SKKN địa li lớp 8

Chính vì vậy chúng ta cần phải có định hướng đúng đắn về cách tư duy, nhìn nhận đánh giá vấn đề một cách hết sức cụ thể, thuyết phục, cần phải tăng cường mở rộng giáo dục về hải phận chủ

MỤC LỤC Trang

I MỞ ĐẦU.

1 Lí do chọn đề tài: 2

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 3.

4 Phương pháp nghiên cứu 3

II NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lí luận 3

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN 4

3 Các SKKN hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

4 Hiệu quả của SKKN đối với với bản thân nhà trường 13

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 14

1 Kết luận 14

2 Kiến nghị 14

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển

và vùng trời Trong thời gian qua và hiện nay vấn đề biên giới, biển đảo luôn là vấn đề thời sự nóng thu hút sự quan tâm của mọi người Đặc biệt là tình hình Biển Đông rất phức tạp nguyên nhân chính là do từ phía Trung Quốc đang có áp đặt chủ quyền tham vọng của mình ở khu vực này Chính vì vậy chúng ta cần phải có định hướng đúng đắn về cách tư duy, nhìn nhận đánh giá vấn đề một cách hết sức cụ thể, thuyết phục, cần phải tăng cường mở rộng giáo dục về hải phận chủ quyền biển đảo cho học sinh trong các trường học Hơn ai hết các thầy giáo cô giáo là những người trực tiếp giáo dục các em chúng ta không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trực tiếp giáo dục các em Chúng ta không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn truyền lại cho thế hệ mai sau tình yêu thắm thiết đối với những vùng biển đảo của Tổ quốc thân yêu Chúng ta giúp các em xác định được tình yêu dân tộc, yêu chuộng hòa bình, tự do Các em cần ý thức được rằng các em học không chỉ để lập thân, lập nghiệp mà còn vì tình yêu quê hương đất nước thôi thúc trong lòng

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thì giáo dục có một vai trò rất quan trọng, không chỉ đào tạo nên những lớp người, có trình độ kiến thức, mà còn đào tạo nên những lớp người yêu nước, yêu tổ quốc sẵn sàng làm bất cứ nhiệm vụ nào khi đất nước cần Trong đó bộ môn Địa lí đóng một vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục lòng yêu nước thông qua các tiết dạy trong chương trình giáo dục lớp 8 trung học cơ sở

Trước tình hình xâm lấn, gây hấn của Trung Quốc hiện nay ở Biển Đông thì công tác giáo dục biển - đảo, chủ quyền biên giới thiêng liêng của tổ quốc là việc rất cần thiết Thông qua các tiết dạy giáo viên cung cấp thông tin như vi phạm chủ quyền trên biển, vai trò của các đảo và quần đảo, tiềm năng từ biển, vai trò của biển đến sự phát triển kinh tế xã hội - an ninh quốc phòng

Vì vậy việc giảng dạy và học tập môn Địa lí trong nhà trường THCS là hết sức quan trọng Nhưng trong thực tế trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, các môn Địa lí, Lịch sử, Ngữ văn nội dung kiến thức có đề cập đến vấn đề biển đảo nhưng chưa nhiều Khi hỏi các em về biển đảo của nước ta, đặc biệt là hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đa số các em đều trả lời đó là “một phần máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc” Nhưng để lí giải nguồn gốc của nó như thế nào, có tiềm năng, thế mạnh, nguồn lợi kinh tế ra sao thì không phải học sinh nào cũng trả lời được Nhìn chung kiến thức về biển đảo của phần lớn các em học sinh hiện nay còn yếu

Thời gian qua, tình hình tranh chấp ngày càng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp về chủ quyền của một số nước trên Biển Đông, trong đó có Việt Nam Vấn đề về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và vận mệnh của đất nước đều nhận được sự quan tâm của mọi người trong đó có học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước

Lợi dụng vấn đề tranh chấp trên Biển Đông, chủ quyền Việt Nam với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, các thế lực thù địch trong và ngoài nước đẫ tiến hành xuyên tạc, kích động nhằm chống đối cách mạng nước ta, làm mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Đối với học sinh là lực lượng đông đảo và có vai trò to lớn trong xã hội; là bộ phận năng dộng, nhạy bén, có khả năng thích nghi với cái mới nhanh, nhiệt tình, xông xáo; nhưng vốn sống và kinh nghiệm ít, kiến thức và bản lĩnh chính trị có hạn, mức độ kiềm chế và năng lực

đề kháng trước những cám dỗ còn thấp, dễ bị lôi kéo bởi những nguồn thông tin sai lệch

Từ ý nghĩa và thực tiễn đó tôi chọn đề tài: “ Giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức biển đảo cho học sinh trong dạy học Địa li lớp 8 ở trường THCS&THPT Như Thanh ” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình.

