và hoạt động dạy học nói riêng, PTDH là điều kiện cơ bản để tổ chức hoạt động của một cơ sở GD Trong hệ thống các tiêu chí kiểm định chất lượng giáo dục, PTDH chiếm một vị trí quan trọng Chính vì vậy, trong các nghiên cứu của các nhà khoa học, các nhà quản lý, CSVC và PTDH được khẳng định về tính chất quan trọng; những vấn đề liên quan đến hệ thống, quy mô PTDH, quá trình quản lý, khai thác sử dụng,…cũng được nghiên cứu, xác định những nguyên tắc và giải pháp Đặc biệt, vấn đề sử dụng, quản lý PTDH theo định hướng phát triển năng lực người học, đáp ứng chuẩn đầu ra, đảm bảo thực hiện chất lượng giáo dục đã có nhiều kiến giải mang tính khoa học, thực tiễn và có

hiệu quả Chính những kết quả nghiên cứu của thế giới liên quan đến PTDH trong hoạt động dạy – học đã được tiếp thu, vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam hiện nay

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

- Tăng cường đầu tư xây dựng CSVC-TBDH cho các trường học thành một

hệ thống đồng bộ và hiện đại góp phần đổi mới phương pháp dạy - học, nhằm đào tạo các học sinh tốt nghiệp có đủ năng lực kỹ năng nghề nghiệp, đáp ứng đòi hỏi trước mắt và lâu dài của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước TBDH là một thành tố của quá trình dạy học, được hình thành và phát triển cùng với lịch sử hình thành và phát triển của quá trình dạy học Lúc đầu khi xã hội còn ở trình độ phát triển thấp nhà trường ở trạng thái đơn giản, cơ sở vật chất và TBDH có nội hàm đơn giản Khi kinh

tế, xã hội và giáo dục ngày càng phát triển thì TBDH ngày càng phát triển nhiều về

số lượng, đa dạng về mẫu mã và chủng loại, thì vấn đề đặt ra là làm sao để tổ chức quản lý việc sử dụng TBDH cho hiệu quả Đây là nhiệm vụ nặng nề đối với các cấp quản lý giáo dục, mà trực tiếp là những nhà quản lý ở các cơ sở giáo dục Chính vì vậy, vấn đề quản lý cơ sở vật chất trường học nói chung và quản lý việc sử dụng TBDH nói riêng đã được nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu

- Nhiều chuyên luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường đã đề cập đến việc quản lý CSVC-TBDH như là một yếu để đảm bảo chất lượng GD-ĐT Trong công trình “Kiểm định chất lượng trong giáo dục đại học” tác giả Nguyễn Đức Chính

và các cộng sự đã trình bày cơ sở lý luận về đảm bảo và KĐCL trong ĐH, đã ban hành bộ tiêu chí đánh giá CL và điều kiện ĐBCL ĐT Trong đó có tiêu chí về hạ tầng

cơ sở, thông tin thư viện (TC21, 22) Bên cạnh đó các tác giả đã đưa ra các phụ lục

về các quy chuẩn xây dựng CSVC phục vụ ĐT [8] Công trình “Quản lý giáo dục” (Bùi Minh Hiền chủ biên), đã đề cập đến các vấn đề lí luận về vai trò của PTDH trong sự phát triển hệ thống GD quốc dân, phân loại các nhóm PTDH mà người QL cần bao quát và đưa ra một số nguyên tắc và giải pháp QL PTDH ở các cơ sở GD

trong giai đoạn hiện nay [26] Tác giả Thái Văn Thành khi nghiên cứu về quản lý giáo dục và quản lý nhà trường, đã xác định việc quản lý CSVC-TBDH như là một nội dung quản lý quan trọng của các chủ thể quản lý [36] Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Quang, trong Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục”, cho rằng PTDH là bao gồm mọi thiết bị kỹ thuật từ đơn giản đến phức tạp được dùng trong quá trình DH để làm dễ dàng cho sự truyền đạt và tiếp thu kiến thức, kỹ năng,

kỹ xảo [33] Tác giả Nguyễn Văn Hộ trong công trình “Lý luận dạy học”, đã nêu ý nghĩa, vai trò của PTDH trong hoạt động DH; đã liệt kê các PTDH phổ biến được sử dụng trong các nhà trường phổ thông hiện nay [28]

- Nhiều công trình đã đề cập đến những vấn đề cụ thể của công tác quản lý CSVC-TBDH trong các cơ sở GD Công trình “Phương tiện dạy học”, tác giả Tô Xuân Giáp đã đưa ra những cơ sở phân loại và phân loại PTDH, cách thức lựa chọn, thiết kế, chế tạo, sử dụng PTDH và các điều kiện để đảm bảo sử dụng có hiệu quả PTDH Theo tác giả, PTDH được sử dụng đúng, có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều [23] Trong cuốn “Một số vấn đề lí luận và thực tiễn của việc xây dựng sử dụng CSVC và TBDH ở trường phổ thông Việt Nam” (Trần Quốc Đắc, chủ biên) đã đưa ra các quan điểm làm cơ sở cho việc sử dụng TBDH, xác định vị trí, vai trò của CSVC - TBDH ở trường THPT [17] Công trình “Thiết bị dạy học và ứng dụng CNTT trong dạy học” của tác giả Lê Huy Hoàng (1998) đã nêu khái quát chung về PTDH, trình bày về cách sử dụng thiết bị nghe nhìn có hiệu quả và ứng dụng CNTT trong dạy học [27] Bằng việc giới thiệu công nghệ giáo dục kỹ thuật và dạy nghề (được dịch từ nguyên bản tiếng Pháp

“L'ingÐnierie de la formation professionnelle et technique”) [45] đã nêu lên vai trò của công tác tổ chức CSVC trong việc xây dựng chương trình đào tạo GD kỹ thuật

và dạy nghề; hướng dẫn triển khai nội dung thiết bị đào tạo theo mô phỏng trong môi trường chuyên nghiệp nhằm thực hiện đào tạo kỹ thuật và dạy nghề dựa trên phương pháp tiếp cận theo năng lực

- Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học đã trực tiếp hay gián tiếp đề cập đến vị trí, vai trò, nội dung, cách thức quản lý PTDH trong các cơ sở giáo dục Tác giả Đặng Quốc Bảo khi nghiên cứu các biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC - kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học ở trường THPT công lập

