Ngu van 7 tuan 12

-Nội dung văn bản là bức thư người bố gửi con nhưng tại sao tác giả lấy nhan đề “Mẹ tôi”?(Có phải giữa nội dung và nhan đề không phù hợp?).. GV giảng: người mẹ tuy không xuất[r]

Tuần1

Tiết 1 Lý Lan CỔNG TRƯỜNG MỞ RA Ngày soạn: 18 /8/10Ngày giảng: 21/8/10 I/

Mục tiêu cần đ ạt: Giúp HS

-Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng,đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái

-Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với mỗi con người

II/

Chuẩn bị:

1) Giáo viên : Đọc kỹ SGK, SGV

- Tham khảo bài viết “Cách dạy văn bản nhật dụng” in trong “Thế giới trong ta”- Chuyên đề 6 và 9- 2002

-Tích hợp Tiếng Việt Bài Từ láy , Từ Hán Việt, một số bài hát về mẹ

2)Học sinh : Đọc văn bản (SGK tr 6,7,8)

-Trả lời các câu hỏi trong phần Đọc –Hiểu văn bản

-Sưu tầm bài hát về mẹ và về mái trường

III/Tiến trình tổ chức dạy và học :

1)Ổn đ ịnh:

2)Kiểm tra bài cũ:Kiểm tra bài soạn, sgk, vở ghi bài của học sinh

3)Bài mới :

*Giới thiệu bài:

H:Trong ngày khai trường vào lớp 1,ai đưa em đến trường? (mẹ ,ba , thường là mẹ)

H:Trong đêm trước ngày khai trường ,mẹ em đã làm những gì?(Chuẩn bị sách vở,dụng cụ học tập )

GV: Không chỉ chuẩn bị những đồ dùng cần thiết cho con,người mẹ còn có những suy nghĩ,mong muốn những điều tốt đẹp cho con Để tìm hiểu tình cảm,tâm trạng của những bậc cha mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con, các em tìm hiểu văn bản “Cổng trường mở ra”

Hoạt đ ộng 1

Đ

ọc v ă n bản và tìm hiểu chú

thích:

-GV hướng dẫn đọc VB: giọng

đọc dịu dàng, chậm rãi, đôi khi

thầm thì , tha thiết

-GV đọc mẫu và gọi 2 học sinh

đọc

Gọi 1 HS đọc chú thích

?Theo em, trong phần chú thích

có những từ nào thuộc từ Hán

Việt?

Hoạt đ ộng 2 : Tìm hiểu v ă n bản

Văn bản “Cổng trường mở ra”

viết về sự việc gì? Hãy tóm tắt

bằng vài câu ngắn gọn?

(Văn bản viết về tâm trạng của

người mẹ trong đêm không ngủ

trước ngày khai trường vào lớp

-Đọc thầm -Đọc diễn cảm

Nhạy cảm,bận tâm,can đảm

Can đảm: có tinh thần mạnh mẽ,không sợ khó, sợ khổ

-HS trả lời và tóm tắt văn bản

-Con: vui háo hức, giấc ngủ

I / Đ ọc và tìm hiẻu chú thích:

II/ Đ ọc và tìm hiểu v ă n bản:

1 của con.)

?Hãy tìm những crạng của hai

-Tâm trạng hai mẹ con khác

nhau chỗ nào ?

-GV ghi bảng phụ

?Theo em, tại sao người mẹ

không ngủ được ?

*Người mẹ thương con , lo

lắng cho con vì đây là bước

ngoặt trong cuộc đời của con

?Tìm những chi tiết chứng tỏ

ngày khai trường để lại dấu ấn

thật sâu đậm trong tâm hồn

người mẹ

GV giảng: Từ những suy nghĩ

đó, người mẹ mong con có

những kỷ niệm đẹp về ngày

khai trường đầu tiên bởi đó sẽ

là hành trang theo con suốt

cuộc đời

?Tóm lại, qua những suy nghĩ,

mong muốn của mẹ, em thấy

mẹ là người như thế nào?

*Liên hệ giáo dục HS: Tình

thương yêu con, đức hy sinh-

Đó là vẻ đẹp lớn lao của tình

mẫu tử thiêng liêng

-Gọi HS đọc đoạn cuối từ : Mẹ

nghe nói sẽ mở ra

?Trong đoạn văn này người mẹ

nghĩ về những gì?

