Kiến thức - Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng cái quạt, cái bút, cái kéo… - Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.. Kỹ năng: - Xác định yêu cầu của[r]
Trang 1Giáo án Ngữ văn 9 có đầy đủ các kỹ
năng soạn theo chuẩn 2013
TuÇn 1- B ài 1 TiÕt : 1- 2
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
3 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minhtrong văn bản
3 Thái độ: Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu
dưỡng,học tập rèn luyện theo gương Bác
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Giảng bình, vấn đáp, Động não, Thảo luận nhóm…:
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
Trang 22 HS: tìm những tư liệu nói về Bác.
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhàcách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoáchính là nét nổi bật trong phong cách HCM Bài học hôm nay các em sẽđược hiểu thêm về một trong những nét đẹp của phong cách đó
GV cung cấp thêm một số thông tin về Bác
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc, tìm hiểu chú
thích
- Cách đọc: giọng khúc chiết, mạch lạc, thể hiện
niềm tôn kính đối với Bác
- Yêu cầu 1 HS đọc một đoạn văn mà em thích
nhất
- Gọi HS khác nhận xét, giáo viên uốn nắn cách
đọc cho các em
- Yêu cầu HS đọc thầm chú thích SGK, giải
thích từ “phong cách”, “uyên thâm’
? Còn từ ngữ nào trong văn bản em chưa hiểu
hội, đĩ là sự hội nhập với thế giới và bảo vệ bản
sắc văn hóa dân tộc Hiện nay toàn Đảng, toàn
dân ta phát động cuộc học tập và làm theo tấm
gương đạo đức HCM.
? Để giúp ta hiểu biết thêm về phong cách của
Bác, người viết đã sử dụng phương thức biểu đạt
II Đọc-hiểu văn bản.
1 Đọc-chú thích
2 Thể loại: Văn bảnnhật dụng
3 Bố cục: Gồm haiphần
+ Từ đầu rất hiêïn đại:
Phong cách HCM trongviệc tiếp thu tinh hoavăn hố nhân loại
+ Còn lại : Phong cáchHCM trong lối sống
Trang 3nào cho phù hợp.
-> Phương pháp thuyết minh
? Văn bản trên gồm mấy nội dung, các nội dung
trên tương ứng với những phần nào
- Giúp HS làm rõ 2 nội dung:
HĐ3: Hướng dẫn HS phân tích văn bản
- Yêu cầu HS đọc lại phần 1
? Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân
loại trong hoàn cảnh nào
- HS : suy nghĩ độc lập dựa trên văn bản
- GV nhận xét và kết luận: Trong cuộc đời hoạt
động cách mạng đầy gian nan, vất vả, bắt nguồn
từ khát vọng ra đi tìm đường cứu nước năm 1911
tại bến Nhà Rồng
+ Qua nhiều cảng trên thế giới
+ Thăm và ở nhiều nước
? Hồ Chí Minh đã làm cách nào để có thể có
được vốn tri thức văn hóa nhân loại
- HS : Thảo luận nhóm
? Để có được kho tri thức, có phải Bác chỉ vùi
đầu vào sách vở hay phải qua hoạt động thực
tiễn
+ ? Động lực nào giúp Người có được những tri
thức ấy ? Tìm những dẫn chứng cụ thể trong văn
bản minh họa cho những ý các em đã trình bày
- HS : Dựa vào văn bản đọc dẫn chứng
? Hãy đưa ra một vài ví dụ chứng tỏ Người nói,
viết thạo nhiều thứ tiếng
+ Viết văn bằng tiếng Pháp "Thuế máu"
+ Làm thơ bằng chữ Hán : " Nguyên tiêu ", " Vọng
nguyệt "
- GV bình về mục đích ra nước ngoài của Bác
