Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tuần 16 - Trường THCS Minh Thắng

Như vậy công ơn của cha mẹ là vô cùng to lớn … cũng như công lao của mẹ thầy MT mà chúng ta sẽ được tìm hiểu trong tiết học hôm nay bài Mẹ hiền dạy con HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS  HĐ1: Khởi[r]

KẾ HOẠCH TUẦN 16

1 2 3

Cụm động từ Tính từ và cụm tính từ

Mẹ hiền dạy con (Tích hợp môi trường)

61 62 63

Ngày dạy: 06/12/2010

CỤM ĐỘNG TỪ

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

 Nắm được đặc điểm của cụm động từ

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức

 Nghĩa của cụm động từ

 Chức năng cú pháp của cụm động từ

 Cấu tạo đầy đủ của cụm động từ

 Ý nghĩa của phụ trước và phụ sau trong cụm danh từ

2 Kĩ năng

 Sử dụng cụm động từ

III CHUẨN BỊ

Giáo viên: - Soạn bài

- Đọc sách giáo viên và sách bài soạn Bảng phụ, lấy thêm Vd về cụm ĐT

Học sinh: - Học bài cũ

- Soạn bài

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ (KT 15 phút)

Câu 1(6đ): Nêu đặc điểm của động từ? Cho ví dụ

Câu 2(4đ): Hãy cho biết trong số những từ in đậm sau, từ nào là danh từ, từ nào là động từ?

a) Bà nắm (1)ba nắm (2) cơm

b) Nó bước (1) từng bước (2) chắc chắn.

* Đáp án: Câu 1: - Hs nêu được đặc điểm của động từ (4đ)

- Cho VD đúng (2đ) Câu 2:(mỗi ý đúng 1đ)

a)nắm (1), Động từ; nắm (2): DT b) bước (1) : Động từ; bước (2): DT

3 Bài mới :

ĐT là những từ chỉ hành động, trạng thái của sự vật Nó thường kết hợp với các từ

cũng, đã, đang, sẽ, hãy, vẫn, đừng, chớ….để tạo thành cụm ĐT Vậy CĐT là gì? Có cấu

tạo

 HĐ1: Khởi động

(GTBM)

ĐT là những từ chỉ hành động, trạng thái của sự vật…

 HĐ2: Hình thành kiến thức mới

B1: Giúp Hs hiểu thế nào là CĐT

? Trong câu trên có những ĐT nào?

Thử lược bỏ cá từ ngữ in đậm nói trên rồi

rút ra nhân xét về vai trò của chúng?

Tìm một cụm động từ

Đặt câu vói một cụm động từ  Nhận xét

về hoạt động của cụm động từ với một

động từ?

I- Cụm động từ là gì?

1 Bài tập a) - Đã đi nhiều nơi

PNT ĐT PNS

- cũng ra những câu đố oái oăm

PNT ĐT PNS

- để hỏi mọi người.

PNT ĐT PNS

b) Không thể thiếu được vì nếu bỏ đi thì những câu đó không thể Hiểu được

c/ Tìm 1 cụm động từ Đang học bài ngữ pháp (cụm đt) PNT ĐT PNS

Em / đang học bài ngữ pháp (câu)

CN VN

Em / học

CN VN

 - Ý nghĩa đầy đủ hơn, cấu tạo phức tạp hơn động từ

- Hoạt động trong câu giống như đt Vậy ntn gọi là cụm động từ? Nêu ý nghĩa

Vẽ mô hình của cụm động từ trong câu đã

hướng dẫn ở phần một?

? Vậy mô hình cấu tạo của cụm động từ có

mấy phần? đó là những phần nào? cho một

ví dụ minh họa?

Có 3 phần: phần trước, phần trung tâm,

phần sau

? Em hãy tìm thêm những từ ngữ có thể

làm phụ ngữ ở phần trước, phần sau cụm

động từ?

Cho biết những phụ ngữ ấy bổ sung cho

động từ trung tâm những ý nghĩa gì?

