NGU VAN 6 TUAN 25

Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : Cảm nhận được tình yêu thương lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội, dân công và tình cảm người chiến sĩ đối với Người trong bài thơ.. - Hiểu được những né[r]

TUẦN 25 Ngày soạn: 23/02/13 TIẾT 93,94 Ngày dạy: 25/02/13 ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ

- Minh

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA VĂN

A Mức độ cần đạt:

* Giúp học sinh :

Cảm nhận được tình yêu thương lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội, dân công và tình cảm người chiến sĩ đối với Người trong bài thơ

- Hiểu được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ

- Kính yêu Bác Hồ, biết ơn thế hệ cha anh

B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ

1 Kiến thức :

- Hình ành Bác Hồ trong càm nhận của người chiến sỉ

- Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật được sử dung trong bài thơ

2 Kỹ năng :

- Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn

- Bước đầu biết đọc thơ tự sự viết theo thể năm chữ có kết hợp các yêu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lắng không yên của Bác Hồ ; tâm trạng ngác nhiên, xúc động, lo lắng và niềm sung sướng, hạnh phúc của người chiến sĩ

- Tìm hiểu sự kết hợp giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ

- Trình bày được suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ

3 Thái độ :

Biết ơn, tôn trọng Bác Hồ kính yêu và các chiến sĩ đã hi sinh cho dất nước

C Phương pháp:

Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm

D Tiến trình dạy học:

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số : 6A1……….6A2……… 6A4………

2 Bài cũ:

Tóm tắt truyện ngắn Buổi học cuối cùng

Qua truyện ngắn Buổi học cuối cùng tác giả muốn nói đến điều gì? (Ghi nhớ SGK)

3 Bài mới :

* Giới thiệu bài :Gv đọc bài thơ Cảnh khuya, rồi dẫn dắt hs vào bài.

* Tiến trình dạy học :

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung

Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

- GV chốt ý và kết hợp giới thiệu chân dung của tác giả

Nêu hiểu biết của em về tác phẩm ? ( Hoàn cảnh ra đời, thể

thơ)

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ gì?

Giáo viên diễn giảng tác dụng của thể thơ trong việc kể

chuyện

Hoàn cảnh, thời gian địa điểm xảy ra câu chuyện?

Hoàn cảnh thời gian có tác dụng gì đối với bài thơ?

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc hiểu văn bản:

I Giới thiệu chung 1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

- Hoàn cảnh ra đời:

- Thể thơ: 5 chữ

II Đọc - hiểu văn bản

-Giáo viên hướng dẫn đọc.

-Giải thích từ đội viên?

Bố cục bài thơ này như thế nào?

-Giáo viên giảng thêm cách phân tích

Bài thơ kể lại câu chuyện gì? Ngoài yếu tố kể văn bản còn

sử dụng phương thức biểu đạt náo khác?

Hướng dẫn phân tích:

 Thức dậy làn thứ nhất anh đội viên thấy gì ?Có cảm xúc ra

sao? ngạc nhiên, băn khoăn và lo lắng

Hai câu thơ “ Càng nhìn …… nằm”bộc lộ tâm trạng của

anh?

Cặp quan hệ từ càng ….càng nhấn mạnh được điều gì? Sự

gắn bó chan hoà giữa lãnh tụ và chiến sĩ là tình cảm tràn đầy

Em có nhận xét gì về cách dùng từ, biện pháp tu từ được sử

dụng ở khổ thơ này?

(giáo viên diễn giảng tác dụng)

Nội lo lắng trong lòng anh đội viện đã thốt lên thành lời, tìm

những câu thơ cho thấy điều đó?

 Những kiểu câu nào đã được sử dụng trong hai đòng thơ

trên? Qua cách diễn đạt ấy em hiểu hơn về tình cảm nào của

anh đội viên dành cho Bác?

