bai 56 dia li 10 NC

Bài 56- Địa lý 10

Chương XIII Môi trường và sự phát triển

bền vững

Bài 56:

MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

I MÔI TRƯỜNG

1 Khái niệm :

Môi trường là không gian bao quanh trái đất, có quan hệ trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người

2 Phân loại môi trường :

Môi trường được phân loại theo nhiều cách khác nhau như : theo tác nhân, theo sự sống, theo thành phần, theo kích thước…

Theo chức năng môi trường sống của con người được chia thành:

 Môi trường tự nhiên

 Môi trường xã hội

 Môi trường nhân tạo

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA

CON NGƯỜI

Môi trường

tự nhiên :

Địa hình

Địa chất

Đất trồng

Khí hậu

Thuỷ văn

Sinh vật…

Môi trường

xã hội : bao gồm các

quan hệ xã hội trong sản xuất, phân phối, giao tiếp

Môi trường nhân tạo :đối tượng lao động do con người sản xuất ra

và chịu sự chi phối của con người (nhà, ở, máy móc, xí

nghiệp…)

Sự khác nhau cơ bản giữa môi trường tự

nhiên và môi trường nhân tạo

Môi trường tự nhiên :

 Xuất hiện không

phụ thuộc vào con

người

Con người tác động

vào tự nhiên làm nó

thay đổi nhưng các

thành phần của tự

nhiên vẫn phát triển

theo quy luật riêng.

Môi trường nhân tạo :

 Là kết quả lao động của con người, tồn tại hoàn toàn phụ thuộc vào tác động của con người

3 Chức năng và vai trò của MT đối với sự phát triển xã hội loài người: Môi trường có 3 chức năng chính:

+ Là không gian sống của con người

+ Cung cấp tài nguyên cần thiết cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người

+ Là nơi chứa đựng

những chất thải do hoạt động sản xuất

và sinh hoạt của con người

Môi trường địa lý có vai trò rất quan trọng đối với xã hội loài người nhưng không quyết định đến sự phát triển của xã hội

Sự phát triển của môi trường tự nhiên bao giờ cũng diễn ra chậm hơn

sự phát triển của xã hội loài người Vì vậy, nó không thể là nguyên nhân quyết định sự phát triển của xã hội.

Ô nhiễm môi trường

II TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

1 KHÁI NIỆM :

Tài nguyên thiên nhiên là các thành phần của tự nhiên được sử dụng hoặc

có thể được sử dụng làm phương tiện sản xuất và làm đối tượng tiêu dùng.

2 Phân loại :

Có nhiều cách phân loại tài nguyên thiên nhiên nhưng hiện nay thông dụng nhất là các cách sau :

 Theo thuộc tính tự nhiên : đất đai,khí hậu, nước, sinh vật, khoáng sản…

 Theo công dụng kinh tế : tài nguyên phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp,

du lịch…

 Theo khả năng hao kiệt : phân thành 3 loại

Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên có thể bị

hao kiệt

Tài nguyên không bị

hao kiệt

Tài nguyên khôi phục được

TN

không

khôi

phục

được

Năng lượng mặt trời, gió, không khí, nước,…

Tài nguyên không khôi phục được :

TNTN cũng có giới hạn và bị hao hụt dần khi con người khai thác

Là các loại khoáng sản đang được con người khai thác và sử dụng trong công nghiệp

Sự hình thành các loại khoáng sản này phải trải qua hàng triệu năm, vì vậy khi các loại tài nguyên này bị hao kiệt thì không thể phục hồi lại được

Khai thác dầu – khí

Tài nguyên khôi phục được :

Bao gồm đất trồng, các loài động vật

và thực vật

Các loại tài nguyên này nếu được sử dụng và cải tạo hợp lý sẽ khôi phục lại và phát triển tốt hơn

Tài nguyên không bị hao kiệt :

• Năng lượng mặt trời

• Gió

• Nước

• Không khí…

Tuy các loại tài nguyên này là nguồn tài nguyên không bị hao kiệt nhưng chúng lại có nguy cơ suy thoái và ô nhiễm gây ảnh hưởng rất lớn đến đời sống con người

1 Tại sao chúng ta phải bảo vệ môi trường?

2 Tài nguyên thiên nhiên được phân thành những loại nào, em hãy cho biết đặc điểm của mỗi loại?

3 Hãy cho biết mối quan hệ giữa môi trường và tài nguyên thiên nhiên?