Các cơ quan trực tiếp đấu tranh phòng, chống tôị phạm về ma tuý lựclượng còn mỏng, kinh phí chưa đáp ứng được yêu cầu, các trang thiết bị,công cụ hỗ trợ còn thiêú, việc phát hiện chủ yêú
Trang 1CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM VỀ MA TÚY Ở TỈNH
ĐIỆN BIÊN NĂM 2019
II. NỘI DUNG
1. Khái quát chung
2. Thực trạng đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy trên địa bàntỉnh Điện Biên
3. Nguyên nhân dẫn đến tình hình tội phạm ma túy diễn biến phứctạp và gia tăng:
4. Giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy qua biên giớitrên địa bàn tỉnh Điện Biên
5. Đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, ma túy, muabán người khu vực biên giới
6. Kết quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy nhữngtháng đầu năm 2019
III. KẾT LUẬN
Trang 2CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM VỀ MA TÚY Ở TỈNH
ĐIỆN BIÊN
I.MỞ ĐÀU
Tệ nạn ma túy hiện nay không chỉ là hiện tượng tiêu cực xã hội củabất kỳ một quốc gia nào mà nóđã trở thành một hiện tượng tiêu cực phổbiến toàn cầu ở Việt Nam, khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trườngthì ma túy và tội phạm về ma túy chính là một hiểm họa lớn cho toàn xãhội Ma túy có tác hại lớn đối với sức khỏe, gieo rắc những căn bệnhnguy hiểm, làm suy thoái going nòi, phẩm giá con người, phá hoại hạnhphúc gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trojgn đến quốc phòng an ninh vàtrật tự an toàn xã hội nó đồng thời còn là tác nhân làm phát sinh một sốcác tội phạm khác như : trộm cắp tài sản, cướp giật tài sản, giết người,
…
Về vị trí địa lý, Điện Biên là một tỉnh miền núi cực tây của Tổ quốc,
có diện tích tự nhiên 9.562,9 Km2, dân số khoảng 540 nghìn người, gồm
có 19 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Thái chiếm tỷ lệ cao nhất38,1%, tiếp đó là dân tộc Mông 34,9%, dân tộc Kinh 18,5% Điện Biên
là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với hai Quốc gia là TrungQuốc và Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào, trong đó biên giới với nướcbạn Lào dài 360Km, biên giới với Trung Quốc dài 40,8Km Địa hìnhrừng núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn Trên tuyến biên giới Việt– Lào có cửa khẩu Quốc tế Tây Trang và cửa khẩu quốc gia Huổi Puốc
Trang 3Trên tuyến biên giới Việt – Trung dự kiến mở cặp cửa khẩu A Pa ChảiViệt Nam – Long Thành Trung Quốc thành cửa khẩu quốc gia Tỉnhđiện biên được dư luận cả nước biết tới như một ‘ thị trường giàu tiềmnăng’ nhất trong cả nươc về tình hình tội phạm về ma túy Với vị trí địa
lý hiểm trở và địa hình đồi núi phức tạp như vậy, công tác đấu tranhphòng chống tội phạm về ma túy trên toàn tỉnh còn gặp rất nhiều khókhăn Trước tình hình diễn biến phức tạp của tội phạm về ma túy, Đểthực hiện những chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, phápluật của nhà nước về phòng, chống ma túy, Tỉnh ủy và Chính quyền tỉnhđiện biên đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo điều hành hoạt động phòngngừa và trấn áp tội phạm, tệ nạn ma túy trên cơ sở những yếu tố đặc thùcủa một địa phương thuộc vùng núi phía bắc
đã bị bắt giữ, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, điển hình như vụ: Đặng
Trang 4Thị Chanh và đồng phạm đã mua bán trót lọt 124 bánh Heroin; vụ TòngThị Sen và đồng phạm mua bán trót lọt 323 bánh Heroin; vụ Sùng AMinh và đồng phạm mua bán trót lọt 1.070 bánh Heroin.
