Hoạt động của Gv và Hs Hãy ghi lại tên các văn bản nghị luận đã học và đọc trong ngữ văn 7 tập 2 - Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Sự giàu đẹp của Tiếng Việt - Đức tính giản dị của [r]
Trang 1Ngày soạn: 5/3/2013
Ngày dạy : 15/4/2013
Tiết 128: Luyện tập làm văn bản
đề nghị và báo cáo (Tiếp)
A Mục tiờu cần đạt
- ễn lý thuyết về văn bản đề nghị, bỏo cỏo
- Thụng qua cỏc baỡ tập thực, học sinh biết cỏch xỏc định cỏc tỡnh huống viết văn bản hoặc văn bản đề nghị, biết cỏch viết hai loại văn bản theo đỳng cỏc mẫu quy định
B Chuẩn bị
- Giỏo viờn: sgk
- Học sinh: sưu tầm văn bản, viết văn bản bỏo cỏo
C.Cỏc bước lờn lớp
1 Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra
3.Tiến trỡnh dạy và học
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính
Học sinh viết.Tổ 1+2 viết đề
nghị, tổ 3: viết bỏo cỏo
Trỡnh bày trước lớp
Học sinh nhận xột.Gv sửa
chữa, bổ sung
Học sinh đọc bài tập 3.Xỏc
định yờu cầu
Thảo luận nhúm 5phỳt
Bỏo cỏo Nhận xột
Gv sửa chữa
II Luyện tập
2 Bài 2: Từ hai tỡnh huống trờn viết một
văn bản đề nghị và một văn bản bỏo cỏo
3 Bài 3: Chỉ ra những chỗ sai trong cỏc
tỡnh huống sử dụng văn bản sau:
a Do hoàn cảnh gia đỡnh khú khăn một số học sinh đó viết bỏo cỏo xin nhắc nhà trường miễn học phớ
b Thầy cụ giỏo chủ nhiệm cần biết những cụng việc tập thể lớp đó làm để giỳp đỡ cỏc gia đỡnh thương binh liệt sỹ và bà mẹ VN anh hựng Một học sinh thay mặt cả lớp viết giõấ đề nghị cho thầy cụ giỏo chủ nhiệm về những việc làm trờn
c.Cả lớp đều khõm phục tinh thần giỳp đỡ cỏc gia đỡnh thương binh liệt sỹ của bạn H Bạn ấy xứng đỏng là chỏu ngoan bỏc hồ Lớp trưởng thay mặt cả lớp viết đơn xin ban giỏm hiệu nhà trường biểu dương, khen thưởng bạn H
- Cả ba trường hợp khụng phự hợp a.Viết văn bản đề nghị
b.Viết văn bản bỏo cỏo
Trang 2c Viết văn bản đề nghị
4 Củng cố: nội dung của văn bản bỏo cỏo và đề nghị
5 Hướng dẫn học ở nhà
- Soạn bài: ễn tập TLV
Ngày soạn: 12/4/2013
Ngày dạy : 18/4/2013
Tiết 129: Ôn tập Tập làm văn
A Mục tiờu cần đạt
- Học sinh hệ thống hoỏ và củng cố lại những kiến thức cơ bản về văn biểu
cảm
- Nhận biết được cỏc biện phỏp nghệ thuật trong văn bản biểu cảm và tỏc
dụng của nú
- Vận dụng trong viết bài
B.Chuẩn bị
- Giỏo viờn: sgk+sgv
- Học sinh: ụn kiến thức văn biểu cảm
C.Cỏc bước lờn lớp
1 Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra: sự chuẩn bị bài của học sinh
3.Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính
? Kể tờn cỏc bài văn biểu cảm đó
học và đọc ở lớp 7
? Em thớch văn bản nào nhất? Vỡ
sao?
? Từ việc nờu cảm nghĩ về văn
bản em thớch nhất, hóy nờu
những đặc điểm cơ bản của văn
bản biểu cảm?
Gv: Nhấn mạnh:
- Tỡnh cảm trong văn biểu cảm
thường là những tỡnh cảm đẹp
thấm nhuần tư tưởng nhõn văn
và phải là tỡnh cảm chõn thực
của người viết thỡ mới cú giỏ trị.