?Câu nào trong đoạn văn nói

lên vai trò và tầm quan trọng

của nhà trường đối với thế hệ

trẻ?

?Kết thúc bài, người mẹ nói:

“Bước qua cánh cổng trường là

một thế giới kỳ diệu sẽ mở

ra”,em hiểu thế giới kì diệu đó

là gì?( Nhà trường là tất cả

tuổi thơ của chúng ta ; là thế

giới của tình bạn, tình thầy

trò ; thế giới của ước mơ, khát

vọng ; thế giới của niềm tin và

hy vọng )

đến dễ dàng, gương mặt thanh thoát , đôi môi hé mở

-Mẹ: trằn trọc không ngủ,ấn tượng về buổi khai trường đầu tiên vẫn còn sâu đậm trong tâm trí mẹ

-Cứ nhắm mắt lại dài và hẹp

-Cái ấn tượng mẹ muốn nhẹ nhàng ,cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con

-Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi , hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

-Hết lòng thương yêu ,lo lắng cho con , mẹ mong con có một tâm hồn trong sáng , rộng mở ,luôn tin tưởng ở tương lai

-Nghĩ về ngày hội khai trường

-Nghĩ về ảnh hưởng của giáo dục đối với trẻ em

-“Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau sau này.’’

HS suy nghĩ và trả lời -Thế giới của những điều hay lẽ phải, của ánh sáng tri thức, tình bạn, tình thầy trò, những ước mơ, hi vọng

HS thảo luận nhóm và trả lời:

Người mẹ không trực tiếp nói với con Nhìn Con ngủ, mẹ tâm

sự với chính bản thân mình

-Làm nổi bật tâm trạng của người mẹ đồng thời khắc hoạ tâm tư ,tình cảm là những điều

1.Tâm trạng của ng ư ời mẹ:

-Thao thức không ngủ

-Suy nghĩ triền miên

-Tấm lòng thương yêu con tha thiết, sâu nặng

của người mẹ

2.Suy nghĩ của ng ư ời mẹ về vai trò của nhà tr ư ờng :

-Nhà trường có vai trò to lớn đối với mỗi người

?Có phải người mẹ đang nói

trực tiếp cảm nghĩ của mình

với con?

Theo em, người mẹ đang tâm

sự với ai?

-Cách viết này có tác dụng gì?

*GV chốt lại

Hoạt đ ộng 3 : Tổng kết.

?Văn bản “Cổng trường mở ra”

viết về nội dung gì?

-Qua tâm trạng của người

mẹ,điều tác giả muốn nói ở đây

là gì?

-Từ đó, tác giả muốn nhắc nhở

ta điều gì?

*GV liên hệ giáo dục HS tình

cảm kính yêu cha mẹ

-Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt đ ộng 4 : Luyện tập

BT1: Một bạn cho rằng, có rất

nhiều ngày khai trường nhưng

ngày khai trường để vào lớp 1

là ngày có dáu ấn sâu đậm nhất

trong tâm hồn mỗi con người

Em có tán thành ý kiến đó

không? Vì sao?

GV gọi HS đọc bài đọc thêm

“Trường học”-Sgk tr.9

khó nói trực tiếp

-Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường vào lớp một của con

-Tấm lòng yêu thương con sâu nặng và vai trò to lớn của nhà trường

-Biết yêu thương , kính trọng cha mẹ- những người đã hết lòng vì con cái

HS trao đổi và trả lời Ghi nhớ: Sgk.tr 9

IV/ Luyện tập:

BT1:Tán thành ý kiến đó vì

ngày khai trường vào lớp 1 khiến em vừa háo hức vừa lo lắng trước khung cảnh trường mới, bạn mới, thầy cô mới

4 Củng cố: Có một bài hát nói về ngày đầu tiên đến trường Đó là bài hát nào? Em hãy hát bài hát

đó? (Bài “Đi học” của nhạc sĩ Bùi Đình Thảo)

-GV mở đĩa cho HS nghe bài hát “Đi học”

5.Dặn dò: - Chọn và học thuộc lòng một đoạn văn hay trong văn bản.

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 2(Sgk tr.9) vào vở Bài tập về nhà: Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỉ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của em?

