GVKL: Không chịu được ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta đã nổi dậy đấu tranh, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Lí Bí, khởi nghĩa được nhân dân ủng hộ rộng rãi nên sau nhiều lầ[r]
Trang 1Ngày dạy:
Tiết 23, Bài 21:
KHỞI NGHĨA LÍ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN (542 – 602)
- Việc Lí Bí xưng đế và lập nước Vạn Xuân có ý nghĩa to lớn đối với lịch sử DT
2 Kỹ năng: Biết xác định nguyên nhân của sự kiện, biết đánh giá sự kiện, Tiếp tục rèn
luyện kỹ năng cơ bản về đọc lược đồ
3 Thái độ: Sau hơn 600 năm bị PK phương Bắc thống trị, đồng hoá Cuộc khởi nghĩa
Lí Bí nước Vạn Xuân ra đời đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của DT ta
*TT: Khởi nghĩa Lý Bí, nước Vạn Xuân thành lập
B Phương tiện thực hiện:
1.Thầy: Lược đồ khởi nghĩa Lí Bí ( Dự kiến trước những kí hiệu để diễn tả cuộc khởi
nghĩa)
2.Trò: Vẽ lược đồ khởi nghĩa Lí Bí, điền kí hiệu.
C Cách thức tiến hành: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận,…
D Hoạt động dạy học:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
? Em hãy trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa bà Triệu?
III Bài mới.
Sau cuộc khởi nghĩa bà Triệu thất bại, nước ta tiếp tục bị PK phương Bắc thốngtrị Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta quyết ko cam chịu cuộc sống
nô lệ và đã vùng lên theo Lí Bí tiến hành khởi nghĩa và giàng được thắng lợi, nước VạnXuân ra đời Vậy nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi nghĩa ? Diễn biến, K.quả ý nghĩacủa cuộc khởi nghĩa ntn? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
- Đầu thế kỷ VI (502 –557), Tiêu Diễn cướp ngôi nhà
Tề lập ra nhà Lương, từ đó nhà Lương đô hộ Giao
Châu, chúng xiết chặt ách đô hộ nhân dân ta
? Đầu TK VI, ách đô hộ của nhà Lương đối với nước
ta ntn ?
- Nhà Lương chia lại các quận, huyện và đặt tên mới
Phần đất Âu Lạc cũ nhà Lương chia lại
( GV chỉ trên lược đồ )
- Như vậy về mặt hành chính một lần nữa nước ta lại
bị chia lại Thời nhà Ngô, phần đất Châu Giao (Âu
Lạc cũ) gồm 3 quận Thời nhà Lương chia thành 6
+ Ái Châu ( T.Hoá )+ Đức Châu, Lợi Châu, MinhChâu (Nghệ Tĩnh)
+ Hoàng Châu (Quảng Ninh)
Trang 2- HS đọc phần chữ in nghiêng.
? Việc sắp đặt quan lại cai trị của nhà Lưong ở nước ta
có gì thay đổi ?
? Em nghĩ gì về thái độ nhà Lương đối với nước ta.
( Chúng thực hiện sự phân biệt rất trắng trợn, người
Việt ko được giữ những chức vụ quạn trọng)
? Biện pháp bóc lột của nhà Lương ?
? Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của nhà
Lương đối với Giao Châu
GVKL: Đến thế kỷ VI nước ta chịu sự thống trị của
nhà Lương, chúng xiết chặt ách đô hộ với dân ta,
chúng chia nhỏ đơn vị hành chính, về tổ chức bộ máy
thực hiện chế độ “sĩ tộc”tôn thất các dòng họ mới
được giữ chức vụ quan trọng, dân ta phải chịu hàng
trăm thứ thuế, cuộc sống nhân dân vô cùng cực khổ
Đó là nguyên nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của
nhân dân nổi dậy đấu tranh
? Từ sự phân tích trên em hãy cho biết nguyên nhân
cuộc khởi nghĩa Lí Bí
? Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi hưởng ứng
cuộc khởi nghĩa Lí Bí
(Vì oán hận quân Lương, mong muốn giành độc lập
cho Tổ quốc)
? Tiến trình cuộc khởi nghĩa ntn ?
- Gọi HS lên bảng điền kí hiệu thích hợp vào lược đồ
và trình bày diễn biến
- GV bổ xung và chốt lại
? Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của quân
khởi nghĩa
(Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong thời gian ngắn, nghĩa
quân chủ động đánh địch rất kiên quyết, thông minh,
sáng tạo, có hiệu quả, quân Lương bị thất bại nặng
nề.)