Tp Hồ Chí Minh, đã khảo sát và phân tích thực trạng QL CSVC - kỹ thuật ở một số trường tại Tp Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất các biện pháp QL của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC - kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học ở trường THPT công lập tại Tp Hồ Chí Minh Tác giả đã nhìn nhận vấn đề hiệu quả sử dụng nguồn lực CSVC trong phạm trù tổng thể về QL nhà trường, dưới góc độ KT-XH -

sư phạm [2] Với đề tài “Sử dụng hiệu quả các thiết bị, PTDH trong trường THCN -

2000”, tác giả Hồ Viết Lương đã trình bày các quan điểm lý luận, GD liên quan đến

sử dụng hiệu quả, thực hiện điều tra thực trạng về ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau đến kết quả DH, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện sử dụng PTDH

tại các trường TCCN có hiệu quả [Hồ Viết Lương, CN đề tài (2000), Sử dụng hiệu

quả các thiết bị, PTDH trong trường trung cấp chuyên nghiệp, đề tài khoa học cấp

Bộ] Tác giả Ngô Quang Sơn đã đề cập đến một số biện pháp QL nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị GD, ứng dụng CNTT và truyền thông tại các Trung tâm

GD thường xuyên và Trung tâm học tập cộng đồng [44]

- Trên các tạp chí khoa học, đã đăng tải nhiều bài viết của các nhà khoa học, nhà QL GD, các nhà sư phạm viết về các vấn đề liên quan Các tạp chí khoa học như: tạp chí Giáo dục, tạp chí Khoa học Giáo dục, tạp chí Thiết bị giáo dục, các tạp chí của các trường đại học, các cơ quan nghiên cứu, đã đăng tải nhiều công trình nghiên cứu lý luận về xây dựng hệ thống CSVC-TBDH nhằm nâng cao CL ĐT, gắn lý thuyết với thực hành, ĐT đáp ứng nhu cầu xã hội, theo tiêu chí ĐBCL hiện nay Nhiều luận

án, luận văn chuyên ngành quản lý giáo dục cũng đã đề cập đến công tác quản lý CSVC-TBDH;.…Tác giả Nguyễn Thị Hoa đã đề xuất một số giải pháp nâng cao

hiệu quả quản lý CSVC-TBDH ở Trường Cao đẳng Kỹ Thuật Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh [29]

- Tuy nhiên, vấn đề quản lý trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy học trong các nhà trường, nhất là trong các trường dạy nghề chưa được nghiên cứu một cách đầy

đủ và có hệ thống Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế tri thức và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hoạt động đào tạo nguồn nhân lực của các trường cao đẳng nghề cần phải đổi mới mạnh mẽ trên nhiều phương diện khác nhau Chính vì vậy, nghiên cứu về quản lý TBDH phải tiếp cận từ tiêu chí đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu xã hội Trong điều kiện Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Trọng TP Hồ Chí Minh đang tiếp tục đa ngành khóa, không chỉ đào tạo các ngành kỹ thuật mà còn đào tạo các ngành kinh tế, ngoại ngữ, tin học, và các ngành nghề khác, việc quản lý TBDH cần phải tiếp tục được đổi mới toàn diện hơn Vì vậy, đề tài của chúng tôi sẽ tập trung nghiên cứu vấn đề quản lý TBDH trong bối cảnh hiện nay, nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả sử dụng CSVC-TBDH, đáp ứng tốt hơn các hoạt động của nhà trường

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Dạy học và thiết bị dạy học, phân loại thiết bị dạy học

1.2.1.1 Dạy học

Dạy học là truyền đạt lại những kiến thức, kinh nghiệm, đưa đến những thông tin khoa học cho người khác tiếp thu một cách có hệ thống, có phương pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế Dạy học là hoạt động diễn ra trên hai tuyến song hành giữa người dạy và người học Bởi vậy, quá trình dạy học chỉ đạt được kết quả khi có sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa người dạy và người học trên tất cả các khâu Dạy học được thực hiện bởi các yếu tố có quan hệ mật thiết với nhau: mục tiêu, chủ thể và đối tượng, nội dung, phương pháp dạy học, môi trường và điều kiện dạy học, các phương tiện dạy học

1.2.1.2 Thiết bị dạy học

TBDH được hiểu là toàn bộ các phương tiện vật chất được sử dụng trong giảng dạy - học tập và trong các hoạt động giáo dục khác Hệ thống CSVC-TBDH bao gồm: từ các công trình xây dựng (như lớp học, phòng làm việc, phòng thí nghiệm, xưởng trường…); sân chơi, bãi tập, vườn thực nghiệm đến các trang thiết bị chuyên dùng, thiết bị giảng dạy các môn học, thiết bị nghe nhìn… TBDH là một hệ thống đa dạng về chủng loại và phức tạp, không đồng bộ, không ổn định trong việc quản lý và

sử dụng

1.2.1.3 Phân loại thiết bị dạy học

- Cho đến nay các nhà giáo dục vẫn có nhiều quan điểm khác nhau khi bàn về cách phân loại TBDH Mỗi quan điểm dựa trên tính chất, cấu tạo và mức độ sử dụng TBDH trong quá trình dạy học trong luận văn này Chúng tôi phân loại thiết bị dạy học theo quan điểm của tác giả Thái Duy Tuyên [40], căn cứ vào nhiệm vụ dạy học TBDH được phân thành 4 loại phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp trong quá trình dạy học

Loại thứ nhất: thiết bị truyền thụ nhận thức rất đa dạng, nhằm hỗ trợ cho con

người trong quá trình nắm kiến thức Gồm các nhóm sau, nhóm các vật thật (nguyên bản) và những phương tiện tái hiện các hiện tượng tự nhiên, kỹ thuật và sản xuất như các thí nghiệm biểu diễn Nhóm các hình ảnh của hiện tượng tự nhiên và xã hội như:

mô hình, tranh, bảng vẽ, phim đèn chiếu, phim điện ảnh, băng ghi âm nhóm các dụng cụ mô tả các vật và hiện tượng bằng ký hiệu, bằng lời và các hình thức ngôn ngữ tự nhiên và nghệ thuật như: sách vở, băng, bản thiết kế Nhóm các phương tiện

kỹ thuật như: máy chiếu phim, máy ghi âm (để sử dụng các tài liệu nghe - nhìn) và các máy kiểm tra nhằm thực hiện mối liên hệ ngược của quá trình dạy học:

Loại thứ 2: các thiết bị dùng để rèn luyện kỹ năng Loại này cũng có thể chia

thành 3 nhóm sau; các dụng cụ rèn luyện kỹ năng thực hành các kiến thức tự nhiên

và xã hội như dụng cụ thực hành; Lý, Hóa, Sinh; Sân chơi, bãi tập, phòng thể dục,

nhạc, họa, câu lạc bộ và các dụng cụ kèm theo để rèn luyện kỹ năng thực hành cho hoạt động thẩm mỹ; Xưởng trường, vườn trường, ruộng thí nghiệm nhằm giáo dục

kỹ năng thực hành cho giáo dục kỹ thuật tổng hợp và lao động:

Loại thứ 3: Các thiết bị hỗ trợ cho hoạt động dạy học như: bút, giấy, bàn, ghế,

tủ, giá sách, màn tối;

