Bài tập 1: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi kể thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn: “Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì h[r]
Trang 1Giáo viên: Trần Thị Hạnh
Trường THCS Nguyễn Trọng Kỷ
Trang 2“Cây bút thần” là truyện cổ tích về nhân vật
có tài năng kì lạ.Truyện thể hiện quan niệm
của nhân dân về công lí xã hội…
Hãy cho biết những từ gạch chân thuộc từ loại gì?
Cho biết chức năng điển hình của danh từ là gì?
Trang 4Tiết 33 NGễI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
I Vai trũ của ngụi kể trong
văn tự sự:
1.Ngụi kể:
Ngôi kể là vị trí giao tiếp ng
ời kể sử dụng để kể chuyện.
2.Cỏc loại ngụi kể:
- Ngụi kể thứ nhất
- Ngụi kể thứ ba
Trang 5Xác định ngôi kể trong các ví dụ sau:
Ví dụ 1: Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng ven
biển Tôi không còn nhớ mặt bố tôi ra sao nữa
vì bố tôi mất sớm
Ví dụ 2: Năm tháng trôi qua, Mã Lương không
ngừng học vẽ.
Ngôi kể thứ nhất
Ngôi kể thứ ba
Trang 6Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
Đoạn 1:
Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành
ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:
- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim
Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.
( Trích Em bé thông minh)
I.Vai trò của ngôi kể trong văn tự
sự:
1.Ngôi kể:
2.Các loại ngôi kể:
- Ngôi kể thứ nhất
- Ngôi kể thứ ba
3.Vai trò của ngôi kể:
Đoạn 1:Sgk/88
Kể theo ngôi thứ ba,người kể giấu
mình
Đoạn 2:Sgk/88
Đoạn 2 :
Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế
thanh niên cường tráng Đôi càng tôi
mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua
Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã
(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)
Kể theo ngôi thứ nhất,người kể
xưng “tôi”,là Dế Mèn,không phải là tác giả…
Kể tự do, linh hoạt những
gì diễn ra với nhân vật
Có thể trực tiếp kể ra
những gì mình nghe,thấy,trải qua,trực
tiếp nói ra cảm tưởng ý nghĩ của mình
Trang 7THẢO LUẬN
Nhóm 3 và 4: Có thể đổi ngôi kể thứ ba trong đoạn 1 thành ngôi kể thứ nhất xưng “ tôi ”
được không? Vì sao?
Nhóm 1 và 2 : Hãy thử đổi ngôi kể ở đoạn văn thứ 2 thành ngôi kể thứ 3 em sẽ có một đoạn văn như thế nào?
Trang 8Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
I.Vai trò của ngôi kể trong văn tự
sự:
1.Ngôi kể:
2.Các loại ngôi kể:
- Ngôi kể thứ nhất
- Ngôi kể thứ ba
3.Vai trò của ngôi kể:
Đoạn 1:Sgk/88
Kể theo ngôi thứ ba,người kể giấu
mình
Đoạn 2:Sgk/88
Kể theo ngôi thứ nhất,người kể
xưng “tôi”,là Dế Mèn,không phải là tác giả…
Kể tự do, linh hoạt những
gì diễn ra với nhân vật
Có thể trực tiếp kể ra
những gì mình nghe,thấy,trải qua,trực
tiếp nói ra cảm tưởng ý nghĩ của mình
Có thể đổi ngôi kể thứ nhất thành ngôi kể thứ ba nhưng khó
có thể đổi ngôi kể thứ ba sang ngôi kể thứ nhất Vì nếu đổi thì phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn, phá vỡ cách kể ban đầu và nội dung chuyện cũng phải thêm bớt mới phù hợp với cách kể mới.
Trang 9Ng«i kÓ Nh Nh ượ ượ c đi m c đi m ể ể
- Trực tiếp kể.
Ngôi thứ nhất - Lời kể thân mật
gần gũi,có cảm xúc
cá nhân.
- Kể hạn chế (chỉ
kể được những gì mình biết và cảm thấy).
Ngôi thứ ba
- Kể linh hoạt, tự do, khách quan.
- Người kể có mặt ở mọi nơi, biết mọi chuyện (kể cả những tâm tư thầm kín của nhân vật).