? Kết quả của cuộc khởi nghĩa ntn.
* Về việc sắp đặt quan lại caitrị: tôn thất nhà Lương và các
họ lớn mới được giữ chức vụquan trọng
* Biện pháp bóc lột: đặt rahàng trăm thứ thuế, vơ vétcủa cải và bóc lột nhân dânhết sức thậm tệ
=> chính sách cai trị rất tànbạo
2 Khởi nghĩa Lí Bí, nước Vạn Xuân thành lập.
* Nguyên nhân: Do ách
thống trị của nhà Lương
* Diễn biến:
- 542 Lí Bí phất cờ khởinghĩa, được hào kiệt ở khắpnơi hưởng ứng
- Gần 3 tháng nghĩa quânchiếm hầu hết các quậnhuyện, Tiêu Tư bỏ chạy vềTQ
- Tháng 4/542 ta đánh bại lầnxâm lược 1 giải phóngHoàng Châu (Q.Ninh)
- Đầu năm 543 ta đánh thắnglần 2 ở Hợp Phố, tướng địch
bị giết, quân Lương bại trận
* Kết quả: Cuộc khởi nghĩa
Trang 3? Em hiểu Vạn Xuân nghĩa là gì ?
( Vạn Xuân thể hiện lòng mong muốn cho sự trường
tồn của dân tộc, của đất nước.)
? Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn Xuân có
ý nghĩa ntn ?
(chứng tỏ nước ta có giang sơn, bờ cõi riêng, sánh vai
và không lệ thuộc vào Trung Quốc Thể hiện tinh
thần, ý trí độc lập của đân tộc VN)
? Sau khi lên ngôi, Lí Nam Đế t/c bộ máy nhà nước
ntn ?
GVKL: Không chịu được ách thống trị tàn bạo của
nhà Lương, nhân dân ta đã nổi dậy đấu tranh, tiêu biểu
là cuộc khởi nghĩa Lí Bí, khởi nghĩa được nhân dân
ủng hộ rộng rãi nên sau nhiều lần tấn công, quân
Lương đã bị ta đánh cho bại trận, khởi nghĩa thắng lợi,
Lí Bí lên ngôi đặt tên nước là Vạn Xuân -> khẳng
định nước ta có chủ quyền
GV sơ kết bài học: Đầu thế kỷ VI, nước ta bị nhà
Lương đô hộ, đời sống của nhân dân ta vô cùng cực
khổ Dưới sự lãnh đạo của Lí Bí nhân dân ta đã nổi
dậy đấu tranh, cuộc khởi nghĩa diẽn ra trong 1 (t) ngắn
và thu được thắng lợi, quân Lương bại trận, Lí Bí
xưng đế, lập ra nước Vạn Xuân, nước Vạn Xuân ra
đời có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với DT ta
thắng lợi, Lí Bí lên ngôihoàng đế gọi là Lí Nam Đế,đặt tên nước là Vạn Xuân, lấyhiệu là Thiên Đức, đóng đô ởcửa sông Tô Lịch (HN)
IV Củng cố :
- Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí trên lược đồ ?
- BT: Mùa xuân năm 544 Lý Bí :
Trang 4- Khi cuộc khởi nghĩa Lí Bí bùng nổ, thế lực PKTQ (triều đại nhà Lương sau đó
là nhà Tuỳ), đã huy động lực lượng lớn sang xâm lược nước ta hòng lập lại chế độ nhưcũ
- Cuộc k/c của nhân dân ta chống quân Lương trải qua thời kì do Lí Bí lãnh đạo
và thời kì do Triệu Quang Phục lãnh đạo Đây là cuộc khởi nghĩa ko cân sức, Lí Bí phảirút lui dần và trao quyền cho Triệu Quang Phục, TQP đã xây dựng căn cứ Dạ Trạch và
sử dụng cách đánh du kích, đánh đuổi quân xâm lược giành lại chủ quyền cho đất nước
- Đến thời hậu Lí Nam Đế, nhà Tuỳ huy động 1 lực lượng lớn sang xâm lược,cuộc khởi nghĩa nhà Lí thất bại, nước Vạn Xuân lại rơi vào ách đô hộ của PK phươngBắc
2 Kỹ năng: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng phân tích và đọc bản đồ lịch sử.
3 Thái độ: Học tập tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc của ông cha
ta GD ý chí kiên cường bất khuất của DT
*TT: Chống quân Lương xâm lược
B Phương tiện thực hiện :
1 Thầy: Bản đồ khởi nghĩa Lí Bí.
2 Trò: Đọc trước bài 22; tìm hiểu bài qua câu hỏi SGK
C Cách thức tiến hành: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận,…
D Hoạt động dạy – học:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí ? Lí Bí lên ngôi hoàng đế có ý nghĩa
như thế nào?