hiểu văn học nước ngoài để tìm cách đấu tranh
giải phóng dân tộc
? Em có nhận xét gì về vốn tri thức nhân loại mà
Bác đã tiếp thu
? Theo em, điều kỳ lạ nhất đã tạo nên phong cách
III Tìm hiểu văn bản:
1 Hồ Chí Minh với sựtiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại
- Cách tiếp thu : nắmvững phương tiện giaotiếp bằng ngôn ngữ, đếnđâu cũng tìm hiểu, họchỏi văn hóa, nghệ thuậtcủa các nước qua côngviệc lao động
- Động lực: Ham hiểubiết, học hỏi và xuấtphát từ lòng yêu thươngdân tộc
- Nói và viết thạo nhiềuthứ tiếng
- Hồ Chí Minh có vốnkiến thức vừa rộng, vừasâu Nhưng tiếp thu cóchọn lọc, tiếp thu mọicái hay cái đẹp nhưngphê phán những mặt tiêucực
Trang 4Hồ Chí Minh là gì ? Câu văn nào trong văn bản
đã nói rõ điều đó ? Vai trò của câu này trong toàn
văn bản
- HS : Thảo luận cặp, phát hiện câu văn cuối
phần I, vừa khép lại vừa mở ra vấn đề lập luận
chặt chẽ, nhấn mạnh
? Để giúp ta hiểu về phong cách văn hoá HCM
tác giả đã dùng phương pháp thuyết minh như thế
nào
-> Sử dụng đan xen các phương pháp thyết
minh : so sánh, liệt kê, đan xen lời kể, lời bình
cùng nghệ thuật đối lập, diễn đạt tinh tế để khéo
léo đi đến kết luận, tạo sức thuyết phục lớn
GV? Qua phần một vừa tìm hiểu em học hỏi ở
Bác những gì? Lấy ví dụ
TIẾT 2
HĐ1 : Phân tích nội dung phần 2
- Yêu cầu HS đọc nội dung phần 2
? Phần văn bản này nói về thời kỳ nào trong sự
nghiệp cách mạng của Bác
- HS : Phát hiện thời kỳ Bác làm Chủ tịch nước
? Khi trình bày những nét đẹp trong lối sống của
Hồ Chí Minh, tác giả đã tập trung vào những khía
cạnh nào, phương diện, cơ sở nào
- HS : Chỉ ra được 3 phương diện : nơi ở, trang
phục, ăn uống
? Nơi ở và làm việc của Bác được giới thiệu như
thế nào ? Có đúng với những gì em đã quan sát
khi đến thăm nhà Bác ở không ?
- GV cho HS quan sát bức tranh trong SGK và
đọc lại một vài câu thơ trong bài Thăm cõi Bác
xưa của Tố Hữu:
Anh dắt em vào thăm cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng, nắng đu đưa
Có hồ nước lặng soi tăm cá
Có bưởi cam thơm mát bóng dừa
Hồ Chí Minh tiếp thuvăn hóa nhân loại dựatrên nền tảng văn hóadân tộc
2 Nét đẹp trong lối sống
Hồ Chí Minh:
- Nơi ở và làm việc: + Nhà sàn nhỏ, có vàiphòng
+ Đồ đạc đơn sơ, mộcmạc
- Trang phục: áo bà banâu, áo trấn thủ, đơi déplốp thô sơ
- Ăn uống: cá kho, rauluộc
=> Vừa giản dị, vừathanh cao, vĩ đại
→ Là sự kế thừa và pháthuy những nét đẹp dântộc
3 Ý nghĩa văn bản
- Trong thời kì hội nhậpngày nay chúng ta cầntiếp thu văn hóa nhânloại, đồng thời phải giữgìn phát huy bản sắc vănhóa dân tộc
Trang 5Nhà gác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn
? Trang phục của Bác theo cảm nhận của tác giả
như thế nào ? Biểu hiện cụ thể
- HS : Quan sát văn bản phát biểu
? Việc ăn uống của Bác diễn ra như thế nào ?
Cảm nhận của em về bữa ăn với những món đó
- HS : Thảo luận phát biểu dựa trên văn bản
? Em hình dung thế nào về cuộc sống của các vị
nguyên thủ quốc gia ở các nước khác trong cuộc
sống cùng thời với Bác và cuộc sống đương đại ?