II: Cấu tạo của cụm động từ

1 Bài tập

a/ Mô hình cấu tạo Phần

trước

Phần TT Phần sau

ăm

 Một số từ thường dùng cho phần trước:

đã, sẽ, đang, cũng, còn, không, chưa…

 Gv cho Hs lấy Vd thêm

*Tích hợp: với cụm DT, bài ĐT, cụm tính

từ sắp học

*Giáo dục: qua việc lấy ví dụ.

b/ Các cụm động từ – ý nghĩa của phụ ngữ

* Phần trước- phần sau:

- Nam đang làm bài tập -> sự tiếp diễn – đối tượng của hành động

- Em đừng đặt quyển sách lên bàn -> chỉ ngăn cản - hướng của hành động

- Huy hãy dừng lại ở ngã ba đường -> chỉ khuyến khích - địa điểm

- Tôi đã học thi suốt mấy ngày đêm -> chỉ khẳng định - thời gian

- Tôi ném ly xuống đất cho bể -> chỉ mục đích

- Bạn ấy học yếu vì lười biếng -> chỉ nguyên nhân

- Em phải lau bảng bằng khăn ướt -> phương tiện

- Chiếc xe lao nhanh vun vút -> chỉ cách thức

Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho

 HĐ3: HD HS luyện tập

HS lên bảng làm

II Luyện tập Bài tập 1

a/ Còn đang đùa nghịch ở sau nhà b/ _ Yêu thương Mị Nương rất mực _ Muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng

c/ Đành tìm cách giữ sứ thần ở công quán

để có thì giờ đi hỏi ý kiến em bé thông minh

nọ _ Có thì giờ đi hỏi em bé thông minh nọ _ Đi hỏi em bé thông minh nọ

Em hãy ghép các cụm động từ nói trên vào

Phần trước

Phần trung tâm

Phần sau

Còn đang Đùa

nghịch

ở sau nhà

yêu thương

Mị Nương rất mực

muốn kén cho con ….xứng

đáng Đành tìm sứ thần … để

có…nọ

thông minh nọ

Hs thảo luận nhóm:

Chia lớp thành 3 nhóm

Đại diện nhóm trả lời -> HS nhận xét

GV chốt -> cho điểm

Bài tập 3

Chưa, không đều có ý nghĩa phủ định Chưa phủ định tương đối, hàm nghĩa Không là phủ định tuyệt đối, hàm nghĩa

 Thấy sự thông minh, nhanh trí của em bé

Bài tập 4

Hs viết đoạn văn – tìm cụm động từ

 HĐ4: Dặn dò

 Học bài, thuộc ghi nhớ

 Soạn bài: Tính từ và cụm tính từ

 Đọc các ví dụ

 Trả lời các câu hỏi SGK

RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY



Ngày dạy: 07/12/2010

TÍNH TỪ VÀ CỤM TÍNH TỪ

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

 Nắm được đặc điểm của tính từ và cụm tính từ

 Nắm được các loại tính từ

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức

 Khái niệm tính từ :

 Ý nghĩa khái quát của tính từ

 Đặc điểm ngữ pháp của tính từ

 Các loại tính từ

 Cụm tính từ :

 Nghĩa của phụ ngữ trước và phụ ngữ sau

 Nghĩa của cụm tính từ.

 Chức năng ngữ pháp của cụm tính từ

 Cấu tạo đầy đủ của cụm tính từ

2 Kĩ năng

 Nhận biết tính từ trong văn bản

 Phân biệt tính từ chỉ đặc điểm tương đối và tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối

 Sử dụng tính từ, cụm tính từ trong nói và viết

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

Soạn bài

Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

Học sinh:

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

? Nêu đặc điểm của cum ĐT

? Cấu tạo của CĐT? Cho Vd

3 Bài mới :

 HĐ1: Khởi động

(GTBM)

…

 HĐ2: Hình thành kiến thức mới

B1: Tìm hiểu đặc điểm của TT

 Gv cho Hs đọc Vd a,b Sgk

 Tìm TT trong câu a và b

 Kể thêm 1 số TT em biết và nêu ý nghĩa

khái quát của chúng

 Từ VD trên, em hãy nêu ý nghĩa khái

quát của TT?

 So sánh TT với ĐT?

