GA van 7 chuan KTKN

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học * Hoạt động 1: Khởi động 1’ - Giới thiệu bài: Để tạo được những văn bản hay ngoài việc chọn lựa nội dung văn bản, phương thức biểu đạt, chún[r]

Trang 1

Ngày soạn: 27/9/2013

Ngày giảng: 7A2-30; 7A1-03/10

Ngữ văn - B i 6 - ài 6 - Tiêt 24 ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM

I Mục tiêu bài học

- Hiểu được các đặc điểm của bài văn biểu cảm

- Nhớ, trình bày và hiểu được đặc điểm của phương thức biểu cảm

- Vận dụng những kiến thức về văn biểu cảm vào đọc - hiểu văn bản

- Có ý thức học tập bộ môn

* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng.

1 Kiến thức

- Hiểu bố cục của bài văn biểu cảm

- Nhận biết, hiểu yêu cầu của việc biểu cảm

- Cách biểu cảm gián tiếp và cách biểu cảm trực tiếp

2 Kĩ năng

- Nhận biết các đặc điểm của bài văn biểu cảm

II Đồ dùng

1 Giáo viên: Bảng phụ

2 Học sinh: Soạn bài

III Phương pháp/kỹ thuật dạy học:

1 Phương pháp: Phương pháp: Phân tích, Trao đổi đàm thoại, Nêu vấn đề

2 Kỹ thuật: Thảo luận nhóm

IV Các bước lên lớp

1 Ổn định tổ chức ( 1’)

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5’)

Câu hỏi: Văn biểu cảm là gì?

Dự kiến trả lời: Ghi nhớ sgk tr 73

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

* Hoạt động 1: Khởi động ( 1’)

- Giới thiệu bài: Giờ trước các em đã được học và hiểu thế nào là văn biểu cảm Để hiểu sâu thêm về văn biểu cảm và đặc điểm của nó, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (20’ )

- Mục tiêu: Biết được bố cục của bài văn biểu cảm Yêu cầu của việc biểu cảm Cách biểu cảm gián tiếp và cách biểu cảm trực tiếp

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

Hs đọc bài tập 1 sgk tr 84

Bài Tấm gương biểu đạt tình cảm gì?

Hs trả lời

Gv nhận xét

- Ca ngợi đức tính trung thực của con

I Tìm hiểu đặc điểm của văn bản biểu cảm

1 Bài tập

* Bài tập 1 Sgk tr 84

Trang 2

người, ghét thói xu nịnh, giả dối.

*Để biểu đạt tình cảm ấy, tác giả đã làm thế nào?

Hs trả lời

- Mượn hình ảnh tấm gương

*Vì sao tác giả lại mượn hình ảnh tấm gương?

- Vì tấm gương phản chiếu thực mọi vật xung quanh

Nói với gương, ca ngợi gương là để gián tiếp ca ngợi ai? Ca ngợi gì?

Hs trả lời

Gv nhận xét

- Ca ngời người trung thực

Cách mượn tấm gương để nói về con người đó là biện pháp nghệ thuật gì?

- Ẩn dụ tượng trưng: biểu đạt tình cảm

Đó là cách biểu đạt tình cảm trực tiếp hay gián tiếp?

Hs nhận xét

- Gián tiếp

Bố cục bài văn gồm có mấy phần? Hãy chỉ ra từng phần?

Thảo luận nhóm: 3 phút

Đại diện nhóm báo cáo, nhận xét

Gv nhận xét, luận, bổ sung

- Bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài

Gv giảng: mở bài và kết bài quan hệ với nhau

+ Mở bài: giới thiệu sơ lược đặc điểm của nhân vật

+ Kết bài khẳng định, nhấn mạnh đặc điểm của nhân vật: trung thực, thẳng thắn không nói dối, không xu nịnh Phần thân bài nêu lên những yếu tố nào?

- Thân bài nói về đức tính của tấm gương, biểu dương tính trung thực; đưa

ra hai dẫn chứng: Mạc Đĩnh Chi và Trương Chi là hai người xấu xí đáng trọng nhưng soi gương: gương cũng không vì tình cảm mà nói sai sự thật

Em nhận xét gì về tình cảm, sự đánh giá của tác giả trong bài?

Hs nhận xét

- Rõ ràng, trong sáng, chân thực

Trang 3

Điều này có ý nghĩa như thế nào đối

với giá trị của bài văn?