Bác có xứng đáng được đãi ngộ như họ không
? HS : Thảo luận nhóm
Tích hợp KNS
? Qua trên em cảm nhân được gì về lối sống,
phong cách của Hồ Chí Minh.
- Lối sống của Bác là sự kết thừa và phát huy
những nét cao đẹp của những nhà văn hóa dân
tộc họ mang nét đẹp thời đại gắn bó với nhân
dân.
? Để nêu bật lối sống giản dị Hồ Chí Minh, tác
giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
- HS : Đọc lại "và người sống ở đó hết".
? Tác giả so sánh lối sống của Bác với Nguyễn
Trãi - vị anh hùng dân tộc thế kỷ 15 Theo em
điểm giống và khác giữa lối sống của Bác với các
vị hiền triết ra sao?
- HS : Thảo luận tìm ra nét giống và khác
+ Giống : Giản dị thanh cao
+ Khác : Bác gắn bó sẻ chia khó khăn gian khổ
tự sự, biểu cảm một cáchhài hòa
- Chúng ta cảm nhậnmột phong cách HCM là
Trang 6ảnh
Giai đoạn 3,4: Luyện tập và vận dụng
Ứng dụng liên hệ bài học KNS
? Trong cuộc sống hiện đại xét về phương diện
văn hóa trong thời kỳ hội nhập có những thuận
lợi và nguy cơ gì.
- HS : Thảo luận lấy dẫn chứng cụ thể.
? Tuy nhiên tấm gương của Bác cho thấy sự hòa
nhập vẫn giữ nguyên bản sắc dân tộc Vậy từ
phong cách của Bác em có suy nghĩ gì về việc đó.
-> Sống, làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại, tự
tu dưỡng rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống
có văn hóa.
? Em hãy nêu một vài biểu hiện mà em cho là
sống có văn hóa và phi văn hóa.
- Thảo luận (cả lớp) tự do phát biểu ý kiến.
- GV chốt lại : - Vấn đề ăn mặc
- Cơ sở vật chất
- Cách nói năng, ứng xử.
- Vấn đề này vừa có ý nghĩa hiện tại, vừa có ý
nghĩa lâu dài Hồ Chí Minh nhắc nhở :
+Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết
cần có con người mới XHCN.
+Việc giáo dục và bồi dưỡng thế hệ cách mạng
cho đời sau là việc làm rất quan trọng và rất cần
thiết (di chúc) Các em hãy ghi nhớ và thể hiện
trong cuộc sống hàng ngày.
- GVcho HS đọc và ghi nhớ trong SGK và nhấn
mạnh những nội dung chính của văn bản
V Luyện tập.
4 Củng cố.
HS đọc phần ghi nhớ
Trang 75 Dặn dò
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích
- Soạn bài các phương châm hội thoại: Nắm được những hiểu biết cốt yếu vềhai phương châm hội thoại: phương châm về lượng, phương châm về chất.Vận dụng phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt độnggiao tiếp
Trang 8* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Nhận thức đúng các phương châm hội thoại trong giao tiếprất quan trọng
2 Làm chủ bản thân: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoạitrong giao tiếp của bản thân
3 Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giaotiếp đảm bảo các phương châm hội thoại
3 Thái độ: Nhận biết đúng các phương châm trong hội thoại và sử dụng các
phương châm trong hội thoại sao cho đúng
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Diễn dịch, quy nạp,thực hành , đóng vai luyện tập, động não: Suy nghĩ, phântích
IV Phương tiện dạy học
1 GV: Một số ví dụ và tình huống liên quan đến các phương châm hội thoại
2 HS: Tìm các tình huống có liên quan đến các phương châm hội thoại
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại kỉ niệm " hội thoại"
- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đếngiao tiếp Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời " nhằm chê những kẻkhông biết ăn nói trong giao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp củanhân cách văn hoá "Học ăn học mở" là nhưng cách học mà ai cũng cầnhọc , cần biết
3 Bài mới
-Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời nhưng những người tham gia giao tiếp cần tuân thủ nếu không giao tiếp sẽ không thành Những quy định đó thể hiện qua các phương châm hội thoại (về lượng, về chất, quan hệ, cách thức, lịch sự )
Giai o n 2:K t n iđ ạ ế ố
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảngHĐ1: Giúp HS tìm hiểu khái niệm p/châm về
lượng
- Yêu cầu HS đọc đoạn văn 1
? Câu trả lời của Ba có giúp cho An hiểu được
những điều mà An muốn biết không
? Để đáp ứng nguyện vọng của An, chúng ta phải
trả lời như thế nào cho hợp lý
- GV: nên đưa ra phương án trả lời đúng, có thể là
I Phương châm vềlượng
- Cần nói nội dung đúng
Trang 9một địa điểm cụ thể nào đó.