I Văn biểu cảm
1 Cỏc bài văn biểu cảm ở lớp 7
- Cổng trường mở ra
- Mẹ tụi
- Cuộc chia tay của những con bỳp bờ
- Một thứ quà của lỳa non: Cốm
- Sài Gũn tụi yờu
- Mựa xuõn của tụi
2 Đặc điểm của văn biểu cảm
- Văn biểu cảm ( trữ tỡnh) là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tỡnh cảm , cảm xỳc , sự đỏnh giỏ của con người đối với thế giới xung quanh và khờu gợi lũng đồng cảm nơi người đọc
- Văn biểu cảm biểu đạt tỡnh cảm bằng những hỡnh ảnh
cú ý ẩn dụ tượng trưng hoặc bằng cỏch thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm cảm xỳc trong lũng
- Bài vắn biểu cảm thường cú bố cục ba phần
3.4 Yếu tố miờu tả và yếu tố tự sự trong văn biểu
Trang 3- Một bài văn biểu cảm tập
trung biểu đạt một tình cảm chủ
yếu.
? Yếu tố miêu tả và yếu tố biểu
cảm có vai trò gì trong văn bản
biểu cảm?
? Khi muốn bày tỏ tình thương
yêu, lòng ngưỡng mộ, ngợi ca
đối với con người, sự việc cần
phải làm gì?
? Ngôn ngữ biểu cảm đòi hỏi các
phương tiện tu từ như thế nào?
Lấy ví dụ ở bài “ sài gòn tôi yêu
“ và “ mùa xuân của tôi”
cảm có vai trò khơi gợi tình cảm
- Văn biểu cảm sử dụng hai loại yếu tố này như những phương tiện trung gian để truyền cảm chứ không phải nhằm mục đích miêu tả phong cảnh hay kể lại sự việc
5 Khi muốn bày tỏ tình thương yêu, lòng ngưỡng
mộ, ngợi ca… cần nêu được vẻ đẹp, nết đáng yêu, trân
trọng, kính phục… của sự vật, hiện tượng, con người Đối với con người phải nêu rõ tính cách cao thượng của họ
6 Ngôn ngữ biểu cảm đòi hỏi phải sử dụng phương tiện tu từ
* Đối lập: Sài Gòn vẫn trẻ Tôi thì đương già Lúc ấy, đường xá không còn lầy lội mà là cái rét ngọt ngào chứ không còn tê buốt căm căm nữa
* So sánh: Sài Gòn cứ trẻ như một cây tơ đương độ nõn nà
Nhựa sống trong người căng lên như máu căng trong lộc của loài mai
* Nhân hoá: Sài gòn rộng mở và hào phóng Những cái lá nhỏ li ti giơ tay vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh
* Điệp ngữ: Tôi yêu Sài Gòn da diết Tôi yêu trong nắng sớm… Tôi yêu thời tiết trái chứng dở trời Tôi yêu cả đêm khuya
Tôi yêu sông xanh, núi tím.Tôi yêu đôi lông mày ai như trăng mới in ngần
* Liệt kê: Thỉnh thoảng mới thấy vài chị quạ, chị sáo, chị vành khuyên, rắc ô, áo gì…
4.Củng cố: GV tãm t¾t nội dung
5.Hướng dẫn học ở nhà
- Ôn lí thuyết , làm bài tập
Trang 4Ngày soạn: 12/4/2013
Ngày dạy : 20/4/2013
Tiết 130: Ôn tập Tập làm văn (Tiếp)
A Mục tiờu cần đạt
- Học sinh hệ thống hoỏ và củng cố lại những kiến thức cơ bản về văn nghị luận
- Nhận biết được cỏc phương phỏp nghị luận trong văn bản nghị luận và tỏc dụng của nú
- Vận dụng trong viết bài
B.Chuẩn bị
- Giỏo viờn: sgk+sgv
- Học sinh: ụn kiến thức văn nghị luận
C.Cỏc bước lờn lớp
1 Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra: sự chuẩn bị bài của học sinh