- Hình ảnh tấm gương có sức khêu

gợi tạo giá trị cho bài văn

Hs đọc bài tập 2 trên bảng phụ

Đoạn văn biểu đạt tình cảm gì?

Hs xác định

- Đoạn văn thể hiện tình cảm cô đơn, cầu

mong được sự giúp đỡ và thông cảm

Tác giả trong đoạn văn được bộc lộ trực

tiếp hay gián tiếp? Vì sao em biết?

Hs trả lời

- Tình cảm của nhân vật được biểu

hiện một cách trực tiếp

+ Dấu hiệu của nó là tiếng kêu, lời than,

câu hỏi biểu cảm: (con khổ quá, người

ta đánh con, sao mẹ đi lâu thế? )

*Qua các bài tập trên em thấy văn bản

biểu cảm có những đặc điểm gì?

Hs rút ra nhận xét

Gv kluận

Hs đọc ghi nhớ sgk tr 86

* Bài tập 2 Sgk tr 86

- Mỗi bài văn biểu cảm biểu đạt một tình cảm chủ yếu

- Bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài

2 Ghi nhớ (Sgk tr 86)

* Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập ( 16’ )

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức giải quyết các bài tập

Hs đọc đọc bài tập sgk tr 87

Hs làm bài tập

Hs chữa bài

Gv nhận xét

Bài văn thể hiện tình cảm gì?

Hs xác định

Việc miêu tả hoa phượng đóng vai

trò gì trong bài văn?

Hs nhận xét

Tìm mạch ý của bài văn?

Hs xác định

II Luyện tập

Sgk tr 87

a Bài văn thể hiện tình cảm buồn nhớ khi xa trường, rời bạn lúc nghỉ hè

- Tác giả dùng hoa phượng để bộc lộ tình cảm đó

+ Hoa phượng gắn bó với sân trường với tuổi học trò, với ngày hè chia tay nhớ nhung da diết: hoa phượng là hoa học trò

b Mạch ý chính là sắc đỏ của hoa phượng, phượng càng đỏ nỗi nhớ càng tăng, phượng và người sóng đôi nỗi nhớ

Trang 4

Bài văn biểu đạt tình cảm trực tiếp

hay gián tiếp?

Hs xác định

cùng chia sẻ nỗi buồn nhớ ấy

c Bài văn biểu cảm gián tiếp + trực tiếp (có câu bộc lộ nỗi buồn của tác giả)

4 Củng cố ( 1’)

Gv khái quát bài

5 Hướng dẫn học bài ( 1’)

- Học bài cũ:

- Chuẩn bị: Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm

+ Soạn bài

Ngày soạn: 28/9/2013

Ngày giảng: 7A2-01; 7A1-05

Ngữ văn - Bài 6 - Tiết 25

ĐỀ VĂN BIỂU CẢM VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM

- Hiểu kiểu đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm

- Nhận biết đề văn biểu cảm

-Ý thức học tập bộ môn

1 Kiến thức

- Nhận biết và hiểu được đặc điểm, cấu tạo của đề văn biểu cảm

- Nhận biết và hiểu được cách làm bài văn biểu cảm

2 Kĩ năng

- Nhận biết đề văn biểu cảm

- Bước đầu rèn luyện các bước làm bài văn biểu cảm

II Đồ dùng

1 Giáo viên: Bảng phụ

1 Phương pháp: Phân tích, Trao đổi đàm thoại, Nêu vấn đề

2 Kỹ thuật: Thảo luận nhóm bàn

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5’)

Câu hỏi: Văn bản biểu cảm có những đặc điểm gì?

Dự kiến trả lời: Ghi nhớ sgk tr 86

- Giới thiệu bài: Giờ trước các em đã được học đặc điểm của văn biểu cảm Vậy cách làm bài văn biểu cảm như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (20’ )

Trang 5

- Mục tiêu: Đặc điểm, cấu tạo của đề văn biểu cảm Cách làm bài văn

biểu cảm

Hs đọc các đề văn trên bảng phụ

Hãy chỉ ra nội dung đó trong các đề?

Hoạt động nhóm bàn: 3 phút

Hs báo cáo, nhận xét

Gv nhận xét

Nêu kết quả thảo luận

Đối tượng Định hướng tình cảm

a Dòng sông Tình cảm thật

của mình với sông

b Đêm trăng

thu

Tình cảm của mình Đêm Trăng

c Nụ cười Cảm nghĩ về nụ cười

của mẹ

d Tuổi thơ Nỗi vui buồn tuổi thơ

e Loài cây Tình cảm yêu thích với

Các loài cây Qua bài tập trên em thấy đề văn biểu

cảm thường có mấy phần? Đó là những

phần nào?