III Bài mới
Mùa xuân năm 544 cuộc khởi nghĩa Lí Bí thành công, Lí Bí lên ngôi hoàng đế
và đặt tên nước là Vạn Xuân với hi vọng đất nước, DT sẽ được trường tồn Nhưng 5/
545 PK phương Bắc lúc này là triệu đại nhà Lương đã đem quân sang xâm lược trở lạinước ta Đây là cuộc chiến đấu ko cân sức, nhân dân ta chiến đấu rất dũng cảm nhưngcuối cùng không tránh khỏi thất bại
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bài học
- Sau 2 lần đem quân đàn áp cuộc khởi nghĩa
nhưng đều thất bại, nhà Lương đã dồn sức cho
cuộc tấn công xâm lược lần thứ 3
? Trình bày tóm tắt diễn biến cơ bản tiến trình
chống quân xâm lược nhà Lương của vua tôi
? Theo em, thất bại của Lí Nam Đế có phải là
sự sụp đổ của nước Vạn Xuân không? Tại sao ?
( Không phải, vì dưới sự lãnh đạo của Triệu
Quang Phục cuộc k/c của nhân dân ta vẫn còn
3 Chống quân Lương xâm lược.
- Tháng 5/545 quân giặc tiến vàonước ta theo 2 đường thuỷ và bộ
- Quân ta chặn đánh địch khôngđược, phải lui về giữ thành ở cửasông Tô Lịch, thành bị vỡ, Lí Bí rút
về giữ thành Gia Ninh ( Phú Thọ)rồi rút về hồ Điền Triệt (LThạch –Vĩnh Phúc), giặc đánh úp, Lí Nam
Đế phải chạy vào động Khuất Lão(Tam Nông- Phú Thọ)
- Năm 548 Lí Nam Đế mất
Trang 5tiếp diễn…)
GVKL: Bị thất bại nặng nề trong 2 lần trước,
lần này nhà Lương huy động 1 lực lượng đông
mạnh, dưới sự chỉ huy của những tên tướng
hiếu chiến, do lực lượng ko cân sức nên quân ta
chống cự nổi, Lí Nam Đế phải trao quyền cho
Triệu Quang Phục Dưới sự lãnh đạo của Triệu
Quang Phục, nhân dân ta đã đánh thắng quân
Lương như thế nào
- GV chỉ trên bản đồ.
? Theo em, vì sao Triệu Quang Phục lại chọn
Dạ Trạch làm căn cứ k/chiến ?
? Kết quả cuộc kháng chiến?
? Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc
k/c chống quân Lương xâm lược do Triệu
Quang Phục lãnh đạo
GVKL: Triệu Quang Phục một tướng trẻ có tài,
biết lợi dụng ưu thế của vùng Dạ Trạch để tiến
hành chiến tranh du kích p.triển lực lượng lãnh
đạo nhân dân đánh tan quân Lương xâm lược
? Sau khi đánh bai quân Lương, TQPhục đã làm
gì ?
? Vì sao nhà Tuỳ lại yêu cầu Lí Phật Tử sang
chầu? Vì sao Lí Phật Tử không sang ?
( Vẫn âm mưu thôn tính và đồng hoá DT ta Do
vậy nhà Tuỳ đòi Lí Phật Tử sang chầu, để nhân
đó có thể bắt ông rồi lập chính quyền cai trị ở
nước ta như trước Lí Phật Tử ko chịu khuất
phục nên không đi và tích cực chuẩn bị lực
lượng đề phòng)
GVKL: Sau cuộc k/c chống quân Lương xâm
lược giành thắng lợi, Triệu Quang Phục lên
ngôi vua, tiếp tục xây xựng đất nước, nước Vạn
Xuân độc lập và tồn tại trên 50 năm (Triệu Việt
4 Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào.