- GV bình về tình cảm của anh đội viên nói riêng, nhân dân ta

nói chung dành cho Bác

TIẾT 2

- Giáo viên cho học sinh đọc từ khổ 10  15

Tại sao nhà thơ không tả kể lần thức giấc thứ 2 của anh đội

viên?

Không muốn câu chuyện trùng lặp,…

Tìm những câu thơ thể hiện tâm trạng và thái độ của anh đội

viên khi thức dậy lần thứ ba? Theo các em vì sao anh đội

viên lại có tâm trạng như vậy?

(Bác vẫn ngồi đó, trời sắp sáng…)

 Em có nhận xét gì về trật tự từ trong câu, cách dùng từ ở

trong đoạn thơ trên? -> Đảo trật tự ngôn từ, điệp cụm từ

Mời… ơi!,……….

 Theo em, cách diễn đạt đó có tác dụng gì trong việc thể hiện

tâm trạng và tình cảm của người chiến sĩ?

* Giáo viên bình

Em hãy giúp nhà thơ Minh Huệ kể lại câu chuyện giữa anh

1 Đọc – tìm hiểu nghĩa từ khó :

2 Tìm hiểu văn bản:

2.1 Bố cục: 3phần 2.2 Phương thức biểu đạt:

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

2.3.Phân tích:

a.Tâm trạng của anh đội viên đối với Bác Hồ:

*.Lần thức dậy thứ nhất

- Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ

- Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương

- Anh đội viên ngỡ ngàng…

Ấm hơn ngọn lửa hồng

 Từ ngữ, hình ảnh giản dị

mà gợi cảm, so sánh

=>Từ ngạc nhiên đến băn khoăn, lo lắng và anh đội viên đã cảm nhận được sự lớn lao gần gũi của Bác.

-Bác ơi! Bác chưa ngủ Bác có lạnh lắm không? -Anh nằm lo Bác ốm

-> Sử dụng linh hoạt các

kiểu câu

Xúc động, lo lắng cho sức khoẻ.

T IẾT 2

*.Lần thức dậy thứ 3:

-Anh hốt hoảng giật mình… -Anh vội vàng nằng nặc… -Mời Bác ngủ Bác ơi… -Bác ơi!Mời Bác ngủ

Nghệ thuật đảo trật tự ngôn từ; điệp cụm từ; động từ gợi hình, gợi cảm

=>Bồn chồn, tình cảm chân thành, lo lắng của anh đội viên với Bác Cảm nhận được tình yêu thương mênh mông của Bác

đội viên và Bác vào lần thứ 3 anh thức dậy?

Tác giả đã giới thiệu hoàn cảnh không gian, thời gian Bác

thức qua câu thơ nào?

Mưa lâm thâm là mưa như thế nào? Tác giả đã sử dụng từ

ntn và cho ta biết Bác Hồ đang sống trong hoàn cảnh ntn?

- GV tích hợp với những tư liệu nói về hoàn cảnh khó khăn

của Bác trong những ngày hoạt động ở Việt Bắc để từ đó gợi

dẫn cho các cảm nhận được sự lớn lao của Người

Trong hoàn cảnh khó khăn gian khổ ấy, hình ảnh Bác Hồ

hiện lên qua cái nhìn của anh đội viên và được miêu tả từ

nhiều phương diện Đó là những phương diện nào?

Tìm câu thơ thể hiện tư thế và hình dáng của Bác qua các

lần anh đội viên thức dậy?

Vẻ mặt trầm ngâm là vẻ mặt như thế nào? Để kể và tả về

Bác tác giả iếp tục sử dụng từ loại nào?

- GV tích hợp về tác dụng của từ láy trong văn miêu tả

Tìm lời thơ thể hiện cử chỉ hành động của Bác đối với các

chiến sĩ?

Em hiểu “dém chăn” là gì? Vì sao Bác phải nhón chân?