Loại thứ 4: Là trường sở: gồm lớp học, xưởng trường câu lạc bộ, nhà thể dục,

chỗ hội họp, văn phòng, phòng hiệu trưởng

Trong các cơ sở giáo dục, còn có nhiều thuật ngữ để phân chia TBDH theo các

cách tiếp cận khác nhau Thiết bị dạy học và giáo dục bao gồm: vật liệu; mẫu vật

mô hình; tranh ảnh; bản đồ; dụng cụ thí nghiệm; dụng cụ lao động dạy nghề; vật tư;

máy móc thiết bị phục vụ công tác dạy và học, hướng nghiệp Sách báo là một bộ

phận của CSVC - TBDH, là công cụ phương tiện của giáo viên và học sinh, vì thế xây dựng tủ sách nghiệp vụ cho giáo viên, tủ sách tham khảo dạy thêm và tủ sách giáo khoa cho học sinh là một trong những nhiệm vụ cấp bách Các báo chí chủ yếu như báo giáo dục và thời đại, báo nhân dân, báo địa phương, tạp chí giáo dục cũng

cần có đầy đủ để tham khảo Đồ dùng học sinh bao gồm đồ dùng, dụng cụ học tập

của học sinh, bảng, bàn ghế Bàn ghế học sinh phải theo đúng tiêu chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT và LĐ-TB&XH

1.2.2 Quản lý và quản lý thiết bị dạy học

1.2.2.1.Quản lý

- Quản lý về cơ bản và trước hết là tác động đến con người để họ thực hiện, hoàn thành những công việc được giao; để họ làm những điều bổ ích, có lợi Điều đó đòi hỏi ta phải hiểu rõ và sâu sắc về con người như: cấu tạo thể chất, những nhu cầu, các yếu tố năng lực, các quy luật tham gia hoạt động (tích cực, tiêu cực) Xét trên phương diện nghĩa của từ, quản lý thường được hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó

- Theo nghĩa chữ Hán, “quản” là trông nom, “lý” là sắp đặt lo liệu công việc Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật, đang là vấn đề được sự quan tâm nhiều nhất của các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu lý luận quản lý

- Theo Từ điển tiếng Việt, quản lý là chức năng và hoạt động của hệ thống có

tổ chức thuộc các giới khác nhau (sinh học, kỹ thuật, xã hội) bảo đảm giữ gìn một cơ cấu ổn định nhất định, duy trì sự hoạt động tối ưu và bảo đảm thực hiện những chương trình và mục tiêu của hệ thống đó Một cách tiếp cận khác, quản lý là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định [41]

- Theo Mary Parker Follet thì quản lý là nghệ thuật khiến công việc được làm bởi người khác Tác giả F.Taylor cho rằng, quản lý là thông qua người khác để đạt được mục tiêu của mình

-Theo Mary Parker Pollet (1868-1933) cho rằng: “Quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc được thực hiện thông qua người khác” Tư tưởng quản lý của Follet gồm một số điểm dựa trên việc giải quyết mối quan hệ con người không phải bằng

áp chế, thỏa hiệp mà bằng sự thống nhất Các tư tưởng của Bà mở ra hướng tiếp cận

và khai phá một số nội dung của thuyết quan hệ con người Follet cho rằng, trong công việc quản lý, cần chú trọng tới những người lao động với toàn bộ đời sống của

họ, bao gồm cả yếu tố kinh tế, tinh thần và tình cảm Con người luôn gắn liền với nhau trong một tổ chức nhất định mà sự hòa hợp, thống nhất giữa họ sẽ tạo ra nền tảng của các tổ chức và trở thành động lực cho tổ chức phát triển và đó cũng là thực chất của quản lý

- Theo tác giả Thái Văn Thành: Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra [36]

- Như vậy, có thể nói: Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những người cộng sự khác nhau cùng chung một tổ chức; Quản lý là những tác động

có mục đích lên những tập thể người, thành tố cơ bản của hệ thống xã hội; Quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội Quản lý ngày nay được coi

là một trong năm nhân tố phát triển kinh tế-xã hội, bao gồm: vốn, nguồn nhân lực, khoa học kỹ thuật, tài nguyên và quản lý Trong đó quản lý có vai trò mang tính quyết định sự thành công

Tóm lại, quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi, hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp quy luật khách quan

1.2.2.2 Quản lý thiết bị dạy học

- Quản lý TBDH là tác động có mục đích của người quản lý nhằm xây dựng, phát triển, bảo quản và sử dụng có hiệu quả hệ thống TBDH, nhằm phục vụ đắc lực

cho công tác đào tạo Trong quản lý TBDH đó là sự tác động của nhà quản lý TBDH

đến GV, HS và các lực lượng khác trong xã hội nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

- TBDH được đầu tư trang bị đến đâu thì việc quản lý cũng phải tương ứng đến đó Kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ ra rằng, TBDH chỉ phát huy tốt tác dụng trong dạy học - giáo dục khi được quản lý tốt Do đó, đi đôi với việc đầu tư trang bị, điều quan trọng hơn là phải chú trọng đến công tác quản lý TBDH

- Vận dụng các chức năng của hoạt động quản lý vào công tác quản lý TBDH thì quá trình quản lý TBDH được hiểu là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc đầu tư, trang bị, sử dụng và bảo quản TBDH nhằm nâng cao hiệu quả

sử dụng và chất lượng giáo dục

1.2.3 Quản lý thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng

1.2.3.1 Giải pháp

- Giải pháp theo "Từ điển Tiếng Việt", “giải pháp được xem là phương pháp

giải quyết một công việc, một vấn đề cụ thể” [41]

- Còn theo Nguyễn Văn Đạm cho rằng giải pháp là toàn bộ những ý nghĩa có

hệ thống cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sự khắc phục một khó khăn

- Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một số khái niệm tương tự như: phương pháp, biện pháp Điểm giống nhau của các khái niệm này đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết một công việc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấn mạnh đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấn mạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc có mục đích Nói cách khác, biện pháp là cách thức xử lý công việc hoặc giải quyết một vấn đề, cách làm, cách giải quyết một vấn

đề cụ thể

- Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các khái niệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khó khăn nhất định Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp

1.2.3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị dạy học

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý TBDH là hệ thống các cách thức nâng cao hiệu quả quản lý TBDH đề ra trong kế hoạch của nhà trường Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý TBDH thực chất là đưa ra các cách thức nâng cao hiệu quả quản lý TBDH đề ra trong kế hoạch của trường cao đẳng nghề

Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH trong các trường cao đẳng bao gồm: Tuyên truyền, giáo dục mọi bộ phận, mọi thành viên trong nhà trường nắm vững các yêu cầu chuẩn về TBDH của trường học, đồng thời nhận thức đúng và sâu sắc về việc khai thác, sử dụng và bảo quản TBDH hiện có; Kế hoạch hóa công tác quản lý TBDH; Tổ chức bộ máy chỉ đạo, kiểm tra có cơ chế phối hợp trong quản lý TBDH; Tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng CB, GV về nghiệp

vụ nhằm nâng cao năng lực sử dụng TBDH; Ban hành các văn bản về định mức tiêu chuẩn, quy định, quy chế quản lý và sử dụng TBDH; Xây dựng tiêu chí về sử dụng

và bảo quản TBDH làm tiêu chuẩn thi đua để đánh giá CB - GV và HSSV; Có đầy

đủ thông tin trong quản lý TBDH; Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá

và rút kinh nghiệm trong việc quản lý TBDH

1.3 Một số vấn đề chủ yếu về thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.3.1 Vai trò, vị trí của thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

- Thiết bị dạy học là một trong những điều kiện vật chất quan trọng của nhà trường, chi phối tới chất lượng, hiệu quả hoạt động của nhà trường

- Thiết bị dạy học có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục của Đảng và nhà nước: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”

- Thiết bị dạy học là công cụ lao động của người dạy, là phương tiện giúp người học dễ hiểu các khái niệm, lĩnh hội kiến thức, giúp họ hình thành những kỹ năng thói quen cần thiết, bước đầu luyện tập thực hành, lao động, ứng dụng trong đời sống

- Thiết bị dạy học kích thích hứng thú tiếp thu tri thức Thiết bị dạy học cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về các sự vật, hiện tượng, đối tượng, các quá trình nghiên cứu giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

- Thiết bị dạy học giúp nâng cao tính trực quan của dạy học, góp phần giảm nhẹ cường độ lao động của người dạy, giảm bớt thuyết trình giúp người học hứng thú trong học tập, rèn luyện

1.3.2 Vấn đề đấu tư, mua sắm thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

a) Các yêu cầu chung đối với TBDH hiện nay được đánh giá theo các tiêu chí sau:

- Các TBDH phải đảm bảo tính đồng bộ, đủ số lượng, chủng loại, thông số, nước sản xuất để phục vụ thiết thực cho yêu cầu của hoạt động dạy - học theo từng môn, nhóm môn

- Đảm bảo quy trình đầu tư, mua sắm TBDH đúng trình tự theo pháp luật, các quy định hiện hành

- Đảm bảo tính khoa học: chuẩn xác trong việc phản ánh hiện thực

- Đảm bảo tính an toàn cho người sử dụng

- Có tính giáo dục cao, thể hiện đặc trưng sư phạm trong hoạt động GD-ĐT, phát triển phẩm chất, năng lực người học

- Độ bền vững cơ học tốt, thuận tiện cho việc khai thác, sử dụng trong môi trường an toàn lao động

- Đảm bảo tính thẩm mỹ, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, khả năng và đặc điểm tư duy của học sinh

- Đảm bảo tính sư phạm: là sự phù hợp với các yêu cầu về mặt sư phạm như

độ rõ, kích thước, màu sắc, dễ sử dụng…

b) Đầu tư mua sắm, trang bị CSVC - TBHD có thể chia thành 4 nhóm chủ yếu:

- Trường sở: Bao gồm các phòng học, phòng thư viện, phòng thí nghiệm,

xưởng thực hành, sân chơi, sân thể thao, vườn cây, đường đi, nhà để xe…

- Thiết bị dạy học và giáo dục: TBDH bao gồm: vật liệu; mẫu vật mô hình;

tranh ảnh; bản đồ; dụng cụ thí nghiệm; dụng cụ lao động dạy nghề; vật tư; máy móc thiết bị, mô hình phục vụ công tác dạy và học, hướng nghiệp

- Sách báo là một bộ phận của CSVC - kỹ thuật nhà trường, là công cụ phương

tiện của giáo viên và học sinh, vì thế xây dựng tủ sách nghiệp vụ cho giáo viên, tủ sách tham khảo dạy thêm và tủ sách giáo khoa cho học sinh là một trong những nhiệm vụ cấp bách Các báo chí chủ yếu như báo giáo dục và thời đại, báo nhân dân, báo địa phương, tạp chí giáo dục, Tạp chí Thiết bị giáo dục cũng cần có đầy đủ để tham khảo

- Đồ dùng học sinh bao gồm đồ dùng, dụng cụ học tập của học sinh, bảng, bàn ghế Bàn ghế học sinh phải theo đúng tiêu chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT và Bộ LĐTB&XH

1.3.3 Vấn đề khai thác, sử dụng, bảo quản thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

- TBDH là một minh chứng cho việc áp dụng lý luận vào thực tiễn Trường học là một hệ thống các thành phần, thuộc 3 loại:

- Những con người: Ban giám hiệu, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, nhân

viên sự vụ

- Những phương tiện vật chất kỹ thuật và tài chính: Trường sở, sách giáo khoa,

máy móc thiết bị, mô hình - dụng cụ dạy và học, hồ sơ lưu trữ, kinh phí

- Tổ chức: Ban Giám hiệu, phòng, ban chức năng, khoa nghề, các tổ chuyên

môn, các Hội đồng, Đảng bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên, Hội cha mẹ học sinh

- Như vậy, TBDH trường học là một thành phần cấu thành trường học Quá trình dạy học được cấu thành bởi nhiều thành tố có liên quan chặt chẽ và tương tác với nhau Các thành tố đó là: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, giáo viên - học sinh và phương tiện các yếu tố cơ bản này giúp thực hiện quá trình dạy học Trong mối quan hệ giữa các thành tố cấu thành quá trình dạy học thì TBDH

là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình đó, góp phần quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường TBDH đầy đủ, đúng tiêu chuẩn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động dạy và học phát triển

- TBDH là phương tiện để truyền thụ, lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nhằm thực hiện mục tiêu của các cấp học

- Như vậy, TBDH trường học là một bộ phận, một thành tố không thể thiếu

được trong quá trình dạy học Mặt khác, dạy học nhằm truyền đạt và lĩnh hội kinh

nghiệm mà xã hội đã tích lũy được, biến kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất cá nhân Quá trình dạy học là quá trình truyền thông, bao gồm sự lựa chọn, sắp xếp và truyền đạt thông tin, là sự tương tác giữa người học và thông tin trong một môi trường

sư phạm thích hợp Trong bất k ỳ tình huống dạy học nào cũng có một thông điệp

được truyền đi Thông điệp từ thầy giáo, theo một phương pháp dạy học nào đó được TBDH chuyển đến học sinh, vì thế kiến thức của học sinh là sản phẩm của quá trình đào tạo

Vì vậy, TBDH là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình dạy học và góp phần

quyết định vào chất lượng dạy học của nhà trường

- Thực tiễn giáo dục của các nước trên thế giới cũng như ở nước ta cho thấy, không thể đào tạo con người phát triển toàn diện theo yêu cầu phát triển của xã hội nếu không có những TBDH trường học tương ứng