* Diễn biến:
- Triệu Quang Phục chọn Dạ Trạchlàm căn cứ k/chiến
- Dạ Trạch có địa thế thuận lợi chochiến tranh du kích
- Cuộc k/c giằng co kéo dài đếnnăm 550 nhà Lương có loạn, Trần
bá Tiên về nước Triệu Quang Phụcphản công
* Kết quả: k/chiến thắng lợi
* Nguyên nhân thắng lợi:
- ND ủng hộ,
- Biết tận dụng ưu thế của Dạ Trạch,chiến tranh du kích p.triển lựclượng
- Quân Lương chán nản luôn bịđộng trong chiến đấu
5 Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?
- Triệu Quang Phục lên ngôivua( Triệu Việt Vương) tổ chức lạichính quyền (550 – 570)
- 571 (20 năm sau) Lí Phật Tử cướpngôi, gọi là hậu Lí Nam Đế
- Năm 603, 10 vạn quân Tuỳ tấncông Vạn Xuân, Lí Phật Tử bị bắtgiải về TQ
Trang 6Vương ở ngôi trên 20 năm; Lí Phật Tử ở ngôi
trên 30 năm.) Đây cũng là lúc nhà Tuỳ thành
lập ở TQ và đem quân xâm lược nước ta
GV sơ kết bài học: Dưới sự lãnh đạo của Lí Bí
và Triệu Quang Phục nhân dân ta đã anh dũng
chiến đấu đánh đuổi quân xâm lược giành lại
chủ quyền Song âm mưu thôn tính và đồng hoá
DT ta một lần nữa nhà Tuỳ lại đem quân xâm
lược nước ta Nhà nước Vạn Xuân đã sụp đổ
IV Củng cố:
- HS trình bày diễn biến cuộc k/chiến chống quân Lương trên bản đồ ?
- BT: Triệu Quang Phục lãnh đạo nhân dân đánh đuổi quân Lương ra khỏi bờ cõi là vì?
A Nhân dân kiến quyết kháng chiến
B Triệu Quang Phục chọn căn cứ và cách đánh thông minh, sáng tạo
C Nhà Lương có loạn tướng giặc phải về
1 K.thức: Từ thế kỉ VII (618) nước ta bị thế lực PK nhà Đường thống trị Nhà Đường
chia lại các khu vực hành chính, sắp đặt lại bộ máy cai trị để xiết chặt hơn chính sách
đô hộ và đồng hoá, tăng cường bóc lột và dễ dàng đàn áp các cuộc nổi dậy
- Trong suốt 3 thế kỉ nhà Đường thống trị, nhân dân ta đã nhiều lần nổi dậy, tiêu biểunhất là cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng
2 Kỹ năng: Biết phân tích và đánh giá công lao của những nhân vật lịch sử, tiếp tục
rèn kỹ năng đọc và vẽ bản đồ lịch sử
3 Thái độ: Bồi dưỡng tinh thần chiến đấu vì độc lập của Tổ Quốc Biết ơn tổ tiên đã
chiến đấu quên mình vì dân tộc, vì đất nước
*TT: Khởi nghĩa Mai Thúc Loan, Phùng Hưng
B Phương tiện thực hiện:
1 Thầy: Lược đồ nước ta thời nhà Đường thế kỉ VII- IX Bản đồ khởi nghĩa Mai Thúc
Loan và Phùng Hưng
2.Trò: Vẽ lược đồ H 48, 49 Nắm vững kênh chữ, tập điền kí hiệu bản đồ.
C Cách thức tiến hành: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận,…
D Hoạt động dạy – học:
I Ổn định tổ chức:
Trang 7II Kiểm tra bài cũ:
- Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược đã diễn ra như thế nào?
- Kiểm tra việc vẽ lược đồ của HS
III Bài mới.
Đến thế kỉ VII nhà Đường thống trị nước ta, chúng xiết chặt hơn chế độ cai trị tàn bạo, thẳng tay bóc lột và đàn áp nhân dân ta Dưới ách thống trị của nhà Đường trong suốt 3 thế kỉ, nhân dân ta ko ngừng nổi dậy đấu tranh chống bọn đô
hộ, đáng chú ý nhất là 2 cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng Đây
là những cuộc nổi dậy lớn, tiếp tục khẳng định ý chí độc lập và chủ quyền đất nước của nhân dân ta Đó chính là nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
GV giảng theo SGK – chỉ bản đồ.
? Nhà Đường thống trị nước ta từ TK VII,
chính sách cai trị của chúng có gì thay đổi ?
? Vì sao nhà Đường chú ý sửa sang con
dưới ách thống trị của nhà Đường?
? Nhà Đường bóc lột nhân dân ta ntn?
? QS H48 và cho biết theo em, chính sách
bóc lột của nhà Đường có gì khác so với các
thời trước ?