3.Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính
Hóy ghi lại tờn cỏc văn bản
nghị luận đó học và đọc trong
ngữ văn 7 tập 2
- Tinh thần yờu nước của nhõn
dõn ta
- Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
- Đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ
- ý nghĩa văn chương
Cõu 2 (II) Sgk/140
Nghị luận núi: ý kiến trao đổi,
tranh luận phỏt biểu trong cỏc
cuộc hop, thảo luận, sơ kết,
tổng kết
- ý kiến trong cỏc cuộc giao
lưu, phỏng vấn
II Về văn bản nghị luận
1 Nhan đề cỏc văn bản nghị luận trong chương trỡnh ngữ văn 7 tập 2
- Tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta
- Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
- Đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ
- ý nghĩa văn chương
2 Văn bản nghị luận xuất hiện dưới dạng những bài gỡ? Trường hợp nào?
- Nghị luận núi
- Nghị luận viết
3 yếu tố cơ bản trong văn nghị luận
Trang 5- Lời giảng của giáo viên trên
lớp
Nghị luận viết: - Các bài xã
luận, bình luận,luận án, luận
văn, tuyên ngôn, tuyên bố
quan trong, các văn bản nghị
luận trong sgk
Câu hỏi 3 Sgk
Luận đề, luận điểm, luận
chứng, lí lẽ, lập luận Lập luận
là yếu tố chủ yếu
Bài văn nghị luận có sức
thuyết phục, có đanh thép, sâu
sắc, thấm thía chặt chẽ hay
không là phụ thuộc phần lớn
vào trình độ và hiệu quả nghệ
thuật lập luận của người viết
Luận điểm là gì?
Luận đề là: vấn đề chủ yếu và
khái quát nêu trong đề bài
Luận điểm: Là những bộ
phận, khía cạnh, bình diện của
luận đề Một luận đề có thể có
nhiều luận điểm nhưng cũng
có thể chỉ có một luận điểm
Khi ấy luận đề và luận điểm
trùng khít nhau
Hãy cho biết các câu trong
sgk/140 đâu là luận điểm ? Vì
sao?
- Luận đề, luận điểm, dẫn chứng, lí lẽ, lập luận…
4 Luận điểm là gì?
- Trường hợp : a,b,c,d
- a và d là luận điểm
- b là câu cảm thán
- c chưa đầy đủ, rõ ý
- Kết cấu: trần thuật, thông báo, khẳng định ( phủ định)
- cấu trúc ngữ pháp:
C ( không, chẳng) là (có, không) V
5 Trong bài văn chứng minh rất cần
dẫn chứng, nhưng cũng cần lí lẽ và phải biết lập luận.
- Dẫn chứng trong bài văn chứng minh phải tiêu biểu, chọn lọc chính xác phù hợp với luận điểm, luận đề, đồng thời cần được làm
rõ, được phân tích bằng lí lẽ, lập luận chứ không phải chỉ nêu…
6 - Giống : Chung một luận đề, cùng phải
sử dụng dẫn chứng, lập luận, lí lẽ
- Khác nhau:
Giải thích: Lí lẽ là chủ yếu; Làm rõ bản chất vấn đề là ntn?
Chứng minh: Dẫn chứng là chủ yếu; Chứng
tỏ sự đúng đắn vấn đề ntn?
4 Củng cố
G: Hệ thống lại nội dung kiến thức cơ bản của bài học
5 H ướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Học kĩ nội dung bài học, hoàn thiện bài tập trong sgk
- Về nhà chuẩn bị soạn: Ôn tập tiếng Việt ( tiếp)
Trang 6Ngµy so¹n: 12/4/2013
Ngµy d¹y : 20/4/2013
Tiết 131 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT ( TIẾP)
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp HS hệ thống hoá kiến thức về câu, dấu câu; củng cố kiến thức tu từ ngữ pháp
Biết mở rộng, rút gọn, chuyển đổi câu; sử dụng dấu câu và tu từ về câu
Có ý thức trong việc thống hoá kiến thức
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
Giáo viên.- Giáo án, bảng phụ
Học sinh - Chuẩn bị trước nội dung bài học theo hệ thống câu hỏi trong sgk
C Tiến trình lên lớp.