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài không chỉ nghiên cứu hiệu quả giáo dục ý thức về chủ quyền biển đảo cho học sinh THCS trong dạy học địa lí mà còn góp phần nâng cao chất lượng bộ môn Địa lí ở trường THCS

3 Đối tượng nghiên cứu:

Giáo dục ý thức về chủ quyền biển đảo cho học sinh lớp 8 THCS

4 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp nghiên cứu lí thuyết:

Nghiên cứu các Nghị Quyết của Đảng, Nhà Nước, văn bản của Bộ GD&ĐT, của các cấp các ngành có liên quan đến đề tài, các công trình, các tài liệu từ các nguồn: sách, báo, tạp chí, internet về các vấn đề có liên quan đến đề tài

Nghiên cứu những nội dung cơ bản của Địa lí Việt Nam lớp 8( những bài có nội dung về biển đảo) và vấn đề ý thức chủ quyền biển đảo trong chương trình

+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Quan sát điều tra thu thập thông tin về vấn đề giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh đảm bảo tính khoa học, thực tiễn và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp dạy học Địa lí, phù hợp với điều kiện thực tế tại các trường THCS thì sẽ nâng cao chất lượng bộ môn

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận:

1.1 Các khái niệm: Ý thức, giáo dục, chủ quyền biển đảo:

- Ý thức là khả năng của con người phản ánh và tái hiện hiện thực vào trong tư duy, là sự nhận thức đúng đắn , biểu hiện bằng thái độ hành động cần phải có (ý thức được việc làm của mình)

- Giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra

- Chủ quyền biển đảo:

Khái niệm chủ quyền biển đảo nằm trong khái niệm chủ quyền lãnh thổ quốc gia

Vì vậy chủ quyền lãnh thổ quốc gia là quyền tối cao tuyệt đối, hoàn toàn và riêng biệt cuả quốc gia đối với lãnh thổ và trên lãnh thổ của mình Quyền tối cao

quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm Quốc gia có quyền đặt ra quy chế pháp lí đối với lãnh thổ, với tư cách là chủ sở hữu Nhà nước có quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt đối với lãnh thổ thông qua hoạt động của các cơ quan Nhà nước như các hoạt động Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp

Theo Hiến pháp năm 1992 của Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

“Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” là một nước độc lập có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời

2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

Nội dung đề tài là một vấn đề thời sự nóng, vấn đề biên giới biển đảo là vấn

đề luôn được dư luận quan tâm, cho nên cùng với việc lựa chọn cách giáo dục theo hình thức học tập trung, tuyên truyền giáo dục thì mỗi giáo viên lồng ghép vào bài giảng của mình hiệu quả sẽ cao Đối với giáo viên dạy Địa lí thông qua các tiết học có liên quan đến vấn đề biển - đảo việc giáo dục sẽ tác động đến tình cảm của học sinh giúp các em có nhận thức đúng đắn về một vấn đề thời sự liên quan đến tình hình đất nước

Năm học 2015 - 2016 tôi được phân công dạy môn Địa lí khối THCS ở trường THCS&THPT Như Thanh, trong quá trình dạy học, đặc biệt trong tình hình căng thẳng ở Biển Đông thời gian qua, tôi thấy việc giáo dục tình yêu biển

- đảo cho học sinh nói chung và qua môn Địa lí nói riêng là vô cùng cần thiết

2.1 Thuận lợi:

Trước khi thực nghiệm sáng kiến này tôi luôn trăn trở về việc cá nhân mình

có thể thực hiện sáng kiến có hiệu quả hay không, nhưng tôi luôn nhận được sự giúp đỡ của nhà trường từ việc cung cấp trang thiết bị dạy học, thường xuyên dự giờ đóng góp ý kiến, các đồng nghiệp dự giờ góp ý, hỗ trợ các thông tin cần thiết cho việc giảng dạy, bên cạnh đó tôi luôn nhận được sự hợp tác của học sinh trong quá trình dạy học

- Hiệu trưởng nhà trường là một Bí thư chi bộ năng động, nhiệt tình trong công việc và rất quan tâm đến hoạt động giáo dục của nhà trường, thường xuyên kiểm tra đôn đốc và tạo mọi điều kiện về thời gian, phương tiện giúp cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ

- Về phía học sinh đa số các em là học sinh dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn vì vậy khi được nghe những thông tin, nhìn những hình ảnh về biển đảo các em rất hứng thú trong học tập

- Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông, tài liệu sách báo, thường xuyên cập nhật chủ trương chính sách của Đảng và của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc nội dung biển - đảo nhiều hơn nữa vào chương trình học tập

- Sự hợp tác của phụ huynh học sinh trong việc thường xuyên nhắc nhở các em

ở nhà, địa phương thường xuyên có những hoạt động thể hiện tinh thần yêu nước bảo vệ chủ quyền biển - đảo quê hương