(Chia lại khu vực hành chính, đặt tên mới,
nắm quyền trực tiếp đến huyện, bóc lột dân
ta bằng các hình thức tô thuế, cống nạp rất
nặng nề…-> Nguyên nhân chínhdẫn tới các
cuộc khởi nghĩa từ TK VII đến TK IX)
- Giới thiệu về Mai Thúc Loan
? Vì sao Mai Thúc Loan kêu gọi mọi người
- Chúng tiến hành sửa đường giaothông thuỷ bộ từ TQ sang Tống Bình
và từ Tống Bình đến các quận huyện,xây thành, đắp luỹ
=> Siết chặt hơn bộ máy cai trị Biếnnước ta thành 1 phủ của nhà Đường,phụ thuộc vào nhà Đường
cứ ở Sa Nam ( Nghệ An) và xưng đếgọi là Mai Hắc Đế, liên kết với nhân
Trang 8? Kết quả của khởi nghĩa?
? Ý nghĩa lịch sử ?
- Giới thiệu qua về Phùng Hưng theo SGK…
mến phục.
? Diễn biến cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng?
? Vì sao khởi nghĩa được mọi người hưởng
ứng ?
(Chính sách bóc lột của nhà Đường, nhân
dân oán hận bọn đô hộ; P.Hưng có uy tín đối
với nhân dân)
? Cuộc khởi nghĩa phát triển ntn ?
? Cuộc khởi nghĩa đem lại kết quả ntn ?
- GV cho HS quan sát H 50 -> liên hệ.
GVKL: Dưới sự lãnh đạo của Phùng Hưng,
nhân dân giành được quyền làm chủ đất
nước gần 9 năm, lịch sử gọi đó là “nền tự
chủ mong manh” (783-791)
GV sơ kết bài học: Từ thế kỷ VII nhà
Đường thống trị nước ta, chúng chia lại khu
vực hành chính, sắp đặt bộ máy cai trị, nhân
dân nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu là cuộc khởi
* Diễn biến: Khoảng năm 776 anh em
Phùng Hưng đã nổi dậy khởi nghĩa ởĐường Lâm (Ba Vì - Hà Tây), đượcnhân dân hưởng ứng và giành quyềnlàm chủ vùng đất của mình
- Sau đó Phùng Hưng kéo quân về baovây phủ Tống Bình và chiếm đượcthành
- P Hưng chiếm thành, sắp đặt việc caitrị
- Phùng Hưng mất, con trai là Phùng
An nối nghiệp cha
- Năm 791 nhà Đường sang đàn áp,Phùng An ra hàng
* Kết quả: giành quyền làm chủ trong
9 năm
IV Củng cố:
- Chính sách của nhà Đường tàn bạo như tế nào?
- Vì sao nhân dân ta biết ơn Mai Thúc Loan và Phùng Hưng?
* BT: Chính sách bóc lột của nhà đường có gì khác trước ?
Trang 9- Những thành tựu nổi bật về kinh tế và văn hoá của Chăm Pa từ thế kỷ II ->X.
2 Kỹ năng: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng đọc bản đồ lịch sử, kỹ năng đánh giá, phân
tích
3 Thái độ: HS nhận thức sâu sắc rằng, người Chăm Pa là một thành viên của đại gia
đình các dân tộc Việt Nam
*TT: Sự ra đời và tình hình kinh tế văn hóa của Chăm Pa
B Phương tiện thực hiện:
1 Thầy : Lược đồ Giao Châu và Chăm Pa giữa thế kỷ VI-X, tranh tháp Chăm, khu
thánh địa Mỹ Sơn
2 Trò: Vẽ lược đồ, xác định quận Nhật Nam và huyện Tượng Lâm.
C Cách thức tiến hành: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận,…
D Hoạt động dạy học:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
- Nước ta thời Đường có gì thay đổi ?