 Nếu ở đọan trên tác giả đã sử dụng nhiều từ láy – khi miêu

tả hình dáng thì ở đoạn này- khi miêu tả hành động của Bác

nhà thơ lại sử dụng nhiều lần loại từ nào ? Từ đó em cảm

nhận được gì về tình cảm của Bác đối với các chiến sĩ?

Trong bài thơ có mấy lần Bác Hồ trả lời với anh đội viên?

Hãy đọc những câu thơ ghi những lần Bác trả lời anh ? Em

có nhận xét gì về đặc điểm của những lời thơ trên?

 Qua câu trả lời của Bác em cảm nhận được gì về tình cảm

của Người, nhất là cách gọi anh đội viên là chú ?

-Giáo viên phân tích và bình; tích hợp với những sáng tác

khác thể hiện tình yêu mênh mộng, vô bờ của Bác

* Thảo luận :Theo em, vì sao ở khổ thơ cuối tác giả lại viết:

“Vì một lẽ thường tình Bác là HCM”

G V bình : Khổ thơ cuối đã nâng ý nghĩa của câu chuyện, của

sự việc nêu lên một tầm khái quát lớn, làm người đọc thấu

hiểu là một chân lý đơn giản mà lớn lao Đêm nay … HCM

Việc Bác không ngủ trong bài thơ chỉ là một đêm trong vô

vàn những đêm không ngủ của cuộc đời Bác Không ngủ vì

lo cho d6an cho nước, thương những người cùng khổ Vì Bác

là HCM vị lãnh tụ của dân tộc và người cha thân yêu của

quân đội ta Cuộc đời Bác dành trọn cho nhân dân tổ quốc

Đó chính là lẽ sống của Bác mà mọi người dân đều thấu

b Hình tượng của Bác Hồ

* Hoàn cảnh:

-Trời khuya -Mưa lâm thâm -Mái lều tranh xơ xác

Từ láy gợi hình

=>Khó khăn, gian khổ

*Hình dáng và tư thế:

-Lặng yên bên bếp lửa -Vẻ mặt Bác trầm ngâm

…

-Bác vẫn ngồi đinh ninh -Chòm râu im phăng phắc

 Từ láy

=>Suy tư, lo lắng của Bác

* Hành động và lời nói:

+ đốt lửa Bác + dém chăn + nhón chân

=> Động từ

=>Tình yêu thương, sự chăm sóc ân cần tỉ mỉ của Bác Hồ với các chiến sĩ

- Chú cứ việc ngủ ngon

- Bác thương đoàn dân công

- Mong trời sáng mau mau

 Lời thơ giản dị

=>Bộc lộ nỗi lòng, sự lo lắng, tình yêu thương mênh mông của Bác đối với tất cả bộ đội và nhân dân.

* Ý nghĩa của khổ cuối:

… Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh

-> Lời khẳng định về vẻ đẹp giàn dị mà vô cùng vĩ đại của Bác Hồ

3 Tổng kết:

Hướng dẫn tổng kết

 Hãy khái quát giá trị nghệ thuật cũng như nội dung ý nghĩa

của của bài thơ ?

- HS trả lời, gv chốt ý dẫn đến ghi nhớ

- Gọi 1 HS đọc ghi nhớ.

- Gv giáo dục học sinh

Hướng dẫn luyện tập

Bt2: Gv hướng dẫn, Hs tiến hành làm bài tập ở nhà.

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học:

- Gv hướng dẫn, HS chú ý lắng nghe.