- Soạn văn bản “Mẹ tôi” – Tìm những bài hát hoặc ca dao,tục ngữ nói về mẹ

Tuần 1

Tiết 2 Et- môn-đô-đê A-mi-xiMẸ TÔI Ngày soạn:18/8/10 Ngày giảng:21/8/10

I/Mục tiêu cần đ ạt: Giúp HS

-Cảm nhận và thấm thía công lao ,tình cảm của người mẹ có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi người

-Tự liên hệ và kiểm điểm thái độ và tình cảm của bản thân đối với cha mẹ mình

II/

Chuẩn bị :

1.Giáo viên:

-Đọc kĩ văn bản trong Sgk, tham khảo Sgv, tài liệu để soạn giáo án

-Bảng phụ ghi câu hỏi kiểm tra bài cũ

-Bài hát về mẹ( Lòng mẹ – Y Vân)

2.Học sinh:

-Đọc kĩ văn bản và trả lời câu hỏi trong phần “Đọc- Hiểu văn bản”

-Làm bài tập 2- Sgk

-Tìm những bài ca dao – tục ngữ nói về tình cảm của cha mẹ đối với con cái

III/

Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học :

1.Ôn đ ịnh lớp:

2

Kiểm tra bài cũ : Treo bảng phụ có ghi câu hỏi

-TN: Văn bản “Cổng trường mở ra” viết về nội dung gì?

-a.Miêu tả quang cảnh ngày khai trường

-b.Kể lại tâm trạng của đứa con trong ngày đầu đến trường

-c Tái hiện tâm tư tình cảm của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con

-d Bàn về vai trò to lớn của nhà trường

-Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được sau khi học văn bản “Cổng trường mở ra” là gì? (Trân trọng kính yêu mẹ, đừng quá vô tâm mà quên đi những tình cảm sâu nặng,tấm lòng yêu thương của

mẹ dành cho con)

3

Bài mới :

a Giới thiệu bài : Dân tộc ta luôn có truyền thống “thờ cha, kính mẹ” Dẫu xã hội có văn

minh,tiến bộ như thế nào chăng nữa thì tấm lòng hiếu thảo, kính trọng cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của tình cảm gia đình Tuy nhiên, không phải lúc nào mỗi chúng ta cũng ý thức được điều đó, có lúc do vô tình mà ta phạm phải những sai lầm đối với cha mẹ Chính lúc ấy cha mẹ giúp ta nhận ra lỗi lầm mà ta mắc phải.Văn bản “Mẹ tôi” sẽ giúp các em nhận ra điều đó

b.Tổ chức các hoạt đ ộng:

Hoạt đ ộng 1 :Đọc văn bản và tìm hiểu

chú thích

-Gọi HS đọc chú thích(*)

-Giới thiệu sơ lược về tác giả và đoạn

trích: Et-môn-đô-đơ

A-mi-xi(1846-1908) là nhà văn của nướcY Văn bản

được trích trong cuốn sách “Những tấm

lòng cao cả”-do Hoàng Thiếu Sơn dịch

hướng dẫn đọc Giọng đọc chậm thể

hiện tình cảm vừa buồn vừa giận của

người bố

GV đọc mẫu- Gọi HS đọc tiếp

Đọc phần chú thích và giải

nghĩa các từ:khổ hình, vong ân bội nghĩa, bội

bạc,

Đọc chú thích(*)

-Quằn quại:Chỉ tình trạng đau

I/ Đ ọc v ă n bản và tìm hiểu chú thích:

quằn quại, lương tâm

-Theo em, trong văn bản có những từ

nào khó hiểu?

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

-Em hãy tóm tắt văn bản “Mẹ tôi” bằng

vài câu ngắn gọn?

-Nội dung văn bản là bức thư người bố

gửi con nhưng tại sao tác giả lấy nhan

đề “Mẹ tôi”?(Có phải giữa nội dung và

nhan đề không phù hợp?)

GV giảng: người mẹ tuy không xuất

hiện nhưng lại là tiêu điểm mà nội dung

bức thư hướng tới và làm sáng tỏ Vậy

hình ảnh người mẹ được thể hiện trong

bức thư như thế nào ta hãy tìm hiểu 1

-Tìm những hình ảnh, chi tiết nói về

người mẹ của En-ri-cô?

HS phát hiện, GV ghi bảng phụ

-Qua đó em hiểu mẹ của En-ri-cô là

người như thế nào?

-Em hãy đọc những câu ca dao, tục ngữ

hoặc thơ nói về tấm lòng của người mẹ?

Trước lỗi lầm của con, thái độ của người

bố như thế nào? 2

?Tìm những chi tiết trong bài thể hiện

thái độ của người bố?