? Qua câu chuyện trên, em rút ra bài học gì trong
giao tiếp
- Gọi 3 học sinh đóng vai và đọc truyện theo vai
? Vì sao truyện này lại gây cười (gợi ý HS tìm 2
yếu tố gây cười trong cách nói của hai anh)
? Theo em, anh có lợn cưới và anh có áo mới phải
nói như thế nào để người nghe hiểu đúng
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi
về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảo các phương
châm hội thoại.
? Qua 2 ví dụ, em rút ra điều gì cần tuân thủ khi
giao tiếp Lấy ví dụ.
- GV khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ2: Giúp HS tìm hiểu phương châm về chất
- Gọi 1 HS đọc truyện cười
? Truyện cười này phê phán điều gì (HS phát hiện
tính nói khoác)
? Vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh
- GV đưa ra tình huống: nếu không biết chắc lý
do bạn mình nghỉ học thì em có nên trả lời cho
thầy biết không
- Nhận xét, kết luận
- Yêu cầu HS nhắc lại: thế nào là phương châm
về lượng, thế nào là phương châm về chất ?
- Khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
- GV đưa ra ví dụ: Khi cô giáo hỏi: “Em học ở
đâu?” mà người trả lời là “học ở trường” thì
người trả lời đã không tuân thủ phương châm hội
thoại nào?
- Kết luận: vi phạm phương châm về lượng
Giai đoạn 3,4: Luyện tập và vận dụng
Hướng dẫn HS làm bài tập
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
với yêu cầu giao tiếp
- Không nên nói nhiềuhơn những gì cần nói
II Phương châm vềchất:
Không nên nóinhững điều mà mìnhkhông tin hay không cóbằng chứng xác thực
III Luyện tập, củng cố
1 Vận dụng…
- Mắc lỗi thừa từ:
a/ nuôi ở nhà b/ có hai cánh
2 Chọn từ ngữ…
a/ nói có s/mách có chứng
b/ nói dối c/ nói mò d/ nói nhăng nói cuội e/ nói trạng
Vi phạm phươngchâm về chất
4 Vận dụng những…
a/ giúp người nghe biết
là tính xác thực của nhạân định hay thông tin mà mình đưa ra
Trang 10? Dựa vào p/ châm về lượng, các câu trên mắc lỗi
gì
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 2
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi thi nhanh Yêu
cầu 2 nhóm lên bảng làm GV nhận xét, ghi điểm
? Các từ ngữ trên liên quan đến p/ châm hội thoại
nào
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 4
- Yêu cầu HS làm câu a
- Nhận xét , kết luận ý kiến HS
? Những câu sau vi phạm phương châm nào?
1 Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học.
2 Chú ấy chụp ảnh cho mình bằng máy ảnh.
3 Ngựa là một loài thú có bốn chân.
1 Học bài, làm các bài tập còn lại
2 Soạn bài “Sử dụng một số… thuyết minh”
+ Xem lại phần văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
+ Đọc ví dụ SGK và trả lời câu hỏi
Tiết 4: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG
VĂN BẢN THUYẾT MINH
Trang 11- Văn bản thuyết minh và các phhương pháp thuyết minh thường dùng.
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kỹ năng:
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyếtminh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
3 Thái độ: Nhận biết đúng các biện pháp nghệ thuật để kết hợp sử dụng
trong văn bản thuyết minh
III Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ
- HS: xem lại kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
IV: Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: Đoạn văn sau thuộc kiểu văn bản nào ?