III Bài mới:
Đến cuối thế kỷ II nhà Hán suy yếu ko thể kiểm soát các vùng đất phụ thuộc nhất
là đất xa ở Giao Châu, nhân dân huyện Tượng Lâm, huyện xa nhất của quận Nhật Nam
đã lợi dụng được cơ hội đó, nổi dậy lật đổ ách thống trị của nhà Hán, lập ra nước Lâm
Ấp, sau đổi thành Chăm Pa, nhân dân Chăm Pa vẫn khéo tay, cần cù đã xây dựng đượcquốc gia khá hùng mạnh Họ đã để lại cho đời sau nhiều thành quách, đền tháp và tượngrất độc đáo Quan hệ giữa nhân dân Chăm Pa với các cư dân khác ở Giao Châu rất mậtthiết trong đời sống và tinh thần Vậy nước Chăm Pa hình thành ntn? Và p.triển rasao…C.ta tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
GV giảng theo SGK và chỉ trên lược đồ
- Châu Giao do nhà Hán lập gồm 9 quận: Giao
Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Uất Lâm, Thương
Ngô, Đạm Nhĩ, Chu Nhai, Nam Hải, Hợp Phố
- Quận Nhật Nam gồm 5 huyện: Tây Quyển, Chu
Ngô, Tí Cảnh, Lô Dung và Tượng Lâm
? Em biết gì về lãnh địa của nước Chăm-pa cổ ?
- Nước Chăm - pa cổ nằm trong quận Nhật Nam
của Giao Châu
- Huyện Tượng Lâm là huyện xa nhất của quận
Nhật Nam - địa bàn sinh sống của bộ lạc Dừa
thuộc văn hoá Sa huỳnh khá phát triển
- Thời Hán, sau khi quân Hán chiếm xong Giao
1 Nước Chăm - Pa độc lập ra đời.
Trang 10Chỉ, Cửu Chân, họ đánh xuống phía Nam, chiếm
đất của người Chăm cổ, sát nhập lãnh địa của họ
vào quận Nhật Nam, đó là huyện Tượng Lâm
? Nhân dân Tượng Lâm giành được độc lập
trong hoàn cảnh nào?
? Em có nhận xét gì về quá trình thành lập và mở
rộng nước Chăm Pa?
( Diễn ra trên cơ sở hoạt động quận sự…)
GVKL: Thế kỷ II, do nhà Hán suy yếu, chính
sách thống trị của nhà Hán quá tàn bạo, nhân dân
Tượng Lâm đã nổi dậy lật đổ chính quyền đô hộ,
lập ra nước Lâm Ấp Dưới sự lãnh đạo của vua
Lâm Ấp, với lực lượng quân sự khá mạnh, tấn
công các nước láng giềng, mở rộng lãnh thổ, đổi
tên nước là Chăm Pa, đóng đô ở Sin ha pu ra
(Trà Triệu- Quảng Nam)
? Nêu những biểu hiện cụ thể về đời sống kinh tế
của nhân dân Chăm Pa.?
(Người Chăm sáng tạo ra 1 nền kiến trúc nghệ
* Hoàn cảnh ra đời: Vào thế kỷ II
nhà Hán suy yếu, không thể kiểmsoát được các quận ở xa, lợi dụng
cơ hội đó, năm 192-193 nhân dânTượng Lâm, dưới sự lãnh đạo củaKhu Liên, đã nổi dậy giành đượcđộc lập Khu Liên tự xưng là vua,đặt tên nước là Lâm Ấp
* Quá trình phát triển:
- Vua Lâm ấp tấn công các nướcláng giềng, mở rộng lãnh thổ vềphía Bắc và phía Nam, sau đó đổitên nước thành Chăm Pa, đóng đô
ở Sin ha pu ra (Trà Kiệu - QuảngNam)
2 Tình hình kinh tế, văn hoá Chăm Pa từ thế kỷ II -> thế kỷ X:
* Kinh tế:
- Trồng trọt: Nguồn sống chủ yếu
là nông nghiệp lúa nước
- Trồng cây ăn quả, cây côngnghiệp
- Kiến trúc: Có nền kiến trúc đặcsắc, độc đáo như tháp Chăm, đền,tượng, thánh địa Mĩ Sơn
Trang 11thuật và điêu khắc độc đáo, mang đậm tình cảm
và tâm hồn người Chăm…)
- Văn hoá Chăm-pa ảnh hưởng nhiều của Ấn Độ
? Quan hệ giữa người Chăm với người Việt ntn ?
GV sơ kết bài học: Chăm Pa từ 1 nước Lâm Ấp
ở huyện Tượng Lâm đã trở thành 1 quốc gia lớn
mạnh, sau này dám tấn công cả Đại Việt…Từ thế
kỷ II->X kinh tế, văn hoá của Chăm Pa rất phát
triển
=> Đất nước Chăm Pa cổ là 1 bộ phận của đất
nước VN ngày nay, cư dân Chăm Pa là 1 bộ phận
của cộng đồng các dân tộc Việt Nam
* Quan hệ với người Việt: Gần gũi
từ lâu đời với cư dân Việt
IV Củng cố:
- Nêu những thành tựu kinh tế của nước Chăm Pa ?