-Đó là thái độ như thế nào? Lí do gì

khiến người bố có thái độ như thế?

-Sự hỗn láo của con như một nhát dao

đâm vào tim bố

-Bố không nén được cơn tức giận

-Thà rằng bố không có con

Đó là thái độ đau đớn , bực tức.,buồn

bã, tức giận Lúc cô giáo đến En-ri-cô

có thốt ra lời nói thiếu lễ độ với mẹ

đớn, vật vã của cơ thể

-Lương tâm: chỉ yếu tố tinh thần giúp bản thân nhận ra được cái đúng, cái sai về đạo đức để có thể tự điều chỉnh việc làm của mình

-Bức thư viết cho con nhưng qua bức thư người bố giúp con nhận thấy được công lao khó nhọc, sự hy sinh cao cả của người mẹ

-Thức suốt đêm, lo lắng trông chừng hơi thở hổn hển của con

-Sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hy sinh tính mạng để cứu sống con

-Người mẹ âm thầm, lặng lẽ

hi sinh vì con, yêu thương con vô cùng

- Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong chảy ra

-Dẫu khôn lớn vẫn là con của mẹ

Đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con

(Chế Lan Viên)

II/

Đ ọc và tìm hiểu v ă n bản:

1.Hình ảnh ng ư ời mẹ;

-Hết lòng yêu thương con

2.Thái đ ộ của ng ư ời bố:

-Buồn bã,tức giận -Nghiêm khắc phê bình thái độ vô lễ của con

3.Tâm trạng của En-ri-cô:

Đọc thư bố, En-ri-cô có tâm trạng

gì? 3

-Theo em, điều gì khiến E xúc động

vô cùng khi đọc thư của bố?

a.Bố gợi những kỉ niệm giữa

mẹ và En-ri-cô

c.Thái độ nghiêm khắc và kiên quyết của bố

-Xúc động vô cùng trước nhữhg lời nói kiên quyết ngưng chân thành của bố

Nếu là E em sẽ làm gì sau khi đọc thư

của bố?

Tại sao người bố không nói trực tiếp

với con mà chọn hình thức viết thư?

GV: Bằng hình thức viết thư người bố

vừa dạy bảo vừa tâm tình với

con,người con có thời gian suy nghĩ

từng câu cha viết.Qua đó, ta thấy

người cha tỏ ra kín đáo, tế nhị trong

cách dạy con Đó cũng là cách ứng xử

của người có văn hoá

GV liên hệ giáo dục học sinh

Hoạt đ ộng 3: Tổng kết – ghi nhớ

Qua bức thư người bố viết gửi E.,em

rút ra bài học gì?

H: Theo em, chủ đề của văn bản là gì?

Tập trung ở câu nào?

H: Bức thư mang tính biểu cảm đặc sắc

như thế nào?

* Gọi học sinh đọc ghi nhớ

Hoạt đ ộng 4 :

Luyện tập: Từ trước đến nay, em đã

làm gì phạm lỗi với bố mẹ chưa? Kể

lỗi lầm đó, em đã làm gì để sửa chữa

lỗi lầm đó?

d.Lời nói chân tình và sâu sắc của bố

-Xin lỗi bố mẹ -Hứa sửa chữa lôi lầm

-Tình cảm sâu sắc thường kín đáo, tế nhị nên khó nói trực tiếp

-Viết thư sẽ không làm người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng

 Bài học về cách cư xử trong đời sống

- Hiểu được công lao to lớn không ghì so sánh được của người mẹ và hãy cố gắng làm nhiêu việc tốt để đền đáp công

ơn cha mẹ

“Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng thương yêu đó.”

-Giọng điệu chân thành vừa nghiêm khắc vừa phân tích để người con thấy được khuyết điểm vả sửa chữa

-Cãi lại mẹ

-Nói dối mẹ

III/ Tổng kết

* Học ghi nhớ (Sgk/12)

IV/Luyện tập:

Bài tập 2

4 Củng cố:

-Hãy hát một bài hát về mẹ ( hoặc giáo viên mở băng )

-Đọc thêm “Thư gửi mẹ”, “Vì sao hoa cúc có nhiều cánh nhỏ”

5 Dặn dò : Học ghi nhớ

Làm bài tập 1 ( Sgk/12 ), bài tập 2

Giáo viên hướng dẫn học sinh chọn một đoan và học thuộc lòng

BT về nhà: Hãy viết đoạn văn kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến mẹ phải vất vả vì em Soạn bài “từ ghép”