Hs nhận xét

Gv kluận

Hs đọc ghi nhớ 1 sgk tr 88

Hs đọc đề bài sgk tr 88

Đề thuộc loại gì?

- Thể loại: Phát biểu cảm nghĩ

Đối tượng phát biểu cảm nghĩ mà đề

nêu ra là gì?

Hs xác định

- Đối tượng: Nụ cười của mẹ

*Em hình dung và hiểu thế nào về đối

tượng ấy?

- Đó là nụ cười biểu hiện tình cảm yêu

I Đề văn biểu cảm và các bước làm bài văn biểu cảm

1 Đề văn biểu cảm

a Bài tập Sgk tr 87

- Đề văn biểu cảm thường có hai phần: đối tượng biểu cảm và định hướng tình cảm cho toàn bài

b Ghi nhớ 1 Sgk tr 88

2 Các bước làm bài văn biểu cảm

a Bài tập Sgk tr 88

Đề bài: Cảm nghĩ về nụ cười của mẹ

Trang 6

thương trìu mến, tha thiết của mẹ

- Nụ cười khích lệ

*Tại sao nói nụ cười của mẹ có tác

dụng khích lệ chúng ta?

Hs trả lời

Gv nhận xét, kluận

- Nụ cười biểu hiện của tình yêu thương

- Mỗi khi em biết đi, biết nói khi em

lần đầu đi học, mỗi khi em được lên

lớp được khen: mẹ cười khích lệ

Khi em thất bại, bị điểm yếu nụ cười

của mẹ có tác dụng gì?

- Nụ cười an ủi động viên

Lúc nào mẹ nở nụ cười?

- Lúc mẹ vui, khi con thành đạt, biết

vâng lời

Mỗi khi vắng nụ cười của mẹ, em cảm

thấy như thế nào?

Hs trình bày suy nghĩ

- Nhớ, buồn, lo lắng

Em phải làm gì để luôn thấy nụ cười

của mẹ?

- Chăm ngoan, học giỏi, vâng lời

*Em hãy sắp xếp các ý trên theo bố cục

ba phần?

Hs sắp xếp

Gv nhận xét

a, Mở bài: Nêu cảm xúc được nụ cười

của mẹ: Nụ cười ấm lòng

b, Thân bài: Nêu các biểu hiện sắc thái

nụ cười của mẹ

- Nụ cười vui, yêu thương

- Nụ cười khuyến khích

- Nụ cười an ủi

- Khi vắng nụ cười của mẹ

c, Kết bài:

Lòng yêu thương và kính trọng mẹ

Qua bài tập em hãy cho biết các bước

làm bài văn biểu cảm?

Hs nhận xét

Hs đọc ghi nhớ 2 sgk tr 88

- Có 4 bước + Tìm biểu đề, tìm ý + Lập dàn ý

+ Viết bài + Sửa bài

b Ghi nhớ 2 Sgk tr 88

* Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập ( 16’ )

Trang 7

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức giải quyết các bài tập

Hs đọc bài tập sgk tr 89

Bài văn biểu đạt tình cảm gì?

Hs xác định

Gv nhận xét

Hãy đặt nhan đề cho bài văn?

Hs đặt

Gv nhận xét

*Xây dựng dàn ý của bài văn?

Hs trình bày

Gv nhận xét

- Nội dung: sự liên kết: giới thiệu

tình cảm với quê hương: tình yêu quê

hương thuở ấu thơ: trong cuộc đời và

những tấm gương yêu nước: tình yêu

quê hương khi đã tôi luyện và trưởng

thành

- Hình thức: các đoạn, câu đều liên

kết bằng từ ngữ

+ Tích hợp sự liên kết và mạch lạc

trong văn bản

II Luyện tập

Sgk tr 89

a Bài văn thổ lộ tình cảm tha thiết với quê hương An Giang bằng những câu biểu cảm trực tiếp rất tha thiết

- Đề: Cảm nghĩ về quê hương

- Dàn ý:

* Mở bài:

- Giới thiệu về tình yêu quê hương An Giang

* Thân bài:

+ Tình yêu quê từ tuổi thơ

+ Tình yêu quê trong cuộc sống và nhưng tấm gương yêu nước

* Kết bài: Tình yêu quê hương với nhận thức của người từng trải, trưởng thành + Phân tích báo cáo: Vừa trực tiếp bộc

lộ nỗi lòng mình vừa biểu cảm gián tiếp qua hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, con người anh hùng trong quê hương

4 Củng cố ( 1’)

Gv khái quát bài

5 Hướng dẫn học bài ( 1’)

- Học bài cũ:

- Chuẩn bị: Bánh trôi nước

+ Soạn bài theo hệ thống câu hỏi phần đọc hiểu văn bản

Trang 8

Ngày soạn: 01/10/2013

Ngày giảng: 7A2- 04; 7A1- 05

Ngữ văn - Bài 7 - Tiết 26

Văn bản BÁNH TRÔI NƯỚC

(Hồ Xuân Hương)

- Cảm nhận được phẩm chất và tài năng của Hồ Xuân Hương qua một bì thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật chữ Nôm

- Đọc -hiểu văn bản thơ chữ Nôm

- Biết trân trọng, cảm thông với những thân phận khổ đau của người phụ

nữ trong xã hội phong kiến

A HS khá giỏi.

1 Kiến thức

- Phân tích được vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước

- Vận dụng tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật trong bài thơ trong việc tạo lập văn bản

2 Kĩ năng

- Hiểu biết thể loại của văn bản

- Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ chữ Nôm Đường luật

B HS trung bình.

1 Kiến thức

- Hiểu sơ giản về Hồ Xuân Hương.

- Hiẻu vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước

- Nhận thấy tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật trong bài thơ

2 Kĩ năng

- Hiểu biết thể loại của văn bản

- Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ chữ Nôm Đường luật

C HS yếu, kém.

1 Kiến thức

- Nhớ được sơ giản về Hồ Xuân Hương.

- Biết về vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước

- Nhận thấy tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật trong bài thơ

2 Kĩ năng

- Biết thể loại của văn bản

- Đọc - lưu loát bài thơ

II Đồ dùng

1 Giáo viên: Tranh minh hoạ

1 Phương pháp: Phân tích, Trao đổi đàm thoại, Nêu vấn đề, Đọc sáng tạo

Trang 9

2 Kỹ thuật:

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

- Giới thiệu bài: Ngày nay, người phụ nữ có quyền bình đẳng với nam giới, được tham gia các hoạt động xã hội Còn thân phận của người phụ nữ trong

xã hội cũ như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản Bánh trôi nước

* Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chú thích ( 8’)

- Mục tiêu: Đọc diễn cảm văn bản, trình bày được đôi nét về tác giả.

Gv hướng dẫn đọc: đọc giọng

chậm rãi, gợi tâm trạng buồn Cách

ngắt nhịp 2/2/3

Gv đọc mẫu

Hs đọc, gv nhận xét

Hs theo dõi chú thích * sgk tr 95

Nêu đôi nét về tác giả?

Hs trả lời

- Từ bé thông minh, lớn lên không

phải là người phụ nữ an phận Đi

ngao du, giao thiệp rộng, có bản

lĩnh, cá tính: đứa con nghịch tử

của xã hội phong kiến

- Cuộc đời: bà tự tổng kết: một đời

riêng mấy kiếp chua cay

Tình duyên lận đận, long đong và

có nhiều dang dở

- Thơ: sáng tác nhiều được truyền

tụng dễ lẫn với những bài thơ Nôm

có phong cách Hồ Xuân Hương

- Trong thơ Hồ Xuân Hương chủ

yếu viết về phụ nữ, bản thân,

không có người phụ nữ quý tộc

Nước mắt than thở nhiều hơn niềm vui

+ Mệnh danh là nhà thơ của phụ nữ

- Thơ phản ánh cuộc đời đầy khổ

đau, không hướng tới hạnh phúc ảo

ảnh Trái tim yêu đời của Hồ Xuân

Hương luôn sưởi ấm tạo vật, lòng

người: nhà thơ cuộc đời trần thế

- Phong cách nghệ thuật: đậm đà

I Đọc và thảo luận chú thích

1 Đọc

2 Thảo luận chú thích

a Tác giả

- Hồ Xuân Hương (? - ?) là con Hồ Phi Diễn, quê ở Nghệ An

- Mệnh danh là bà chúa thơ Nôm

Trang 10

phong cách dân gian.