* Hướng dẫn làm bài Kiểm tra Văn: Để chuẩn bị cho bài

kiểm tra Văn sắp tới, các em về ôn lại tất cả những văn bản

đã học ở HK II và phần Tập làm văn, đặc biệt là văn miêu tả

Đề sẽ gồm 2 phần, trắc nghiệm và tự luận Trắc nghiệm gồm

6 câu hỏi về những kiến thức ngắn gọn, chiếm 30% tổng số

điểm Phần tự luận chiếm 70% điểm nên các em phải đầu tư

nhiều hơn Phần tự luận gồm 2 câu: Câu hỏi ngắn và một câu

dài liên quan đến văn miêu tả Khi làm bài, chú ý đọc kỹ đề,

làm nháo trước khi làm vào giấy kiểm

a Nghệ thuật:

b Nội dung:

*Ý nghĩa: Đêm nay Bác

không ngủ thể hiện tấm

lòng yêu thương bao la của Bác Hồ với bô đội và nhân dân; tình cảm kính yêu, cảm phục của bộ đội, nhân dân đối với Bác

4 Luyện tập:

III.Hướng dẫn tự học:

- Tìm hiểu kĩ hoàn cảnh

sáng tác bài thơ

- Học thuộc lòng bài thơ

- Thấy được sự kết hợp độc đáo, phù hợp giữa thể thơ năm chữ và lối kể chuyện kết hộp với biểu cảm

- Chuẩn bị bài cho tiết sau:

Ẩn dụ.

E Rút kinh nghiệm

………

………

………

TUẦN 25 Ngày soạn: 24/02/13 TIẾT 95 Ngày dạy: /02/13

A Mức độ cần đạt:

* Giúp học sinh :

- Nắm được khái niệm ẩn dụ

- Hiểu được tác dụng của ẩn dụ

- Biết vận dụng kiến thức về ẩn dụ trong việc đọc – hiểu và viết bài văn miêu tả

B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ

1 Kiến thức :

- Khái niệm ẩn dụ

- Tác dụng của phép ẩn dụ

2 Kỹ năng :

- Bước đầu nhận biết và phân tích được ý nghĩa cũng như tác dụng của phép tu từ ẩn dụ trong thực tế sử dụng tiếng Việt

- Bước đầu biết tạo ra một số ẩn dụ đơn giản trong viết và nói

3 Thái độ :

- Có ý thức tạo ẩn dụ khi nói, viết.

- Thái độ tự hào về sự giàu đẹp của tiếng Việt.

C Phương pháp:

Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm

D Tiến trình dạy học:

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số 6A1……….6A2……… 6A4………

2 Bài cũ:

 Thế nào là nhân hoá ? Sử dụng nhân hoá có tác dụng gì ? Nêu một ví dụ có sử dụng phép nhân hoá và phân tích tác dụng ?

Có mấy kiểu nhân hoá ? Đó là những kiểu nào ? Mỗi kiểu nêu một vd minh hoạ ?

3 Bài mới :

* Giới thiệu bài: Trong khi nói và viết để cách diễn đạt của mình gợi hình, gợi cảm chúng ta có

thể dung biện pháp so sánh, nhân hóa Ngoài việc sử dụng haibiện pháp nghệ thuật kể trên chúng ta có thể sử dụng biện pháp tư từ khac1 như ẩn dụ Để tìm hiểu về khái niệm cũng như tác dụng củabiện pháp tu từ này chúng ta cùng học TCT số 95.

*Ti n trình bài h c:ế ọ

Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu chung:

Khái niệm ẩn dụ :

- GV treo bảng phụ ghi vd trong sgk

- Một HS đọc vd

Khổ thơ trên nói đến ai ?

Ngoài từ Bác, nhà thơ Minh Huệ còn dùng từ nào để

gọi tên Bác ? Việc dùng từ dùng từ người Cha để nói

về Bác có tác dụng gì ?

* Thảo luận: Cách đạt trong bài thơ trên có gì khác

với so sánh ?

=> Giống :Đều dựa trên điểm tương đồng

Khác : So sánh nói đến cả hai đối tượng ; Cách nói

I Tìm hiểu chung - Ẩn dụ là gì :

1 Phân tích ví dụ :

- Người Cha –> Bác Hồ -> Tương đồng về tình yêu thương ,

sự chăm sóc

trên chỉ nhắc đến một đối tượng ( vế B) nhưng từ đối

tượng được nói đến ta vẫn có thể hình dung ra đối

tượng mà tác giả muốn nói

- GV giảng : Gọi cách diễn đạt của nhà thơ Minh Huệ

là ẩn dụ

Vậy , thế nào là ẩn dụ ?