Ma túy phát hiện trên địa bàn tỉnh Điện Biên chủ yếu là Heroin,Methamphetamine, thuốc phiện thẩm lậu từ khu vực “Tam giác vàng”qua Lào, rồi vận chuyển vào Điện Biên Tại khu vực giáp ranh biên giớiViệt Lào, đặc biệt là trên tuyến biên giới thuộc huyện Điện Biên, điểnhình các xã: Na Ư, Pa Thơm, Thanh Chăn, Thanh Hưng, Thanh Luông,Mường Lói Nhiều trùm ma túy người Lào dựng lán trại trong rừng, sửdụng công cụ ép Heroin thành bánh rồi bán cho các đối tượng người ViệtNam Sang mua Chúng sẵn sàng cho nợ một phần tiền, hoặc nợ toàn bộ,khi bán được ma túy mới phải trả tiền Lợi dụng địa hình rừng núi hiểmtrở, các đối tượng phạm tội ma túy người Việt Nam thường luồn đườngrừng sang biên giới mua ma túy, đưa về Điện Biên, từ Điện Biên các đốitượng vận chuyển bằng ô tô, xe máy đi các tỉnh Lào Cai, Sơn La, HảiPhòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn rồi đưa sang Trung Quốc tiêu thụ Mộtphần chúng sử dụng bán lẻ cho các đối tượng trên địa bàn Số ngườinghiện ma túy là một lực lượng tiêu thụ ma túy không hề nhỏ
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy giaiđoạn 2012 – 2015, các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Điện Biên đã pháthiện, khởi tố điều tra 2.005 vụ / 2.483 bị can phạm tội về ma túy Trong
đó người dân tộc thiểu số thực hiện là 1.664 vụ / 2.085 bị can (chiếm tỷ
lệ 83% về số vụ, 84% về số bị can) Theo số liệu thống kê của Ngành
Trang 5kiểm sát, trong 3 năm 2012 – 2014 số người dân tộc thiểu số của tỉnhĐiện Biên phạm tội về ma túy chiếm tỷ lệ 23% số người dân tộc phạmtội ma túy trên toàn quốc, một con số đáng báo động Thu giữ: 155 kgHeroin, 8,02kg thuốc phiện, 57.251 viên ma túy tổng hợp(Methamphetamine).
Tội phạm ma túy do người có Quốc tịch Lào thực hiện tại Việt Nam đãgiảm đáng kể các cơ quan chức năng chỉ phát hiện, bắt, khởi tố 9 vụ / 11
bị can giảm đáng kể so với những năm trước Do Cơ quan pháp luật ViệtNam đấu tranh mạnh với tội phạm ma túy, nên các đối tượng mua bán
ma túy có quốc tịch Lào không trực tiếp vận chuyển ma túy sang ViệtNam mà chỉ tập kết ma túy tại khu vực giáp ranh để người Việt Namsang mua
3 Nguyên nhân dẫn đến tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp vàgia tăng:
Do lợi nhuận cao và thậm chí là rất cao nên nhiều đối tượng muốnlàm giàu nhanh chóng bằng con đường bất chính đã tham gia mua bántrái phép chất ma tuý, chúng không từ bất kỳ thủ đoạn nào để mua bán,vận chuyển ma túy từ Lào vào tỉnh Điện Biên tiêu thụ và đưa đi các tỉnhkhác Số đối tượng nghiện ma tuý trên địa bàn là tương đối lớn (9.669người), nhu cầu sử dụng ma tuý của các đối tượng này là rất cao, nhiềuđối tượng để có tiền sử dụng ma tuý đã thực hiện hành vi bán lẻ để kiếmlời Công tác cai nghiện mặc dù được các cấp, các ngành đặc biệt quan
Trang 6tâm, nhưng công tác giám sát giáo dục, quản lý sau cai nghiện chưa đạthiêụ quả, tỷ lệ tái nghiện sau cai gần như là 100% Các đối tượng phạmtội ma tuý sau khi mãn hạn tù trở về địa phương chưa được chính quyềnquan tâm tạo công ăn, việc làm ổn định, thường bị người thân và giađình xa lánh do đó lại tiếp tục phạm tôị.