- CSVC trường học là điều kiện vật chất cần thiết giúp học sinh nắm vững kiến thức, thực nghiệm, hoạt động văn nghệ và rèn luyện thân thể, bảo đảm thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học Không thể dạy học mà không có đủ sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy cho giáo viên cũng như không thể dạy các môn khoa học tự nhiên mà không có phòng thí nghiệm thực hành; giáo dục kỹ thuật tổng hợp dạy nghề mà không có xưởng trường hay phòng học chuyên môn; giáo dục thể chất

mà không có sân bãi và các dụng cụ thể dục thể thao hay giáo dục vệ sinh mà không

có các phương tiện tối thiểu để nhà trường luôn sạch sẽ

- TBDH đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượng dạy học Vì

nó là thành tố của một quá trình sư phạm, nó có quan hệ tương tác với các thành tố khác của quá trình dạy học

1.3.4 Vấn đề kiểm tra, đánh giá và phát huy nguồn lực tăng cường thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

- Chức năng này xuyên suốt quá trình quản lý và là chức năng của mọi cấp quản lý Nhà quản lý phải kiểm tra việc sử dụng, bảo quản TBDH trường học, nhằm đánh giá việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra Để làm tốt công tác kiểm tra, các nhà quản lý thường quan tâm thực hiện những việc sau:

- Xây dựng chuẩn kiểm tra để thực hiện

- Đánh giá việc thực hiện trên cơ sở so sánh với chuẩn

- Điều chỉnh hoạt động khi có sự chênh lệch hoặc trong trường hợp cần thiết

- TBDH tại các trường cao đẳng nghề còn thiếu, yếu nhiều so với như cầu đào

tạo lao động của xã hội đang đòi hỏi

- TBDH tại các trường cao đẳng nghề đã quá cũ và còn lạc hậu so với xu thế hiện nay

- Điều kiện kinh tế - xã hội vùng miền khác nhau dẫn đến việc định hướng cho học sinh khác nhau về TBDH tại trường cao đẳng và trường đại học

- Trường cao đẳng nghề tại một số tỉnh, thành đào tạo ra trường khó xin được công việc làm do TBDH không đáp ứng với thực tế

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.4.1 Sự cần thiết quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

Việc quản lý TBDH phải đảm bảo các nguyên tắc sau đây:

- Trang bị đầy đủ và đồng bộ các phương tiện vật chất kỹ thuật cho việc dạy

học và giáo dục

- Bố trí hợp lý các yếu tố của TBDH trong khu vực nhà trường; bố trí hợp lý địa điểm của nhà trường trong khu vực dân cư, các khối công trình trong nhà trường, làm cho quá trình dạy và học diễn ra đồng bộ có hiệu quả, tiết kiệm thời gian và sức lực

- Tạo ra toàn bộ môi trường vật chất mang tính sư phạm, các điều kiện về vệ sinh sức khỏe, điều kiện an toàn, điều kiện thẩm mỹ, làm cho nhà trường có bộ mặt sạch đẹp, yên tĩnh, trong sáng, cần thiết cho một cơ sở giáo dục

- Bố trí sử dụng tối ưu các thiết bị dạy học, thư viện trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục, không để cho các TBDH nằm trong kho, bãi chứa Đồng thời làm cho mọi thành viên trong Hội đồng Sư phạm, đặc biệt là học sinh trong nhà trường được hưởng thụ chất lượng nhận thức do các phương tiện đó mang lại

- Tổ chức tốt việc bảo vệ, bảo quản CSVC nhà trường, quản lý và bảo trì các phương tiện TBDH của từng trường, vì nó là tài sản của xã hội nhằm phục vụ tốt cho

sự nghiệp giáo dục của từng địa phương nói riêng và cả nước nói chung

- Mỗi năm vào đầu năm học mới, các trường phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục để huy động sức người, sức của phục vụ cho việc tu bổ, sửa chữa nhỏ CSVC-TBDH phục vụ năm học mới

- Các nguyên tắc trên đều mang tính chất đặc trưng khoa học, hệ thống, chính xác và bền vững

1.4.2 Quản lý việc xác định vị trí, tầm quan trọng của thiết bị dạy học và xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các tập thể, cá nhân nắm được những quy định hiện hành về quản lý TBDH phù hợp với tình hình thực tiễn của hoạt động đào tạo nguồn nhân lực ở các trường cao đẳng nghề hiện nay Phát huy chức năng của các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường để phối hợp thực hiện các qui định nói trên Nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhân viên và các lực lượng làm công tác thiết bị dạy học ở trường cao đẳng Quán triệt, giáo dục

để mọi tập thể, cá nhân thấy được vị trí, vai trò của TBDH với tư cách là một thành tố đảm bảo chất lượng đào tạo, uy tín và thương hiệu của trường cao đẳng nghề

- Cần cung cấp cho CBQL, nhân viên các trường đầy đủ các văn bản chỉ đạo, giới thiệu hệ thống các tài liệu tham khảo liên quan về chuyên môn liên quan đến TBDH Làm cho người dạy và người học ở trường cao đẳng nghề thấy được vị trí quan trọng và nâng cao ý thức khai thác, sử dụng TBDH vào hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học, học tập, rèn nghề,… Ban hành các quy định trong nhà trường vừa mang tính bắt buộc vừa mang tính khích lệ các tập thể, cá nhân phải sử dụng TBDH trong các giờ lên lớp Đưa việc sử dụng TBDH vào một trong các nội dung trong công tác thi đua khen thưởng của nhà trường Bên cạnh việc động viên thì nhà quản lý cũng nên đưa ra các qui định bắt buộc phải sử dụng TBDH thì mới đảm bảo được thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực của các trường cao đẳng nghề

- Xây dựng kế hoạch về TBDH phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi trường cao đẳng Kế hoạch phát triển TBDH phải phù hợp với yêu cầu, mục tiêu khai thác,

sử dụng, vận hành Trên cơ sở đó, triển khai việc đầu tư, mua sắm, lắp đặt, khai thác, bảo quản, bảo hưỡng, thanh lý Kế hoạch phát triển TBDH phải đáp ứng được nhu cầu đào tạo, đáp ứng được tính hiện đại của khoa học – công nghệ, đáp ứng được nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực, phù hợp với điều kiện đầu tư của nhà trường Có thể bổ sung kế hoạch phát triển TBDH để có sự linh hoạt, phù hợp với quy mô, chất lượng, phát triển các ngành nghề đào tạo của trường cao đẳng nghề

1.4.3 Quản lý việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện đầu tư mua sắm, khai thác,

viên và học sinh diễn ra một cách có tổ chức và khoa học, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục

- Trường sở là bộ phận "vật chất hóa", là một trong những điều kiện vật chất

để thực hiện nguyên lý giáo dục

- Mục số 5, Điều 10, Chương II của Điều lệ trường cao đẳng quy định về điều kiện thành lập Trường cao đẳng: “Có tổng diện tích đất xây dựng trường không ít hơn 5ha, bình quân diện tích không ít hơn 25m2 /1 học sinh tính tại thời điểm trường

có quy mô đào tạo cao nhất trong kế hoạch đào tạo giai đoạn 10 năm đầu sau khi thành lập; có cơ sở vật chất, thiết bị bảo đảm đáp ứng yêu cầu hoạt động của nhà trường Địa điểm xây dựng trường phải đảm bảo môi trường giáo dục, an toàn cho cán bộ, viên chức và sinh viên trong trường”

Nội dung quản lý trường sở

- Trong quản lý trường sở các cấp quản lý giáo dục phải tuân thủ các chuẩn quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và Bộ Lao động Thương binh và

Xã hội (LĐ-TB&XH) của Điều lệ trường cao đẳng, bao gồm: kế hoạch xây dựng hoặc nâng cấp trường sở theo từng giai đoạn: từng năm hoặc vài năm nhằm đạt mục tiêu phát triển và nâng cao chất lượng GD&ĐT

- Đối với những trường xây dựng mới cần có bản quy hoạch và thiết kế trường học đáp ứng yêu cầu của sự phát triển giáo dục trong giai đoạn mới Trường sở phải xây dựng theo đúng quy chuẩn của Bộ GD&ĐT và Bộ LĐ-TB&XH Phần lớn các trường là tận dụng trường sở có sẵn, do đó phải cải tạo, nâng cấp dần để trường ra trường, lớp ra lớp Trường sở đòi hỏi thường xuyên được cải tạo, nâng cấp

- Trường sở là một bộ phận quan trọng của CSVC trường học Để xây dựng trường sở phải tốn nhiều kinh phí của Nhà nước, vì vậy phải có kế hoạch sử dụng, bảo quản tốt để có thể sử dụng lâu dài

- Để sử dụng có hiệu quả trường sở, khi xây dựng phải chú ý đến các yêu cầu

về mặt sư phạm, kinh tế, kỹ thuật, thẩm mỹ, vệ sinh Việc sử dụng trường sở cần phát

huy hết hiệu suất và đúng tính chất của trường sở Phòng học được dùng để dạy học, không dùng phòng học làm nhà ở, nhà kho Phòng thí nghiệm với các thiết bị, bàn ghế đặc trưng, trang bị nguồn điện, nước không thể chuyển sang làm chức năng khác; không tùy tiện thay đổi, xê dịch

- Để sử dụng tốt và hiệu quả CSVC, cần có sự phân công cho từng cá nhân hoặc tập thể phụ trách việc sử dụng và bảo quản trường sở Ngay từ đầu năm học, phải kiểm kê thực trạng các phòng học, các khối công trình, có biên bản bàn giao và giao trách nhiệm cho giáo viên và học sinh bảo quản CSVC trong suốt năm học Có nội quy sử dụng và bảo quản được công bố đến học sinh và giáo viên Có chế độ khen thưởng kịp thời đối với cá nhân và tập thể có ý thức bảo quản tốt, đồng thời xử

lý nghiêm những tập thể, cá nhân thực hiện không tốt nội quy sử dụng, bảo quản trường sở Cần có kế hoạch kiểm kê định kỳ (nửa năm, một năm) kịp thời phát hiện

hư hỏng để sửa chữa kịp thời Ngoài ra, mỗi trường cần có một bộ phận chuyên trách bảo vệ trường sở

1.4.3.2 Quản lý thiết bị dạy học

Để quản lý CSVC trường học, nhà quản lý cần nhận thức rõ và nắm vững các yêu cầu sau:

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về lĩnh vực quản lý chung và quản lý chuyên ngành

- Các chức năng và nội dung quản lý, biết phân lập và phối hợp các nội dung quản lý, các mặt quản lý

- Hiểu rõ yêu cầu của chương trình giáo dục và những điều kiện CSVC-TBDH trường học cần phải có để thực hiện chương trình

- Có ý tưởng đổi mới quản lý và quyết tâm thực hiện ý tưởng bằng một kế hoạch có tính khả thi

- Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, huy động mọi tiềm năng có thể của môi trường bên trong và môi trường bên ngoài ngành giáo dục và đào tạo để phục vụ cho công tác giáo dục

- Có biện pháp tập trung mọi tiềm năng vật chất và việc đảm bảo CSVC trường học để nâng cao chất lượng giáo dục TBDH trường học nói chung là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình giáo dục, góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo của nhà trường

Để quản lý TBDH cần:

- Quán triệt các văn bản chỉ đạo của Nhà nước về công tác thiết bị như văn

bản quy định về TBDH, danh mục TBDH cần có, quy chế bảo quản và sử dụng đồ dùng dạy học Phải có kế hoạch mua sắm trang bị, tu bổ, bảo quản, sử dụng TBDH

- Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên, nhân viên về ý thức và kỹ năng sử dụng TBDH Chỉ trên cơ sở có trình độ chuyên môn vững vàng, sử dụng thành thạo TBDH,

người giáo viên mới dạy tốt và đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học

Do đó, giáo viên cần được bồi dưỡng kỹ năng sử dụng và bảo quản TBDH

- Tổ chức khai thác, sử dụng: Các cấp quản lý giáo dục cần có cơ chế khuyến

khích, động viên giáo viên sử dụng có hiệu quả TBDH hiện có và tự làm để bài học sinh động và thực tiễn hơn đối với học sinh

- Giữ gìn, bảo quản thiết bị dạy học: TBDH rất đa dạng, phong phú và có

những yêu cầu khác nhau về vận hành, sử dụng và bảo quản Để giữ gìn và bảo quản tốt TBDH, ngoài những quy định chung của Bộ GD&ĐT và Bộ LĐ-TB&XH nhà trường cần có nội quy sử dụng rõ ràng đối với giáo viên và học sinh phù hợp với tình hình thực tế của trường Tạo các điều kiện vật chất cần thiết để giữ gìn, bảo quản TBDH; các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề phải có một phòng (bộ phận) chuyên trách công việc này

- Thực hiện chế độ kiểm kê TBDH theo định kỳ và kiểm tra đột xuất Các kỳ

kiểm kê phải xác định được danh mục các thiết bị đang có với hai thông tin cơ bản

là số lượng và tình trạng Từ đó đối chiếu với yêu cầu và tiêu chuẩn để xác định danh

mục các đồ dùng còn thiếu, những đồ dùng chưa đạt yêu cầu, những đồ dùng cần thanh lý

- Kiểm tra, đánh giá: Trên cơ sở kiểm tra, đánh giá phát hiện những đơn vị và

cá nhân có thành tích tốt về trang bị, tự làm, bảo quản, sử dụng TBDH Đồng thời phát hiện và ngăn chặn những tiêu cực và lãng phí trong công tác quản lý TBDH