2.2 Khó khăn:

Trường THCS&THPT Như Thanh với đặc thù là một ngôi trường có hai cấp

học, đóng trên địa bàn miền núi vùng đặc biệt khó khăn, có mặt bằng dân trí

thấp, các phương tiện thông đại chúng và truyền thông còn hạn chế vì vậy khi nói đến chủ quyền biển - đảo thì ý thức của các em còn ở mức độ mơ hồ

Khi nói đến toàn vẹn lãnh thổ, rất nhiều người vẫn đơn giản nghĩ tới vùng đất liền chứ ít chú ý đến vùng biển - đảo Sự thiếu sót trong suy nghĩ và nhận thức này bắt nguồn từ việc các nội dung về chủ đề biển - đảo ít được đề cập một cách bài bản, nghiêm túc trong chương trình giáo dục Để mọi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay hiểu về chủ quyền biển - đảo của nước ta, không có giải pháp nào tốt hơn là đưa chương trình biển - đảo vào chương trình giáo dục các cấp học Tăng cường giáo dục tài nguyên biển đảo ở chương trình THCS&THPT nhằm giúp các em nâng cao ý thức về biển đảo quê hương

Số tiết, bài, nội dung đề cập về biển đảo còn ít, mà trò của biển đảo đối với

sự phát triển đất nước là rất quan trọng, có tính sống còn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng Vì vậy ở chương trình THCS ngoài việc cung cấp căn cứ pháp lí và lịch sử chủ quyền biển đảo thì cần phải mở rộng, gợi

mở những giá trị to lớn về biển đảo, những hành động, biện pháp khai thác tiềm năng, thế mạnh và nhiệm vụ bảo vệ biển đảo một cách hiệu quả

Để có thể thực hiện tốt được nội dung giáo dục tình yêu biển đảo cho học sinh trong các giờ học, chúng ta có thể thực hiện theo nhiều cách thức, phương pháp khác nhau tùy theo yêu cầu của từng bài, từng tiết, từng phần của bài học,

có thể lựa chọn thời gian và kiến thức phù hợp để đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất

3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Qua quá trình nghiên cứu tôi xin nêu một số giải pháp sau đây để góp phần

nâng cao hiệu quả giáo dục tình yêu biển đảo cho học sinh lớp 8 THCS

3.1 Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học Địa lí.

Hiện nay trong dạy học các bộ môn ở trường phổ thông, để đảm bảo yêu cầu nghe nhìn của học sinh, bên cạnh các đồ dùng trực quan truyền thống, giáo viên cần thiết sử dụng máy vi tính với các phần mềm thông dụng mà phổ biến hiện nay là phần mềm Microsoft power point

Ví dụ khi dạy Bài 23: Vị trí địa lí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam (Địa lí 8) ngoài việc sử dụng lược đồ hành chính Việt Nam để học sinh xác định

được, vị trí, lãnh thổ nước ta gồm hai phần đất liền và phần biển

Hình bản đồ

hành chính

VN:

Bên cạnh đó

giáo viên còn

cung cấp một số ảnh về bộ đội Trường Sa đứng gác bảo vệ cột mốc và vùng biển của Tổ quốc

Qua việc quan sát các hình ảnh sinh động như vậy học sinh sẽ hiếu thêm về

ý nghĩa của biển đảo đối với sự phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng của đất nước

Ngoài ra giáo viên cũng cho học sinh quan sát một số ảnh sinh hoạt của dân

cư, học sinh ở trên đảo để các em nắm được trên mọi miền của Tổ quốc dù biên giới hay hải đảo đều có sự sinh sống của cư dân điều đó góp phần quan trọng cho việc gìn giữ vùng biển đảo của đất nước

Nội dung biển đảo còn được thể hiện rõ nét qua bài 24 Vùng biển Việt Nam (Địa lí 8)

Để học sinh quan sát rõ được vị trí của vùng biển Việt Nam giáo viên sử dụng

lược đồ khu vực Biển Đông

Lược đồ khu vực Biển Đông

Trong bài này nội dung cần nhấn mạnh giáo dục qua vấn đề: Ảnh hưởng của Biển Đông đến thiên nhiên Việt Nam, giáo viên nêu câu hỏi:

- Nếu không giáp biển thì thiên nhiên nước ta có thay đổi so với hiện nay như thế nào?

- Vai trò của Biển Đông đến khí hậu, địa hình, hệ sinh thái và tài nguyên biển nước ta?