- HS trả lời – Gv chốt ý dẫn đến ghi nhớ 1

- Một HS đọc ghi nhớ 1

Hãy nêu một ví dụ khác có sử dụng nghệ thuật ẩn

dụ?

* Gv giới thiệu mở rộng (với lớp khá trở lên) về các

kiểu ẩn dụ:

a – Thắp -> sự nở hoa

-> Tương đồng về cách thức

=> Ẩn dụ cách thức

- Lửa hồng -> màu đỏ của hoa

-> Tương đồng về hình thức

=> Ẩn dụ hình thức

b Nắng giòn tan

-> Chuyển đổi từ sự cảm nhận của thị giác là chủ yếu

sang cảm nhận bằng vị giác là chủ yếu

=> Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

c Ví dụ ( mục I)

- Người Cha -> Bác Hồ

-> Tương đồng về phẩm chất

=> Ẩn dụ phẩm chất

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS luyện tập :

-BT1:GV lần lượt hướng dẫn các em hoàn thành

những bài tập 1 trong sgk

- BT 2: Ngoài yêu cầu trong sgk, Gv bổ sung thêm

yêu cầu nêu tác dụng của các biện pháp ẩn dụ

=> Hình ảnh Bác Hồ hiện lên vừa gần gũi, bịnh dị , nhưng cũng vô cùng vĩ đại

=> Ẩn dụ

2 Ghi nhớ 1: ( sgk)

II Luyện tập:

Bài 1: So sánh các cách diễn đạt :

- Cách 1 : Là sự diễn đạt thông thường

- Cách 2: Sử dùng nghệ thuật so sánh

- Cách 3: Sử dụng nghệ thuật ẩn dụ

=> Hai cách diễn đạt 2 và 3 hay hơn, đặc sắc hơn Đó là những cách diễn đạt mang lại tính hình tượng, có khả năng biểu cảm và cũng là cách diễn đạt hàm súc hơn

Bài 2:

a

+ Ăn quả:Sự hưởng thụ thành quả lao động

+ Kẻ trồng cây: người lao động, người gây dựng

- Câu tục ngữ khuyên: Khi hưởng thụ thành quả phải nhớn đến công lao của người lao động đã vất vả mới tạo nên thành quả đó

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học:

- Gv hướng dẫn – HS chú ý lắng nghe

b

+ Mực đen : môi trường xấu

- Đèn sáng : môi trường tốt

- Nét tương đồng:

- Tác dụng: Câu tục ngữ nói về sự ảnh hưởng của môi trường đối với việc hình thành và phát triển nhân cách ( nên lựa chọn môi trường tốt)

c Thuyền : người ra đi

- Bến : kẻ ở lại

- Tác dụng: Người ở lại ( cô gái) băn khoăn về tình cảm của kẻ ra đi ( chàng trai); đồng thời khẳng định lòng thủy chung son sắt của mình

d Mặt trời trong lăng rất đỏ -> Bác

Hồ

- Tác dụng: Ngợi ca công lao trời biển của Bác- người tìm ra con đường cứu nước, soi sáng con đường cách mạng của nước ta,

III Hướng dẫn tự học:

- Nhớ khái niệm ẩn dụ

- Viết đoạn văn miêu tả có sử dụng phép ẩn dụ

- Chuẩn bị bài tiết sau: Luyện nói về

văn miêu tả.