1.4.3.3 Quản lý thư viện trường học

- Thư viện trường đại học, cao đẳng được bố trí một bộ phận cán bộ làm công tác thủ thư, trách nhiệm của thủ thư là quản lý cũng là người trực tiếp thực hiện nguyên tắc công tác bạn đọc, là người tuyên truyền sách, tạo thói quen đọc sách cho bạn đọc, tích cực sử dụng các hình thức tuyên truyền và giới thiệu sách Tổ chức bảo quản kho sách, thực hiện đầy đủ và nghiêm túc những thủ tục cho mượn và trả sách Tham mưu với Ban Giám hiệu để có kế hoạch bổ sung sách thường xuyên và tổ chức những hoạt động tuyên truyền giới thiệu sách đến bạn đọc

- Các công trình nghiên cứu khoa học, luận văn và các tài liệu nghiên cứu là những sản phẩm khoa học và là những phương tiện phục vụ hoạt động dạy và học, chính vì vậy nó có giá trị đảm bảo nâng cao chất lượng giáo dục

- Tổ chức cho toàn thể giáo viên và học sinh – sinh viên tham gia sinh hoạt thư viện thông qua các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học, tìm hiểu nhu cầu của giáo viên và học sinh, giúp chọn sách, đọc sách có hệ thống, tra cứu thư mục nhằm sử dụng triệt để kho sách, nhất là sách tham khảo phục vụ cho hoạt động dạy học

- Tổ chức quản lý theo đúng nghiệp vụ thư viện, trên hệ thống phần mền hiện

có từ đó phân loại sách, thống kê bạn đọc chặt chẽ, bảo quản giữ gìn sách báo tránh

hư hỏng, mất mát, thường xuyên thanh lọc sách báo cũ - rách nát, lạc hậu, kịp thời

bổ sung các loại sách, tài liệu mới (kể cả băng hình, băng tiếng, tranh ảnh và bản đồ giáo dục), sử dụng và quản lý chặt chẽ, từng bước trang bị thiết bị hiện đại phục vụ công tác quản lý thư viện và phục vụ bạn đọc

1.4.3.4 Duy trì bảo quản, bảo dưỡng thiết bị dạy học

- Thực hiện đúng quy trình và phương pháp bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ những qui định chung về bảo quản thiết bị

1.4.3.5 Sử dụng, khai thác thiết bị dạy học

- Chúng ta khó có thể thực hiện được quá trình dạy học khi thiếu TBDH Thực tiễn cho thấy, mỗi thiết bị đều phải thông qua việc sử dụng vào mục tiêu giáo dục, dạy học mới phát huy hiệu quả Để sử dụng tốt cần có một số điều kiện kèm theo: TBDH đủ về số lượng, chủng loại tốt về chất lượng

1.4.4 Quản lý đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

Công tác quản lý TBDH chỉ có thể phát huy hiệu quả nếu có một đội ngũ cán

bộ, nhân viên làm công tác TBDH thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của bản thân

Vì vậy, cần phải thực hiện chức năng quản lý đội ngũ cán bộ, nhân viên, kỹ thuật viên làm công tác TBDH ở trường cao đẳng nghề Cụ thể:

a) Xây dựng tiêu chuẩn cán bộ làm công tác thiết bị:

- Về phẩm chất đạo đức: giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của cán bộ viên chức; có trách nhiệm trong công tác quản lý TBDH

- Về trình độ đào tạo: tốt nghiệp cao đẳng, đại học trở lên, có chứng chỉ khóa bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ liên quan đến công tác thiết bị dạy học; trình độ tin học, ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm trong việc quản lý TBDH

- Về năng lực, kỹ năng làm việc: lập được kế hoạch khai thác, sử dụng; quản

lý khai thác, bảo quản, bảo dưỡng, kiểm kê, thanh lý, bổ sung và phát triển TBDH tại đơn vị phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường trong mỗi giai đoạn

b) Xác định vị trí việc làm và bố trí sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ, nhân viên phù hợp với tính chất, đặc trưng của mỗi loại TBDH

c) Thực hiện chương trình bồi dưỡng trình độ chuyên môn, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác quản lý, khai thác TBDH Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo đội ngũ làm công tác thiết bị đủ về số lượng; đồng bộ về cơ cấu; đảm bảo về chất lượng; vững về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; có thái độ tích cực với nghề nghiệp; có môi trường thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục nhà trường đạt kết qủa cao nhất Thực hiện việc kiểm tra đánh giá trên cơ sở kế hoạch bồi dưỡng; tổ chức nhận xét, đánh giá kế quả công tác đào tạo, bồi dưỡng đến từ cá nhân, tập thể; rà soát năng lực và phẩm chất của người làm công tác thiết bị sau bồi dưỡng theo định kỳ hoặc đột xuất

1.4.5 Quản lý việc thanh tra, kiểm tra, đánh giá công tác thiết bị ở trường cao đẳng nghề

- Kiểm tra, đánh giá: Trên cơ sở kiểm tra, đánh giá phát hiện những đơn vị và

cá nhân có thành tích về trang bị, tự làm, bảo quản, sử dụng TBDH Đồng thời phát hiện và ngăn chặn những tiêu cực và lãng phí trong công tác quản lý TBDH

- Sau mỗi học kỳ cần đánh giá việc sử dụng TBHD có đúng quy trình đề ra không, TBHD có bị hư hỏng không nếu có thì tiến hành khắc phục và cho sửa chữa kịp thời để phục vụ tốt cho công tác dạy học

- Thực hiện chế độ kiểm kê TBDH theo định kỳ và kiểm tra đột xuất Các kỳ

kiểm kê phải xác định được danh mục các thiết bị đang có với hai thông tin cơ bản

là số lượng và tình trạng Từ đó đối chiếu với yêu cầu và tiêu chuẩn để xác định danh mục các đồ dùng còn thiếu, những đồ dùng chưa đạt yêu cầu, những đồ dùng cần thanh lý

- Việc sử dụng TBDH có liên quan đến nhận thức, trình độ chuyên môn nghiệp

vụ và thói quen của người sử dụng Vì vậy, để sử dụng tốt cần giải quyết một số vấn

đề về mặt quản lý như đầu tư trang bị, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng, khai thác, nâng cao trình độ nghiệp vụ, kỹ thuật và kỹ năng cho giáo viên, thực hiện nghiêm túc các quy định về chuyên môn

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý thiết bị dạy học ở trường cao đẳng nghề

1.5.1.Những yếu tố khách quan

- Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về GD-ĐT nói chung,về giáo dục nghề nghiệp nói riêng sẽ tác động tới chất lượng, hiệu quả quản lý TBDH ở các trường cao đẳng nghề Sự lãnh đạo, chỉ đạo và mức độ quan tâm đầu tư của các cấp quản lý đối với trường cao đẳng nghề Mức đầu tư cho giáo dục nói chung và cho trường cao đẳng nghề nói riêng sẽ tác động tới hiệu quả đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với giáo dục nghề nghiệp

- Sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và công nghệ sẽ tác động tới việc đầu

tư, mua sắm, trang bị TBDH để đảm bảo tính hiện đại, cập nhật với quá trình phát triển chương trình đào tạo của các trường cao đẳng nghề trong bối cảnh đổi mới hiện nay Chất lượng của thiết bị dạy học chưa hiện đại và chưa được đồng bộ gây ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả truyền đạt bài giảng của giáo viên và sự tiếp thu, lĩnh hội của học sinh - sinh viên TBDH một số ngành chưa được đầu tư, trang bị đúng mức, số lượng còn thiếu so với thực tế dẫn đến không ít những hạn chế trong công tác dạy và học

- Sự thay đổi của nhu cầu nguồn nhân lực của nền kinh tế - xã hội cũng tác động tới hoạt động của các trường cao đẳng nghề, trong đó có việc quản lý TBDH

để hoạt động đào tạo đáp ứng được nhu cầu nhân lực của xã hội

- Trong bối cảnh tự chủ, các trường cao đẳng nghề phải huy động mọi nguồn lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực Tâm lý chung của xã

hội chưa coi trọng kỹ năng thực hành của người học Công tác xã hội hóa về TBDH còn chưa khai thác hết các nguồn lực trong xã hội hiện nay

- Ý thức của người trong việc sử dụng TBDH như là một điều kiện để tiếp nhận kiến thức, rèn luyện kỹ năng, giáo dục nhân cách nhằm trở thành người lao động mới trong bối cảnh hội nhập quốc tế

- Việc xây dựng, ban hành, thực hiện các nội quy, quy chế về quản lý, sử dụng, khai thác phương tiện dạy học là điều kiện quan trọng để phát huy hiệu quả của TBDH Trong bối cảnh TBDH còn thiếu và chưa đồng bộ, nếu có các quy định chặt chẽ về công tác quản lý thì sẽ khai thác hết hiệu suất của TBDH hiện có Trong khi

đó, điều kiện và bảo quản TBDH đôi lúc còn chưa đảm bảo yêu cầu, tính năng kỹ thuật của TBDH

Kết luận chương 1

Trong hoạt động quản lý giáo dục nói chung và quản lý nhà trường nói riêng, vấn đề quản lý TBDH đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu, đã xác lập được một hệ thống các khái niệm, nội dung liên quan Tuy nhiên, vấn đề này

áp dụng vào việc quản lý TBDH ở trường cao đẳng nghề đang gặp những khó khăn

về lý luận và thực tiễn TBDH là thành phần không thể thiếu được trong việc đào tạo con người trong nhà trường, là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình giáo dục, góp

phần quyết định vào chất lượng giáo dục của nhà trường và là điều kiện thiết yếu của quá trình sư phạm, bởi lẽ vai trò và khả năng sư phạm của nó đã được khẳng định bằng những cơ sở lý luận khoa học, cơ sở thực tiễn và pháp lý Đồng thời thực tiễn cho thấy rằng ở đâu người cán bộ quản lý có nhận thức đầy đủ, có những quyết định đúng đắn, có ý đồ chuyên môn rõ rệt, biết dựa vào đội ngũ giáo viên và biết phát huy tính chủ động sáng tạo của họ thì ở đó các nhiệm vụ về quản lý và sử dụng TBDH được thực hiện thành công Do vậy, việc nâng cao hiệu quả quản lý TBDH là việc làm cần thiết và cấp bách của nhà trường

Đối với các trường cao đẳng nghề, do qui mô hoạt động lớn, đào tạo nhiều hệ,

đa ngành đa nghề nên công tác quản lý phải được tăng cường theo hướng giám sát các đối tượng quản lý Trong đó, công tác quản lý TBDH được quan tâm nhiều hơn

để tận dụng và phát huy hết tiềm năng sẵn có của Nhà trường Điều quan trọng là công tác trang bị, sử dụng, bảo quản phải hiệu quả và phải đúng mục đích Muốn vậy, công tác quản lý TBDH phải xuất phát từ cơ sở lý luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Trên cơ sở đó mới có thể đánh giá chính xác thực trạng và đề xuất được các giải pháp quản lý có tính cần thiết, khả thi

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG

CAO ĐẲNG LÝ TỰ TRỌNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát về nghiên cứu, khảo sát thực trạng

2.1.1 Mục tiêu khảo sát thực trạng

Nghiên cứu thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh nhằm xác lập cơ sở thực tiễn của đề tài nghiên cứu

2.1.2 Nội dung khảo sát thực trạng

- Tình hình kinh tế - xã hội, GD - ĐT ở TP Hồ Chí Minh và vấn đề đào tạo nguồn nhân lực của các trường cao đẳng nghề

- Thực trạng cơ sở vật chất - thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng

TP Hồ Chí Minh

- Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP

Hồ Chí Minh

2.1.3 Đối tượng và địa bàn khảo sát

Chúng tôi thực hiện khảo sát đối với các CBQL, giảng viên, nhân viên và một

bộ phận sinh viên của Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh trong các năm

2016 và 2017

2.1.4 Phương pháp khảo sát

- Phương pháp quan sát các hoạt động đầu tư, quản lý, khai thác, bảo quản

thiết bị dạy học của CBQL, GV, NV và SV Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh

- Phương pháp trò chuyện với các CBQL, GV, NV để nắm thông tin trực tiếp

từ CBQL, GV, NV và SV Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh về công tác quản lý TBDH

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi để nắm bắt ý kiến của CBQL, GV, NV và các đối tượng liên quan về thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở Trường Cao đẳng Lý

Bộ GD&ĐT đã ban hành quyết định thành lập Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh Ngày 17/7/2017, Bộ LĐ-TB và XH ban hành quyết định đổi tên trường thành Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Tp.HCM, chính thức ghi nhận giai đoạn phát triển mới của Nhà trường với mục tiêu đào tạo đa ngành, đa nghề

và theo định hướng xây dựng trường nghề chất lượng cao

Mục tiêu phát triển xây dựng Trường đến năm 2020 trở thành trường dạy nghề chất lượng cao, có ngành nghề trọng điểm cấp độ Quốc tế, khu vực Asean và Quốc gia, đào tạo đa ngành, đa nghề, đa cấp độ, đa hệ; Trường không ngừng phấn đấu đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho Tp.HCM và các tỉnh thành lân cận, các tỉnh thành trong cả nước, góp phần thiết thực vào sự nghiệp Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập Quốc tế

Hiện tại Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP HCM được quy hoạch là một trong những trường quy hoạch trọng điểm của Tổng cục giáo dục nghề nghiệp Bộ LĐ-TB và XH Với nhiều bậc và hệ đào tạo, quy mô HS-SV từ bậc trung học phổ thông đến trình độ cao đẳng, đội ngũ giảng viên - giáo viên có trình độ chuyên môn