* Bài tập: Điền dấu đúng sai vào ô trống ý em cho là đúng
Nước Chăm Pa ra đời trong hoàn cảnh nào?
Ách thống trị tàn bạo của nhà Hán
Thế kỷ II nhà Hán suy yếu
Nhân dân Tượng Lâm nổi dậy đấu tranh
V Hướng dẫn về nhà:
- Nắm nội dung bài
- Ôn tập các bài đã học ở chương II và trả lời câu hỏi bài ôn tập để giờ sau ôn tập
Ngày dạy:
Tiết 27, Bài 25 ÔN TẬP CHƯƠNG III
A/ Mục tiêu bài học:
1/ Kiến thức: -Thông qua việc hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi của bài GV khắc sâu
kiến thức cơ bản của chương III
- Từ sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN đến trước chiếnthắng Bạch Đằng năm 938 đất nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc thống trị
sử cũ gọi thời kỳ đó là thời kỳ Bắc thuộc
- Chính sách cai trị của các thế lực phong kiến phương Bắc đối với nhândân ta rất thâm độc và tàn bạo, ko cam chịu kiếp sống nô lệ, nhân dân ta đã liên tục nổidậy đấu tranh, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Hai Bà Trưng, bà Triệu, Triệu QuangPhục, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng
- Trong thời kỳ bắc thuộc tuy bị bóc lột tàn nhẫn, bị chèn ép, khống chếnhưng nhân dân ta vẫn cần cù , bền bỉ lao động , sáng tạo để duy trì cuộc sống, do vậy
đã thúc đẩy nền kinh tế nước nhà phát triển
2/ Kỹ năng: Bồi dưỡng kỹ năng thống kê sự kiện theo thời gian.
3/ Thái độ: HS nhận thức sâu sắc về tinh thần đấu tranh bền bỉ vì độc lập của đất nước,
ý thức vươn lên bảo vệ nền văn hoá dân tộc
*TT: Cuộc đấu tranh của nhân dân ta dưới thời Bắc thuộc
B/Chuẩn bị:
Trang 12II Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
III Bài mới:
Chúng ta đã tìm hiểu xong toàn bộ chương III để củng cố hơn nữa kiến thức cơ bảnchúng ta tiến hành ôn tập
chia ra nhập vào với các
quận huyện của TQ với
những tên gọi khác nhau như
triều đại phong kiến Trung
Quốc đối với nhân dân ta
trong thời kỳ Bắc thuộc ntn?
(t),thếkỷ
Tên nước Đơn vị hành chínhHán
NgôLương
Đường
I-IIIIIIVI
VII
ChâuGiaoGiaoChâuGiaoChâu
12 châu
3 Chính sách cai trị:
- Vô cùng thâm độc và tàn bạo, đẩy nhân dân ta vào cảnh cùngquẫn về mọi mặt Đặc biệt chính sách thâm hiểm nhất làchúng muốn đồng hoá DT ta
II/ Cuộc đấu tranh của nhân dân ta thời Bắc thuộc:
TT T/gian Tên
cuộck/n
NgườiLđ
Diễn biếnchính
Trang 133 542-602
? Hãy nêu những biểu hiện
cụ thể của chuyển biến về
kinh tế, văn hoá nước ta
thời Bắc thuộc ?
? Theo em, sau hơn 1000
năm đô hộ tổ tiên ta vẫn giữ
- Thủ công nghiệp: phát triển dệt, gốm, buôn bán…
* Văn hoá: Chữ hán, đạo phật, đạo nho, đạo lão được tràn vàonước ta, ta vẫn sử dụng tiếng nói của tổ tiên, sống theo nếpriêng với những phong tục tập quán cổ truyền của dân tộc
* Xã hội: Quan lại đô hộHào trưởng Việt - Địa chủ hánNông dân công xã
Nông dân lệ thuộc
Nô tỳ
* Sau hơn 1000 năm bị đô hộ tổ tiên ta vẫn giữ được tiếng nóiriêng và các phong tục, nếp sống với những đặc trưng riêngcủa DT: xăm mình, nhuộm răng, ăn trầu, làm bánh trưng bánhdày
=> Chứng tỏ sức sống mãnh liệt của tiếng nói, phong tục nếpsống của dân tộc không gì có thể tiêu diệt được
IV Củng cố:
- GV hệ thống lại nội dung ôn tập, nhấn mạnh kiến thức đã học
V Hướng dẫn về nhà:
- Học bài, nắm vững nội dung ôn tập
- Giờ sau kiểm tra 1 tiết
2/ Kỹ năng: Rèn kỹ năng so sánh, nhận xét, đánh giá sự kiện, hiên vật lịch sử.