“Việt Nam là một trong những quê hương của hoa đào Nhật Tân (Hà Nội) nổi tiếng là xứ sở của đào Bích , đào Phai Đào Nhật Tân càng nổi tiếng khi
nó gắn với sự tích người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ sau khi đại thắng quân Thanh đã cho mang cành đào từ Thăng Long vào Phú Xuân tặng công chúa Ngọc Hân để báo tin vui”.
- KL: đây là kiểu văn bản thuyết minh
3 Bài mới:
Thế nào là VB thuyết minh ? (GV nhắc lại và dẫn vào bài mới)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS ôn lại kiểu văn bản thuyết minh
và tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp
nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
? Văn bản thuyết minh có những tính chất nào
Nó được viết ra nhằm mục đích gì
- Tính chất: khách quan, xác thực và hữu ích;
chính xác, rõ ràng và hấp dẫn
- Mục đích: cung cấp tri thức về đặc điểm, tính
chất các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã
1 Ôn tập văn bản thuyếtminh
Trang 12minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.
- Gọi 2 HS đọc văn bản
? Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì
? Văn bản có cung cấp được tri thức một cách
khách quan về đối tượng không
- Chia nhóm cho HS thảo luận:
1 Vấn đề “sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận”
được tác giả thuyết minh bằng cách nào ?
2 Nếu chỉ sử dụng phương pháp liệt kê thì đã
nêu được sự kỳ lạ của Hạ Long chưa? (bài văn
sẽ chưa làm nổi bật đối tượng cần thuyết
minh)
3 Tác giả hiểu sự “kỳ lạ” này là gì ? Hãy
gạch chân dưới câu văn nêu khái quát sự kỳ lạ
ấy ?
- HS phát hiện trong đoạn 1 và gạch chân các
từ quan trọng.
4 Để làm rõ sự “kỳ la”ï của Hạ Long, tác giả
còn sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Tác giả đã trình bày được sự kỳ lạ của Hạ
Long chưa Trình bày được như thế là nhờ
đâu.
? Ngoài các biện pháp được tác giả sử dụng
trong bài, còn những biện pháp nào có thể vận
dụng (HS thử nêu một số biện pháp nghệ thuật
khác)
- GV nhận xét và giới thiệu một số biện pháp
như tự thuật, kể chuyện, đối thoại theo lối ẩn
dụ, nhân hóa
? Vận dụng vào như vậy nhằm mục đích gì
? Qua phân tích ví dụ, hãy cho biết: để vận cho
văn bản thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn,
người ta thường vận dụng những biện pháp
nghệ thuật nào
? Các biện pháp nghệ thuật ấy được sử dụng
như thế nào
- GV giới thiệu thêm một số biện pháp như, tự
thuật theo lối ẩn dụ, nhân hóa
- GV khái quát lại và gọi HS đọc ghi nhớ
2 Viết văn bản thuyếtminh có sử dụng một sốbiện pháp nghệ thuật
VB “Hạ Long - Đá và nước”
- Thuyết minh về vấn đề
sự kỳ lạ của Hạ Long
- Phương pháp: giải thích,liệt kê
- Biện pháp: liên tưởng,tưởng tượng
- Dùng cách miêu tả, sosánh, tưởng tượng vẻ đẹpcủa đá dưới ánh sáng, biếnchúng từ vật vô tri thànhvật sống động có hồn
-> Văn bản trở nên sinhđộng, hấp dẫn
II Luyện tập, củng cố
1 Đọc văn bản sau…
- Tính chất thuyết minh:giới thiệu loài ruồi
+ Những tính chất chung
về họ, giống, loài
+ Các tập tính sinh sống.+ Đặc điểm cơ thể…
- Phương pháp thuyếtminh: định nghĩa, phânloại, nêu số liệu, liệt kê
- Biện pháp nghệ thuật:nhân hóa, tạo tình tiết
Trang 13+ Nhóm 1, 2, 3: thuyết minh cái quạt.