+ Giọng nói khác biệt: giọng mạnh

mẽ, táo bạo, thẳng thắn

Hs quan sát tranh minh hoạ về

bánh trôi, giải thích chú thích * sgk

tr 95

Bài thơ được làm theo thể thơ gì?

*Vì sao em biết? Hãy giải thích?

Hs trả lời

Gv nhận xét

- Bài thơ có bốn câu, mỗi câu 7

chữ

- Gieo vần: tròn, non, son

Bài thơ gieo vần theo cách nào?

Hs xác định

- Gieo vần chân

- Cách gieo vần có vần chân (cuối

câu), vần lưng (giữa câu), vần liền

(gieo liên tiếp), vần cách (Gieo

cách các câu) Chúng ta đã học ở

lóp 6 phần cách làm thơ

Hs giải thích các chú thích sgk tr 95

b Tác phẩm

- Lấy đề tài: bánh trôi nước, bình dị, gần gũi

c Thể loại

- Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

* Hoạt động 4: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản ( 21’ )

- Mục tiêu: Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ

Bánh trôi nước Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật trong bài thơ

Hs đọc bài thơ

Tìm những chi tiết thể hiện hình ảnh

bánh trôi nước?

Hs trả lời

Chi tiết trên cho em hiểu như thế nào về

hình dáng, đặc điểm của bánh trôi nước?

Hs xác định

*Bài thơ có mấy nghĩa? Đó là những

nghĩa nào?

Hs trả lời

Gv nhận xét

- Hai nghĩa: miêu tả bánh trôi khi

được luộc chín

- Vẻ đẹp , thân phận, phẩm chất của

người phụ nữ trong xã hội xưa

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình ảnh bánh trôi nước

- Thân: trắng, tròn

- Bảy nổi, ba chìm với nước non

- Chìm

+ Trắng tròn, xinh xẻo

Trang 11

+ Sự đa nghĩa

*Nghĩa nào quyết định giá trị bài thơ?

Tại sao?

- Nghĩa đen Vì nó tạo âm hưởng và

giá trị cho bài thơ

Nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?

- Khéo, hấp dẫn Ngôn ngữ bình dị

Qua hình ảnh bánh trôi nước tác giả

thể hiện điều gì?

Hoạt động nhóm bàn: 2 phút

Hs báo cáo, nhận xét

- Nói lên số phận người phụ nữ trong

xã hội phong kiến

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì khi

miêu tả?

- Ẩn dụ: người phụ nữ ẩn sau hình

ảnh bánh trôi nước

Gv láy thêm các ví dụ

- Thân em như hạt mưa xa

- Thân em như trái bần trôi

Người phụ nữ được miêu tả với vẻ

đẹp, phẩm chất, số phận như thế nào?

Hs trả lời

*Nhận xét gì về người phụ nữ trong

bài thơ?

- Vẻ đẹp hình thể: gợi nên sự phúc hậu

- Người phụ nữ xưa không được định

đoạt số phận của mình, do cha mẹ, do

chồng quyết định sướng khổ

Theo em người phụ nữ trong xã hội

ngày nay thì sao?

Hoạt động nhóm: 4 phút

Kĩ thuật khăn trải bàn

Hs báo cáo

- Bình đẳng , tự do

- Nhưng trong thực tế vẫn còn có gia

đình chưa được bình đẳng Chồng đánh

đập vợ nên cần phê phán và lên án

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

*Nhận xét gì về từ mà trong bài thơ trên?

- Sự kiên trì, cố gắng cách nói dõng

dạc, dứt khoát

- Câu thơ có giá trị nhân đạo, làm nên

- Được làm ra từ bàn tay con người: miêu tả rất đúng với thực tế

2 Hình ảnh người phụ nữ trong xã hội cũ

- Nghệ thuật + Thân em trắng, tròn: người phụ nữ trắng trẻo, xinh đẹp : Ẩn dụ

+ Bảy nổi ba chìm: Thành ngữ + “Thân em” mang âm hưởng của ca dao

- Bảy nổi ba chìm: gặp nhiều cảnh ngộ bấp bênh

- Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn: số phận phụ thuộc vào người khác

- Giữ tấm lòng son: chung thuỷ sắt son

+ Hình thể: da trắng nõn nà, thân hình đầy đặn, xinh xắn

+ Tâm hồn trong trắng, nhân hậu, sắt son

+ Số phận chìm nổi, phiêu bạt phụ thuộc vào người khác

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	25,53 KB