 Gv lần lượt lấy Vd với sự kết hợp với

các từ trên

*Tích hợp: phần văn: Em bé thông minh

I- Đặc điểm của tính từ:

1 Bài tập

a/ Tính từ là: oai, bé

b/ Vàng hoe, vàng lịm, vàng ối, vàng tươi VD2: Một số TT khác: Xanh, đỏ…

- Chua, cay, ngọt, bùi, nhạt,…

- lệch, nghiêng, thẳng tắp, xiêu vẹo…

 TT là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật, hành động, trạng thái

c) - Cơm đã chín

- Nước đang sôi

-> TT có thể kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, cũng, vẫn…

d) Em bé // thông minh

CN VN

- TT làm chủ ngữ, vị ngữ

Vậy ntn gọi là tính từ? 2 Bài học

Ghi nhớ (SGK/154)

B2: phân loại tính từ

 Gv lần lượt đưa ra 2 loại tính từ – 1 số

chỉ mức độ: rất, hơi, khá, quá, lắm, lấy

Vd

 Gv đưa ra 1 số Vd chỉ TT có đặ điểm

tuyệt đối

II- Các loại tính từ:

Có hai loại tính từ:

1 TT chỉ đặc điểm tương đối:

(có thể kết hợp với từ chỉ mức độ)

VD: Bông hoa này rất đẹp.

Cái nhà này đẹp quá.

2 TT chỉ đặc điểm tuyệt đối:

(không thể kết hợp với từ chỉ mức độ)

VD: Những bông lúa này vàng hoe.

* Ghi nhớ (SGK/154)

B3: cụm tính từ

 Gv vẽ mô hình cụm TT lên bảng

 Vẽ mô hình cấu tạo của những cụm TT

in đậm trong câu sau

 Gv thảo luận: cả lớp tìm đặt một cum TT

và vẽ mô hình

III- Cụm tính từ:

1 Bài tập

Được chia làm 3 phần:

Phần trước Phần tr

tâm

Phần sau

Vốn đã rất yên tĩnh

nhỏ sáng

lại vằng vặc ở trên không

 Nêu đặc điểm của mô hình cụm tính từ? 2 Bài học

Mô hình cụm tính từ gồm 3 phần:

- Phần trước

- Phần trung tâm

- Phần sau Ghi nhớ (SGK/155)

 HĐ3: HD HS luyện tập

HS lên bảng làm

II Luyện tập Bài tập 1

a/ sun sun như con đỉa b/ chần chẫn như cái đòn càn

c/ bè bè như cái quạt thóc

d/ sừng sững như cái cột đình

đ/ tun tủn như cái chổi sể cùn

Hs thảo luận nhóm

 Gv chốt lại bài, nhận xét cho điểm

Bài tập 2

- Các TT đều là từ láy có tác dụng gợi hình, gợi cảm

- Hình ảnh mà TT gợi ra là sự vật bình thường

- Đặc đểm chung của 5 ông thầy bói là nhận thức hạn hẹp và chủ quan

 HĐ4: Dặn dò

 Học bài, làm các BT còn lại

 Soạn bài: Mẹ hiền dạy con

 Đọc kĩ bài

 Trả lời theo câu hỏi SGK

RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY



Ngày dạy: 08/12/2010

MẸ HIỀN DẠY CON

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

 Hiểu được nội dung, ý nghĩa truyện

 Hiểu cách viết truyện gần với viết kí, viết sử ở thời trung đại

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức

 Hiểu được những bước đầu về Mạnh Tử

 Những sự việc chính trong truyện

 Ý nghĩa của truyện

 Cách viết truyện gần với viết kí (ghi chép sự việc), viết sử (ghi chép chuyện thật) ở thời trung đại

2 Kĩ năng

 Đọc – hiểu văn bản truyện trung đại

 Nắm bắt và phân tích được các sự kiện trong truyện

 Kể lại được truyện

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

 Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

 Tìm thêm 1 số truyện có nội dung tương tự

Học sinh:

 Tập kể chuyện

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

KT sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới :

?Bạn nào hãy đọc cho cô một câu DC- TN nói về công lao của cha mẹ đối với con cái?

HS phát biểu

? Em hiểu công lao của cha mẹ đối với con cái qua các câu CD- TN đó ntn?

Như vậy công ơn của cha mẹ là vô cùng to lớn … cũng như công lao của mẹ thầy MT

mà chúng ta sẽ được tìm hiểu trong tiết học hôm nay bài Mẹ hiền dạy con

 HĐ1: Khởi động

( Giới thiệu bài mới)

…

? Nêu xuất xứ của truỵên?

Mẹ hiền dạy con là một truyện trong sách Liệt nữ

truyện (truyện về các bậc liệt nữ; Liệt nữ: người đàn bà

có tiết nghĩa hoặc có khí phách anh hùng) của Trung

Quốc xưa, đươc Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc vàTử An

Trần Lê Nhân chọn dịch, in trong sách Cổ học tinh hoa

(tinh hoa của nền cổ học) lần đầu 1926, được tái bản

nhiều lần Riêng truyện Mẹ hiền dạy con đã nổi tiếng

xưa nay ở Trung Quốc cũng như ở nước ta

I Giới thiệu

-Trích Liệt nữ truyện của

Trung Quốc

 HĐ2: Đọc và tìm hiểu chung về văn bản.

