Ngu van 8 Bai Noi giam noi tranh

Bµi tËp nhanh Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng [r]

Giaó viên thực hiện: Nguyễn Thị Huyền

TRƯỜNG THCS BƯNG BÀNG

Kiểm tra bài cũ

Thế nào là nói quá ? Lấy 1 ví dụ

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ,

quy mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng đ ợc

miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn t ợng, tăng

sức biểu cảm.

Ng÷ v¨n 8 - TiÕt 41

Tiết 41: Nói giảm nói tránh

I Nói giảm nói tránh

Và tác dụng của nói

giảm nói tránh

1 Ví dụ:

VD1:

a Vỡ vậy, tụi để sẵn mấy lời này, phũng khi tụi

sẽ đi gặp cụ Cỏc Mỏc, cụ Lờ-nin và cỏc vị cỏch mạng đàn anh khỏc , thỡ đồng bào cả nước,

đồng chớ trong đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột

(Hồ Chớ Minh, Di chỳc)

b Bỏc đó đi rồi sao, Bỏc ơi ! Mựa thu đang đẹp, nắng xanh trời.

(Tố Hữu, Bỏc ơi)

c Lượng con ụng Độ đõy mà Rừ tội nghiệp, về đến nhà thỡ bố mẹ chẳng cũn.

(Hồ Phương, Thư nhà)

*Nhận xét

VD1(a,b,c): Dùng cách

diễn đạt bằng những từ

ngữ có sắc thái giảm nhẹ

mức độ của sự việc để giảm

bớt đau buồn

-> Chỉ cái chết

Nói vòng

Từ đồng nghĩa

Phủ định bằng từ ngữ trái nghĩa

Tiết 41: Nói giảm nói tránh

I.Núi giảm núi trỏnh

và tỏc dụng của núi

giảm núi trỏnh

1 Ví dụ:

VD2 :Phải bộ lại lăn vào lũng một người mẹ, ỏp mặt vào

người mẹ, ỏp mặt vào bầu sữa bầu sữa

núng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trỏn xuống cằm, và gói rụm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ cú một dịu ờm

vụ cựng.

(Nguyờn Hồng, Những ngày thơ ấu)

VD1 VD1 (a,b,c): dùng cách diễn

đạt bằng những từ ngữ có sắc

thái giảm nhẹ mức độ của sự

việc để giảm bớt đau buồn

VD2,3: VD2,3: dùng cách diễn đạt tế

nhị để tránh sự thô tục, thiếu

lịch sự và gợi cảm xúc thân th

ơng trìu mến.

VD3 :

a Con dạo này

a Con dạo này lười lắm lười lắm b.Con dạo này

b.Con dạo này khụng được chăm khụng được chăm

chỉ cho lắm.

Từ đồng nghĩa

Phủ định bằng từ trái nghĩa

I.Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh

1 VÝ dô

* NhËn xÐt

2 Ghi nhí

Nãi gi¶m nãi tr¸nh lµ mét biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

* L u ý

a Các cách nói giảm nói tránh:

* Dùng từ đồng nghĩa, đặc biệt là các từ Hán Việt

* Dùng cách nói phủ định b»ng từ trái nghĩa

* Dùng cách nói vòng * Dùng cách nói vòng

* Nói trống (tỉnh lược)

Anh Êy bÞ th ¬ng nÆng thÕ th× kh«ng sèng ® îc l©u n÷a ®©u chÞ ¹.

Anh Êy ( … ) thÕ th× kh«ng ( … ) ® îc l©u n÷a ®©u chÞ ¹



TiÕt 41: Nãi gi¶m nãi tr¸nh

Bµi tËp nhanh

Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?

Tình huống

1

Anh cỳt

ra khỏi nhà tụi ngay!

Anh

khụng nờn ở đõy nữa!

Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ ngữ trái nghĩa

Bệnh tình con

ông nặng lắm

chắc sắp chết

rồi!

Bệnh tình con ông chắc chẳng còn được bao lâu nữa.

TÌNH HUỐNG 2.

Nói

giảm

nói

tránh

bằng

cách

nói

trống.

TèNH HUỐNG 3.

Những đứa trẻ

nay bố mẹ chết

hết rồi, thật

đáng th ơng.

Những đứa trẻ mồ côi này thật

đáng th ơng Nói giảm nói

tránh bằng cách dùng từ Hán Việt

đồng nghĩa

TèNH HUỐNG 4.

Cấm trẻ

con vào

đó.

Các cháu vào

đó rất nguy hiểm, dễ bị tai nạn.

Nói giảm nói tránh bằng cách nói vòng

I Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ

T¸c dông cña nãi gi¶m nãi

tr¸nh

1 VÝ dô

2 Bµi häc

* L u ý

a C¸c c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh

b T×nh huèng kh«ng nªn nãi

gi¶m nãi tr¸nh

- Khi cần phê bình nghiêm

khắc, nói thẳng, nói đúng

mức độ sự thật.

- Khi cần thông tin chính xác,

trung thực

Th¶o luËn

Nh÷ng t×nh huèng giao tiÕp nh thÕ nµo th× kh«ng nªn sö dông c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh?

e Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất thương nó

đi bước nữa

I Nói giảm nói tránh và

tác dụng của nói giảm

nói tránh

1 VÝ dô

2 Bµi häc

* L u ý

a C¸c c¸ch nãi gi¶m nãi

tr¸nh

II LuyÖn tËp

Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh cho sau đây vào chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.

a.Khuya rồi, mời bà đi nghỉ

b Cha mẹ em từ ngày

em còn rất bé, em về ở với bà ngoại

chia tay nhau

c Đây là lớp học cho trẻ em………khiếm thị

d Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.

có tuổi

b T×nh huèng kh«ng nªn

nãi gi¶m nãi tr¸nh

Tiết 41: Nói giảm, nói tránh

Bài t p2 ậ (SGK):

Trong mỗi cặp cõu dưới đõy, cõu nào cú sử dụng cỏch núi giảm núi trỏnh?

a1 Anh phải hoà nhó vớớ bạn bố!

a2 Anh nờn hoà nhó với bạn bố!

c1 Xin đừng hỳt thuốc trong phũng học!

c2 Cấm hỳt thuốc trong phũng học!

Bài tập 3

Vận dụng cách nói giảm, nói tránh để đặt 5 câu đánh giá trong những tr ờng hợp khác nhau?

Ví dụ: - Bài thơ của anh dở lắm

- Bài thơ của anh ch a đ ợc hay lắm

* Cñng cè

Nãi gi¶m nãi tr¸nh

Nãi gi¶m nãi

tr¸nh vµ t¸c

dông cña nãi

gi¶m nãi

tr¸nh

C¸c c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh

C¶m nhËn gi¸ trÞ nghÖ thuËt vµ vËn dông nãi gi¶m nãi tr¸nh

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

- Hoàn thiện các BT (SGK)

- S u tầm một số câu thơ câu văn có sử dụng phép nói giảm nói tránh

- Học bài chu đáo.

- Chuẩn bị ôn tập tốt cho bài kiểm tra ngữ văn (Tiết 42)

BÀI TẬP BỔ SUNG

Hãy phân tích cái hay của việc sử dụng phép nói giảm nói tránh trong đoạn trích sau :

“Hôm sau, lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi, lão bảo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ !”

( Nam Cao – Lão Hạc )

CËu Vµng

G©yc¶m gi¸c

ghª sî víi

Kh«ng g©y c¶m gi¸c ghª sî víi

Hµm ý xãt xa, luyÕn tiÕc

vµ ® îm chót mØa mai