E Rút kinh nghiệm

………

………

………

TUẦN 25 Ngày soạn: 25/02/13 TIẾT 96 Ngày dạy: / 02/13

A Mức độ cần đạt:

* Giúp học sinh :

- Củng cố phương pháp làm bài văn tả người : lập dàn ý, dựa vào dàn ý để phát triển thành bài nói

- Rèn kĩ năng nói theo dàn bài

B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ

1 Kiến thức :

- Phương pháp làm bài văn tả người

- Cách trình bày miệng một đoạn, bài văn miêu tả : nói dựa theo dàn bài đã chuẩn bị

2 Kỹ năng :

- Sắp xếp những điều đã quan sát lựa chọn theo một trình tự hợp lý

- Làm quen với việc trình bày miệng trước tập thể ; nói rõ ràng, mạch lậc, biểu cảm

- Trình bày trước tập thể bài văn miêu tả một cách tự tin.

3 Thái độ :Có ý thức nghiêm túc với việc trình bày luyện nói trước đám đông.

C Phương pháp Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm.

D Tiến trình dạy học:

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số 6A1……….6A2……… 6A4………

2 Bài cũ: - Kiểm tra vở soạn của HS.

3 Bài mới :

* Giới thiệu bài: Từ ý nghĩ đến lời nói và bài viết là việc làm không mấy dễ Chúng ta sẽ từng

bước luyện tập các kĩ năng này và bài hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em luyện nói về văn miêu tả.

* Tiến trình bài học :

Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu

các bài tập trong sgk :

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm :

nhóm 1,2 -> câu 1; nhóm 3,4 -> câu 2;

nhóm 5,6 -> câu 3

- GV có thể định hướng cho HS bằng

những câu hỏi sau :

+ Xác định đối tượng miêu tả trong từng

đoạn văn (bài văn )

+ Em sẽ trình bày những ý chính nào

trong từng đoạn văn ( bài văn )

I Tìm hiểu chung:

1 Chuẩn bị:

* Nội dung :

1.Tả quang cảnh lớp học trong truyện “ Buổi học cuối cùng”

- Không khí trang nghiêm, yên tĩnh

- Trên bảng : có những hàng chữ rất đẹp

- Trên bàn trở nên sinh động hơn bởi những tờ mẫu

- Dưới lớp : + Mọi người im lặng , chăm chú lắng nghe thầy giảng bài

+ Những trò nhỏ cặm cụi viết , chỉ nghe tiếng sột soạt của ngòi bút …

+ Có một con bọ dừa bay ngang lớp học nhưng chẳng ai để ý

2 Tả thầy Ha-men :

- Trang phục: khác ngày thường

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS luyện

nói :

- GV yêu cầu HS luyện nói theo nhóm 2

rồi nhận xét về phần luyện nói theo nhóm

cảu các em

- GV goị HS đại diện lớp lên bảng luyện

nói

- GV nhận xét bài luyện nói của HS và ghi

điểm nếu bài luyện nói của HS đạt kết quả

khá, tốt

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học:

- Gv hướng dẫn – HS chú ý lắng nghe

- Thái độ : nhẹ nhàng

- Gịong nói : dịu dàng

- Hành động, cử chỉ vào cuối buổi học

3 Dàn ý :

a Mở bài : Giới thiệu lí do của cuộc gặp và giới thiệu sơ lược về thầy hoặc cô mà mình định tả

b Thân bài :

- Tả hình dáng bên ngoài: (vóc dáng, khuôn mặt, mái tóc, làn da …)

+ Tính tình :

- Đối với HS khi còn trực tiếp dạy bạn

- Vào thời điểm hiện tại -Tả hình ảnh thầy hoặc cô trong lúc gặp gỡ, khi chia tay

c Kêt bài :

- Nêu cảm nghĩ của em về thầy hoặc cô giáo

2 Luyện nói:

- Luyện nói theo nhóm

- Luyện nói trước lớp

III Hướng dẫn tự học:

- Tìm các văn bản miêu tả khác đã được học, gạch chân các ý chính và miêu tả bằng lời

- Soạn bài : Lượm; Mưa

E Rút kinh nghiệm

………

………

………