Trả lời câu hỏi và làm luyện tập

Tuần 1

Tiết 3

Ngày giảng:23/8/10

I/ Mục tiêu cần đ ạt : Giúp học sinh

- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép : từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép

- Biết vận dụng ngững hiểu biểt về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hẹ thống từ ghép Hán Việt

- Tích hợp với văn ở hai văn bản đã học

II/ Chuẩn bị :

1) Giáo viên : -Nghiên cưu sách giáo khoa, sách giáo viên - Đọc kĩ “Những điều lưu ý” (sách giáo

viên) ; - Tham khảo “Từ vựng _ ngữ nghĩa Tiếng Việt” (Đỗ Hữu Châu)

- Dùng bảng phụ ghi bài tập 1,2,3 / sách giáo khoa

2) Học sinh : - Trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa trang 14,15

- Làm trước 5 bài tập (sách giáo khoa/15)

III/Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học:

1)ổn đ ịnh :

2) K iểm tra bài cũ : Kiểm tra vở ghi và vở soạn bài của học sinh

3)Bài mới :

*Giới thiệu bài: GV kết hợp kiểm tra HS những kiến thức đã học.

?Từ được phân thành những loại nào? Nêu khái niệm và cho ví dụ mỗi loại?

-Từ đơn: từ chỉ có một tiếng VD: cây, nhà ,cá

-Từ ghép: là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa VD: cà chua, học sinh, chim bồ câu

-Từ láy: là những từ phức được tạo bằng cách ghép các tiếng có quan hệ lặp(láy âm).VD: xinh xắn, rì rào,líu lo

Để giúp các em tìm hiểu cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ ghép, chúng ta cùng tìm hiểu bài học

Hoạt đ ộng 1 : Tìm hiểu cấu tạo

của các loại từ ghép

GV treo bảng phụ có ghi đoạn

trích(Sgk tr.13)

?Em hãy so sánh nghĩa của từ

“bà” với từ “bà ngoại”, từ

“thơm” với từ “thơm phức”?

?Từ đó, em có nhận xét gì về

nghĩa của từ ghép “bà ngoại”,

“thơm phức” so với nghĩa của

tiếng “bà”, “thơm”?

?Tại sao có sự khác nhau đó?

(Tiếng đứng sau có tác dụng gì

đối với tiếng đứng trước?)

?Trong cáctừ ghép “bà ngoại”,

“thơm phức” thì tiếng nào là

tiếng chính? Tiếng nào là tiếng

phụ?

Nhìn bảng phụ, đọc ví dụ và chú ý từ in đậm

-Bà: người đàn bà sinh ra mẹ hoặc ba

-Bà ngoại:người đàn bà sinh ra mẹ

-Thơm:

-Thơm phức:

Nghĩa của từ “bà ngoại”, “thơm phức”hẹp hơn nghĩa của tiếng

“bà”, “thơm”

Do tác dụng của tiếng đứng sau

bổ sung nghĩa cho tiếng đứng trước

Tiếng chính: bà, thơm

Tiếng phụ: ngoại, phức

I/ Cấu tạo của từ ghép :

?Em có nhận xét gì về trật tự

các tiếng trong những từ đó?

Qua đó, em hiểu thế nào là từ

ghép chính phụ?

?Cho ví dụ về từ ghép chính

phụ và đặt câu với mỗi từ?

Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

* Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính,tiếng chính đứng trước, tiếng phụ

*Bảng phụ: VD Sgk.tr.14

?Trong các từ ghép “áo quần”,

“trầm bổng” có phân ra tiếng

chính, tiéng phụ không? Các

tiếng này có quan hệ với nhau

như thế nào?

?Từ ghép không phân tiếng

chính ,tiếng phụ,các tiếng bình

đẳng về ngữ pháp thì gọi là từ

ghép gì?

?Vậy em hiểu thế nào là từ

ghép đẳng lập?

?Em hãy cho VD về từ ghép

đẳng lập?

GV kết luận và gọi HS đọc ghi

nhớ1

*Cho HS làm BT1

GV dùng đèn chiếu để sửa BT

Hoạt đ ộng 2:Tìm hiểu nghĩa

của từ ghép

?So sánh nghĩa của từ bà

ngoại,thơm phức với nghĩa của

từ bà,thơm , em thấy có gì khác

nhau?