- Không trực tiếp nói lên cảm tưởng của mình.
u đi m
Ư u đi m ể
Trang 10Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
I.Vai trò của ngôi kể trong văn tự
sự:
1.Ngôi kể:
2.Các loại ngôi kể:
- Ngôi kể thứ nhất
- Ngôi kể thứ ba
3.Vai trò của ngôi kể:
Đoạn 1:Sgk/88
Kể theo ngôi thứ ba,người kể giấu
mình
Đoạn 2:Sgk/88
Kể theo ngôi thứ nhất,người kể
xưng “tôi”,là Dế Mèn,không phải là tác giả…
Kể tự do, linh hoạt những
gì diễn ra với nhân vật
Có thể trực tiếp kể ra
những gì mình nghe,thấy,trải qua,trực
tiếp nói ra cảm tưởng ý nghĩ của mình
Thế nào là là ngôi kể?
Khi nào thì kể theo ngôi thứ ba?
Khi nào thì kể theo ngôi thứ nhất?
Trang 11Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
II Luyện tâp:
1.Bài tập 1
I.Vai trò của ngôi kể trong văn tự
sự:
Trang 12Ngày nào cũng vậy, suốt buổi Dế Mèn chui vào trong cùng
hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái
giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ
đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi
1 Bài tập 1: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi kể thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn:
“Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng
lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm
những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được.”
(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)
Thay “ tôi ” “Dế Mèn” Có sắc thái khách quan, như là đã xảy ra.
Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
Trang 132 Bài tập 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn
văn sau thành ngôi thứ nhất và nhận xét
ngôi kể đem lại điều gì khác cho đoạn
văn:
Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra,
rơi xuống mặt bàn Thanh định thần
nhìn rõ: con mèo già của bà chàng,
con mèo già vẫn chơi đùa với chàng
ngày trước Con vật nép chân vào
mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt
ngọc thạch xanh giương lên nhìn
người Thanh mỉm cười lại gần vuốt
ve con mèo.”
Thạch Lam (- Dưới bóng hoàng lan )
Một cái bóng lẹ làng từ trong
vụt ra, rơi xuống mặt bàn Tôi
định thần nhìn rõ: con mèo
già của bà tôi, con mèo già
vẫn chơi đùa với tôi ngày
trước Con vật nép chân vào
mình phe phẩy cái đuôi, rồi
hai mắt ngọc thạch xanh
giương lên nhìn người Tôi
mỉm cười lại gần vuốt ve con
mèo.
Thay: “Thanh”, “chàng” “tôi” tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn
Trang 143.Bài tập 3:Truyện
cây bút thần kể theo
ngôi nào ? Vì sao
như vậy?
Truyện “Cây bút
thần” được kể theo
ngôi thứ 3 Vì không
có nhân vật nào xưng
“tôi” khi kể.
Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
Trang 154.Bài tập 4:Vì sao trong các truyện cổ tích,truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể chuyện theo ngôi thứ nhất?
Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
trong truyện
Trang 16Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
6.Bài tập 6: Kể lại bằng miệng cảm xúc của em khi nhận được quà của người thân.
Trang 17Bài tập trắc nghiệm
1 Ngôi kể là:
B Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm.
C Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác.
D Vị trí của nhân vật trong không gian, thời gian.
2.Dòng nào nói không đúng về cách kể theo ngôi thứ ba:
A Là cách kể mà người kể giấu mình.
B Là cách kể kín đáo, gọi sự vật bằng tên của chúng.
C Người kể chuyện có thể kể linh hoạt, tự do.
D Kể theo ngôi thứ ba, người kể dễ dàng bộc lộ nhận xét cá nhân.
3.Khi nào thì kể theo ngôi thứ nhất:
A Khi người kể giấu mình.
B Khi người kể có mặt khắp nơi.
C Khi ngườ kể xưng “tôi”.
Trang 18-Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập.
- Học bài.
-Chuẩn bị bài: Ông lão đánh cá và con cá vàng
Trang 19XIN CH N TH NH Â À
C M n c¸c thÇy c« gi¸o C M n c¸c thÇy c« gi¸o Ả Ả Ơ Ơ
vµ c¸c em häc sinh