+ Nhóm 4, 5, 6: thuyết minh cái nón
Gây hứng thú chongười đọc, vừa vui, vừa cóthêm tri thức
2 Đọc đoạn văn…
4 Củng cố
Hãy đánh dấu (×) vào câu em cho là đúng?
Muốn cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn chúng ta:
a/ º Chỉ vận dụng một vài biện pháp nghệ thuâït chính
b/ º Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
c/ º Làm cho đối tượng thuyết minh nổi bật, gây hứng thú cho người đọc.d/ º Kết hợp với các phương pháp thuyết minh
5 Dặn dò
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Soạn bài “Luyện tập… thuyết minh”
*************************************************************
*****
Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONGVĂN BẢN THUYẾT MINH
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Trang 14Nắm được cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùn cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết về viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (có
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng
3 Thái độ:
- Có ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
để bài thêm hấp dẫn, sinh động
III Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ, dàn bài mẫu
- HS: soạn bài theo sự yêu cầu
IV Tiến trình bài dạy:
? Đọc đoạn văn sau và cho biết biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ?
“ Đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng gặp những cây chuối thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, tỏa ra vòm lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng Hầu như ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bên ao hồ để nhanh tươi tốt, còn bên những khe suối hay thung lũng chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là “con đàn cháu lũ”.
A Liệt kê và so sánh C Liệt kê và nhân hóa
B Nhân hóa và so sánh D Nói quá và hoán dụ
? Thế nào là văn bản thuyết minh ? Muốn cho văn bản thuyết minh sinhđộng, hấp dẫn, chúng ta phải làm gì ?
3 Bài mới giới thiệu mục đích, nội dung của tiết Luyện tập.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
Trang 15HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra sự chuẩn bị của các
nhóm theo sự phân công:
+ Việc lập dàn ý chi tiết
+ Việc viết phần mở bài
- Dành thời gian cho các nhóm
thảo luận lại và bổ sung thêm
HĐ2: Hướng dẫn HS thực hành
luyện tập
- Gọi đại diện nhóm 1 trình
bày dàn ý chi tiết về thuyết minh cái
quạt:
+ Nêu dự kiến của em về việc
sử dụng các biện pháp nghệ thuật
trong bài thuyết minh ?
+ Yêu cầu HS đọc phần mở bài
(đã viết sẵn)
- Gọi đại diện nhóm 4 trình bày
dàn ý chi tiết về thuyết minh cái nón:
+ Nêu dự kiến của em về việc
sử dụng các biện pháp nghệ thuật
trong bài thuyết minh của mình
- Yêu cầu HS đọc phần mở bài
+ Đúng như yêu cầu chưa ?
+ Phần Mở bài đảm bảo chưa ?
*/ Thuyết minh về cái quạt:
1 Mở bài: nêu định nghĩa về cáiquạt
2 Thân bài:
- Nêu công dụng của cái quạt:
+ Để quạt khi trời nóng
+ Để trang trí
+ Để biểu diễn nghệ thuật
- Cấu tạo của cái quạt:
+ Ốc xoắn: bằng sắt
+ Khung quạt: bằng nan, sắt
+ Đồ bao bọc: bằng ni lông, giấy
- Chủng loại: quạt nan, giấy, điện
- Lịch sử của cái quạt: có từ lâu đời
3 Kết bài: bày tỏ cảm nghĩ về chiếcquạt
*/ Thuyết minh cái kéo :
1 Mở bài : Kéo là một trong nhữngdụng cụ cần thiết cho mỗi gia đình,
cơ quan, xí nghiệp
2 Thân bài : + Kéo ra đời từ khi đồsắt được sử dụng rộng rãi
+ Cấu tao kéo bao gồm 2 thân và mộttrục xoay cố định
+ Kéo được dùng để cắt giấy, cắt tóc,cắt sắt…
3 Kết bài : Cần phải biết cách sửdụng kéo đúng mục đích
4: Củng cố:
Trang 16- Hãy nhắc lại dàn ý một bài văn thuyết minh gồm mấy phần Cách vận dụngcác biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh ?