Khi ta nói hoa và hoa hồng

,hoa huệ,hoa cúc thì các từ

ghépCP này có tính chất phân

nghĩa hơn so với tiếng chính

hoa

?So sánh nghĩa của TGĐL quần

áo, trầm bổng và nghĩa của mỗi

tiếng tạo nên từ ghép đó?

?Nghĩa của TGĐL như thế nào

so với nghĩa của từng tiếng tạo

nên nó?

Gọi HS đọc ghi nhớ 2

Hoạt đ ộng 3 : Luyện tập

GV dùng bảng phụ có ghi yêu

cầu BT2 và gọi HS lên bảng

điền thêm tiếng

Bài tập 3:

Bài tập yêu cầu làm gì?

GV gọi HS lên bảng làm bài tập

đứng sau

HS đọc VD và chú ý từ in đậm

-Không phân ra tiếng chính, tiếng phụ Các tiếng bình đẳng

về ngữ pháp

Từ ghép đẳng lập

Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình đẳng về ngữ pháp

VD:xinh đẹp,to lớn, nhà cửa, ruộng vườn

HS làm BT 1 theo nhóm

Từ ghép chính phụ: xanh ngắt, nhà máy , nhà ăn, lâu đời ,cười nụ

Từ ghép đẳng lập:suy nghĩ,chài lưới,cây cỏ ,ẩm ướt,đầu đuôi -Bà

-Bà ngoại -Thơm: mùi dễ chịu, thích ngửi -Thơmphức: mùi thơm bốc mạnh

Nghĩa của TGCP hẹp hơn nghĩa của tiếng chính

-Quần áo: quần và áo nói chung

-Trầm bổng: âm thanh lúc cao,lúc thấp, nghe êm tai

-Nghĩa củaTGĐL khái quát hơn,chung hơn TGĐL có tính chất hợp nghĩa

HS lên bảng làm BT2 -Bút chì, bút mực,bút máy

-Thước kẻ, thước đo độ

-Mưa rào, mưa phùn

-Làm quen, làm việc

-Ăn bám, ăn chơi

-Trắng xoá, trắng tinh

-Vui tai, vui mắt

BT 3:

Núi non, núi đồi -Ham thích, ham muốn -Xinh tươi, xinh đẹp -Mặt mũi,mặt mày

1) Từ ghép chính phụ:

VD: bà ngoại, thơm phức,xe đạp, hoa hồng

2)Từ ghép đ ẳng lập : VD: sách vở , xinh đẹp, to lớn, ruộng vườn

Ghi nhớ 1:Sgk tr.14 Bài tập 1:Xếp các từ ghép theo

bảng phân loại (Sgk tr.15)

II/Nghĩa của từ ghép:

1)Nghĩa của từ ghép chính phụ:

2)Nghĩa của từ ghép đ ẳng lập:

*Ghi nhớ 2: Sgk-tr.14

III/ Luyện tập:

Bài tập 2: Điền thêm tiếng để

tạo TGCP _-Vui tai, vui mắt

Nhát gan, nhát dao

-Học tập, học hỏi -Tươi tốt, tươi mát

Bài tập 4 Sgk- tr.1, 6

-Có thể nói một cuốn sách, một cuốn vở mà không nói một cuốn sách vở vì sách và vở là danh từ chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể, đếm được còn sách vở là TGĐL chỉ chung hai loại sách và vở.

Bài tập 5:-Sgk –tr.15,16

a Không phải mọi thứ hoa có màu hồng đều gọi là hoa hồng

b Đúng vì áo dài là TGCP _dài không chỉ tính chất.

c Không phải mọi thứ cà chua đều chua Nói: “Cà chua ngọt quá” vẫn đúng vì cà chua là TGCP- chua không chỉ tính chất của sự vật

4)Củng cố: Hệ thống tổng kết kiến thức bằng sơ đồ

Đọc thêm- Sgk tr 16, 17

5)Dặn dò: -Học ghi nhớ

-Làm tiếp hai bài tập 6 và7 Sgk-tr.16

-Soạn bài “Liên kết trong văn bản”

Tuần 1

Tiết 4

Ngày giảng:23 /8/10

I/Mục tiêu cần đ ạt : Giúp học sinh nhận thấy

-Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết Sự liên kết ấy cần phải được thể hiện trên cả hai mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa

-Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết

II/ Chuẩn bị:

1)Giáo viên:-Đọc kỹ Sgk và “Những điều lưu ý” trong Sgv.