 GV hướng dẫn HS cách đọc: Đọc to rõ ràng chú ý

các sự việc xảy ra giữa hai mẹ con thầy Mạnh Tử

 GV đọc mẫu -> HS đọc tiếp

II Đọc và tìm hiểu chung

về văn bản.

1 Đọc

Giải thích các chú thích

Em hiểu gì về thầy Mạnh Tử?

Mạnh Tử:(372 ? – 289 ? tr.CN) tên Mạnh Kha

Người đất Trâu (nay gọi là huyện Trâu) thuộc tỉnh Sơn

Đông Trung Quốc , học trò của Tử Tư - cháu của

Khổng Tử Mạnh Tử cùng học trò viết sách Mạnh Tử

-tác phẩm quan trọng và rất nổi tiếng, được coi là một

trong bốn tác phẩm kinh điển (tứ thư) của nho gia

Ông là một bậc hiền triết nổi tiếng của Trung Hoa thời

Chiến quốc, được các nhà nho suy tôn là Á thánh (vị

thánh thứ hai) sau Khổng Tử

- Mạnh Tử - Tri thức - Bậc đại hiền

2 Từ khó

? truyện được viết theo phương thức biểu đạt nào?

? Ngôi kể thứ mấy? (thứ 3)

3 Phương thức biểu đạt

Tự sự

? Truyện kể về ai và về những sự việc gì?

=> Muốn hiểu đúng mức giá trị của truyện Mẹ hiền

dạy con, phải biết thầy Mạnh Tử là người như thế nào

Hiểu được địa vị lịch sử của Mạnh tử sẽ hiểu được

công lao dạy con của bà mẹ thầy Mạnh Tử mà truyện

đã phản ánh Vậy truyện được phản ánh như thế nào,

cô trò chúng ta sẽ cùng đi qua phần III Đọc-hiểu văn

bản

4 Tóm tắt Truyện kể về mẹ con thầy

MT – việc dạy con của người

mẹ với 5 sự việc cụ thể

buôn điên đảo

- Dọn đến ở cạnh trường học

sách vở

- Vui lòng nói: “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây”

thế ?”

- Nói đùa - sau hối hận - mua thịt lợn về cho con ăn thật

đang dệt trên khung

Trong 5 sự việc trên, nhưng sự việc nào liên quan

đến MTS?

-> 3 sự việc đầu

? Còn hai sự việc sau nói về điều gì?

-> PP dạy con

 HĐ4: Đọc-hiểu văn bản

? Trong ba sự việc đầu, sự việc nào tốt sự việc nào

không?

? Em hiểu buôn bán điên đảo là như thế nào?

? qua 3 sự việc này em thấy trẻ con hay có tính cách

gì? -> bắt chước theo người lớn

Vậy Mạnh Tử sống lâu ở mtg không tốt sẽ gây ra

hậu quả gì? -> hình thành thói quen xấu

III Đọc-hiểu văn bản

1 Ba sự việc đầu

- Nghĩa địa

- Chợ -> Hai môi trường không phù hợp với con bà

- Nhà gần trường học -> bà vui lòng -> bà vui lòng

? Bà mẹ đã qđ điều gì? Dời nhà

? bà đã dời nhà đến mấy lần?

Lần thứ 3 bà có hài lòng không? Chi tiết nào khẳng

định điều đó? -> Vui lòng nói: “Chỗ này là chỗ con ta ở

được đây”

? Vì sao bà hài lòng?

-> Vì gần trường (môi trường tốt) MT sẽ học được

những điều tốt: lễ phép, chăm chỉ học hành, tiếp thu tri

thức Em hãy tìm một số câu TN nói về sự ảnh hưởng

của mts?

- “ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”

- “ Ở bầu thì tròn , ở ống thì dài”

- “ Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy.”

? Em hiểu các câu tn này ntn?

Mực là tối khi rây vào áo sẽ bẩn-> là điều ko tốt

Sáng

=> ở mt tốt sẽ học được những điều hay, lẽ phải

? mtg có vai trò như thế nào trong việc hình thành

nhân cách của con người?