Công tác tuyên truyền còn đơn điệu, chất lượng, hiêụ quả chưa cao,chưa thật sự đi vào đời sống của người dân
Các cơ quan trực tiếp đấu tranh phòng, chống tôị phạm về ma tuý lựclượng còn mỏng, kinh phí chưa đáp ứng được yêu cầu, các trang thiết bị,công cụ hỗ trợ còn thiêú, việc phát hiện chủ yêú dựa vào trực giác củacon người, trong khi đó các đôí tượng phạm tôị ngày càng hoạt độngtinh vi hơn, xảo quyệt hơn, chúng dùng mọi biện pháp, mọi thủ đoạn đểtrốn tránh sự phát hiện của các cơ quan chức năng, nhiều đối tượng hếtsức manh động dùng cả vũ khí để chống trả lại lực lượng bắt giữ, nênviệc phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy chưa thực sự đáp ứng đượcyêu cầu, vẫn còn nhiều vụ tham gia mua bán ma tuý trong một thời gian
sang đến các tỉnh khác mới bị phát hiện Nhiều đường dây mua bán tráiphép chất ma tuý lớn thường hoạt động một cách khép kín theo dòng họ,gia đình, chúng phân công theo từng mắt xích cụ thể, việc thâm nhậpvào các đường dây này để phá án là hết sức khó khăn Hoặc khi trườnghợp một đối tượng trong đường dây bị phát hiện là các đối tượng còn lạilập tức bỏ trốn khỏi địa phương Nhiều vụ án ma tuý lớn xuyên quốc
Trang 7gia, nhiều đối tượng ở nhiều địa phương khác nhau tham gia, nên việcđiều tra xác minh để giải quyết triệt để vụ án gặp rất nhiều khó khăn.
4.Giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy qua biên giới trên địa bàn tỉnh Điện Biên
Mặc dù có nhiều khó khăn như vậy, công tác đấu tranh phòng, chống
ma túy vẫn đạt được những kết quả rất đáng khích lệ
Trong giai đoạn 2012 đến 2015 các lực lượng chức năng tỉnh ĐiệnBiên phát hiện, khởi tố 2.005 vụ / 2.483 bị can, trong đó lực lượng Biênphòng phát hiện khởi tố 26%, lực lượng Công an phát hiện 74% Việnkiểm sát đã truy tố 1.883 vụ / 2.363 bị can Tòa án đã xét xử 1.871 vụ /2.352 bị cáo Do làm tốt công tác thực hành quyền công tố, kiểm sátđiều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm nên không có trường hợp nào phải đìnhchỉ điều tra vì không phạm tội, không có trường hợp nào Tòa án tuyênkhông phạm tội, không có trường hợp nào Tòa phúc thẩm tuyên hủy án
vì lý do thiếu chứng cứ
Để nâng cao hiệu quả công tác thực hành quyền công tố, kiểm sátđiều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra; kiểm sát chặt chẽ hoạt độngđiều tra, chống oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm về ma túy” đòi hỏi công tácquản lý, chỉ đạo điều hành của Lãnh đạoViện kiểm sát nhân dân tỉnh,Lãnh đạo phòng nghiệp vụ phải có những giải pháp thiết thực, hiệu quả,những giải pháp đó là:
Trang 8Một là: Phải quán triệt và thực hiện nghiêm túc các Chỉ thị, Nghịquyết của Đảng:
Quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị 48-CT/TWVề "Tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng,chống tội phạm trong tìnhhình mới"
Tiếp tục thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 15-CT/TW ngày 07/7/2007của Bộ Chính trị "về sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan bảo vệpháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án và công tác bảo vệĐảng" Đối với các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; những vụ án dưluận xã hội quan tâm; những vụ án có yếu tố nước ngoài Viện kiểm sátnhân dân tỉnh Điện Biên đều phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiếnhành tố tụng báo cáo xin đường lối của Thường trực tỉnh ủy một cáchkịp thời theo đúng quy định
Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Cán sự Đảng,Đảng ủy, Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên trong việcthực hiện nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Kế hoạch số 1815/KH-VKS-P2 ngày 01/11/2012 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên về thựchiện Chiến lược quốc gia phòng, chống và kiểm soát ma túy đến năm
2020, định hướng đến năm 2030 trong ngành Kiểm sát nhân dân tỉnhĐiện Biên; Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy giaiđoạn 2012-2015 Xác định rõ công tác phòng, chống và kiểm soát matúy là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, thường xuyên, liên tục và lâu dài
Trang 9Tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp đã nêu trong Chỉ thị số21/CT-TW, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệnạn ma túy; ngăn chặn có hiệu quả ma túy xâm nhập vào Việt Nam Tậptrung giải quyết cơ bản tình hình phức tạp về ma túy tại các địa bàn,tuyến trọng điểm tạo chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống
ma túy ở các huyện, thị xã, thành phố
Công tác phòng, chống ma túy cần được lồng ghép với thực hiệncác nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống tội phạm và các chương trình kinh
Thực hiện Quyết định số 1001/QĐ-TTg ngày 27/6/2011 của Thủ
tướng Chính phủ Phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống và kiểmsoát ma tuý ở Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; Kếhoạch số 88/KH-VKSTC ngày 13/9/2012 của Viện kiểm sát nhân dânTối cao về Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống vàkiểm soát ma tuý ở Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm
2030 trong ngành Kiểm sát nhân dân;
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân trongđấu tranh phòng, chống ma tuý, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biênxây dựng Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống vàkiểm soát ma tuý ở tỉnh Điện Biên đến năm 2020 và định hướng đếnnăm 2030 với mục tiêu:
Trang 10Nâng cao ý thức trách nhiệm, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ vềnhận thức của toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên ngành Kiểm sát nhân dântỉnh Điện Biên về phòng, chống ma tuý; góp phần xây dựng xã hội vănminh, lành mạnh, đảm bảo an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội; tạo
ra môi trường trong sạch, lành mạnh phục vụ cho sự nghiệp phát triểnbền vững của đất nước
Thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điềutra, kiểm sát xét xử các vụ án ma tuý, kiểm sát việc tạm giữ, tạm giamtích cực hỗ trợ ngăn ngừa có hiệu quả và xử lý kịp thời, nghiêm minhđối với tội phạm về ma tuý, kiến nghị nâng cao hiệu quả công tác quản
lý cai nghiện, sau cai nghiện
Hai là: Phối hợp chặt chẽ giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra,
Bộ đội biên phòng, Hải quan, Toà án trong đấu tranh phòng, chống tộiphạm về, ma túy:
Viện kiểm sát thường xuyên phối kết hợp chặt chẽ với các cơ quanCông an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Tòa án trong đấu tranh triệt phácác đường dây, tụ điểm mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy,
xử lý các vụ tội phạm về ma túy Hàng quý tổ chức họp liên ngành đểxác định các vụ án trọng điểm và tổ chức các phiên tòa xét xử lưu độngtại các địa bàn trọng điểm về ma túy để tuyên truyền giáo dục ý thức
chống tội phạm ma túy, Viện kiểm sát tỉnh đã chủ động đề ra kế hoạch
Trang 11chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và Viện kiểm sát cấp huyện phối hợp chặtchẽ với các cơ quan chức năng trong việc phân loại xử lý tin báo tố giáctội phạm và trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử.