-Bảng phụ ghi bài tập ; Phim trong, đèn chiếu

-Tích hợp phần văn ở bài “ Mẹ tôi”, tiếng Việt ở bài “Từ ghép”

2) Học sinh:-Đọc kỹ các đoạn trích trong Sgk và trả lời các câu hỏi ; Phim trong, bút dạ.

III/Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học :

1)ổn đ ịnh lớp :

2) Kiểm tra bài cũ: kiểm tra bài soạn của HS

3) Bài mới:

*Giới thiệu bài: GV ghi hai câu sau lên bảng phụ:

-Tôi đi học

-Bé Na bị ngã

?Hai câu trên có liên quan với nhau không?(Không liên quan vì hai câu là hai thông tin rời rạc) -Nếu ta viết: “Trên đường đi học, tôi thấy bé Na bị ngã.” Thì hai thông tin rời rạc trên đã liên kết với nhau tạo nên một câu có nghĩa và dễ hiểu Đó cũng chính là nội dung của tiết học này

Hoạt đ ộng 1 : Tìm hiểu tính liên

kết trong văn bản

GV dùng đèn chiếu lên màn hình

hai đoanvăn - Đoạn 1 trích văn bản Mẹ tôi

Từ “trước mặt cô giáo cứu sống con”

-Đoạn 2-đoạn ( a ) trong Sgk tr.17

Gọi HS đọc hai đoạn văn

?Hãy so sánh hai đoạn văn Đoạn

Quan sát hai đoạn văn và đọc thầm

Đoạn 1 dễ hiểu ý người bố muốn nói hơn đoạn2

HS chọn đáp án đúng (c)

1)Tính liên kết trong

v ă n bản:

nàogiúp em hiểu rõ hơn ý người

bố muốn nói ? Nếu đoạn 2 khó

hiểu hơn thì hãy cho biết vì lí do

nào trong các lí do sau:

a Vì các câu chưađúng ngữ pháp

b Vì nội dung các câu chưa thật rõ

ràng

c Vì giữa các câu chưa có sự liên

kết

GV :Chỉ có những câu văn đúng ngữ

Pháp hoặc ngữ pháp rõ ràng vẫn chưa là

đoạn văn hoàn chỉnh Do vậy các câu

trongvăn bản phải liên kết với nhau

?Vậy liên kết là gì? Một văn bản muốn

rõ nghĩa

nghĩa phải có tính chất gì?

Bài tập ứng dụng: Gọi HS đọc BT

1-Sgk tr.18

?BT yêu cầu em làm gì?

Em có nhận xét gì về trật tự sắp xếp các

câu trong đoạn văn?Hãy sắp xếp lại cho

hợp lí?

?Từ BT1 ,em rút ra được kết luận gì về

tính liên kết của các câu trong đoạn

văn?

Hoạt đ ộng 2 : Tìm hiểu các phương tiện

liên kết

MH: đoạn văn (a)- Sgk tr.17

?Thiếu ý gì mà đoạn văn trở nên khó

hiểu?

Hãy sửa lại đoạn văn để E hiểu được ý

của người bố?

?Vậy để văn bản có tính liên kết em

phải làm gì?

MH:Đoạn 2b-Sgk tr.18

?Đoạn văn có mấy câu? Sự sắp xếp ý

giữa các câu có gì chưa hợp lý?Nên sửa

lại như thế nào?

?Qua đó, em thấy trong văn bản ngoài

sự liên kết về nội dung còn được liên

Liên: liền Kết: nối, buộc

Liên kết: nối liền nhau, gắn bó với nhau

*Sắp xếp các câu theo thứ tự hợp lí

để tạo thành đoạn văn có tính liên kết chặt chẽ

-Câu 1-4-2-5-3

-Các câu trong đoạn văn phải liên kết tự nhiên, hợp lí

Nội dung giữa các câu chưa có sự Gắn bó chặt chẽ với nhau

“TRước mặt việc như thế con không được tái phạm nữa Bố nhớ .mất con cứu sống con Nhớ lại điều đó, bố rất giận con Con phải xin lỗi mẹ Thôi bố”

-Làm cho nội dung các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau

Liên kết là tính chất quan trọng nhất của văn bản

2)Ph ươ ng tiện liên kết

a.Liên kết về nội dung

b.Liên kết về hình thức:

-Dùng từ, câu thích hợp

*Ghi nhớ:Sgk tr.18