+ Trả lời các câu hỏi SGK
+ Chuẩn bị bài tập phần Luyện tập
Giáo án ngữ văn 6,7,8,9 trọn bộ theo chuẩn liên hệ đt 0168.921.8668
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
- Suy nghĩ phê phán , sáng tạo, đánh giá, BL về hiện trạng nguy cơ chiếntranh hạt nhân
- Giao tiếp: trình bày ý tưởng cá nhân, trao đổi về hiện trạng và giải pháp đểđấu tranh chống nguy cơ chiến tranh hạt nhân, xây dựng một thế giới hòabình
- Ra quyết định về việc làm cụ thể của cá nhân và Xh vì một thế giới hòabình
Trang 173 Giáo dục :- Giáo dục tư tưởng yờu nước của Bỏc và độc lập dõn tộc trong
quan hệ với lòng yêu hoà bình
- Chống chiến tranh, giữ gỡn ngụi nhà chung của tg
III Cỏc phương phỏp, kĩ thuật dạy học
Giảng bỡnh, phõn tớch, vấn đỏp, động nóo, hoạt động nhúm
? Qua văn bản “ Phong cách Hồ Chí Minh” em học tập đợc gì ở Bác?
- Học hỏi sự ham học hỏi, học hỏi một cách nghiêm túc, biết chắt lọcnhững cái hay cái đẹp, phê phán cái xấu , cái hại
Học hỏi lối sống giản dị
3 Bài mới
Giai đoạn 1: Khỏm phỏ.
GV: Chiến tranh và hoà bình là những vấn đề đợc quan tâm hàng đầu của nhân loại vì nó quan hệ đến cuộc sống và sinh mệnh của con ngời trên hành tinh Hiện nay, nguy cơ chiến tranh vẫn luôn tiềm ẩn, đặc biệt vũ khí hạt nhân phát triển mạnh đã trở thành hiểm hoạ khủng khiếp nhất, đe doạ toàn
bộ sự sống loài ngời Vì vậy, nhận thức đúng về nguy cơ chiến tranh hạt nhân
và tham gia vào cuộc chiến tranh cho hoà bình là yêu cầu đặt ra cho mỗi
ng-ời dân trên trái đất
Giai đoạn 2: Kết nối
Hoạt động 1: I- Giới thiệu tác giả-văn bản
H? Qua việc chuẩn bị ở nhà hãy nêu hiểu biết
của em
về tác giả Macket?
? Xuất xứ của văn bản ?
GV: Tháng 8-1986 nguyên thủ 6 nớc: ấn Độ,
Mêhicô, Thuỵ Điển , Ac-hen-ti-na , Hi Lạp ,
Tan-da-ni-a họp tại Mi-hi-cô , tác giả đợc mời đến dự
GV: Tên văn bản là do ngời biên soạn đặt Bản
tham luận đợc đặt tên là “Thanh gơm Đa mô
clet”
Hoạt động2: đọc-hiểu văn bản
GV: Yêu cầu đọc: Đọc với giọng hùng hồn, nhấn
- Sinh năm 1928
- Viết tiểu thuyết với khuynh hớng hiện thực
- Có nhiều đóng góp cho nền hoà bình qua các hoạt động xã hội và sáng tác văn học
- Nhận giải Nô-ben vềvăn học năm 1982
2.Văn bản : trích từ
tham luận “Thanh gơm Đa-mô-clét”đọc tại cuộc họp
Trang 18? Cho biết bố cục của văn bản ?
P 1 : Từ đầu đến “ vận mệnh thế giới” -> Nguy cơ
chiến tranh hạt nhân
P 2: Tiếp theo đến “ cho toàn thế giới” -> Cuộc
chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt
nhân làm mất đI khả năng con ngời đợc sống tốt
đẹp
P 3: Tiếp theo “ điểm xuất phát của nó” -> Chiến
tranh hạt nhân đi ngợc lại lí trí con ngời và sự
tiến hoá của tự nhiên
P 4: Còn lại -> Nhiệm vụ ngăn chặn chiến tranh
hạt nhân cho một thế giới hoà bình
H? Từ việc xác định kết cấu trên, hãy nêu phơng
thức biểu đạt chính của văn bản? Chỉ kiểu văn
bản?