Để trả lời những câu hỏi trên ngoài việc vận dụng những kiến thức trong sách giáo khoa thì các em còn cần có những hiểu biết về tự nhiên Ví dụ: Nếu không giáp biển thì nước ta mang tính chất nhiệt đới lục địa, khí hậu khắc nghiệt, không có các dạng địa hình như các vịnh nước sâu, các đảo ven bờ, không còn nguồn tài nguyên phong phú như thủy hải sản hay dầu khí phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội Từ đó học sinh càng nhận thức được ý nghĩa của quốc gia giáp biển và có biển

Hay khi dạy mục 2: Tài nguyên và bảo vệ môi trường biển Việt Nam

Giáo viên cho học sinh quan sát các hình ảnh về hoạt động khai thác khoáng sản, các vịnh biển đẹp hết sức sinh động và kết hợp đặt câu hỏi:

- Nước ta có điều kiện phát triển tổng hợp kinh tế biển như thế nào? Tại sao phải phát triển tổng hợp kinh tế biển?

Qua việc quan sát ảnh học sinh sẽ phát hiện và trả lời nhanh chóng về các ngành kinh tế biển nước ta gồm:

Ngành khai thác, nuôi trồng và chế biến hải sản:

Qua việc tìm hiểu về ngành kinh tế này học sinh sẽ biết được biển nước ta có nguồn hải sản vô cùng phong phú đó là nguồn sống của các ngư dân vùng biển đảo ở Việt Nam và ngư dân Việt Nam tham gia bám biển khai thác hải sản cũng

là một hành động yêu nước bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước

Ảnh các cảng cá và đánh bắt cá ngoài biển

Ngành du lịch biển - đảo:

Biết được Việt Nam có nguồn tài nguyên du lịch biển phong phú Dọc bờ biển nước ta từ Bắc vào Nam có trên 120 bãi cát rộng, dài, phong cảnh đẹp, thuận lợi cho xây dựng các khu du lịch và nghỉ dưỡng

Du lịch được coi là ngành công nghiệp không khói của nước ta hiện nay Hàng năm doanh thu từ du lịch rất lớn, nó không chỉ góp phần phát triển kinh tế xã hội

mà còn đưa hình ảnh của Việt Nam đến với bạn bè toàn thế giới Du lịch được xem như là động lực, sức sống của sự phát triển kinh tế

Vậy khi dạy phần này giáo viên cần khơi dậy tính hiếu kỳ của học sinh bằng những câu hỏi tình huống

GV hỏi: - Trong mùa hè này nếu được đi du lịch em sẽ chọn bãi tắm, hòn đảo nào là điểm đến của mình?

Ảnh các bãi tắm

Với nhiều ý kiến khác nhau học sinh sẽ thấy được ý nghĩa, vai trò của từng bãi biển trải dài từ Trà Cổ đến Hà Tiên, mỗi nơi có vẻ đẹp của riêng mình

GV hỏi: Ngoài hoạt động tắm biển, chúng ta còn có khả năng phát triển các hoạt động du lịch biển nào khác?

Ảnh lướt ván, đua thuyền

Ngành khai thác và chế biến khoáng sản biển

Để kiểm tra nguồn kiến thức hiểu biết của học sinh giáo viên hỏi:

Kể tên một số khoáng sản chính ở vùng biển nước ta mà em biết?

.

Ảnh sx muối, khai thác dầu, cát biển

Qua phần trả lời học sinh nhận biết được biển nước ta có nhiều tài nguyên khoáng sản quý giá, có giá trị kinh tế cao mà biển đã ban tặng cho đất nước Việt Nam từ đó thấy được ý nghĩa to lớn mà biển đảo mang lại cho con người Đồng thời học sinh cũng thấy được sự cần thiết phải bảo vệ chủ quyền biển đảo

Học sinh biết được khoáng sản biển là một nguồn tài nguyên có vai trò rất lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước và biển nước ta có nguồn muối vô tận, nguồn dầu khí trữ lượng lớn, có giá trị kinh tế cao; ngoài ra còn có các mỏ khí tự nhiên và cát có chứa ôxít ti tan phục vụ cho công nghiệp thủy tinh

Ngành giao thông vận tải biển:

Việc phát triển giao thông vận tải biển có ý nghĩa như thế nào đối với ngành ngoại thương ở nước ta?

Ảnh giao thông trên biển

Nếu không có ngành vận tải đường biển như quốc gia Lào thì ảnh hưởng như thế nào?

Trong các loại hình giao thông vận tải thì vận tải đường biển đóng một vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước

Khi dạy về giao thông vận tải đường biển giáo viên cần cho học sinh xác định các diều kiện để ngành này phát triển như: Vùng biển rộng, bờ biển dài, các vịnh nước sâu để xây dựng các cảng

Ảnh một số cảng

Qua việc xác định các cảng biển, các tuyến vận tải, giúp nước ta thông thương với quốc tế bằng đường biển thì học sinh nhận thức được vai trò của biển đảo trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta hiện nay

Bên cạnh những nguồn tài nguyên lớn thì biển cũng mang đến những thiên tai dữ dội và khó lường hết

Em hãy cho biết một số thiên tai thường gặp ở vùng biển nước ta?