Đặc biệt là công tác đấu tranh với các đường dây mua bán ma túylớn từ phía nước bạn Lào, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên đãtham mưu cho Tỉnh ủy tăng cường lãnh đạo chỉ đạo Bộ đội Biên phòngtỉnh phối hợp với cơ quan An ninh các tỉnh Phong Sa Ly, Luông FraBăng nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tiến hành triệt phá các ổnhóm mua bán ma túy lớn ngay trên đất Lào, nhằm ngăn chặn, hạn chếlượng ma túy tuồn vào Việt Nam Trong 4 năm đã triệt phá được nhiềubăng, ổ nhóm lớn, điển hình như: ngày 01/5/2013 Biên phòng tỉnh ĐiệnBiên phối hợp với Hải Quan tỉnh Điện Biên và An ninh tỉnh Phong Sa
Dình, Chứ Mua Ly trú tại bản Pa Hốc, huyện Mường Mày, tỉnh Phong
Sa Ly, tại xưởng chế xuất, chế ép của 3 đối tượng đã thu giữ được 34bánh Heroin, 15,3Kg bột Heroin (tương đương 75 bánh), 64,5 Kg chấtphụ gia dùng cho chế ép Heroin; 5 khẩu súng quân dụng, 1.500 viên đạnsúng quân dụng; 28 Kg thuốc nổ, 672 kíp nổ; một số công cụ dùng choviệc ép Heroin
Phối hợp chặt chẽ các Cơ quan tiến hành tố tụng để giải quyếtnhững vấn đề khó khăn, vướng mắc trong quá trình điều tra, truy tố, xét
xử Viện kiểm sát đã chủ động ký kết quy chế phối hợp về giải quyết án
Trang 12hình sự; về giải quyết án ma túy; về tổ chức các phiên tòa rút kinhnghiệm và phiên tòa hình sự sơ thẩm lưu động.
Phối hợp với Sở Lao động thương binh và xã hội trong việc nắm số liệungười nghiện ma tuý và công tác cai nghiện tại trung tâm, cai nghiện tạicộng đồng; công tác quản lý sau cai nghiện, dạy nghề, tạo việc làm ở cơ
sở Trên cơ sở đó tham mưu cho Lãnh đạo ban hành Kiến nghị với Chủtịch ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng, các cấp chínhquyền cơ sở tăng cường công tác quản lý người nghiện, người sau cainghiện; kiềm chế sự gia tăng người nghiện mới; tổ chức thực hiện việclập hồ sơ người nghiện để đề nghị Tòa án nhân dân cấp huyện áp dụngbiện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Ba là: Nâng cao kỹ năng thực hành quyền công tố trong hoạt độngđiều tra, kiểm sát chặt chẽ hoạt động điều tra án an ninh, ma túy, nhằmchống oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm
Với phương châm “Tăng cường trách nhiệm công tố, gắn công tốvới hoạt động điều tra; kiểm sát chặt chẽ hoạt động điều tra, chống oan,sai hoặc bỏ lọt tội phạm"
Để làm tốt công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ ánhình sự về an ninh, ma túy đòi hỏi Lãnh đạo, Kiểm sát viên phải nângcao kỹ năng trong từng khâu công tác nghiệp vụ, cụ thể là:
Nâng cao kỹ năng kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố
Trang 13Phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra và các cơ quan được giaonhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, tiến hành tiếp nhận, xácminh giải quyết các tố giác, tin báo về tội phạm ma túy và kiến nghịkhởi tố đảm bảo đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự vàThông tư liên tịch số 06/2013/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 02/8/2013.
Nâng cao kỹ năng trong công tác kiểm sát việc lập biên bản bắtngười phạm tội quả tang; khám xét, thu giữ vật chứng, trưng cầu giámđịnh
Hầu hết các vụ án ma túy được phát hiện qua hình thức bắt quả tang Dovậy, Kiểm sát viên phải chú ý việc lập biên bản bắt người phạm tội quảtang, vì đây là chứng cứ, tài liệu điều tra ban đầu rất quan trọng đối vớiviệc giải quyết vụ án, Người chứng kiến việc lập biên bản bắt ngườiphạm tội quả tang phải là người có năng lực hành vi và phải ghi rõ lailịch của họ để phục vụ cho việc lấy lời khai trong các giai đoạn tố tụngtiếp theo
Nâng cao kỹ năng trong việc phê chuẩn quyết định khởi tố bị can và ápdụng biện pháp ngăn chặn
Nâng cao kỹ năng trong việc đề ra yêu cầu điều tra bằng văn bản
Nâng cao kỹ năng hỏi cung bị can
Nâng cao kỹ năng trong việc xây dựng cáo trạng