- Phơng thức lập luận, văn bản nghị luận
H? Trong văn bản này còn sử dụng yếu tố biểu
đạt nào khác?
Yếu tố biểu cảm sử dụng ở cuối đoạn văn
GV: Đây là một văn bản nghị luận đợc trình bày
bằng một hệ thống luận cứ, luận chứng giàu chất
thuyết phục, lập luận chặt chẽ
Hoạt động3: Tỡm hiểu văn bản
H? Đọc đoạn văn nói về nguy cơ chiến tranh hạt
nhân
từ đầu đến : “Vận mệnh thế giới”/175 SGK?
GV: Gọi học sinh đọc” Hôm nay…1986”
H? Em có nhận xét gì về mốc thời gian tác giả đa
ra?
Mốc thời gian có tính xác định cụ thể
H? Đa mốc thời gian cụ thể nh vậy nhằm mục
H? Sau mốc thời gian tác giả nhận định điều gì?
- Nguy cơ ghê gớm đang đè nặng lên ta nh thanh
H? Cách vào đề nh vậy có tác dụng gì?
Thu hút sự chú ý của ngời đọc
6 nớc tại Mê-hi-cô(8/1986)
4 tấn thuốc nổ
- Tất cả chỗ đó nổ tung
12 lần sự sống trên trái
đất
Trang 19Gây ấn tợng mạnh mẽ về sự hệ trọng của vấn đề
huỷ thế cân bằng của hệ mặt trời
Không có một đứa con nào lại có một tầm quan
trọng quy định đến nh vậy đối với vận mệnh của
thế
giới
H? Với những lí lẽ nh vậy giúp em hiểu điều gì?
Chiến tranh hạt nhân là sự tàn phá, huỷ diệt
Phát minh hạt nhân quyết định sự sống còn của
thế
giới
H? Để thấy rõ sự tàn phá và sự quyết định sống
còn của vũ khí hạt nhân đối với sự sống, tác giả
xảy ra thì sự sống trên thế giới sẽ nh thế nào?
- Nếu chiến tranh hạt nhân xảy ra, thế giới sẽ bị
H? Bằng lí lẽ, dẫn chứng, thái độ của tác giả,
đoạn văn có tác động nh thế nào đến ngời đọc?
- Tác động vào nhận thức của ngời đọc và sức
mạnh
của vũ khí hạt nhân, sự huỷ diệt ghê gớm của nó
- Khơi gợi sự đồng tình, ghê tởm chiến tranh ở
ngời
đọc
Tớch h ợp KNS : - Suy nghĩ phờ phỏn , sỏng tạo,
đỏnh giỏ, BL về hiện trạng nguy cơ chiến tranh
- Nguy cơ chiến tranh hạtnhân đe doạ sự sống còntrên trái đất
Trang 20vẫn đe doạ sự sống trên trái đất.
VD: + Các cuộc thử bom nguyên tử
là một việc không của riêng ai
H? Sau khi nêu nguy cơ chiến tranh hạt nhân,
Mac Ket đã đa ra luận cứ nào nữa?
Chúng ta sang phần hai
H? Đọc thầm từ “Niềm an ủi toàn thế giới”
H? Để làm sáng tỏ cuộc chạy đua vũ trang đối
với đời sống con ngời tác giả đã đề cập đến
những lĩnh vực nào?
Lĩnh vực xã hội, y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục
H? Tại sao tác giả không đề cập đến các lĩnh vực
sống con ngời, đặc biệt đối với nớc cha phát triển
H? Để nói về cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị
cho
chiến tranh hạt nhân đối với đời sống con ngời,
tác
giả đã chọn cách diễn đạt nào?
- Dùng so sánh đối lập: Một bên là chi phí cho
cuộc
chạy đua vũ trang- Một bên là chi phí để làm
2 Tác hại của việc
chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân.
a) Cuộc chạy đua vũtrang đối với cuộc sốngcon ng ời