Tóm lại: Vai trò của môi trường sống tác động tới

nhân cách trẻ em , nhân cách con người

? Muốn hình thành nhân cách con người tốt thì phải

=> Tạo cho con một mts tốt đẹp

chọn mts ntn?

Tạo cho con một mts tốt đẹp

? Trong thực tế nếu gần mt xấu ko có đk chuyển nhà

thì mình sẽ làm gì?

? trong thực tế thì dời một căn nhà ntn? (rất tốn kém

? Tại sao mẹ thầy MT lại chọn cách này? -> thương

con, hi sinh vì con rất ít

? Câu tn nào có ý nghĩa như trên?

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Mặc dù ở mt ko tốt nhưng biết chọn lọc cái hay, cái

tốt…GD Hs

• Sv 4 khi nhà xóm giết lợn, con đã hỏi gì?

• Con hỏi: người ta giết lợn làm gì?

• ? Mẹ đã trả lời sao?

• -Mẹ nói đùa : ngươì ta giết lợn cho con ăn đấy

• ? Làm xong bà tự nghĩ về việc làm của mình như

thế nào?

• - “Ta nói nhỡ mồm rồi! Con ta thơ ấu trí thức

mới mở mang mà ta nói dối nự, thì chẳng hóa ra

ta dạy nó nói dối hay sao?”

• ? Không phải chỉ nghĩ bà còn sửa chữa việc làm

của mình bằng cách gì?

• - biến nói đùa thành sự thật : Mua mua thịt lợn

về cho con ăn để chứng tỏ mình đã nói đúng sự

thật với con

• ? ý nghĩa giáo dục con ở sự việc thứ tư là gì?

• Dạy con đức tính trung thực.

• Nhà MT nghèo lắm nhưng người mẹ vẫn cố

gắng mua thịt về cho con ăn

? Tìm một số câu thành ngữ, tục ngữ về tính trung

thực ?

*Thành ngữ, tục ngữ có ý nghĩa tương tự:

-Nói lời phải giữ lấy lời…

-Lời nói đi đôi với việc làm

-Nói đâu làm đấy

Tuy nhiên trong thực tế đôi lúc người mẹ phải nói

dối vì một lý do chính đáng nào đó Vd

Do đó lỡ khi em nghe người thân của mình nói điều

2 Hai sự việc sau

a Sự việc thứ 4

- Con: hỏi người ta giết lợn làm gì?

- Mẹ:

+ Trả lời bằng cách nói đùa + Biến nói đùa thành sự thật: Mua thịt lợn về cho con ăn

• Dạy con đức tính trung

thực.

gì đó ko đúng sự thật thì chớ vội nghĩ họ xấu, mà do họ

có một lý do nào đó ko nói đc Vì vậy chúng ta cần

thông cảm

? Sự việc gì xảy ra trong lần cuối?

Gv treo tranh

Con bỏ học về chơi _ Mẹ cắt đứt tấm vải đang dệt

trên khung

? Việc bà mẹ cắt đứt tấm vải liệu đứa con có hiểu

được ý đồ của người mẹ không? -> ko vì con quá nhỏ

(? Song song với việc ấy người mẹ còn làm gì nữa?)

? bà mẹ giảng giải bằng cách nào?

• ? Em có nx gì về thái độ và hành động của người

mẹ?

• Thái độ : Cương quyết dứt khoát

• Tính cách: quyết liệt

• Chắc chắn rằng mẹ MT…đã mất rất nhiều công

sức để dệt nên tấm vải đó Nhưng khi tấm vải bị

cắt đi rồi thì có sd đc nữa ko?

• Cũng nhu chúng ta nếu bỏ học giữa chừng thì

công danh sự nghiệp có thành ko?

• GD HS chăm chỉ học hành

? với cách GD này đã dem lại hiệu quả ntn?

 Trở thành một bậc đại hiền

Gv treo tranh

Ở Vịêt Nam, từ rất xa xưa, tên tuổi Mạnh Kha

(Mạnh Tử) đã đi liền sau Khổng Tử và hai ông được

coi là hai vị thánh tiêu biểu nhất của đạo Nho Tại Văn

Miếu ở Hà Nội, xung quanh tượng Khổng Tử có tượng

Mạnh Tử được đặt thờ cùng ba vị khác (tứ phối)

b Sự việc thứ 5

- Con: bỏ học về chơi

- Mẹ: cắt đứt tấm vải đang dệt trên khung

=> Dạy con có chí học tập chuyên cần