3/ Thái độ: GD HS yêu thích môn lich sử, tìm hiểu lịch sử, đặc biệt nghiêm túc làm bài
kiểm tra
B/ Chuẩn bị:
1 Thầy: Ra đề, đáp án, phô tô đề
Trang 142 Trò: Ôn tập tốt.
C/ Hoạt động dạy học:
I/ ổn định tổ chức:
II/ Kiểm tra bài cũ: Không
III/ Phát đề kiểm tra:
I/ Trắc nghiệm:
Câu 1: Khoanh tròn vào những câu trả lời mà em cho là đúng.
a) Khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ năm nào?
A Năm 39
B Năm 40
C Năm 47
b) Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa bà Triệu ( năm 248)
A Lực lượng quá chênh lệch
B Quân Ngô mạnh, nhiều mưu kế hiểm độc
C Cả hai ý trên
Câu 2: Điền đúng sai vào ô trống:
Thời kì Văn Lang -Âu Lạc chưa có sự phân hoá
Thời kì Văn Lang - Âu Lạc có sự phân hoá nhưng chưa sâu sắc
Thời kì Văn Lang - Âu Lạc có sự phân hoá sâu sắc
Xã hội Âu Lạc khi bị phong kiến phương Bắc đô hộ có sự phân hoá sâu sắc
Câu 3: Hãy điền các từ, cụm từ trong ngoặc ( Trưng Vương, Trưng Trắc, có công, Mê
Linh, chính quyền, xá thuế, các huyện, lao dịch) vào chỗ chấm (… ) cho thích hợp:Sau khi giành được độc lập, hai bà Trưng đã làm gì?
Sau khi đánh đuổi được quân đô hộ,……… được suy tôn lên làm vua, lấyhiệu là………, đóng đô ở……… và phong chức tước cho nhữngngười ……… , thành lập ……… Các lạc tướng được giữquyền cai quản ……… Trưng Vương……… hai năm liền cho dân.Luật pháp hà khắc cùng các thứ……….nặng nề của chính quyền đô hộ bịbãi bỏ
* Nguyên nhân: - Do sự áp bức bóc lột tàn bạo của nhà Hán
- Thái thú Tô Định đã giết chồng bà Trưng Trắc
Trang 15* Diễn biến: Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây).Cuộc khởi nghĩa của hai bà được các tướng lĩnh và nhân dân ủng hộ, chỉ trong một thờigian ngắn hai bà đã làm chủ Mê Linh, từ Mê Linh tiến đánh Cổ Loa và Luy Lâu.
* Kết quả: Thái thú Tô Định phải bỏ chốn, quân giặc bị đánh tan, khởi nghĩa giànhthắng lợi
- Nhân dân học chữ Hán theo cách học của riêng mình
* Người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán và tổ tiên mình vì: Trường học do chìnhquyền đô hộ mở dạy chữ Hán, xong chỉ có tầng lớp trên mới có tiền cho con ăn học,còn đại đa số nhân dân nghèo không có tiền cho con ăn học
- Phong tục tập quán tiếng nói là đặc trưng riêng của người Việt, bản sắc của ngườiViệt, có sức sống mãnh liệt
IV.Thu bài, nhận xét giờ kiểm tra:
- Các thế lực phong kiến không từ bỏ ý đồ thống trị nước ta, Dương Đình Nghệ đãquyết chí giữ vững quyền tự chủ, đem quân đánh bại quân xâm lược lần thứ nhất củaquân Nam Hán
2/ Kỹ năng: Đọc bản đồ lịch sử, phân tích nhận định.
3/ Thái độ: GD lòng biết ơn tổ tiên, những người mở đầu và bảo vệ công cuộc giành
chủ quyền độc lập hoàn toàn cho đất nước, kết thúc thời kỳ hơn 1000 năm bị bọn phongkiến Trung Quốc đô hộ
*TT: Họ Khúc và họ Dương giành quyền tự chủ
B/ Chuẩn bị:
1.Thầy: Lược đồ treo tường “ Cuộc kháng chiến … Nam Hán”
2.Trò: Đọc trước bài và trả lời câu hỏi, vẽ lược đồ và điền kí hiệu