1, Ổn định tổ chức:
2, Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3, Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
? Các em đã được học những phép biến đổi
câu nào?
HS: Dựa vào Sgk
Rút gọn câu là ntn?
? Có thể rút gọn những trường hợp nào của
I Nội dung ôn tập
3 Các phép biến đổi câu đã học
3.1 Thêm bớt thành phần câu
a Rút gọn câu
Trang 7CN, Vn hoặc cả CN lần VN
VD
Rút gọn CN: Chớ thấy sóng cả mà ngã tay
chèo
Rút gọn VN: - Ai có chiếc xe đạp?
- Tôi
Cả CN và VN: - Bao giờ anh đi Hà Nội?
- Sáng mai
? Khi sử dụng câu phải chú ý điều gì?
? Ta có thể mở rộng câu bằng những cách
nào?
? Mở rộng câu bằng cách thêm trạng ngữ
cho câu hoặc dùng cụm C-V làm thành phần
của câu hoặc của cụm từ
? Vị trí của trạng ngữ?
? Đứng, đầu giữa hoặc cuối
? Dấu hiệu nhận biết trạng ngữ?
? Ta có thể mở các thành phần nào của câu?
CN, VN, cụm từ
? Thế nào là câu chủ động
? Thế nào là câu bị động ?
? Muốn chuyển đổi câu chủ động thành câu
bị động ta làm ntn?
? Mục đích chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động là gì?
Cho ví dụ
Chốt: Câu chủ động và câu bị động thường
đi thành một cặp tương ứng với nhau nên
khi ta biến đổi câu chủ động thành câu bị
động thì cũng có thể làm ngược lại.
Điệp ngữ là gì?
Là biện pháp tu từ lặp đi lặp lại từ, cụm từ
có tác dụng làm nổi bật, gây cảm xúc mạnh,
nâng cao hiệu quả biểu đạt cho lời văn
Có những loại điệp ngữ nào?
cách quãng, nối tiếp, chuyển tiếp
Liệt kê là gì?
Là cách sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay
cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn
b Mở rộng câu
b 1: Thêm trạng ngữ cho câu
b 2: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
4 Các phép tu từ cú pháp
4.1 Điệp ngữ
4 2 Liệt kê
II Luyện tập
Bài tập 1 Tìm các câu mở rộng cụm C- V trong đoạn văn
Trang 8những khiến cạnh khác nhau của thực tế hay
của tư tưởng tình cảm
Có những kiểu liệt kê nào?
Xét theo cấu tạo có liệt kê theo cặp và không
theo cặp Xét theo ý nghĩa có liệt kê tăng
tiến và không tăng tiết ( trình tự liệt kê
không thể thay đổi )
Bài tập 1.Tìm các câu mở rộng cụm C- V
trong đoạn văn
a Từ ngày công chúa bị mất tích, nhà vua vô
cùng đau đớn Vua sai Lí Thông đi tìm, hứa
sẽ gả công chúa và truyền ngôi cho Vừa
mừng vừa sợ, Lí Thông không biết làm thế
nào Cuối cùng, hắn truyền cho dân mở hội
hát xướng mười ngày để nghe ngóng…
b Có một con ếch sống lâu ngày trong một
cái giếng nọ Xung quanh nó chỉ có một vài
con nhái, cua, ốc bé nhỏ Hằng ngày nó cất
tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng,
khiến các con vật kia rất hoảng sợ ếch cứ
tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc
vung và nó thì oai như một chúa tể
Bài tập 2 Đánh dấu x vào ô vuông xác định câu bị động
a Hôm qua, Lan bị ốm
b Tranh làng hồ đang được nhiều du khách nước ngoài quan tâm
c Bức tranh này thì treo ở phòng khách
Đáp án: b,c
4 Củng cố
G: Hệ thống lại nội dung kiến thức cơ bản của bài học Vẽ sơ đồ
5 H ướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Học kĩ nội dung bài học, hoàn thiện bài tập trong sgk
- Về nhà chuẩn bị soạn: Hướng dẫn làm bài kiểm tra tổng hợp.